Mateus 27
MXV vs NVT
1 Ra ñaꞌa ni ndakutaꞌan takundiꞌi ndia kunaꞌnu nuu ndia sutu, xiꞌin takundiꞌi ndia xikuaꞌa kunaꞌnu nuu na ñuu, ña ndikataꞌan ndia xaꞌa Jesús, ndia kuꞌva ke sa ndia ña vaꞌa kaꞌni ndia ra.
1 De manhã cedo, os principais sacerdotes e líderes do povo se reuniram outra vez para planejar uma maneira de levar Jesus à morte.
2 Ra saa chikuꞌni na Jesús, ra ndakundiaka na ra kuaꞌan ra xiꞌin na, ña ndataxi na ra ndaꞌa ra Poncio Pilato ra kuu gobernador.
2 Então o amarraram, o levaram e o entregaram a Pilatos, o governador romano.
3 Ra saa te xini ra Judas ra ndataxi Jesús, ña ndikataꞌan ndia ña kaꞌni ndia Jesús, saa ra nandiko ka vi ini ra xaꞌa ña xa ra, ra saa ndixaꞌan ra sandiko ra oko uxi saa xuꞌun ña plata ndaꞌa ndia kunaꞌnu nuu ndia sutu, xiꞌin ndia xikuaꞌa kunaꞌnu nuu na ñuu,
3 Quando Judas, que o havia traído, viu que Jesus tinha sido condenado à morte, encheu-se de remorso e devolveu as trinta moedas de prata aos principais sacerdotes e líderes do povo,
4 ra ndikaꞌan ra xiꞌin ndia kachi ra saa:
4 dizendo: “Pequei, pois traí um homem inocente”. “Que nos importa?”, retrucaram eles. “Isso é problema seu.”
5 Ra saa koꞌni ra Judas oko uxi saa xuꞌun ña plata kan, ini veꞌe ñuꞌu kan, ra saa kanata ra chi keꞌe ra ndixaꞌan ra sakuaꞌña ra mii va ra.
5 Então Judas jogou as moedas de prata no templo, saiu e se enforcou.
6 Saa ndakiꞌin ndia kunaꞌnu nuu ndia sutu xuꞌun kan, ra ndikaꞌan ndia xiꞌin taꞌan ndia kachi ndia saa:
6 Os principais sacerdotes juntaram as moedas e disseram: “Não seria certo colocar este dinheiro no tesouro do templo, pois é dinheiro manchado de sangue”.
7 Ra te ndiꞌi saa ndikataꞌan ndia ña sata ndia iin yoso kaꞌnu ña nani “Yoso Alfarero” xiꞌin xuꞌun kan, ra ikan ku nuu nduxin na takundiꞌi yuvi na kee inka ñuu, tu na xaa na kuvi na ñuu kan.
7 Então resolveram comprar o campo do oleiro e transformá-lo num cemitério para estrangeiros.
8 Ra xaꞌa ña kan ke, ndia kii vichin ra “Yoso ña ndixitia nii xaꞌa” ke nani va yoso kan.
8 Por isso, até hoje ele se chama Campo de Sangue.
9 Ra yoꞌo ke ndixinu nuu tuꞌun ña ndikaꞌan ra Jeremías ra ndikaꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioxi xinaꞌa, te kachi ra suꞌva: “Ndakiꞌin na oko uxi xuꞌun ña plata, xuꞌun ña chaꞌvi na xaꞌa iin tiaa ra ndiaa yaꞌvi ni, ta kuꞌva ndikataꞌan na ñuu Israel ña kuu yaꞌvi ra,
9 Cumpriu-se, assim, a profecia de Jeremias que diz: “Tomaram as trinta peças de prata, preço pelo qual ele foi avaliado pelo povo de Israel,
10 ra xiꞌin xuꞌun kan ke sata na iin yoso, ña nani alfarero, ra iin ta kuꞌva kachi Ndioxi xiꞌin yu ke kuu va”, kachi ra Jeremías.
10 e compraram o campo do oleiro, conforme o Senhor ordenou”.
11 Ra saa ndiaka na Jesús ndixaa na xiꞌin ra nuu ra Pilato ra kuu gobernador, ra saa nindakatuꞌun ra Jesús kachi ra saa:
11 Agora Jesus estava diante de Pilatos, o governador romano, que lhe perguntou: “Você é o rei dos judeus?”. Jesus respondeu: “É como você diz”.
12 Ra na kunaꞌnu nuu ndia sutu, xiꞌin ndia xikuaꞌa nuu na ñuu, ra xaꞌa ndia taxi ndia kuachi xaꞌa Jesús nuu ra Pilato, ndi su Jesús ra ndia nii tuꞌun loꞌo nindäkuiin ra.
12 No entanto, quando os principais sacerdotes e os líderes do povo fizeram acusações contra ele, Jesus permaneceu calado.
13 Ra saa ndikaꞌan ra Pilato xiꞌin Jesús kachi ra saa:
13 Então Pilatos perguntou: “Você não ouve essas acusações que fazem contra você?”.
14 Ndi su ndia nii tuꞌun loꞌo nindäkuiin Jesús yuꞌu ra, ra saa ndakanda ka vi ini ra gobernador kan xini ra Jesús.
14 Mas, para surpresa do governador, Jesus nada disse.
15 Ra vichin na kundaa ini yo, chi kii te ndatava na viko pascua, ra yunaꞌa ra Pilato ña saña ndika ra iin na ñuꞌu veꞌe kàà, ta kuiya ta kuiya, ndia ndia ka mii na kaꞌan na ñuu xaꞌa va.
15 A cada ano, durante a festa da Páscoa, era costume do governador libertar um prisioneiro, qualquer um que a multidão escolhesse.
16 Ra mii kuiya kan ndikaa iin tiaa, ra nani Barrabás veꞌe kàà, ra yoso tuꞌun ni ra xiꞌin chuun kiꞌvi ña ^xa ra.
16 Nesse ano, havia um prisioneiro, famoso por sua maldade, chamado Barrabás.
17 Ra saa nindakatuꞌun ra Pilato takundiꞌi yuvi na ndakaya ndixaa kan, kachi ra saa:
17 Quando a multidão se reuniu diante de Pilatos naquela manhã, ele perguntou: “Quem vocês querem que eu solte: Barrabás ou Jesus, chamado Cristo?”.
18 Saa chi xa kundaa va ini ra Pilato, chi xaꞌa ña ndukuini ini va na ke ndataxi na Jesús.
18 Pois ele sabia muito bem que os líderes religiosos judeus tinham prendido Jesus por inveja.
19 Ra sakan saa kuu ra Pilato nduꞌu ra tiayu nuu xandaku ra kuachi, ra saa tiꞌvi ña yasiꞌi ra chiñu ndixaa ña nuu ra, ra kachi ña saa:
19 Nesse momento, enquanto Pilatos estava sentado no tribunal, sua esposa lhe mandou o seguinte recado: “Deixe esse homem inocente em paz. Na noite passada, tive um sonho a respeito dele e fiquei muito perturbada”.
20 Ndi su ndia kunaꞌnu nuu ndia sutu xiꞌin ndia xikuaꞌa nuu na ñuu, ra xaꞌa ndia chikaa yuꞌu ndia na ñuu ña na kaꞌan na xaꞌa ra Barrabás ña na saña ndika ra, ra Jesús, na kuvi va kachi ndia xiꞌin na.
20 Enquanto isso, os principais sacerdotes e os líderes do povo convenceram a multidão a pedir que Barrabás fosse solto e Jesus executado.
21 Ra saa nindakatuꞌun tuku ra gobernador kan na kachi ra saa:
21 Então o governador perguntou outra vez: “Qual dos dois vocês querem que eu lhes solte?”. A multidão gritou em resposta: “Barrabás!”.
22 Ra saa ndikaꞌan ra Pilato xiꞌin na kachi ra saa:
22 Pilatos perguntou: “E o que farei com Jesus, chamado Cristo?”. “Crucifique-o!”, gritou a multidão.
23 Ra saa ndikaꞌan tuku ra gobernador kan xiꞌin na kachi ra saa:
23 “Por quê?”, quis saber Pilatos. “Que crime ele cometeu?” Mas a multidão gritou ainda mais alto: “Crucifique-o!”.
24 Ra te xini ra Pilato ña kundiëe ka tuꞌun ra xiꞌin yuvi kan, saa chi na ndiee ka xaꞌa xa va kuvi na, saa ra xaꞌndia ra chiñu ña taxi na tiakuii ndaꞌa ra, ra saa ndakatia ra ndaꞌa ra nuu takundiꞌi na ñuu, ra ndikaꞌan ra xiꞌin na kachi ra saa:
24 Pilatos viu que de nada adiantava insistir e que um tumulto se iniciava. Assim, mandou buscar uma bacia com água, lavou as mãos diante da multidão e disse: “Estou inocente do sangue deste homem. A responsabilidade é de vocês”.
25 Ra saa ndakuiin takundiꞌi na ñuu kan kachi na saa:
25 Todo o povo gritou em resposta: “Que nós e nossos descendentes sejamos responsabilizados pela morte dele!”.
26 Ra saa tava ra ra Barrabás veꞌe kàà ña kuaꞌan ndika ra, ra xaꞌndia ra chiñu ña na kani na Jesús xiꞌin ñii ña kuu kuarta, ra te na ndiꞌi, saa na kuꞌun na xiꞌin ra ña katakaa na ra ndaꞌa cruz.
26 Então Pilatos lhes soltou Barrabás. E, depois de mandar açoitar Jesus, entregou-o para ser crucificado.
27 Ra saa ndakiꞌin ndia soldado ndia xachiñu nuu ra gobernador kan Jesús, kuaꞌan ra xiꞌin ndia, ra ndixaa ra xiꞌin ndia chi nuu keꞌe veꞌe chiñu kaꞌnu kan, ra ikan ndakaya takundiꞌi ndia soldado ra iin xinunduu ndia ra ndita ndia.
27 Alguns dos soldados do governador levaram Jesus ao quartel e chamaram todo o regimento.
28 Ra saa tava ndia tikoto ña ndixi ra, ra ndachikaa ndia iin tikoto kuaꞌa ña kani sukun ra,
28 Tiraram as roupas de Jesus e puseram nele um manto vermelho.
29 ra chikaa na iin corona ña xavaꞌa na xiꞌin ìñu̱ xini ra, ra taxi na iin ndoo ñuꞌù ndaꞌa kuaꞌa ra, ra saa xaꞌa na ndakusiti na nuu ra, ña xa siki na ra, ra kaꞌan na xiꞌin ra kachi na saa:
29 Teceram uma coroa de espinhos e a colocaram em sua cabeça. Em sua mão direita, puseram um caniço, como se fosse um cetro. Ajoelhavam-se diante dele e zombavam: “Salve, rei dos judeus!”.
30 Ra saa xaꞌa na kondiaa na tiasiꞌi na nuu ra, ra ndakiꞌin na ndoo ñuꞌù kan ndaꞌa ra, ra xaꞌa na xakin na nuu xini ra.
30 Cuspiam nele, tomavam-lhe o caniço da mão e com ele batiam em sua cabeça.
31 Ra saa te sandiꞌi na, ña xa siki na ra, ra saa tava na tikoto ña chikaa na sukun ra, ra ndachikaa na tikoto mii ra sukun ra, ra ndakiꞌin na ra kuaꞌan ra xiꞌin na, ña katakaa na ra ndaꞌa cruz.
31 Quando se cansaram de zombar dele, tiraram o manto e o vestiram novamente com suas roupas. Então o levaram para ser crucificado.
32 Ra ta kee na ndakiꞌin na kuaꞌan na xiꞌin Jesús, ra saa ndakutaꞌan na xiꞌin iin tiaa ra nani Simón ra kee ñuu Cirene, ra xa nduxa na xiꞌin ra ña na kasoko ra cruz tun kasoko Jesús.
32 No caminho, encontraram um homem chamado Simão, de Cirene, e os soldados o obrigaram a carregar a cruz.
33 Ra te ndixaa na xiꞌin Jesús iin nuu nani Gólgota, ra tuꞌun yoꞌo: “Ra iku leke xini ndii” ke kachi ña,
33 Então saíram para um lugar chamado Gólgota (que quer dizer “Lugar da Caveira”).
34 ra ikan taxi na vino tia ndikava nuu iku iva xiꞌin, ña na koꞌo Jesús kuni na, ndi su te ixtondoso Jesús ndutia kan, saa ra ndixïin ra koꞌo ra rá.
34 Os soldados lhe deram para beber vinho misturado com fel, mas, quando Jesus o provou, recusou-se a beber.
35 Ra te ndiꞌi katakaa ndia soldado kan Jesús ndaꞌa cruz; ra saa xaꞌa ndia keꞌe taꞌan ndia xaꞌa tikoto ra, yoo ku ndia ndakiꞌin ña. Ra suꞌva ke kuu ña ndixinu nuu tuꞌun Ndioxi ña ndikaꞌan iin ra ndikaꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioxi xinaꞌa, ta kachi ra suꞌva: “Ndataꞌvi na tikoto yu xiꞌin taꞌan na, ra sata tikoto yu ke, keꞌe taꞌan na, ra kundaa ini na yoo ku na kuchuun ndakiꞌin ña”, kachi ra.
35 Depois de pregá-lo na cruz, os soldados tiraram sortes para dividir suas roupas.
36 Ra saa ndakundee ndia soldado kan ña ndiaa ndia Jesús.
36 Então, sentaram-se em redor e montaram guarda.
37 Ra tia̱à ndia nuu iin vitu loꞌo chinundiaa ndia xini cruz ra, ra kaꞌan tuꞌun kan ni xaꞌa ke kuvi ra, ra suꞌva ke kachi ña: “Ra yoꞌo ku Jesús ra kuu Rey na Judío”, kachi ña.
37 Acima de sua cabeça estava presa uma tabuleta com a acusação feita contra ele: “Este é Jesus, o Rei dos judeus”.
38 Ra katakaa tu ndia soldado kan uvi ndia kuiꞌna va xiꞌin Jesús, ra iin ra katakaa ndia ndaꞌa cruz tu iin chi kuaꞌa, ra iin ra katakaa tu ndia ndaꞌa cruz tu iin chi ichin va.
38 Dois criminosos foram crucificados com ele, um à sua direita e outro à sua esquerda.
39 Ra yuvi na yaꞌa kuaꞌan ichi kan, ra iin xiko xini na, ra kañaꞌa na xiꞌin Jesús,
39 O povo que passava por ali gritava insultos e sacudia a cabeça, em zombaria:
40 kachi na saa:
40 “Você disse que destruiria o templo e o reconstruiria em três dias. Pois bem, se é o Filho de Deus, salve a si mesmo e desça da cruz!”.
41 Ra iin saa xa tu ndia kunaꞌnu nuu ndia sutu, xiꞌin ndia maestro sañaꞌa ndiayu Ndioxi, xiꞌin ndia fariseo, xiꞌin ndia xikuaꞌa kunaꞌnu nuu na ñuu, ña xasiki ndia Jesús, ra kaꞌan ndia xaꞌa ra kachi ndia saa:
41 Os principais sacerdotes, os mestres da lei e os líderes do povo também zombavam de Jesus.
42 ―Kuchuun va ra sakaku ra inka yuvi, ra kuchüun tu ra sakaku ra mii ra ―kachi ndia.
42 “Salvou os outros, mas não pode salvar a si mesmo!”, diziam. “Quer dizer que ele é o rei de Israel? Que desça da cruz agora mesmo e creremos nele!
43 Saa chi ndikaꞌan ra ña ndiaa ni ini ra Ndioxi, ra kuu tu ra seꞌe mii Ndioxi va kachi ra. Ra tu ndixa ke kuꞌvi ni ini Ndioxi xini ra ra, saa ra na sakaku ra ra vichin ―kachi ndia.
43 Ele confiou em Deus, então que Deus o salve agora, se quiser. Pois ele disse: ‘Eu sou o Filho de Deus’.”
44 Ra iin saa xa tu ndia kuiꞌna, ndia takaa ndaꞌa cruz kan va xiꞌin ra, saa chi kañaꞌa ni tu ndia kan va xiꞌin ra.
44 Até os criminosos que tinham sido crucificados com ele o insultavam da mesma forma.
45 Ra kuꞌva ka uxi uvi kaꞌñu ke, xaꞌa kuñaa nuu iinii saa ña yuuvi yoꞌo, ra iin saa ndia ka uni xikuaa.
45 Ao meio-dia, desceu sobre toda a terra uma escuridão que durou três horas.
46 Ra mii hora kan ndiee ka vi nindaꞌyu Jesús kachi ra saa:
46 Por volta das três da tarde, Jesus clamou em alta voz: “ Eli, Eli, lamá sabactâni ?”, que quer dizer: “Meu Deus, meu Deus, por que me abandonaste?”.
47 Ra te xini soꞌo sava na ndita yachi kan, ra saa ndikaꞌan na xiꞌin taꞌan na kachi na saa:
47 Alguns dos que estavam ali pensaram que ele chamava o profeta Elias.
48 Ra saa ndikun xinu iin ra ndixaꞌan ra chindaxi ra iin koꞌndo kachi ini iin ñaꞌa nuu ñuꞌu ndutia iyá, ra chinduꞌu ra ña xini iin itun ndoo ñuꞌu, ra sakuyachin ra ña yuꞌu Jesús ña na koꞌo ra ndutia iyá kan kuni ra.
48 Um deles correu, ensopou uma esponja com vinagre e a ergueu num caniço para que ele bebesse.
49 Ndi su ndixïin sava na ndita kan, ra ndikaꞌan na xiꞌin ra kachi na saa:
49 Os outros, porém, disseram: “Esperem! Vamos ver se Elias vem salvá-lo”.
50 Saa ra ndiee ka vi nindaꞌyu tuku Jesús, ndia saa ra kuaꞌan va tachi ra ña ndixiꞌi ra.
50 Então Jesus clamou em alta voz novamente e entregou seu espírito.
51 Ra tikoto yii ña ndasi nuu yii ini veꞌe ñuꞌu kaꞌnu kan, ra iin nindata sava ña, kiꞌin ña yuꞌu ña chi ni̱nù ra iin saa ndia chi ni̱nu̱, ña saña taꞌan ña, ra nduu ña uvi ñaꞌñu va. Saa ra ndiee ni nditaan, ra ninduva kava naꞌnu;
51 Naquele momento, a cortina do santuário do templo se rasgou em duas partes, de cima até embaixo. A terra estremeceu, rochas se partiram
52 ra ndanuña kuaꞌa ni yavi nuu ñuꞌu na ndii, ra kuaꞌa ni na yii, na xindikun Ndioxi, ndatiaku.
52 e sepulturas se abriram. Muitos do povo santo que haviam morrido ressuscitaram.
53 Ra te ndiatiaku Jesús, ra saa ndakoyo tu na kan va ini yavi nuu ñuꞌu na, ra kee na ndixaꞌan na ñuu kaꞌnu Jerusalén ña yii, ra kuaꞌa ni yuvi xini ñaꞌa.
53 Saíram do cemitério depois da ressurreição de Jesus, entraram na cidade santa de Jerusalém e apareceram a muita gente.
54 Ra ra soldado ra kuchee kan xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra, ña ndiaa ndia Jesús, ra te xini ndia ña ndiee ni nditaan, ra xini tu ndia takundiꞌi ña kuu kan va, saa ra tiaa ni ndiyuꞌvi ndia, ra ndikaꞌan ndia kachi ndia saa:
54 O oficial romano e os outros soldados que vigiavam Jesus ficaram aterrorizados com o terremoto e com tudo que havia acontecido, e disseram: “Este homem era verdadeiramente o Filho de Deus!”.
55 Ra xika va ndita kuaꞌa ni na siꞌi, na kee ndia chi Galilea, ña ixtoꞌni na, ña ndixiꞌi Jesús. Ra na siꞌi yoꞌo kuvi na xindikun sata Jesús, ra chindiee taꞌan na xiꞌin ra te ndixika ra ñuu ña ndoꞌni chi Galilea, ra iin saa ndikun na sata ra xaa na, ndia Jerusalén va.
55 Muitas mulheres que tinham vindo da Galileia com Jesus para servi-lo olhavam de longe.
56 Ra tiañu na kan ndichi ña María Magdalena, ra ndichi tu ña María siꞌi ra Jacobo xiꞌin ra José va, ra ndichi tu ña siꞌi ndia seꞌe ra Zebedeo va xiꞌin na.
56 Entre elas estavam Maria Madalena, Maria, mãe de Tiago e José, e a mãe dos filhos de Zebedeu.
57 Ra te xa kuaꞌan kuñuu kii kan, ra saa ndixaa iin tiaa ra kuika ni, ra kee ñuu Arimatea, ra José ke nani ra, ra ra xindikun sata Jesús ku tu ra yoꞌo va.
57 Ao entardecer, José, um homem rico de Arimateia que tinha se tornado seguidor de Jesus,
58 Ra saa kee ra ndixaꞌan ra nuu ra Pilato, ra ndikaꞌan ra xiꞌin ra, ña na ndataxi ra iki kuñu Jesús ndaꞌa ra, ña nduxin ra ña. Ra saa xaꞌndia ra Pilato chiñu ña na ndataxi na iki kuñu Jesús ndaꞌa ra.
58 foi a Pilatos e pediu o corpo de Jesus. Pilatos ordenou que lhe entregassem o corpo.
59 Ra saa ndakiꞌin ra José kan iki kuñu Jesús, ra ndasuvi ra ña iin manda xaa ña vaꞌa,
59 José tomou o corpo e o envolveu num lençol limpo, feito de linho,
60 Ra ndixaꞌan ra ninduxin ra ña ini yavi xaa, ña kaan ra ndika iin kava nuu ñuꞌú ra te yachi. Ra te ndiꞌi saa satuvi satuvi ra iin yuu chee ra nandasi ña yuꞌu yavi kan, ndia saa ra ndakiꞌin ra kuaꞌan va ra.
60 e o colocou num túmulo novo, de sua propriedade, escavado na rocha. Então rolou uma grande pedra na entrada do túmulo e foi embora.
61 Ra ña María Magdalena, xiꞌin inka tuku ña nani María, ra ndixaa na xikundee na yachin yuꞌu yavi kan, ña ixtoꞌni na ndia mii ku nuu ninduxin na iki kuñu Jesús.
61 Maria Madalena e a outra Maria estavam ali, sentadas em frente ao túmulo.
62 Ra saa te ndituvi inka kii, te xa ndiꞌi xa nduvi na ña ndakindiee na kii sábado, ña kuu kii yii, ra saa ndixaꞌan ndia kunaꞌnu nuu ndia sutu, xiꞌin ndia fariseo nuu ra Pilato,
62 No dia seguinte, no sábado, os principais sacerdotes e os fariseus foram a Pilatos
63 ra ndikaꞌan ndia xiꞌin ra kachi ndia saa:
63 e disseram: “Senhor, lembramos que, quando ainda vivia, aquele mentiroso disse: ‘Depois de três dias ressuscitarei’.
64 Ra ña kan ke kuni ndi, ña na tiꞌvi kun ndia soldado kun kuꞌun ndia kondiaa ndia yuꞌu yavi nuu ndikaa ra uni saa kii. Chi koto iyo ni kuꞌun ndia xitaꞌan xiꞌin ra, ra tava seꞌe ndia iki kuñu ra yavi kan, ra te na ndiꞌi, xaꞌa ndia kaꞌan ndia xiꞌin yuvi, kachi ndia saa: “Xa ndatiaku va Jesús”, kachi ndia. Ra tu saa na sa ndia, saa ra tiaa ni ka va kuaꞌa yuvi sandaꞌvi ndia vichin nuu ña te xitiaku ra ―kachi ndia xiꞌin ra Pilato.
64 Por isso, pedimos que lacre o túmulo até o terceiro dia. Isso impedirá que seus discípulos roubem o corpo e depois digam a todos que ele ressuscitou. Se isso acontecer, estaremos em pior situação que antes”.
65 Saa ndikaꞌan ra Pilato xiꞌin ndia kachi ra saa:
65 Pilatos respondeu: “Levem soldados e guardem o túmulo como acharem melhor”.
66 Ra saa kee ndia soldado kan ndixaꞌan ndia ndasatuun vaꞌa ka ndia yuꞌu yavi kan, ra xakin ndia kuꞌva yuu ña ndasi yuꞌu yavi kan, ra nindoo ka sava ndia ña kondiaa ndia yuꞌu yavi nuu ndikaa iki kuñu Jesús.
66 Então eles lacraram o túmulo e puseram guardas para protegê-lo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?