Mateus 27
MXV vs NVI
1 Ra ñaꞌa ni ndakutaꞌan takundiꞌi ndia kunaꞌnu nuu ndia sutu, xiꞌin takundiꞌi ndia xikuaꞌa kunaꞌnu nuu na ñuu, ña ndikataꞌan ndia xaꞌa Jesús, ndia kuꞌva ke sa ndia ña vaꞌa kaꞌni ndia ra.
1 De manhã cedo, todos os chefes dos sacerdotes e líderes religiosos do povo tomaram a decisão de condenar Jesus à morte.
2 Ra saa chikuꞌni na Jesús, ra ndakundiaka na ra kuaꞌan ra xiꞌin na, ña ndataxi na ra ndaꞌa ra Poncio Pilato ra kuu gobernador.
2 E, amarrando-o, levaram-no e o entregaram a Pilatos, o governador.
3 Ra saa te xini ra Judas ra ndataxi Jesús, ña ndikataꞌan ndia ña kaꞌni ndia Jesús, saa ra nandiko ka vi ini ra xaꞌa ña xa ra, ra saa ndixaꞌan ra sandiko ra oko uxi saa xuꞌun ña plata ndaꞌa ndia kunaꞌnu nuu ndia sutu, xiꞌin ndia xikuaꞌa kunaꞌnu nuu na ñuu,
3 Quando Judas, que o havia traído, viu que Jesus fora condenado, foi tomado de remorso e devolveu aos chefes dos sacerdotes e aos líderes religiosos as trinta moedas de prata.
4 ra ndikaꞌan ra xiꞌin ndia kachi ra saa:
4 E disse: "Pequei, pois traí sangue inocente". E eles retrucaram: "Que nos importa? A responsabilidade é sua".
5 Ra saa koꞌni ra Judas oko uxi saa xuꞌun ña plata kan, ini veꞌe ñuꞌu kan, ra saa kanata ra chi keꞌe ra ndixaꞌan ra sakuaꞌña ra mii va ra.
5 Então Judas jogou o dinheiro dentro do templo, saindo, foi e enforcou-se.
6 Saa ndakiꞌin ndia kunaꞌnu nuu ndia sutu xuꞌun kan, ra ndikaꞌan ndia xiꞌin taꞌan ndia kachi ndia saa:
6 Os chefes dos sacerdotes ajuntaram as moedas e disseram: "É contra a lei colocar este dinheiro no tesouro, visto que é preço de sangue".
7 Ra te ndiꞌi saa ndikataꞌan ndia ña sata ndia iin yoso kaꞌnu ña nani “Yoso Alfarero” xiꞌin xuꞌun kan, ra ikan ku nuu nduxin na takundiꞌi yuvi na kee inka ñuu, tu na xaa na kuvi na ñuu kan.
7 Então decidiram usar aquele dinheiro para comprar o campo do Oleiro, para cemitério de estrangeiros.
8 Ra xaꞌa ña kan ke, ndia kii vichin ra “Yoso ña ndixitia nii xaꞌa” ke nani va yoso kan.
8 Por isso ele se chama campo de Sangue até o dia de hoje.
9 Ra yoꞌo ke ndixinu nuu tuꞌun ña ndikaꞌan ra Jeremías ra ndikaꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioxi xinaꞌa, te kachi ra suꞌva: “Ndakiꞌin na oko uxi xuꞌun ña plata, xuꞌun ña chaꞌvi na xaꞌa iin tiaa ra ndiaa yaꞌvi ni, ta kuꞌva ndikataꞌan na ñuu Israel ña kuu yaꞌvi ra,
9 Então se cumpriu o que fora dito pelo profeta Jeremias: "Tomaram as trinta moedas de prata, preço em que foi avaliado pelo povo de Israel,
10 ra xiꞌin xuꞌun kan ke sata na iin yoso, ña nani alfarero, ra iin ta kuꞌva kachi Ndioxi xiꞌin yu ke kuu va”, kachi ra Jeremías.
10 e as usaram para comprar o campo do Oleiro, como o Senhor me ordenou".
11 Ra saa ndiaka na Jesús ndixaa na xiꞌin ra nuu ra Pilato ra kuu gobernador, ra saa nindakatuꞌun ra Jesús kachi ra saa:
11 Jesus foi posto diante do governador, e este lhe perguntou: "Você é o rei dos judeus? " Respondeu-lhe Jesus: "Tu o dizes".
12 Ra na kunaꞌnu nuu ndia sutu, xiꞌin ndia xikuaꞌa nuu na ñuu, ra xaꞌa ndia taxi ndia kuachi xaꞌa Jesús nuu ra Pilato, ndi su Jesús ra ndia nii tuꞌun loꞌo nindäkuiin ra.
12 Acusado pelos chefes dos sacerdotes e pelos líderes religiosos, ele nada respondeu.
13 Ra saa ndikaꞌan ra Pilato xiꞌin Jesús kachi ra saa:
13 Então Pilatos lhe perguntou: "Você não ouve a acusação que eles estão fazendo contra você? "
14 Ndi su ndia nii tuꞌun loꞌo nindäkuiin Jesús yuꞌu ra, ra saa ndakanda ka vi ini ra gobernador kan xini ra Jesús.
14 Mas Jesus não lhe respondeu nenhuma palavra, de modo que o governador ficou muito impressionado.
15 Ra vichin na kundaa ini yo, chi kii te ndatava na viko pascua, ra yunaꞌa ra Pilato ña saña ndika ra iin na ñuꞌu veꞌe kàà, ta kuiya ta kuiya, ndia ndia ka mii na kaꞌan na ñuu xaꞌa va.
15 Por ocasião da festa era costume do governador soltar um prisioneiro escolhido pela multidão.
16 Ra mii kuiya kan ndikaa iin tiaa, ra nani Barrabás veꞌe kàà, ra yoso tuꞌun ni ra xiꞌin chuun kiꞌvi ña ^xa ra.
16 Eles tinham, naquela ocasião, um prisioneiro muito conhecido, chamado Barrabás.
17 Ra saa nindakatuꞌun ra Pilato takundiꞌi yuvi na ndakaya ndixaa kan, kachi ra saa:
17 Pilatos perguntou à multidão que ali se havia reunido: "Qual destes vocês querem que lhes solte: Barrabás ou Jesus, chamado Cristo? "
18 Saa chi xa kundaa va ini ra Pilato, chi xaꞌa ña ndukuini ini va na ke ndataxi na Jesús.
18 Porque sabia que o haviam entregado por inveja.
19 Ra sakan saa kuu ra Pilato nduꞌu ra tiayu nuu xandaku ra kuachi, ra saa tiꞌvi ña yasiꞌi ra chiñu ndixaa ña nuu ra, ra kachi ña saa:
19 Estando Pilatos sentado no tribunal, sua mulher lhe enviou esta mensagem: "Não se envolva com este inocente, porque hoje, em sonho, sofri muito por causa dele".
20 Ndi su ndia kunaꞌnu nuu ndia sutu xiꞌin ndia xikuaꞌa nuu na ñuu, ra xaꞌa ndia chikaa yuꞌu ndia na ñuu ña na kaꞌan na xaꞌa ra Barrabás ña na saña ndika ra, ra Jesús, na kuvi va kachi ndia xiꞌin na.
20 Mas os chefes dos sacerdotes e os líderes religiosos convenceram a multidão a que pedisse Barrabás e mandasse executar a Jesus.
21 Ra saa nindakatuꞌun tuku ra gobernador kan na kachi ra saa:
21 Então perguntou o governador: "Qual dos dois vocês querem que eu lhes solte? " Responderam eles: "Barrabás! "
22 Ra saa ndikaꞌan ra Pilato xiꞌin na kachi ra saa:
22 Perguntou Pilatos: "Que farei então com Jesus, chamado Cristo? " Todos responderam: "Crucifica-o! "
23 Ra saa ndikaꞌan tuku ra gobernador kan xiꞌin na kachi ra saa:
23 "Por quê? Que crime ele cometeu? ", perguntou Pilatos. Mas eles gritavam ainda mais: "Crucifica-o! "
24 Ra te xini ra Pilato ña kundiëe ka tuꞌun ra xiꞌin yuvi kan, saa chi na ndiee ka xaꞌa xa va kuvi na, saa ra xaꞌndia ra chiñu ña taxi na tiakuii ndaꞌa ra, ra saa ndakatia ra ndaꞌa ra nuu takundiꞌi na ñuu, ra ndikaꞌan ra xiꞌin na kachi ra saa:
24 Quando Pilatos percebeu que não estava obtendo nenhum resultado, mas, pelo contrário, estava se iniciando um tumulto, mandou trazer água, lavou as mãos diante da multidão e disse: "Estou inocente do sangue deste homem; a responsabilidade é de vocês".
25 Ra saa ndakuiin takundiꞌi na ñuu kan kachi na saa:
25 Todo o povo respondeu: "Que o sangue dele caia sobre nós e sobre nossos filhos! "
26 Ra saa tava ra ra Barrabás veꞌe kàà ña kuaꞌan ndika ra, ra xaꞌndia ra chiñu ña na kani na Jesús xiꞌin ñii ña kuu kuarta, ra te na ndiꞌi, saa na kuꞌun na xiꞌin ra ña katakaa na ra ndaꞌa cruz.
26 Então Pilatos soltou-lhes Barrabás, mandou açoitar Jesus e o entregou para ser crucificado.
27 Ra saa ndakiꞌin ndia soldado ndia xachiñu nuu ra gobernador kan Jesús, kuaꞌan ra xiꞌin ndia, ra ndixaa ra xiꞌin ndia chi nuu keꞌe veꞌe chiñu kaꞌnu kan, ra ikan ndakaya takundiꞌi ndia soldado ra iin xinunduu ndia ra ndita ndia.
27 Então, os soldados do governador levaram Jesus ao Pretório e reuniram toda a tropa ao seu redor.
28 Ra saa tava ndia tikoto ña ndixi ra, ra ndachikaa ndia iin tikoto kuaꞌa ña kani sukun ra,
28 Tiraram-lhe as vestes e puseram nele um manto vermelho;
29 ra chikaa na iin corona ña xavaꞌa na xiꞌin ìñu̱ xini ra, ra taxi na iin ndoo ñuꞌù ndaꞌa kuaꞌa ra, ra saa xaꞌa na ndakusiti na nuu ra, ña xa siki na ra, ra kaꞌan na xiꞌin ra kachi na saa:
29 fizeram uma coroa de espinhos e a colocaram em sua cabeça. Puseram uma vara em sua mão direita e, ajoelhando-se diante dele, zombavam: "Salve, rei dos judeus! "
30 Ra saa xaꞌa na kondiaa na tiasiꞌi na nuu ra, ra ndakiꞌin na ndoo ñuꞌù kan ndaꞌa ra, ra xaꞌa na xakin na nuu xini ra.
30 Cuspiram nele e, tirando-lhe a vara, batiam-lhe com ela na cabeça.
31 Ra saa te sandiꞌi na, ña xa siki na ra, ra saa tava na tikoto ña chikaa na sukun ra, ra ndachikaa na tikoto mii ra sukun ra, ra ndakiꞌin na ra kuaꞌan ra xiꞌin na, ña katakaa na ra ndaꞌa cruz.
31 Depois de terem zombado dele, tiraram-lhe o manto e vestiram-lhe suas próprias roupas. Então o levaram para crucificá-lo.
32 Ra ta kee na ndakiꞌin na kuaꞌan na xiꞌin Jesús, ra saa ndakutaꞌan na xiꞌin iin tiaa ra nani Simón ra kee ñuu Cirene, ra xa nduxa na xiꞌin ra ña na kasoko ra cruz tun kasoko Jesús.
32 Ao saírem, encontraram um homem de Cirene, chamado Simão, e o forçaram a carregar a cruz.
33 Ra te ndixaa na xiꞌin Jesús iin nuu nani Gólgota, ra tuꞌun yoꞌo: “Ra iku leke xini ndii” ke kachi ña,
33 Chegaram a um lugar chamado Gólgota, que quer dizer Lugar da Caveira,
34 ra ikan taxi na vino tia ndikava nuu iku iva xiꞌin, ña na koꞌo Jesús kuni na, ndi su te ixtondoso Jesús ndutia kan, saa ra ndixïin ra koꞌo ra rá.
34 e lhe deram para beber vinho misturado com fel; mas, depois de prová-lo, recusou-se a beber.
35 Ra te ndiꞌi katakaa ndia soldado kan Jesús ndaꞌa cruz; ra saa xaꞌa ndia keꞌe taꞌan ndia xaꞌa tikoto ra, yoo ku ndia ndakiꞌin ña. Ra suꞌva ke kuu ña ndixinu nuu tuꞌun Ndioxi ña ndikaꞌan iin ra ndikaꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioxi xinaꞌa, ta kachi ra suꞌva: “Ndataꞌvi na tikoto yu xiꞌin taꞌan na, ra sata tikoto yu ke, keꞌe taꞌan na, ra kundaa ini na yoo ku na kuchuun ndakiꞌin ña”, kachi ra.
35 Depois de o crucificarem, dividiram as roupas dele, tirando sortes.
36 Ra saa ndakundee ndia soldado kan ña ndiaa ndia Jesús.
36 E, sentando-se, vigiavam-no ali.
37 Ra tia̱à ndia nuu iin vitu loꞌo chinundiaa ndia xini cruz ra, ra kaꞌan tuꞌun kan ni xaꞌa ke kuvi ra, ra suꞌva ke kachi ña: “Ra yoꞌo ku Jesús ra kuu Rey na Judío”, kachi ña.
37 Por cima de sua cabeça colocaram por escrito a acusação feita contra ele: ESTE É JESUS, O REI DOS JUDEUS.
38 Ra katakaa tu ndia soldado kan uvi ndia kuiꞌna va xiꞌin Jesús, ra iin ra katakaa ndia ndaꞌa cruz tu iin chi kuaꞌa, ra iin ra katakaa tu ndia ndaꞌa cruz tu iin chi ichin va.
38 Dois ladrões foram crucificados com ele, um à sua direita e outro à sua esquerda.
39 Ra yuvi na yaꞌa kuaꞌan ichi kan, ra iin xiko xini na, ra kañaꞌa na xiꞌin Jesús,
39 Os que passavam lançavam-lhe insultos, balançando a cabeça
40 kachi na saa:
40 e dizendo: "Você que destrói o templo e o reedifica em três dias, salve-se! Desça da cruz, se é Filho de Deus! "
41 Ra iin saa xa tu ndia kunaꞌnu nuu ndia sutu, xiꞌin ndia maestro sañaꞌa ndiayu Ndioxi, xiꞌin ndia fariseo, xiꞌin ndia xikuaꞌa kunaꞌnu nuu na ñuu, ña xasiki ndia Jesús, ra kaꞌan ndia xaꞌa ra kachi ndia saa:
41 Da mesma forma, os chefes dos sacerdotes, os mestres da lei e os líderes religiosos zombavam dele,
42 ―Kuchuun va ra sakaku ra inka yuvi, ra kuchüun tu ra sakaku ra mii ra ―kachi ndia.
42 dizendo: "Salvou os outros, mas não é capaz de salvar a si mesmo! E é o rei de Israel! Desça agora da cruz, e creremos nele.
43 Saa chi ndikaꞌan ra ña ndiaa ni ini ra Ndioxi, ra kuu tu ra seꞌe mii Ndioxi va kachi ra. Ra tu ndixa ke kuꞌvi ni ini Ndioxi xini ra ra, saa ra na sakaku ra ra vichin ―kachi ndia.
43 Ele confiou em Deus. Que Deus o salve agora, se dele tem compaixão, pois disse: ‘Sou o Filho de Deus! ’ "
44 Ra iin saa xa tu ndia kuiꞌna, ndia takaa ndaꞌa cruz kan va xiꞌin ra, saa chi kañaꞌa ni tu ndia kan va xiꞌin ra.
44 Igualmente o insultavam os ladrões que haviam sido crucificados com ele.
45 Ra kuꞌva ka uxi uvi kaꞌñu ke, xaꞌa kuñaa nuu iinii saa ña yuuvi yoꞌo, ra iin saa ndia ka uni xikuaa.
45 E houve trevas sobre toda a terra, do meio dia às três horas da tarde.
46 Ra mii hora kan ndiee ka vi nindaꞌyu Jesús kachi ra saa:
46 Por volta das três horas da tarde, Jesus bradou em alta voz: "Eloí, Eloí, lamá sabactâni? " que significa: "Meu Deus! Meu Deus! Por que me abandonaste? "
47 Ra te xini soꞌo sava na ndita yachi kan, ra saa ndikaꞌan na xiꞌin taꞌan na kachi na saa:
47 Quando alguns dos que estavam ali ouviram isso, disseram: "Ele está chamando Elias".
48 Ra saa ndikun xinu iin ra ndixaꞌan ra chindaxi ra iin koꞌndo kachi ini iin ñaꞌa nuu ñuꞌu ndutia iyá, ra chinduꞌu ra ña xini iin itun ndoo ñuꞌu, ra sakuyachin ra ña yuꞌu Jesús ña na koꞌo ra ndutia iyá kan kuni ra.
48 Imediatamente, um deles correu em busca de uma esponja, embebeu-a em vinagre, colocou-a na ponta de uma vara e deu-a a Jesus para beber.
49 Ndi su ndixïin sava na ndita kan, ra ndikaꞌan na xiꞌin ra kachi na saa:
49 Mas os outros disseram: "Deixem-no. Vejamos se Elias vem salvá-lo".
50 Saa ra ndiee ka vi nindaꞌyu tuku Jesús, ndia saa ra kuaꞌan va tachi ra ña ndixiꞌi ra.
50 Depois de ter bradado novamente em alta voz, Jesus entregou o espírito.
51 Ra tikoto yii ña ndasi nuu yii ini veꞌe ñuꞌu kaꞌnu kan, ra iin nindata sava ña, kiꞌin ña yuꞌu ña chi ni̱nù ra iin saa ndia chi ni̱nu̱, ña saña taꞌan ña, ra nduu ña uvi ñaꞌñu va. Saa ra ndiee ni nditaan, ra ninduva kava naꞌnu;
51 Naquele momento, o véu do santuário rasgou-se em duas partes, de alto a baixo. A terra tremeu, e as rochas se partiram.
52 ra ndanuña kuaꞌa ni yavi nuu ñuꞌu na ndii, ra kuaꞌa ni na yii, na xindikun Ndioxi, ndatiaku.
52 Os sepulcros se abriram, e os corpos de muitos santos que tinham morrido foram ressuscitados.
53 Ra te ndiatiaku Jesús, ra saa ndakoyo tu na kan va ini yavi nuu ñuꞌu na, ra kee na ndixaꞌan na ñuu kaꞌnu Jerusalén ña yii, ra kuaꞌa ni yuvi xini ñaꞌa.
53 E, saindo dos sepulcros, depois da ressurreição de Jesus, entraram na cidade santa e apareceram a muitos.
54 Ra ra soldado ra kuchee kan xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra, ña ndiaa ndia Jesús, ra te xini ndia ña ndiee ni nditaan, ra xini tu ndia takundiꞌi ña kuu kan va, saa ra tiaa ni ndiyuꞌvi ndia, ra ndikaꞌan ndia kachi ndia saa:
54 Quando o centurião e os que com ele vigiavam Jesus viram o terremoto e tudo o que havia acontecido, ficaram aterrorizados e exclamaram: "Verdadeiramente este era o Filho de Deus! "
55 Ra xika va ndita kuaꞌa ni na siꞌi, na kee ndia chi Galilea, ña ixtoꞌni na, ña ndixiꞌi Jesús. Ra na siꞌi yoꞌo kuvi na xindikun sata Jesús, ra chindiee taꞌan na xiꞌin ra te ndixika ra ñuu ña ndoꞌni chi Galilea, ra iin saa ndikun na sata ra xaa na, ndia Jerusalén va.
55 Muitas mulheres estavam ali, observando de longe. Elas haviam seguido Jesus desde a Galiléia, para o servir.
56 Ra tiañu na kan ndichi ña María Magdalena, ra ndichi tu ña María siꞌi ra Jacobo xiꞌin ra José va, ra ndichi tu ña siꞌi ndia seꞌe ra Zebedeo va xiꞌin na.
56 Entre elas estavam Maria Madalena; Maria, mãe de Tiago e de José; e a mãe dos filhos de Zebedeu.
57 Ra te xa kuaꞌan kuñuu kii kan, ra saa ndixaa iin tiaa ra kuika ni, ra kee ñuu Arimatea, ra José ke nani ra, ra ra xindikun sata Jesús ku tu ra yoꞌo va.
57 Ao cair da tarde chegou um homem rico, de Arimatéia, chamado José, que se tornara discípulo de Jesus.
58 Ra saa kee ra ndixaꞌan ra nuu ra Pilato, ra ndikaꞌan ra xiꞌin ra, ña na ndataxi ra iki kuñu Jesús ndaꞌa ra, ña nduxin ra ña. Ra saa xaꞌndia ra Pilato chiñu ña na ndataxi na iki kuñu Jesús ndaꞌa ra.
58 Dirigindo-se a Pilatos, pediu o corpo de Jesus, e Pilatos ordenou que lhe fosse entregue.
59 Ra saa ndakiꞌin ra José kan iki kuñu Jesús, ra ndasuvi ra ña iin manda xaa ña vaꞌa,
59 José tomou o corpo, envolveu-o num limpo lençol de linho
60 Ra ndixaꞌan ra ninduxin ra ña ini yavi xaa, ña kaan ra ndika iin kava nuu ñuꞌú ra te yachi. Ra te ndiꞌi saa satuvi satuvi ra iin yuu chee ra nandasi ña yuꞌu yavi kan, ndia saa ra ndakiꞌin ra kuaꞌan va ra.
60 e o colocou num sepulcro novo, que ele havia mandado cavar na rocha. E, fazendo rolar uma grande pedra sobre a entrada do sepulcro, retirou-se.
61 Ra ña María Magdalena, xiꞌin inka tuku ña nani María, ra ndixaa na xikundee na yachin yuꞌu yavi kan, ña ixtoꞌni na ndia mii ku nuu ninduxin na iki kuñu Jesús.
61 Maria Madalena e a outra Maria estavam assentadas ali, em frente do sepulcro.
62 Ra saa te ndituvi inka kii, te xa ndiꞌi xa nduvi na ña ndakindiee na kii sábado, ña kuu kii yii, ra saa ndixaꞌan ndia kunaꞌnu nuu ndia sutu, xiꞌin ndia fariseo nuu ra Pilato,
62 No outro dia, que era o seguinte ao da Preparação, os chefes dos sacerdotes e os fariseus dirigiram-se a Pilatos
63 ra ndikaꞌan ndia xiꞌin ra kachi ndia saa:
63 e disseram: "Senhor, lembramos que, enquanto ainda estava vivo, aquele impostor disse: ‘Depois de três dias ressuscitarei’.
64 Ra ña kan ke kuni ndi, ña na tiꞌvi kun ndia soldado kun kuꞌun ndia kondiaa ndia yuꞌu yavi nuu ndikaa ra uni saa kii. Chi koto iyo ni kuꞌun ndia xitaꞌan xiꞌin ra, ra tava seꞌe ndia iki kuñu ra yavi kan, ra te na ndiꞌi, xaꞌa ndia kaꞌan ndia xiꞌin yuvi, kachi ndia saa: “Xa ndatiaku va Jesús”, kachi ndia. Ra tu saa na sa ndia, saa ra tiaa ni ka va kuaꞌa yuvi sandaꞌvi ndia vichin nuu ña te xitiaku ra ―kachi ndia xiꞌin ra Pilato.
64 Ordena, pois, que o sepulcro dele seja guardado até o terceiro dia, para que não venham seus discípulos e, roubando o corpo, digam ao povo que ele ressuscitou dentre os mortos. Este último engano será pior do que o primeiro".
65 Saa ndikaꞌan ra Pilato xiꞌin ndia kachi ra saa:
65 "Levem um destacamento", respondeu Pilatos. "Podem ir, e mantenham o sepulcro em segurança como acharem melhor".
66 Ra saa kee ndia soldado kan ndixaꞌan ndia ndasatuun vaꞌa ka ndia yuꞌu yavi kan, ra xakin ndia kuꞌva yuu ña ndasi yuꞌu yavi kan, ra nindoo ka sava ndia ña kondiaa ndia yuꞌu yavi nuu ndikaa iki kuñu Jesús.
66 Eles foram e armaram um esquema de segurança no sepulcro; e além de deixarem um destacamento montando guarda, lacraram a pedra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?