Lucas 22
MXV vs NVT
1 Ra ta xa kuaꞌan kuyachin ni ña koo viko pascua, ta xixi na xita vaꞌa ña köo ndavi xiꞌin,
1 A Festa dos Pães sem Fermento, também chamada de Páscoa, se aproximava.
2 ra saa xaꞌa ndia xikuaꞌa kunaꞌnu nuu ndia sutu, xiꞌin ndia maestro sañaꞌa ndiayu Ndioxi, ña xika ndia nduku ndia ndia kuꞌva ke sa ndia ña vaꞌa kaꞌni seꞌe ndia Jesús, saa chi iyuꞌvi ni va ndia nuu na ñuu.
2 Os principais sacerdotes e mestres da lei tramavam uma forma de matar Jesus, mas tinham medo da reação do povo.
3 Ra saa ndikiꞌvi ti ndivaꞌa ini ra Judas, ra nani tu ra Iscariote va, ra ra yoꞌo kuvi iin ra itaꞌan xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin Jesús ña kuu ndia uxi uvi.
3 Então Satanás entrou em Judas Iscariotes, um dos Doze,
4 Saa ndakiꞌin ra Judas kan ndixaꞌan ra nuu ndia kunaꞌnu nuu ndia sutu, xiꞌin nuu ndia kunaꞌnu nuu ndia kumisio ndiaa veꞌe ñuꞌu kaꞌnu, ra ndikataꞌan ra xiꞌin ndia, ndia kuꞌva ke sa ra ña vaꞌa ndataxi ra Jesús ndaꞌa ndia.
4 e ele foi aos principais sacerdotes e aos capitães da guarda do templo para combinar a melhor maneira de lhes entregar Jesus.
5 Saa ra tiaa ni kusii ini ndia, ra kindoo ndia xiꞌin ra ña chaꞌvi ndia ra.
5 Eles ficaram muito satisfeitos e lhe prometeram dinheiro.
6 Ra kindoo tu ini mii va ra ña ndikaꞌan ndia xiꞌin ra, ra saa xaꞌa ra xika nduku ra ndia kuꞌva ke sa ra ña vaꞌa ndataxi seꞌe ra Jesús ndaꞌa ndia, kaꞌan ra.
6 Judas concordou e começou a procurar uma oportunidade de trair Jesus, para que o prendessem quando as multidões não estivessem por perto.
7 Ra ta nditiandiaa kii ña kuxi na xita vaꞌa ña köo ndavi xiꞌin, ra soko tu na iin ndikachi loꞌo xaꞌa ña ndakaꞌan na ña sakaku Ndioxi na,
7 Chegou o dia da Festa dos Pães sem Fermento, quando o cordeiro pascal era sacrificado.
8 ra saa ndikaꞌan Jesús xiꞌin ra Pedro, xiꞌin ra Juan, kachi ra saa:
8 Jesus mandou Pedro e João na frente e disse: “Vão e preparem a refeição da Páscoa, para que a comamos juntos”.
9 Saa ndindakatuꞌun ndia ra, kachi ndia saa:
9 “Onde o senhor quer que a preparemos?”, perguntaram.
10 Ra saa ndakuiin Jesús, kachi ra saa xiꞌin ndia:
10 Ele respondeu: “Logo que vocês entrarem em Jerusalém, um homem carregando uma vasilha de água virá ao seu encontro. Sigam-no. Na casa onde ele entrar,
11 Ra ikan kaꞌan ndo xiꞌin mii ra tata xiꞌin veꞌe kan, kachi ndo saa: “Ra Tata Maestro kuvi ra kachi suꞌva: ¿Ndia mii ke íin veꞌe nuu koo yu kuxini yu xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin yu viko pascua vichin?, kachi ra”, kachi ndo xiꞌin ra.
11 digam ao dono: ‘O Mestre pergunta: Onde fica o aposento no qual comerei a refeição da Páscoa com meus discípulos?’.
12 Ra saa ñaꞌa ra iin veꞌe chee ña piso ninu nuu ndo, ra iyoo nduvi ndiꞌi va ini ña; ra ikan ke na savii ndo ña kuxini yo ―kachi ra.
12 Ele os levará a uma sala grande no andar superior, que já estará arrumada. Preparem ali a refeição”.
13 Ra saa ndakiꞌin ndia kuaꞌan ndia, ra iin ta iyoo ña ndikaꞌan Jesús xiꞌin ndia, ra iin saa ndixa ke iyoo ña kuu va, ra ikan xanduvi ndiꞌi ndia chiñu ña ndikaꞌan Jesús xiꞌin ndia sa ndia.
13 Eles foram e encontraram tudo como Jesus tinha dito, e ali prepararam a refeição da Páscoa.
14 Ra ta nditandiaa hora ña kuxini ndia, ra saa xaa Jesús xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra, ra ndakundee ndia nuu mesa ña kuxi ndia.
14 Quando chegou a hora, Jesus e seus apóstolos tomaram lugar à mesa.
15 Ra saa ndikaꞌan Jesús xiꞌin ndia, kachi ra saa:
15 Jesus disse: “Estava ansioso para comer a refeição da Páscoa com vocês antes do meu sofrimento.
16 Ra na kundaa ini ndo ña kaꞌan yu xiꞌin ndo yoꞌo, chi takundiꞌi ka viko pascua ña vaxi ra köo ka yu ña kuxini yu xiꞌin ndo. Saa chi ndia na xinu kii ña kaꞌndia Ndioxi chiñu vi ke kuxini tuku yu xiꞌin ndo ―kachi ra.
16 Pois eu lhes digo agora que não voltarei a comê-la até que ela se cumpra no reino de Deus”.
17 Ra saa tiin ra copa ña ñuꞌu vino, ra taxi ra taxaꞌvi ndaꞌa Ndioxi, ra ndikaꞌan ra xiꞌin ndia, kachi ra saa:
17 Então tomou um cálice de vinho e agradeceu a Deus. Depois, disse: “Tomem isto e partilhem entre vocês.
18 Ra ña ndaa kaꞌan yu xiꞌin ndo vichin, chi nandïko ka yu ña koꞌo yu nduxi uva yoꞌo xiꞌin ndo, saa chi ndia te na tandiaa kii ña kaꞌndia Ndioxi chiñu vi ke koꞌo tuku yu ra xiꞌin ndo ―kachi ra xiꞌin ndia.
18 Pois não beberei vinho outra vez até que venha o reino de Deus”.
19 Ra saa kiꞌin ra xita vaꞌa ra taxi ra tixaꞌvi ndaꞌa Ndioxi xaꞌa ña, ra saa taꞌvi ra ña taxi ra ndaꞌa ndia, ra ndikaꞌan ra xiꞌin ndia, kachi ra saa:
19 Tomou o pão e agradeceu a Deus. Depois, partiu-o e o deu aos discípulos, dizendo: “Este é o meu corpo, entregue por vocês. Façam isto em memória de mim”.
20 Ra te sandiꞌi ndia xixini ndia, ra saa kiꞌin tuku ra copa ña ñuꞌu vino, ra ndikaꞌan ra xiꞌin ndia kachi ra saa:
20 Depois da ceia, Jesus tomou o cálice de vinho e disse: “Este é o cálice da nova aliança, confirmada com o meu sangue, que é derramado como sacrifício por vocês.
21 ’Ra vichin na kundaa ini ndo, chi iin ra nduꞌu nuu mesa xiꞌin va yu kuvi ra ndataxi yuꞌu ndaꞌa na saa ini xini yuꞌu.
21 “Mas aqui, partilhando da mesa conosco, está o homem que vai me trair.
22 Ra ña ndixa ke xiniñuꞌu ndoꞌo ni va yuꞌu, ra xaa yoꞌo vichin, saa chi xa saa kuni mii Ndioxi ña ndoꞌo va yu, ndi su ¡ndaꞌvi ni tiaa ra ndataxi yuꞌu ndaꞌa na saa ini xini yuꞌu! ―kachi ra xiꞌin ndia.
22 Pois foi determinado que o Filho do Homem deve morrer. Mas que aflição espera aquele que o trair!”
23 Ra saa xaꞌa ndia ndakatuꞌun taꞌan ndia, ña kuni ndia kundaa ini ndia, yoo ku iin ndia ndataxi Jesús ndaꞌa na saa ini.
23 Os discípulos perguntavam uns aos outros qual deles faria uma coisa dessas.
24 Saa kuu, ra xaꞌa ndia itaꞌan xiꞌin Jesús xa kuachi ndia xiꞌin taꞌan ndia, ña kuni ndia ña iin mii ndia na kuu ra kuchee kaꞌndia chiñu nuu mii ndia.
24 Depois, começaram a discutir entre si qual deles era o mais importante.
25 Saa ndikaꞌan Jesús xiꞌin ndia, kachi ra saa:
25 Jesus lhes disse: “Neste mundo, os reis e os grandes homens exercem poder sobre o povo e, no entanto, são chamados de seus benfeitores.
26 Ndi su ndoꞌo, ra süvi saa ke koo ndo, chi xa siin va ke koo xiꞌin ndoꞌo. Saa chi iin ra kuni kuchee nuu ndo ra ta iyoo iin ra loꞌo va ke na koo ra, ra ra xaꞌndia chiñu nuu ndo, ra ta xa iin na chuꞌun ndaꞌa va ke na sa ra.
26 Entre vocês, porém, será diferente. Que o maior entre vocês ocupe a posição inferior, e o líder seja o servo.
27 ’Ra vichin kuni yu ndakatuꞌun yu ndoꞌo, ra na kaꞌan ndo xiꞌin yu, ¿yoo ku na chee vaꞌa ka tuvi ndo, a na ndee nuu mesa, a na chuꞌun ndaꞌa va? ¿A su na nduꞌu nuu mesa va kuvi na chee? Ra na kundaa ini ndo, chi yuꞌu ra kuu maestro ndo, ra ta iyoo iin ra chuꞌun ndaꞌa va ke iyoo yu nuu ndo vichin.
27 Quem é mais importante, o que está à mesa ou o que serve? Não é aquele que está à mesa? Mas não aqui! Pois eu estou entre vocês como quem serve.
28 ’Ra ndoꞌo kuvi ndo xitaꞌan tuun xiꞌin yu ña ndoꞌo yu tundoꞌo ña uꞌvi va.
28 “Vocês permaneceram comigo durante meu tempo de provação.
29 Ra xaꞌa ña kan ke ^taxi va yu ña kaꞌndia ndo chiñu, ta kuꞌva xa Tata yu ña taxi ra ña xaꞌndia yu chiñu.
29 E, assim como meu Pai me concedeu um reino, eu agora lhes concedo o direito de
30 Ra ndoꞌo kuvi ndo kuxi ra koꞌo ndo nuu kaꞌndia yu chiñu. Ra kundee ndo tiayu naꞌnu ña sandaku ndo kuachi xiꞌin uxi uvi saa na seꞌe xikua na ñuu Israel ―kachi Jesús xiꞌin ndia.
30 comer e beber à minha mesa, em meu reino. Vocês se sentarão em tronos e julgarão as doze tribos de Israel”.
31 Ra saa ndikaꞌan tu Jesús xiꞌin ra Pedro va, kachi ra saa:
31 Então o Senhor disse: “Simão, Simão, Satanás pediu para peneirar cada um de vocês como trigo.
32 Ndi su xa ndikaꞌan va yu xiꞌin Ndioxi xaꞌa kun, ña na kandixa ni ka kun yuꞌu, ra ta xa na nandiko tuku kun nuu yu, ra na chindiee taꞌan kun xiꞌin ndia ñani kun, ña ndinuni ni ka na kandixa ndia yuꞌu ―kachi ra xiꞌin ra.
32 Contudo, supliquei em oração por você, Simão, para que sua fé não vacile. Portanto, quando tiver se arrependido e voltado para mim, fortaleça seus irmãos”.
33 Saa ndakuiin ra Simón, kachi ra saa xiꞌin ra:
33 Pedro disse: “Senhor, estou pronto a ir para a prisão, e até a morrer ao seu lado”.
34 Ra saa ndikaꞌan Jesús xiꞌin ra, kachi ra saa:
34 Jesus, porém, respondeu: “Pedro, vou lhe dizer uma coisa: hoje, antes que o galo cante, você negará três vezes que me conhece”.
35 Ra saa ndindakatuꞌun Jesús ndia itaꞌan xiꞌin ra kachi ra saa:
35 Em seguida, Jesus lhes perguntou: “Quando eu os enviei para anunciar as boas-novas sem dinheiro, sem bolsa de viagem e sem sandálias extras, alguma coisa lhes faltou?”. “Não”, responderam eles.
36 Ra saa ndikaꞌan Jesús xiꞌin ndia, kachi ra saa:
36 Então ele disse: “Agora, porém, peguem dinheiro e uma bolsa de viagem. E, se não tiverem uma espada, vendam sua capa e comprem uma.
37 Ra kaꞌan yu ña yoꞌo xiꞌin ndo, chi vichin ke xiniñuꞌu xinu nuu tuꞌun Ndioxi ña tiaa na xaꞌa yu xinaꞌa ña ndakani kachi suꞌva: “Ra tiꞌvi Ndioxi xaa, ra xiꞌin yuvi na iyoo kuachi va ndachutaꞌan na ra”, kachi ña. Ra takundiꞌi tuꞌun ña ndakani xaꞌa yu, ra ña xaa yu vichin ke xinu nuu va ña ―kachi ra.
37 Pois é necessário que se cumpra esta profecia a meu respeito: ‘Ele foi contado entre os rebeldes’. Sim, tudo que os profetas escreveram a meu respeito se cumprirá”.
38 Ra saa ndikaꞌan ndia xiꞌin ra, kachi ndia saa:
38 Eles responderam: “Senhor, temos aqui duas espadas”. “É suficiente”, disse ele.
39 Ra saa kita Jesús ini veꞌe kan, ra ndakiꞌin ra kuaꞌan ra iku Olivo kaꞌan ra xiꞌin Ndioxi, chi xa saa yunaꞌa va ra. Ra ndakundikun tu ndia itaꞌan xiꞌin va ra kuaꞌan ndia sata ra.
39 Então, acompanhado de seus discípulos, Jesus foi, como de costume, ao monte das Oliveiras.
40 Ra te ndixaa ndia kan, ra saa ndikaꞌan ra xiꞌin ndia, kachi ra saa:
40 Ao chegar, disse: “Orem para que vocês não cedam à tentação”.
41 Ra saa kuxika ra iin viviꞌi nuu ndia, ra iin ta kuꞌva ña sakoꞌni na yuu ke kuxika ra; ra ikan xikusiti ra, ra xaꞌa ra kaꞌan ra xiꞌin Ndioxi,
41 Afastou-se a uma distância como de um arremesso de pedra, ajoelhou-se e orou:
42 kachi ra saa:
42 “Pai, se queres, afasta de mim este cálice. Contudo, que seja feita a tua vontade, e não a minha”.
43 Ra saa xaa iin ra tatun Ndioxi ra kee ndivi, ña taxi ra ndiee ndaꞌa Jesús.
43 Então apareceu um anjo do céu, que o fortalecia.
44 Ra saa kusuchi ka vi ini ra, ra saa ndakundiee ni ka ra ndikaꞌan ra xiꞌin Ndioxi, ra saa xaꞌa koyo tiatiin ra nuu ñuꞌu, ra iin ta iin tinaꞌnu nii saa íin ra.
44 Ele orou com ainda mais fervor, e sua angústia era tanta que seu suor caía na terra como gotas de sangue.
45 Ra ta sandiꞌi ra ndikaꞌan ra xiꞌin Ndioxi, ra saa nandiko ra xaa ra nuu ndee ndia itaꞌan xiꞌin ra, ra xa ndia kixi va kuvi ndia ndee ndia xaꞌa ña kusuchi ni ini ndia.
45 Por fim, ele se levantou, voltou aos discípulos e os encontrou dormindo, exaustos de tristeza.
46 Ra saa ndikaꞌan ra xiꞌin ndia, kachi ra saa:
46 “Por que vocês dormem?”, perguntou ele. “Levantem-se e orem para que não cedam à tentação.”
47 Ra sakan saa kuu Jesús kaꞌan ra xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra, saa ra xa ndixaa va iin tiaꞌndia chee yuvi nuu ndee ndia. Ra ra Judas ra itaꞌan xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin Jesús ña kuu ndia uxi uvi kuvi ra inuu nuu yuvi kan ndixaa na, ra saa kuyachin ra Judas ra nditandiaa yuꞌu ra nuu Jesús ña kaꞌan ndioxi ra xiꞌin ra iyoo tuꞌun.
47 Enquanto Jesus ainda falava, chegou uma multidão conduzida por Judas, um dos Doze. Ele se aproximou de Jesus e o cumprimentou com um beijo.
48 Ra saa ndikaꞌan Jesús xiꞌin ra Judas, kachi ra saa:
48 Jesus, porém, lhe disse: “Judas, com um beijo você trai o Filho do Homem?”.
49 Ra saa xitoꞌni ndia itaꞌan xiꞌin Jesús ndita ndia, ra kundaa va ini ndia ña ^ndoꞌo ra, ra saa ndindakatuꞌun ndia ra kachi ndia saa:
49 Quando aqueles que estavam com Jesus viram o que ia acontecer, disseram: “Senhor, devemos lutar? Trouxemos as espadas!”.
50 Saa ra ndikun xaꞌndia va iin ra itaꞌan xiꞌin ndia soꞌo kuaꞌa iin tiaa ra xachiñu nuu sutu ra kuchee nuu takundiꞌi sutu.
50 E um deles feriu o servo do sumo sacerdote, cortando-lhe a orelha direita.
51 Ra saa ndikaꞌan Jesús xiꞌin ra, kachi ra saa:
51 Mas Jesus disse: “Basta!”. E, tocando a orelha do homem, curou-o.
52 Ra te ndiꞌi, ra saa ndikaꞌan tu ra xiꞌin ndia kunaꞌnu nuu ndia sutu, xiꞌin ndia kunaꞌnu nuu ndia kumisio ndiaa veꞌe ñuꞌu kaꞌnu, xiꞌin ndia xikuaꞌa kunaꞌnu nuu na ñuu, na ndixaa tiin ñaꞌa, ña kuꞌun ra xiꞌin ndia, kachi ra saa:
52 Então Jesus se dirigiu aos principais sacerdotes, aos capitães da guarda do templo e aos líderes do povo que tinham vindo buscá-lo: “Por acaso sou um revolucionário perigoso para que venham me prender com espadas e pedaços de pau?
53 A su iin takundiꞌi va kii ndixiyo yu xiꞌin ndo ini veꞌe ñuꞌu kaꞌnu, ra nditïin ndo yuꞌu. Ndi su vichin ke xa ndixaa hora ña sa ndo ña kuni va ndo, saa chi vichin ke kaꞌndia ña ndivaꞌa chiñu va ―kachi Jesús xiꞌin ndia.
53 Por que não me prenderam no templo? Todos os dias eu estava ali, ensinando. Mas esta é a hora de vocês, o tempo em que reina o poder das trevas”.
54 Ra saa tiin na Jesús, ra ndakiꞌin na kuaꞌan na xiꞌin ra chi veꞌe ra sutu kuchee. Ra saa xika xika ndikun ra Pedro kuaꞌan ra sata na.
54 Então eles o prenderam e o levaram à casa do sumo sacerdote. Pedro o seguiu de longe.
55 Ra te ndixaa na veꞌe ra sutu kuchee kan, saa chikaa na ñuꞌu nuu keꞌe ra, ra iin xinunduu na ndee na ndasaa na, ra tiañu yuvi kan ndakunduꞌu taꞌan va ra Pedro ndasaa ra xiꞌin na.
55 Os guardas acenderam uma fogueira no meio do pátio e sentaram-se em volta, e Pedro sentou-se com eles.
56 Ra saa kuu ra Pedro nduꞌu ra ndasaa ra xiꞌin na. Ra xini va iin ñaꞌa ña xachiñu nuu ra sutu kan ra, ra saa ndikaꞌan ña, kachi ña saa:
56 Uma criada o notou à luz da fogueira e começou a olhar fixamente para ele. Por fim, disse: “Este homem era um dos seguidores de Jesus!”.
57 Saa ndakuiin ra Pedro, kachi ra saa xiꞌin ña:
57 Mas Pedro negou, dizendo: “Mulher, eu nem o conheço!”.
58 Ra saa ndiyaꞌa iin kani loꞌo, ra tuku va tiaa ndakuni ra Pedro, ra ndikaꞌan ra xiꞌin ra, kachi ra saa:
58 Pouco depois, um homem olhou para ele e disse: “Você também é um deles!”. “Não sou!”, retrucou Pedro.
59 Ra saa ndiyaꞌa kuꞌva iin hora, ra tuku va tiaa ndikaꞌan xiꞌin ra, kachi ra saa:
59 Cerca de uma hora mais tarde, outro homem afirmou: “Com certeza esse aí também estava com ele, pois também é galileu!”.
60 Saa ndikaꞌan ra Pedro xiꞌin ra, kachi ra saa:
60 Pedro, porém, respondeu: “Homem, eu não sei do que você está falando”. E, no mesmo instante, o galo cantou.
61 Ra saa ndikokuiin Jesús ndakotoꞌni ra nuu ra Pedro, ra saa vi ke ndakaꞌan ra Pedro xaꞌa tuꞌun ña ndikaꞌan Jesús xiꞌin ra, ta kachi ra suꞌva: “Ñuu vichin ra xa uni va ichi tiseꞌe tuꞌun kun xaꞌa yu, ra saa kana chele”, kachi ra.
61 Então o Senhor se voltou e olhou para Pedro. E Pedro se lembrou das palavras dele: “Hoje, antes que o galo cante, você me negará três vezes”.
62 Ndia saa ra kanata ra Pedro chi keꞌe, ra xaꞌa ra xaku ni ra.
62 E Pedro saiu dali, chorando amargamente.
63 Ra saa xaꞌa ndia soldado, ndia ndiaa Jesús ña ^xa siki ndia ra, ra kani ni ndia ra.
63 Os guardas encarregados de Jesus começaram a zombar dele e a bater nele.
64 Ra ndasi ndia nuu ra, ra kani ndia ra, ra kaꞌan ndia xiꞌin ra, kachi ndia saa:
64 Vendaram seus olhos e diziam: “Profetize para nós! Quem foi que lhe bateu desta vez?”.
65 Ra kuaꞌa ni ka nuu tuꞌun kiꞌvi kaꞌan ndia xiꞌin ra.
65 E o insultavam de muitas outras maneiras.
66 Ra te ndituvi inka kii, ra saa ndakutaꞌan ndia xikuaꞌa, xiꞌin ndia maestro sañaꞌa ndiayu Ndioxi ña tiaa ra Moisés, xiꞌin ndia sutu kunaꞌnu, ra saa ndiaka ndia soldado kan Jesús ndixaa ra nuu na chiñu kan. Ra saa xaꞌa ndia ndakatuꞌun ndia ra kachi ndia saa:
66 Ao amanhecer, todos os líderes do povo se reuniram, incluindo os principais sacerdotes e os mestres da lei. Jesus foi conduzido à presença desse conselho,
67 ―Kaꞌan xiꞌin ndi vichin, ¿a ndixa yoꞌo ku Cristo ra tiꞌvi Ndioxi xaa sakaku ña yuuvi yoꞌo? ―kachi ndia.
67 e eles perguntaram: “Diga-nos, você é o Cristo?”. Jesus respondeu: “Se eu lhes disser, de modo algum acreditarão em mim.
68 Ra tu na ndakatuꞌun tu yu ndoꞌo, ra ndakuïin vi ndo, ra nii saña tu ndo yuꞌu va.
68 E, se eu lhes fizer uma pergunta, não responderão.
69 Ndi su vichin, ra iin saa ndia kii ña vaxi ke kunduꞌu yuꞌu, ra xaa yoꞌo vichin, xitia kuaꞌa Tata yu Ndioxi ra kuu mii takundiꞌi ndiee ―kachi ra xiꞌin ndia.
69 Mas, de agora em diante, o Filho do Homem se sentará à direita do Deus Poderoso”.
70 Ra saa ndindakatuꞌun takundiꞌi ndia ra, kachi ndia saa:
70 Todos gritaram: “Então você afirma que é o Filho de Deus?”. E ele respondeu: “Vocês dizem que eu sou”.
71 Ra saa ndikaꞌan ndia, kachi ndia saa:
71 “Que necessidade temos de outras testemunhas?”, disseram eles. “Nós mesmos o ouvimos de sua boca!”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?