Lucas 22

MXV vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Ra ta xa kuaꞌan kuyachin ni ña koo viko pascua, ta xixi na xita vaꞌa ña köo ndavi xiꞌin,
1 Estava próxima a Festa dos Pães Asmos, chamada Páscoa.
2 ra saa xaꞌa ndia xikuaꞌa kunaꞌnu nuu ndia sutu, xiꞌin ndia maestro sañaꞌa ndiayu Ndioxi, ña xika ndia nduku ndia ndia kuꞌva ke sa ndia ña vaꞌa kaꞌni seꞌe ndia Jesús, saa chi iyuꞌvi ni va ndia nuu na ñuu.
2 Preocupavam-se os principais sacerdotes e os escribas em como tirar a vida a Jesus; porque temiam o povo.
3 Ra saa ndikiꞌvi ti ndivaꞌa ini ra Judas, ra nani tu ra Iscariote va, ra ra yoꞌo kuvi iin ra itaꞌan xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin Jesús ña kuu ndia uxi uvi.
3 Ora, Satanás entrou em Judas, chamado Iscariotes, que era um dos doze.
4 Saa ndakiꞌin ra Judas kan ndixaꞌan ra nuu ndia kunaꞌnu nuu ndia sutu, xiꞌin nuu ndia kunaꞌnu nuu ndia kumisio ndiaa veꞌe ñuꞌu kaꞌnu, ra ndikataꞌan ra xiꞌin ndia, ndia kuꞌva ke sa ra ña vaꞌa ndataxi ra Jesús ndaꞌa ndia.
4 Este foi entender-se com os principais sacerdotes e os capitães sobre como lhes entregaria a Jesus;
5 Saa ra tiaa ni kusii ini ndia, ra kindoo ndia xiꞌin ra ña chaꞌvi ndia ra.
5 então, eles se alegraram e combinaram em lhe dar dinheiro.
6 Ra kindoo tu ini mii va ra ña ndikaꞌan ndia xiꞌin ra, ra saa xaꞌa ra xika nduku ra ndia kuꞌva ke sa ra ña vaꞌa ndataxi seꞌe ra Jesús ndaꞌa ndia, kaꞌan ra.
6 Judas concordou e buscava uma boa ocasião de lho entregar sem tumulto.
7 Ra ta nditiandiaa kii ña kuxi na xita vaꞌa ña köo ndavi xiꞌin, ra soko tu na iin ndikachi loꞌo xaꞌa ña ndakaꞌan na ña sakaku Ndioxi na,
7 Chegou o dia da Festa dos Pães Asmos, em que importava comemorar a Páscoa.
8 ra saa ndikaꞌan Jesús xiꞌin ra Pedro, xiꞌin ra Juan, kachi ra saa:
8 Jesus, pois, enviou Pedro e João, dizendo: Ide preparar-nos a Páscoa para que a comamos.
9 Saa ndindakatuꞌun ndia ra, kachi ndia saa:
9 Eles lhe perguntaram: Onde queres que a preparemos?
10 Ra saa ndakuiin Jesús, kachi ra saa xiꞌin ndia:
10 Então, lhes explicou Jesus: Ao entrardes na cidade, encontrareis um homem com um cântaro de água; segui-o até à casa em que ele entrar
11 Ra ikan kaꞌan ndo xiꞌin mii ra tata xiꞌin veꞌe kan, kachi ndo saa: “Ra Tata Maestro kuvi ra kachi suꞌva: ¿Ndia mii ke íin veꞌe nuu koo yu kuxini yu xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin yu viko pascua vichin?, kachi ra”, kachi ndo xiꞌin ra.
11 e dizei ao dono da casa: O Mestre manda perguntar-te: Onde é o aposento no qual hei de comer a Páscoa com os meus discípulos?
12 Ra saa ñaꞌa ra iin veꞌe chee ña piso ninu nuu ndo, ra iyoo nduvi ndiꞌi va ini ña; ra ikan ke na savii ndo ña kuxini yo ―kachi ra.
12 Ele vos mostrará um espaçoso cenáculo mobilado; ali fazei os preparativos.
13 Ra saa ndakiꞌin ndia kuaꞌan ndia, ra iin ta iyoo ña ndikaꞌan Jesús xiꞌin ndia, ra iin saa ndixa ke iyoo ña kuu va, ra ikan xanduvi ndiꞌi ndia chiñu ña ndikaꞌan Jesús xiꞌin ndia sa ndia.
13 E, indo, tudo encontraram como Jesus lhes dissera e prepararam a Páscoa.
14 Ra ta nditandiaa hora ña kuxini ndia, ra saa xaa Jesús xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra, ra ndakundee ndia nuu mesa ña kuxi ndia.
14 Chegada a hora, pôs-se Jesus à mesa, e com ele os apóstolos.
15 Ra saa ndikaꞌan Jesús xiꞌin ndia, kachi ra saa:
15 E disse-lhes: Tenho desejado ansiosamente comer convosco esta Páscoa, antes do meu sofrimento.
16 Ra na kundaa ini ndo ña kaꞌan yu xiꞌin ndo yoꞌo, chi takundiꞌi ka viko pascua ña vaxi ra köo ka yu ña kuxini yu xiꞌin ndo. Saa chi ndia na xinu kii ña kaꞌndia Ndioxi chiñu vi ke kuxini tuku yu xiꞌin ndo ―kachi ra.
16 Pois vos digo que nunca mais a comerei, até que ela se cumpra no reino de Deus.
17 Ra saa tiin ra copa ña ñuꞌu vino, ra taxi ra taxaꞌvi ndaꞌa Ndioxi, ra ndikaꞌan ra xiꞌin ndia, kachi ra saa:
17 E, tomando um cálice, havendo dado graças, disse: Recebei e reparti entre vós;
18 Ra ña ndaa kaꞌan yu xiꞌin ndo vichin, chi nandïko ka yu ña koꞌo yu nduxi uva yoꞌo xiꞌin ndo, saa chi ndia te na tandiaa kii ña kaꞌndia Ndioxi chiñu vi ke koꞌo tuku yu ra xiꞌin ndo ―kachi ra xiꞌin ndia.
18 pois vos digo que, de agora em diante, não mais beberei do fruto da videira, até que venha o reino de Deus.
19 Ra saa kiꞌin ra xita vaꞌa ra taxi ra tixaꞌvi ndaꞌa Ndioxi xaꞌa ña, ra saa taꞌvi ra ña taxi ra ndaꞌa ndia, ra ndikaꞌan ra xiꞌin ndia, kachi ra saa:
19 E, tomando um pão, tendo dado graças, o partiu e lhes deu, dizendo: Isto é o meu corpo oferecido por vós; fazei isto em memória de mim.
20 Ra te sandiꞌi ndia xixini ndia, ra saa kiꞌin tuku ra copa ña ñuꞌu vino, ra ndikaꞌan ra xiꞌin ndia kachi ra saa:
20 Semelhantemente, depois de cear, tomou o cálice, dizendo: Este é o cálice da nova aliança no meu sangue derramado em favor de vós.
21 ’Ra vichin na kundaa ini ndo, chi iin ra nduꞌu nuu mesa xiꞌin va yu kuvi ra ndataxi yuꞌu ndaꞌa na saa ini xini yuꞌu.
21 Todavia, a mão do traidor está comigo à mesa.
22 Ra ña ndixa ke xiniñuꞌu ndoꞌo ni va yuꞌu, ra xaa yoꞌo vichin, saa chi xa saa kuni mii Ndioxi ña ndoꞌo va yu, ndi su ¡ndaꞌvi ni tiaa ra ndataxi yuꞌu ndaꞌa na saa ini xini yuꞌu! ―kachi ra xiꞌin ndia.
22 Porque o Filho do Homem, na verdade, vai segundo o que está determinado, mas ai daquele por intermédio de quem ele está sendo traído!
23 Ra saa xaꞌa ndia ndakatuꞌun taꞌan ndia, ña kuni ndia kundaa ini ndia, yoo ku iin ndia ndataxi Jesús ndaꞌa na saa ini.
23 Então, começaram a indagar entre si quem seria, dentre eles, o que estava para fazer isto.
24 Saa kuu, ra xaꞌa ndia itaꞌan xiꞌin Jesús xa kuachi ndia xiꞌin taꞌan ndia, ña kuni ndia ña iin mii ndia na kuu ra kuchee kaꞌndia chiñu nuu mii ndia.
24 Suscitaram também entre si uma discussão sobre qual deles parecia ser o maior.
25 Saa ndikaꞌan Jesús xiꞌin ndia, kachi ra saa:
25 Mas Jesus lhes disse: Os reis dos povos dominam sobre eles, e os que exercem autoridade são chamados benfeitores.
26 Ndi su ndoꞌo, ra süvi saa ke koo ndo, chi xa siin va ke koo xiꞌin ndoꞌo. Saa chi iin ra kuni kuchee nuu ndo ra ta iyoo iin ra loꞌo va ke na koo ra, ra ra xaꞌndia chiñu nuu ndo, ra ta xa iin na chuꞌun ndaꞌa va ke na sa ra.
26 Mas vós não sois assim; pelo contrário, o maior entre vós seja como o menor; e aquele que dirige seja como o que serve.
27 ’Ra vichin kuni yu ndakatuꞌun yu ndoꞌo, ra na kaꞌan ndo xiꞌin yu, ¿yoo ku na chee vaꞌa ka tuvi ndo, a na ndee nuu mesa, a na chuꞌun ndaꞌa va? ¿A su na nduꞌu nuu mesa va kuvi na chee? Ra na kundaa ini ndo, chi yuꞌu ra kuu maestro ndo, ra ta iyoo iin ra chuꞌun ndaꞌa va ke iyoo yu nuu ndo vichin.
27 Pois qual é maior: quem está à mesa ou quem serve? Porventura, não é quem está à mesa? Pois, no meio de vós, eu sou como quem serve.
28 ’Ra ndoꞌo kuvi ndo xitaꞌan tuun xiꞌin yu ña ndoꞌo yu tundoꞌo ña uꞌvi va.
28 Vós sois os que tendes permanecido comigo nas minhas tentações.
29 Ra xaꞌa ña kan ke ^taxi va yu ña kaꞌndia ndo chiñu, ta kuꞌva xa Tata yu ña taxi ra ña xaꞌndia yu chiñu.
29 Assim como meu Pai me confiou um reino, eu vo-lo confio,
30 Ra ndoꞌo kuvi ndo kuxi ra koꞌo ndo nuu kaꞌndia yu chiñu. Ra kundee ndo tiayu naꞌnu ña sandaku ndo kuachi xiꞌin uxi uvi saa na seꞌe xikua na ñuu Israel ―kachi Jesús xiꞌin ndia.
30 para que comais e bebais à minha mesa no meu reino; e vos assentareis em tronos para julgar as doze tribos de Israel.
31 Ra saa ndikaꞌan tu Jesús xiꞌin ra Pedro va, kachi ra saa:
31 Simão, Simão, eis que Satanás vos reclamou para vos peneirar como trigo!
32 Ndi su xa ndikaꞌan va yu xiꞌin Ndioxi xaꞌa kun, ña na kandixa ni ka kun yuꞌu, ra ta xa na nandiko tuku kun nuu yu, ra na chindiee taꞌan kun xiꞌin ndia ñani kun, ña ndinuni ni ka na kandixa ndia yuꞌu ―kachi ra xiꞌin ra.
32 Eu, porém, roguei por ti, para que a tua fé não desfaleça; tu, pois, quando te converteres, fortalece os teus irmãos.
33 Saa ndakuiin ra Simón, kachi ra saa xiꞌin ra:
33 Ele, porém, respondeu: Senhor, estou pronto a ir contigo, tanto para a prisão como para a morte.
34 Ra saa ndikaꞌan Jesús xiꞌin ra, kachi ra saa:
34 Mas Jesus lhe disse: Afirmo-te, Pedro, que, hoje, três vezes negarás que me conheces, antes que o galo cante.
35 Ra saa ndindakatuꞌun Jesús ndia itaꞌan xiꞌin ra kachi ra saa:
35 A seguir, Jesus lhes perguntou: Quando vos mandei sem bolsa, sem alforje e sem sandálias, faltou-vos, porventura, alguma coisa? Nada, disseram eles.
36 Ra saa ndikaꞌan Jesús xiꞌin ndia, kachi ra saa:
36 Então, lhes disse: Agora, porém, quem tem bolsa, tome-a, como também o alforje; e o que não tem espada, venda a sua capa e compre uma.
37 Ra kaꞌan yu ña yoꞌo xiꞌin ndo, chi vichin ke xiniñuꞌu xinu nuu tuꞌun Ndioxi ña tiaa na xaꞌa yu xinaꞌa ña ndakani kachi suꞌva: “Ra tiꞌvi Ndioxi xaa, ra xiꞌin yuvi na iyoo kuachi va ndachutaꞌan na ra”, kachi ña. Ra takundiꞌi tuꞌun ña ndakani xaꞌa yu, ra ña xaa yu vichin ke xinu nuu va ña ―kachi ra.
37 Pois vos digo que importa que se cumpra em mim o que está escrito:
38 Ra saa ndikaꞌan ndia xiꞌin ra, kachi ndia saa:
38 Então, lhe disseram: Senhor, eis aqui duas espadas! Respondeu-lhes: Basta!
39 Ra saa kita Jesús ini veꞌe kan, ra ndakiꞌin ra kuaꞌan ra iku Olivo kaꞌan ra xiꞌin Ndioxi, chi xa saa yunaꞌa va ra. Ra ndakundikun tu ndia itaꞌan xiꞌin va ra kuaꞌan ndia sata ra.
39 E, saindo, foi, como de costume, para o monte das Oliveiras; e os discípulos o acompanharam.
40 Ra te ndixaa ndia kan, ra saa ndikaꞌan ra xiꞌin ndia, kachi ra saa:
40 Chegando ao lugar escolhido, Jesus lhes disse: Orai, para que não entreis em tentação.
41 Ra saa kuxika ra iin viviꞌi nuu ndia, ra iin ta kuꞌva ña sakoꞌni na yuu ke kuxika ra; ra ikan xikusiti ra, ra xaꞌa ra kaꞌan ra xiꞌin Ndioxi,
41 Ele, por sua vez, se afastou, cerca de um tiro de pedra, e, de joelhos, orava,
42 kachi ra saa:
42 dizendo: Pai, se queres, passa de mim este cálice; contudo, não se faça a minha vontade, e sim a tua.
43 Ra saa xaa iin ra tatun Ndioxi ra kee ndivi, ña taxi ra ndiee ndaꞌa Jesús.
43 [Então, lhe apareceu um anjo do céu que o confortava.
44 Ra saa kusuchi ka vi ini ra, ra saa ndakundiee ni ka ra ndikaꞌan ra xiꞌin Ndioxi, ra saa xaꞌa koyo tiatiin ra nuu ñuꞌu, ra iin ta iin tinaꞌnu nii saa íin ra.
44 E, estando em agonia, orava mais intensamente. E aconteceu que o seu suor se tornou como gotas de sangue caindo sobre a terra.]
45 Ra ta sandiꞌi ra ndikaꞌan ra xiꞌin Ndioxi, ra saa nandiko ra xaa ra nuu ndee ndia itaꞌan xiꞌin ra, ra xa ndia kixi va kuvi ndia ndee ndia xaꞌa ña kusuchi ni ini ndia.
45 Levantando-se da oração, foi ter com os discípulos, e os achou dormindo de tristeza,
46 Ra saa ndikaꞌan ra xiꞌin ndia, kachi ra saa:
46 e disse-lhes: Por que estais dormindo? Levantai-vos e orai, para que não entreis em tentação.
47 Ra sakan saa kuu Jesús kaꞌan ra xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra, saa ra xa ndixaa va iin tiaꞌndia chee yuvi nuu ndee ndia. Ra ra Judas ra itaꞌan xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin Jesús ña kuu ndia uxi uvi kuvi ra inuu nuu yuvi kan ndixaa na, ra saa kuyachin ra Judas ra nditandiaa yuꞌu ra nuu Jesús ña kaꞌan ndioxi ra xiꞌin ra iyoo tuꞌun.
47 Falava ele ainda, quando chegou uma multidão; e um dos doze, o chamado Judas, que vinha à frente deles, aproximou-se de Jesus para o beijar.
48 Ra saa ndikaꞌan Jesús xiꞌin ra Judas, kachi ra saa:
48 Jesus, porém, lhe disse: Judas, com um beijo trais o Filho do Homem?
49 Ra saa xitoꞌni ndia itaꞌan xiꞌin Jesús ndita ndia, ra kundaa va ini ndia ña ^ndoꞌo ra, ra saa ndindakatuꞌun ndia ra kachi ndia saa:
49 Os que estavam ao redor dele, vendo o que ia suceder, perguntaram: Senhor, feriremos à espada?
50 Saa ra ndikun xaꞌndia va iin ra itaꞌan xiꞌin ndia soꞌo kuaꞌa iin tiaa ra xachiñu nuu sutu ra kuchee nuu takundiꞌi sutu.
50 Um deles feriu o servo do sumo sacerdote e cortou-lhe a orelha direita.
51 Ra saa ndikaꞌan Jesús xiꞌin ra, kachi ra saa:
51 Mas Jesus acudiu, dizendo: Deixai, basta. E, tocando-lhe a orelha, o curou.
52 Ra te ndiꞌi, ra saa ndikaꞌan tu ra xiꞌin ndia kunaꞌnu nuu ndia sutu, xiꞌin ndia kunaꞌnu nuu ndia kumisio ndiaa veꞌe ñuꞌu kaꞌnu, xiꞌin ndia xikuaꞌa kunaꞌnu nuu na ñuu, na ndixaa tiin ñaꞌa, ña kuꞌun ra xiꞌin ndia, kachi ra saa:
52 Então, dirigindo-se Jesus aos principais sacerdotes, capitães do templo e anciãos que vieram prendê-lo, disse: Saístes com espadas e porretes como para deter um salteador?
53 A su iin takundiꞌi va kii ndixiyo yu xiꞌin ndo ini veꞌe ñuꞌu kaꞌnu, ra nditïin ndo yuꞌu. Ndi su vichin ke xa ndixaa hora ña sa ndo ña kuni va ndo, saa chi vichin ke kaꞌndia ña ndivaꞌa chiñu va ―kachi Jesús xiꞌin ndia.
53 Diariamente, estando eu convosco no templo, não pusestes as mãos sobre mim. Esta, porém, é a vossa hora e o poder das trevas.
54 Ra saa tiin na Jesús, ra ndakiꞌin na kuaꞌan na xiꞌin ra chi veꞌe ra sutu kuchee. Ra saa xika xika ndikun ra Pedro kuaꞌan ra sata na.
54 Então, prendendo-o, o levaram e o introduziram na casa do sumo sacerdote. Pedro seguia de longe.
55 Ra te ndixaa na veꞌe ra sutu kuchee kan, saa chikaa na ñuꞌu nuu keꞌe ra, ra iin xinunduu na ndee na ndasaa na, ra tiañu yuvi kan ndakunduꞌu taꞌan va ra Pedro ndasaa ra xiꞌin na.
55 E, quando acenderam fogo no meio do pátio e juntos se assentaram, Pedro tomou lugar entre eles.
56 Ra saa kuu ra Pedro nduꞌu ra ndasaa ra xiꞌin na. Ra xini va iin ñaꞌa ña xachiñu nuu ra sutu kan ra, ra saa ndikaꞌan ña, kachi ña saa:
56 Entrementes, uma criada, vendo-o assentado perto do fogo, fitando-o, disse: Este também estava com ele.
57 Saa ndakuiin ra Pedro, kachi ra saa xiꞌin ña:
57 Mas Pedro negava, dizendo: Mulher, não o conheço.
58 Ra saa ndiyaꞌa iin kani loꞌo, ra tuku va tiaa ndakuni ra Pedro, ra ndikaꞌan ra xiꞌin ra, kachi ra saa:
58 Pouco depois, vendo-o outro, disse: Também tu és dos tais. Pedro, porém, protestava: Homem, não sou.
59 Ra saa ndiyaꞌa kuꞌva iin hora, ra tuku va tiaa ndikaꞌan xiꞌin ra, kachi ra saa:
59 E, tendo passado cerca de uma hora, outro afirmava, dizendo: Também este, verdadeiramente, estava com ele, porque também é galileu.
60 Saa ndikaꞌan ra Pedro xiꞌin ra, kachi ra saa:
60 Mas Pedro insistia: Homem, não compreendo o que dizes. E logo, estando ele ainda a falar, cantou o galo.
61 Ra saa ndikokuiin Jesús ndakotoꞌni ra nuu ra Pedro, ra saa vi ke ndakaꞌan ra Pedro xaꞌa tuꞌun ña ndikaꞌan Jesús xiꞌin ra, ta kachi ra suꞌva: “Ñuu vichin ra xa uni va ichi tiseꞌe tuꞌun kun xaꞌa yu, ra saa kana chele”, kachi ra.
61 Então, voltando-se o Senhor, fixou os olhos em Pedro, e Pedro se lembrou da palavra do Senhor, como lhe dissera: Hoje, três vezes me negarás, antes de cantar o galo.
62 Ndia saa ra kanata ra Pedro chi keꞌe, ra xaꞌa ra xaku ni ra.
62 Então, Pedro, saindo dali, chorou amargamente.
63 Ra saa xaꞌa ndia soldado, ndia ndiaa Jesús ña ^xa siki ndia ra, ra kani ni ndia ra.
63 Os que detinham Jesus zombavam dele, davam-lhe pancadas e,
64 Ra ndasi ndia nuu ra, ra kani ndia ra, ra kaꞌan ndia xiꞌin ra, kachi ndia saa:
64 vendando-lhe os olhos, diziam: Profetiza-nos: quem é que te bateu?
65 Ra kuaꞌa ni ka nuu tuꞌun kiꞌvi kaꞌan ndia xiꞌin ra.
65 E muitas outras coisas diziam contra ele, blasfemando.
66 Ra te ndituvi inka kii, ra saa ndakutaꞌan ndia xikuaꞌa, xiꞌin ndia maestro sañaꞌa ndiayu Ndioxi ña tiaa ra Moisés, xiꞌin ndia sutu kunaꞌnu, ra saa ndiaka ndia soldado kan Jesús ndixaa ra nuu na chiñu kan. Ra saa xaꞌa ndia ndakatuꞌun ndia ra kachi ndia saa:
66 Logo que amanheceu, reuniu-se a assembleia dos anciãos do povo, tanto os principais sacerdotes como os escribas, e o conduziram ao Sinédrio, onde lhe disseram:
67 ―Kaꞌan xiꞌin ndi vichin, ¿a ndixa yoꞌo ku Cristo ra tiꞌvi Ndioxi xaa sakaku ña yuuvi yoꞌo? ―kachi ndia.
67 Se tu és o Cristo, dize-nos. Então, Jesus lhes respondeu: Se vo-lo disser, não o acreditareis;
68 Ra tu na ndakatuꞌun tu yu ndoꞌo, ra ndakuïin vi ndo, ra nii saña tu ndo yuꞌu va.
68 também, se vos perguntar, de nenhum modo me respondereis.
69 Ndi su vichin, ra iin saa ndia kii ña vaxi ke kunduꞌu yuꞌu, ra xaa yoꞌo vichin, xitia kuaꞌa Tata yu Ndioxi ra kuu mii takundiꞌi ndiee ―kachi ra xiꞌin ndia.
69 Desde agora, estará sentado o Filho do Homem à direita do Todo-Poderoso Deus.
70 Ra saa ndindakatuꞌun takundiꞌi ndia ra, kachi ndia saa:
70 Então, disseram todos: Logo, tu és o Filho de Deus? E ele lhes respondeu: Vós dizeis que eu sou.
71 Ra saa ndikaꞌan ndia, kachi ndia saa:
71 Clamaram, pois: Que necessidade mais temos de testemunho? Porque nós mesmos o ouvimos da sua própria boca.

Ler em outra tradução

Comparar com outra