Romanos 11
MXV vs NTLH
1 Ra tuku va ndakatuꞌun yu ndoꞌo: ¿A ña ndixa ke kundasi Ndioxi na Israel, na kuu ñuu ra, tuvi ndo? ¡Ndïxa! ¡Süvi saa iyoo ña! Saa chi ra ñuu Israel kuvi tu yuꞌu va; chi seꞌe xikua ra Abraham va kuvi ra Benjamín, ra ndiseꞌe ra Benjamín kan kuvi tu yuꞌu va.
1 Então eu pergunto: será que Deus rejeitou o seu próprio povo? É claro que não! Eu mesmo sou israelita, descendente de Abraão e membro da tribo de Benjamim.
2 Ra xiꞌin ña yoꞌo ke kundaa ini yo, ña kuëe kundasi vi Ndioxi na ñuu ra, saa chi ndia ta yachi vi ke ndikaxin ra na, ña kuu na na ñuu ra. Ra xa kundaa va ini ndo, chi suꞌva va ke ^kachi tuꞌun Ndioxi ndakani ña xaꞌa ra Elías, ña ndikaꞌan kuachi ra nuu Ndioxi xaꞌa na ñuu ña xa na kuachi, ta kachi ra suꞌva:
2 Deus não rejeitou o seu povo, que ele havia escolhido desde o princípio. Vocês sabem muito bem o que as Escrituras Sagradas dizem naquele trecho em que Elias acusa o povo de Israel diante de Deus. Elias diz assim:
3 “Tata, xa xaꞌni ndiꞌi va na ndia kaꞌan ndoso tuꞌun yuꞌu kun, ra sandiꞌi tu na xaꞌa yuu ña ndee koo, nuu ndasakaꞌnu ndi yoꞌo va, ra ndia siin yuꞌu va kuvi ra tiaku, ndi su kuni tu na kaꞌni na yuꞌu va”, kachi ra.
3 “Senhor, eles mataram os teus profetas e destruíram os teus altares. Eu sou o único que sobrou, e eles estão querendo me matar!”
4 Ra saa ndakuiin Ndioxi kachi ra suꞌva xiꞌin ra: “Ndïꞌi ini kun, chi ndiaa va yu uxa mil tiaa ndia kuëe ^ndakusiti nuu ndioxi ndii ña nani Baal”, kachi ra.
4 O que foi que Deus disse a ele? Ele disse: “Eu guardei para mim sete mil homens que não adoraram o deus Baal .”
5 Ra ta kuꞌva kuu ta yachi, ke ^kuu tu xiꞌin ndi vichin va, saa chi ndee ka va loꞌo, nduꞌu, na judío, na ndikaxin Ndioxi, xaꞌa ña kundaꞌvi ini ra xini ra nduꞌu.
5 A mesma coisa também acontece agora, isto é, por causa da graça de Deus, ainda existe um pequeno número daqueles que ele escolheu.
6 Ra xiꞌin ña yoꞌo va ke kundaa ini yo, chi süvi xaꞌa chiñu vaꞌa ña ndíxa yo ke nindakaxin Ndioxi yoo, chi xaꞌa ña kundaꞌvi ini ra xini ra yoo va kuvi ña; saa chi tu xaꞌa chiñu vaꞌa ña ndíxa yo ke nindakaxin ra yoo, saa ra köo yaꞌvi ndiaa vi ña ndaꞌvi ini Ndioxi.
6 Essa escolha se baseia na graça de Deus e não no que eles fizeram. Porque, se a escolha de Deus se baseasse no que as pessoas fazem, então a sua graça não seria a verdadeira graça.
7 Ra na kundaa ini yo, chi suꞌva va ke iyoo ña: Na ñuu Israel, na kuaꞌa, ra vaꞌa ni kuni ni va na niꞌi na ña vaꞌa nuu Ndioxi, ndi su ndinïꞌi vi na ña nuu ra, chi takua na ndiaꞌvi na ndikaxin mii va ra kuvi na kee vaꞌa ndiniꞌi ña. Ra na kuaꞌa kan, ndasa tieꞌe ra nima va,
7 E isso quer dizer que não foi o povo de Israel que encontrou o que estava procurando. Quem encontrou foi apenas um pequeno grupo que Deus escolheu; os outros não quiseram ouvir o chamado de Deus.
8 ta kuꞌva kachi tuꞌun Ndioxi, ña kachi suꞌva: “Mii va Ndioxi kuvi ra, sanaa ini na ña ndikixi na, ra iin saa kixi na ndia kii vichin va, ra ndasi tu ra nuu va na ña vaꞌa na küni na, ra ndasi tu ra soꞌo va na ña vaꞌa na küni soꞌo na”, ^kachi ña.
8 Como dizem as Escrituras Sagradas: “Deus endureceu o coração e a mente deles; deu-lhes olhos que não podem ver e ouvidos que não podem ouvir até o dia de hoje.”
9 Ra ndikaꞌan tu ra rey David va kachi ra suꞌva:
9 E Davi disse: “Que nas suas festas eles sejam apanhados e enganados, que eles caiam e sejam castigados!
10 Ra na kukuáá tu nuu va na, ña vaꞌa na küni ka na,
10 Ó Deus, faze com que eles fiquem cegos e que fiquem sempre curvados debaixo do peso das suas dificuldades!”
11 Ra tuku va ndakatuꞌun yu ndoꞌo: ¿A ña ndinïꞌi na judío ña vaꞌa nuu Ndioxi, ra a nïꞌi ka na ña, tuvi ndo? ¡Ndïxa, süvi saa iyoo ña! Chi niꞌi va na ña vaꞌa nuu Ndioxi, saa chi xaꞌa ña ndikandïxa na judío ke vaꞌa ndikaku inka yuvi, na küu judío va, ra ña ndikaku yuvi na küu judío ke ndukuiñu ini tu na judío va, ra ndakundikun tuku va na Ndioxi.
11 Agora eu pergunto: quando os judeus tropeçaram, será que eles caíram para nunca mais se levantarem? É claro que não! Mas, porque eles pecaram, a salvação veio para os não judeus, para fazer com que os judeus ficassem com ciúmes deles.
12 Ra tu xaꞌa ña ndixïin na ñuu Israel ña kandixa na Ndioxi va na kuvi ña ndukuika yuvi na küu judío xiꞌin ña vaꞌa, saa ra tiaa ni ka va ndukuika na xiꞌin ña vaꞌa, tu na kuiin takundiꞌi na judío kandixa na Ndioxi.
12 O pecado dos judeus trouxe grandes bênçãos para o mundo, e a sua pobreza espiritual trouxe ricas bênçãos para os não judeus. Então, quando se completar o número de judeus que voltarão para Deus, as bênçãos serão muito maiores ainda.
13 Ra vichin kaꞌan yu xiꞌin ndoꞌo, na küu judío, ra na kundaa ini ndo, saa chi mii va Ndioxi kuvi ra tiꞌvi yuꞌu, ña vaxi yu kaꞌan ndoso yu tuꞌun ra nuu ndo, ra ña yoꞌo kuvi chiñu ña ^ndiꞌi vaꞌa ka ini yu xaꞌa va.
13 Agora estou falando a vocês que não são judeus. Enquanto eu for o apóstolo dos não judeus, terei orgulho do meu trabalho.
14 Ra ña ^kuni yu ke ndakundiee ka yu kaꞌan ndoso yu tuꞌun Ndioxi nuu va ndo, ra vaꞌa kuni na judío taꞌan yu, ra ndukuiñu ini na kuni na ndoꞌo, ra vaꞌa na ndakundikun tuku na Ndioxi, ra sakaku ra na.
14 Talvez eu possa fazer com que os que são da minha própria raça fiquem com ciúmes, e assim seja possível salvar alguns deles.
15 Saa chi tu xaꞌa ña ndixïin na judío sakaku Ndioxi na ke vaꞌa ndakutaꞌan mani takundiꞌi na yuuvi xiꞌin Ndioxi. Saa ra, vaꞌa ni ka va kee na tu na kuiin na judío ña sakaku Ndioxi na, saa chi saa ke niꞌi tu yuvi na iyoo ta kuꞌva iyoo na ndii va ña kutiaku na.
15 Porque, quando os judeus foram rejeitados, o resto do mundo se tornou amigo de Deus. O que acontecerá então quando eles forem aceitos? Os que estiverem mortos receberão a vida!
16 Ra vichin na ndatuꞌun yu inka ña xiꞌin ndo, ra kundaa ini ndo. Tu xita ña nuu vaꞌa katu na kuvi ña taxi na ndaꞌa Ndioxi, saa ra ta iyoo ña taxi na ndaꞌa Ndioxi, saa iyoo tu iin takundiꞌi va ixan ña kuvaꞌa xita xiꞌin kan va. Ra tu ña yii kuvi tioꞌo itun, saa ra ña yii kuvi takundiꞌi tu iku ndaꞌa va nu.
16 Pois, se o primeiro pão assado depois da colheita é dedicado a Deus, isso quer dizer que todos os outros pães também são dedicados a ele. E, se as raízes de uma árvore são oferecidas a Deus, os galhos também são dele.
17 Ra ña kaꞌan yu xiꞌin ndo xaꞌa itun yoꞌo, ra na kundaa ini ndo, saa chi sava na judío, ra ta kuꞌva iyoo itun kuii ndaꞌa itun olivo, tun tata, tun nditaꞌnu va ke iyoo na; ra nuu nditaꞌnu ndaꞌa itun olivo, tun tata kan, ke ndakundikun ndiaa ndoꞌo na kuu itun ndaꞌa itun olivo, tun iku va. Ra suꞌva va ke kuu ña vaꞌa nduu ndo iin xiꞌin itun olivo, tun tata, ra tioꞌo nu ra sayaꞌa va ña sikuii nu ndaꞌa itun olivo, tun iku, tun ndakundikun ndiaa ndaꞌa nu, ña kan ke vaꞌa tiaku ndaꞌa nu.
17 Alguns galhos da oliveira cultivada foram quebrados, e um galho de oliveira brava foi enxertado nela. Pois vocês, os não judeus, são como aquela oliveira brava e agora tomam parte na força e na riqueza espiritual dos judeus.
18 Ra xaꞌa ña kan ke na kutiäa ni ini ndo, nuu itun ndaꞌa itun olivo, tun tata, tun nditaꞌnu, nuu ndakundikun ndiaa ndo, saa chi süvi ndoꞌo kuvi na ^taxi ña tiaku tioꞌo nu, chi mii va tioꞌo nu kuvi ña taxi ña tiaku ndo.
18 Portanto, vocês não devem desprezar os galhos que foram quebrados. Como é que vocês podem estar orgulhosos? Vocês são somente galhos. Não são vocês que sustentam a raiz — é a raiz que sustenta vocês.
19 Ra a kusana kaꞌan tu sava ndo, kachi ndo suꞌva va: “Saa ke iyoo va ña, ndi su xa nditiaꞌndia va nu, ña vaꞌa ndakundikun ndiaa nduꞌu, na kuu ndaꞌa itun olivo, tun iku”, kachi ndo.
19 Porém vocês dirão: “Sim, mas os galhos foram quebrados a fim de darem lugar para nós.”
20 Saa ke iyoo va ña, ndi su na kundaa ini ndo, chi ña nditiaꞌndia ndaꞌa itun olivo, tun tata kan, ra xaꞌa ña ndikandïxa nu Cristo va kuvi ña, ra ña vaꞌa ndakundikun ndiaa ndoꞌo na kuu ndaꞌa itun olivo, tun iku, ra xaꞌa ña ndiaa ini ndo Cristo va kuvi ña. Ra xaꞌa ña kan ke na kutiäa ni ini ndo, chi na yuꞌvi ini ndo kuni ndo Ndioxi va, ra na sä ndo saa.
20 Isso é verdade. Mas lembrem que eles foram quebrados porque não creram; no entanto vocês continuam na oliveira porque creem. E não tenham orgulho disso; pelo contrário, tenham medo.
21 Saa chi tu ndixakäꞌnu ini Ndioxi xaꞌa ndaꞌa itun olivo, tun tata, saa ra sakäꞌnu tu ini ra xaꞌa ndoꞌo, na kuu ndaꞌa itun olivo, tun iku va.
21 Se Deus não deixou de castigar os judeus, que são como galhos naturais, vocês acham que ele vai deixar de castigar vocês?
22 Ra ^kaxi ni va na kundaa ini ndo vichin, saa chi Ndioxi ra ndaꞌvi ni va ini ra, ndi su ndaku ni va tu ini ra xiꞌin yuvi na xïin kandixa ña kaꞌan ra; ra kundaꞌvi tu ini ra kuni ra ndoꞌo va, tu na kundiaa ini ndo ña ndaꞌvi ini ra ta iin iin kii. Ndi su tu na kundiäa ini ndo, ña ndaꞌvi ini ra, saa ra kaꞌndia tu ra ndoꞌo va, ndaꞌa itun nuu ndakundikun ndiaa ndo.
22 Vejam como Deus é bom e também é duro. Ele é duro para os que caíram e bom para vocês, se continuarem sempre confiando na bondade dele. Se não, vocês também serão cortados.
23 Ndi su tu na nduvita va ini na judío ña ndakundiaa ini na Ndioxi, saa ra ndakundikun ndiaa tuku va na nuu xindikun na; saa chi Ndioxi kuvi ra iyoo ndiee ña ndachindikun ndiaa tuku va ra na.
23 E, se os judeus abandonarem a sua descrença, serão enxertados na oliveira cultivada, pois Deus pode enxertá-los de novo.
24 Saa chi tu ndoꞌo, na küu judío, ra ndaꞌa itun olivo, tun iku, va ke xikuu ndo, ra vaꞌa ni uꞌvi ni va ña yoꞌo, ndi su Ndioxi, ra ndachindikun ndiaa va ra ndoꞌo, ndaꞌa itun olivo, tun tata. ¿Ra a ndachindïkun ndiaa tu ra mii na judío, ndaꞌa itun olivo, tun tata, nuu xa xindikun ndiaa na? Na kundaa ini ndo, chi ndachindikun ndiaa tuku va ra na, saa chi üꞌvi ka vi ña kan, saa chi xa ikan ke xindikun ndiaa va na.
24 Vocês, os não judeus, são como aquele galho de oliveira brava que foi cortado e enxertado, contra a natureza, na oliveira cultivada. Os judeus são como essa oliveira cultivada. Portanto, para Deus será muito mais fácil enxertar de novo, na própria árvore deles, esses galhos quebrados.
25 Ñani yo, kuꞌva yo, vichin kuni yu ña na kundaa ini yo xaꞌa chiñu Ndioxi ña iyoo seꞌe ña kuni ra sa ra, ña vaꞌa na tüvi ndo ña ndichi ni ndo; ra na kundaa ini ndo, chi sava va na ñuu Israel kuvi na ndundaku ini, ndi su takua kii ña kumani ka kaku ndiaꞌvi yuvi na küu judío va ke koo na ñuu Israel saa.
25 Meus irmãos, quero que vocês conheçam uma verdade secreta para que não pensem que são muito sábios. A verdade é esta: a teimosia do povo de Israel não durará para sempre, mas somente até que o número completo de não judeus venha para Deus.
26 Ra ta xa na sakaku Ndioxi na ndiaꞌvi na küu judío kan, saa ra sakaku tu ra takundiꞌi na ñuu Israel va, ta kuꞌva kachi tuꞌun Ndioxi ña tiaa na xinaꞌa, ña kachi suꞌva:
26 É assim que todo o povo de Israel será salvo. Como dizem as Escrituras Sagradas : “O Redentor virá de e tirará toda a maldade dos descendentes de Jacó.
27 Ra ^kaꞌan ka tu ña kachi ña suꞌva va:
27 Eu, o Senhor, farei esta aliança com eles, quando tirar os seus pecados.”
28 Ra xaꞌa ña ^kundasi na ñuu Israel tuꞌun vaꞌa xaꞌa Jesucristo va kuvi ña iyoo na kuachi xiꞌin Ndioxi vichin; ra mii va Ndioxi kuvi ra xa saa xiꞌin na, ña vaꞌa ndakuña ra yeꞌe nuu ndoꞌo na küu judío. Ndi su kuꞌvi va tu ini Ndioxi xini ra na ñuu Israel, saa chi mii va ra kuvi ra ndikaxin ndia xii xikua na ña kundikun ndia ra.
28 Os judeus rejeitaram o evangelho e por isso são inimigos de Deus, para o bem de vocês, os não judeus. Mas, pela escolha de Deus, eles são amigos dele, por causa dos patriarcas .
29 Saa chi ñaꞌa ña ^saniꞌi Ndioxi yuvi, ra kindiäa ra ña ndaꞌa na, ra yuvi na kana ra, ra xa na kana ra kuvi va na, saa chi Ndioxi ra kuëe nandiko ini ra xaꞌa ña kindoo ra xiꞌin yuvi.
29 Porque Deus não muda de ideia a respeito de quem ele escolhe e abençoa.
30 Ra ndoꞌo, ra yuvi na ndikandïxa Ndioxi va xikuu ndo ta yachi, ndi su ña ndundaku ini na judío vichin ña xïin na kandixa na Ndioxi, ra ndoꞌo va kuvi ndo ndakundaꞌvi ini Ndioxi xini ra.
30 Mas no passado vocês, que não são judeus, desobedeceram a Deus. Porém agora vocês receberam a misericórdia de Deus por causa da desobediência dos judeus.
31 Ra vaꞌa ni ndundaku va ini na judío, ndi su vaxi kii ra ndakundaꞌvi va ini Ndioxi kuni ra na, ta kuꞌva ^xa ra ña ^kundaꞌvi ini ra xini ra ndoꞌo.
31 Assim, por causa da misericórdia que vocês receberam, os judeus agora desobedecem a Deus para que eles também possam receber agora a misericórdia dele.
32 Ra mii va Ndioxi kuvi ra ndasa ndaku ini na judío, xiꞌin na küu judío ña na kandïxa na ra, saa chi saa kuvi ña vaꞌa kundaꞌvi ini ra kuni ra takundiꞌi va na.
32 Pois Deus fez com que todos se tornassem prisioneiros da desobediência a fim de mostrar misericórdia a todos.
33 ¡Ra ndakanda ini yo xiꞌin ña yoꞌo sa chi tiaa ni kuaꞌa ña kuika ña kuu ña ndichi, xiꞌin ña xini tuni iyoo nuu Tata yo Ndioxi! ¡Ra küvi tandiaa yo ña kundaa ini yo xaꞌa chiñu ña kuni ra, xiꞌin xaꞌa ichi ra!
33 Como são grandes as riquezas de Deus! Como são profundos o seu conhecimento e a sua sabedoria! Quem pode explicar as suas decisões? Quem pode entender os seus planos?
34 Saa chi “¿yoo kuvi na kundaa ini xaꞌa ña xani ini Ndioxi? A ¿yoo kuvi tu na kuchuun taxi ña xini tuni ndaꞌa ra?
34 Como dizem as Escrituras Sagradas : “Quem pode conhecer a mente do Senhor? Quem é capaz de lhe dar conselhos?
35 ¿Ra yoo kuvi tu na xiꞌna ka taxi ñaꞌa ndaꞌa Ndioxi, ña kan ke vaꞌa sandiko ra ña ndaꞌa na?”
35 Quem já deu alguma coisa a Deus para receber dele algum pagamento?”
36 Saa chi takundiꞌi ñaꞌa, ra mii va Ndioxi kuvi ra ^taxi ña, ra mii ra kuvi tu ra xavaꞌa va ña, ra xaꞌa mii ra ke kuvaꞌa va ña. ¡Ra ra kaꞌnu ni kuvi Tata yo Ndioxi ndia ndikaa ndikuꞌun! Amén.
36 Pois todas as coisas foram criadas por ele, e tudo existe por meio dele e para ele. Glória a Deus para sempre! Amém !
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?