Mateus 26
MXV vs NAA
1 Ra saa te sandiꞌi Jesús ndikaꞌan ra takundiꞌi ña yoꞌo, saa ndikaꞌan ra xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra kachi ra saa:
1 Quando Jesus acabou de proferir estas palavras, disse aos seus discípulos:
2 ―Xa kundaa va ini ndo, chi ndia soo uvi kii va ke kumani ra tiandiaa kii ña ndatava na viko pascua, ra tiin na yuꞌu, ra xaa yoꞌo, ra ndataxi na yuꞌu ndaꞌa na saa ini xini yuꞌu, ra takaa na yuꞌu ndaꞌa cruz ―kachi Jesús xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra.
2 — Vocês sabem que, daqui a dois dias, será celebrada a Páscoa, e o Filho do Homem será entregue para ser crucificado.
3 Ra kii kan, ndakutaꞌan takundiꞌi ndia xikuaꞌa kunaꞌnu nuu ndia sutu xiꞌin ndia maestro sañaꞌa ndiayu Ndioxi, xiꞌin ndia xikuaꞌa kunaꞌnu nuu na ñuu, ra iin ndakaya takundiꞌi ndia ndee ndia nuu keꞌe veꞌe ra sutu kuchee ra nani Caifás.
3 Então os principais sacerdotes e os anciãos do povo se reuniram no palácio do sumo sacerdote, chamado Caifás,
4 Ra saa ndikataꞌan ndia, ña chikaa ndia kuachi siki sata Jesús, ña vaꞌa tiin ndia ra, ra kaꞌni ndia ra.
4 e deliberaram prender Jesus, à traição, e matá-lo.
5 Ra saa ndikaꞌan ndia xiꞌin taꞌan ndia kachi ndia saa.
5 Mas diziam: — Não durante a festa, para que não haja tumulto entre o povo.
6 Ra saa kuu ndixaa Jesús ñuu Betania, ra ndikiꞌvi ra xikunduꞌu ra veꞌe ra Simón, ra ndoꞌo kueꞌe tiaꞌyu.
6 Quando Jesus estava em Betânia, na casa de Simão, o leproso,
7 Ra nani saa kuu Jesús nduꞌu ra nuu mesa, ra saa ndixaa iin ñaꞌa, ra niꞌi ña iin yuyu loꞌo, ra iin chitu ndaa ña xiꞌin ndutia xaꞌan tami, ra yaꞌvi ni, ra saa taꞌvi ña sukun yuyu loꞌo kan, ra koso ndiee ña ra xini Jesús.
7 aproximou-se dele uma mulher, trazendo um frasco feito de alabastro com um perfume precioso, que ela derramou sobre a cabeça de Jesus, estando ele à mesa.
8 Ra te xini sava ndia itaꞌan xiꞌin Jesús, saa ra ndukueꞌe ni ini ndia xini ndia ñaꞌa kan, ra ndikaꞌan ndia kachi ndia saa:
8 Vendo isto, os discípulos ficaram indignados e disseram: — Para que este desperdício?
9 ¿A väꞌa ndikiyaꞌvi va ra? Ra kusana yaꞌvi ni va sata na ra, ra xuꞌun ña kiꞌin yo xaꞌa ra, ra vaꞌa taxi yo ña ndaꞌa na ndaꞌvi, ña chindiee taꞌan yo xiꞌin na ―kachi ndia.
9 Este perfume poderia ter sido vendido por muito dinheiro, para ser dado aos pobres.
10 Ra saa xini soꞌo Jesús ña ndikaꞌan ndia, ra saa ndikaꞌan ra xiꞌin ndia kachi ra saa:
10 Mas Jesus, sabendo disto, lhes disse:
11 Saa chi na ndaꞌvi na kaꞌan ndo xaꞌa, ra iin ndisaa kii va ke kundee na kan xiꞌin ndo, ndi su yuꞌu, ra süvi iin ndisaa kii ke kuiin yu xiꞌin ndo.
11 Porque os pobres estarão sempre com vocês, mas a mim vocês nem sempre terão.
12 Ra ña xa ña yoꞌo xiꞌin yu vichin, ña chikaa ña ndutia ra xaꞌan tami yoꞌo yuꞌu, ra xa ña xanduvi va kuvi ña xiꞌin yu, te xa na nduxin na yuꞌu.
12 Porque, derramando este perfume sobre o meu corpo, ela o fez para o meu sepultamento.
13 Ra ña ndixa ke kaꞌan yu xiꞌin ndo, chi ndia ndia ka nuu ñuꞌu ña yuuvi yoꞌo, nuu ndatuꞌun na tuꞌun vaꞌa xaꞌa yu, ra ikan ndatuꞌun tu na xaꞌa ña xa ña yoꞌo va, ra saa ndakaꞌan na xaꞌa ña vaꞌa ña xa ña ―kachi Jesús xiꞌin ndia.
13 Em verdade lhes digo que, onde for pregado em todo o mundo este evangelho, também será contado o que ela fez, para memória dela.
14 Ra ra nani Judas Iscariote, ra itaꞌan xiꞌin ndia ña kuu ndia uxi uvi ña itaꞌan ndia xiꞌin Jesús, ra kee ra kuaꞌan ra nuu ndia sutu ndia kunaꞌnu.
14 Então um dos doze, chamado Judas Iscariotes, foi falar com os principais sacerdotes.
15 Ra te ndixaa ra nuu ndia sutu kan, ra saa ndikaꞌan ra xiꞌin ndia kachi ra saa:
15 Ele disse: — Quanto me darão para que eu o entregue a vocês? E pagaram-lhe trinta moedas de prata.
16 Saa ra ndikun mii kii kan ke, xaꞌa va ra Judas, ña xika nduku ra ndia kuꞌva ke sa ra, ña vaꞌa ndataxi ra Jesús ndaꞌa na.
16 E, desse momento em diante, Judas buscava uma boa ocasião para entregar Jesus.
17 Ra kii nuu te iyoo viko ña xixi na ixta vaꞌa ña köo ndavi xiꞌin, saa kuyachin ndia itaꞌan xiꞌin Jesús, ra nindakatuꞌun ndia ra kachi ndia saa:
17 No primeiro dia da Festa dos Pães sem Fermento, os discípulos vieram a Jesus e lhe perguntaram: — Onde quer que façamos os preparativos para que o senhor possa comer a Páscoa?
18 Ra saa ndakuiin ra kachi ra saa xiꞌin ndia:
18 E ele lhes respondeu:
19 Ra iin ta kuꞌva kachi ra xiꞌin ndia ke xa ndixa va ndia, ra mii veꞌe tiaa kan ke xavii va ndia ñaꞌa ña kuxini ndia viko pascua kan.
19 E eles fizeram como Jesus lhes havia ordenado e prepararam a Páscoa.
20 Ra te xa kuaꞌan kuñuu, saa xaa Jesús, ra xikunduꞌu ra nuu mesa xiꞌin uxi uvi saa ndia itaꞌan xiꞌin ra.
20 Ao cair da tarde, Jesus pôs-se à mesa com os doze discípulos.
21 Ra nani saa kuu Jesús xixini ra xiꞌin ndia, ra saa ndikaꞌan ra xiꞌin ndia kachi ra saa:
21 E, enquanto comiam, Jesus disse:
22 Ra saa xaꞌa kusuchi ka vi ini ndia, ra xaꞌa ta iin ta iin ndia kaꞌan ndia xiꞌin ra kachi ndia saa:
22 E eles, muito entristecidos, começaram um por um a perguntar-lhe: — Por acaso seria eu, Senhor?
23 Ra saa ndakuiin Jesús kachi ra saa xiꞌin ndia:
23 Jesus respondeu:
24 Ra saa ndikaꞌan ka ra kachi ra saa:
24 O Filho do Homem vai, como está escrito a seu respeito; mas ai daquele por quem o Filho do Homem está sendo traído! Melhor seria para ele se nunca tivesse nascido!
25 Ra saa ndakuiin ra Judas, ra ^kuni ndataxi Jesús ndaꞌa na saa ini, kachi ra saa:
25 Então Judas, que o traía, perguntou: — Por acaso sou eu, Mestre? Jesus respondeu:
26 Ra nani saa kuu ndia xixi ndia ndee ndia, ra saa kiꞌin Jesús iin ixta, ra ndataxi ra tixaꞌvi ndaꞌa Ndioxi xaꞌa ña, ra saa taꞌvi ra ña, ra taxi ra ña ndaꞌa ndia, ra ndikaꞌan ra xiꞌin ndia kachi ra saa:
26 Enquanto comiam, Jesus pegou um pão, e, abençoando-o, o partiu e deu aos discípulos, dizendo:
27 Ra te ndiꞌi saa kiꞌin ra iin copa ña ñuꞌu vino, ra ndataxi ra tixaꞌvi ndaꞌa Ndioxi xaꞌa ra, ra saa taxi ra ña ndaꞌa ndia, ra ndikaꞌan ra xiꞌin ndia kachi ra saa:
27 A seguir, Jesus pegou um cálice e, tendo dado graças, o deu aos seus discípulos, dizendo:
28 saa chi vino yoꞌo kuvi ra kuu nii yu, ña kutia xaꞌa takundiꞌi na yuuvi yoꞌo, ra nii yu ña kutia kan, kuvi iin trato xaa ña kindoo yu xiꞌin ndo vichin.
28 porque isto é o meu sangue, o sangue da aliança, derramado em favor de muitos, para remissão de pecados.
29 Ra kuni yu ña na kundaa ini ndo vichin, saa chi nandïko ka yu ña koꞌo yu vino yoꞌo xiꞌin ndo; chi ndia te na xaa kii ña ndakutaꞌan tuku yo nuu xaꞌndia Ndioxi chiñu, ra ndia saa vi ke koꞌo yu vino ra xaa xiꞌin ndo ―kachi Jesús xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra.
29 E digo a vocês que, desta hora em diante, nunca mais beberei deste fruto da videira, até aquele dia em que beberei com vocês o vinho novo, no Reino de meu Pai.
30 Ra saa te ndiꞌi xita ndia yaa yii, ra saa kee ndia ra ndakiꞌin ndia kuaꞌan ndia, chi iku ña nani Olivo.
30 E, tendo cantado um hino, saíram para o monte das Oliveiras.
31 Ra saa ndikaꞌan Jesús xiꞌin ndia kachi ra saa:
31 Então Jesus disse aos discípulos:
32 Ndi su te na ndatiaku yu, ra xiꞌna ka va yuꞌu ku ra kunuu kuꞌun nuu ndo chi Galilea ―kachi ra xiꞌin ndia.
32 Mas, depois da minha ressurreição, irei adiante de vocês para a Galileia.
33 Saa ndakuiin ra Pedro kachi ra saa xiꞌin Jesús:
33 Mas Pedro, tomando a palavra, disse a Jesus: — Ainda que o senhor venha a ser um tropeço para todos, nunca o será para mim.
34 Ra saa ndikaꞌan Jesús xiꞌin ra kachi ra saa:
34 Mas Jesus lhe disse:
35 Ra saa ndakuiin tuku ra Pedro kachi ra saa:
35 Pedro insistiu: — Ainda que me seja necessário morrer com o senhor, de modo nenhum o negarei. E todos os discípulos disseram o mesmo.
36 Ra saa ndixaa Jesús xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra xaꞌa iku Olivo iin nuu nani Getsemaní, ra ikan ndikaꞌan ra xiꞌin ndia, kachi ra saa:
36 Em seguida, Jesus foi com eles a um lugar chamado Getsêmani. E disse aos discípulos:
37 Ra ndikaꞌan ra xiꞌin ra Pedro, xiꞌin uvi saa ndia seꞌe ra Zebedeo kuaꞌan ndia xiꞌin ra, ra saa xaꞌa kusuchi ka vi ini ra, ra xaꞌa ndiꞌi ka vi ini ra.
37 E, levando consigo Pedro e os dois filhos de Zebedeu, começou a sentir-se tomado de tristeza e de angústia.
38 Ra saa ndikaꞌan ra xiꞌin ndia kachi ra saa:
38 Então lhes disse:
39 Ra saa kuxika ra loꞌo nuu ndee ndia, ra ikan xikusiti ra, ra iin ndiakua nditiandiaa tiaan ra ndia nuu ñuꞌu, ra xaꞌa ra kaꞌan ra xiꞌin Ndioxi kachi ra saa:
39 E, adiantando-se um pouco, prostrou-se sobre o seu rosto, orando e dizendo:
40 Te ndiꞌi saa nandiko ra xaa ra nuu ndee ndia, ra xa ndia ^kixi va kuvi ndia, ra saa ndikaꞌan ra xiꞌin ra Pedro kachi ra saa:
40 E, voltando para os discípulos, achou-os dormindo. E disse a Pedro:
41 Ra saa ndikaꞌan ka Jesús, kachi ra saa xiꞌin ndia:
41 Vigiem e orem, para que não caiam em tentação; o espírito, na verdade, está pronto, mas a carne é fraca.
42 Ra saa ndakiꞌin tuku Jesús kuaꞌan ra, kaꞌan ra xiꞌin Ndioxi ichi ña uvi, ra saa xaꞌa ra kaꞌan ra ^kachi ra saa:
42 Retirando-se pela segunda vez, orou de novo, dizendo:
43 Ra te nandiko tuku ra xaa ra nuu ndee ndia, ra kixi tuku va ndia ndee ndia, saa chi tiaa ni kuni kusun ndia, ra iin vevee takaa maꞌna nuu ndia.
43 E, voltando, achou-os outra vez dormindo; porque os olhos deles estavam pesados.
44 Ra saa ndakoo ra ndia, ra ndakiꞌin tuku ra kuaꞌan ra kaꞌan ra xiꞌin Ndioxi ichi ña uni va. Ra iin ta kachi ra ke, kachi tuku va ra.
44 Deixando-os novamente, foi orar pela terceira vez, repetindo as mesmas palavras.
45 Ra saa nandiko ra, xaa tuku ra nuu ndee ndia itaꞌan xiꞌin ra, ra ndikaꞌan ra xiꞌin ndia kachi ra saa:
45 Então voltou para os discípulos e lhes disse:
46 ^Ndakoo ndo, ra kuꞌun yo; chi xa kuyachin va ra ndataxi yuꞌu ndaꞌa na ―kachi Jesús xiꞌin ndia.
46 Levantem-se, vamos embora! Eis que o traidor se aproxima.
47 Ra sakan saa kuu Jesús kaꞌan ra xiꞌin ndia, saa ra xaa va ra Judas, ra itaꞌan xiꞌin ndia, ña kuu ndia uxi uvi ña itaꞌan ndia xiꞌin Jesús, ra iin tiaꞌndia chee yuvi ndiaka ra, ra niꞌi na ichi xiꞌin itun. Ra ndia xikuaꞌa, xiꞌin ndia sutu, xiꞌin ndia maestro sañaꞌa ndiayu Ndioxi kuvi ndia tiꞌvi na ña ndixaa na.
47 E enquanto Jesus ainda falava, eis que chegou Judas, um dos doze, e, com ele, grande multidão com espadas e porretes, vinda da parte dos principais sacerdotes e dos anciãos do povo.
48 Ra xa ndikataꞌan va ra Judas xiꞌin na ndia kuꞌva ke ndataxi ra Jesús ndaꞌa na. Ra suꞌva ke kachi ra xiꞌin na:
48 Ora, o traidor tinha dado a eles um sinal: “Aquele que eu beijar, é esse; prendam-no.”
49 Ra te ndixaa ndixa ra Judas, saa ra ndikun kuyachin va ra nuu iin Jesús, ra ndikaꞌan ra xiꞌin ra kachi ra saa:
49 E logo, aproximando-se de Jesus, Judas disse: — Salve, Mestre! E o beijou.
50 Ra saa ndakuiin Jesús kachi ra saa xiꞌin ra:
50 Jesus, porém, lhe disse: Nisto, aproximando-se eles, agarraram Jesus e o prenderam.
51 Ra saa tava iin ra itaꞌan xiꞌin Jesús ichi, ra xaꞌndia ra iin xiyo soꞌo ra muso, ra xachiñu nuu ra sutu, ra kuchee nuu takundiꞌi ndia sutu.
51 E eis que um dos que estavam com Jesus, estendendo a mão, sacou da espada e, golpeando o servo do sumo sacerdote, cortou-lhe a orelha.
52 Ra saa ndikaꞌan Jesús xiꞌin ra xaꞌndia soꞌo tiaa kan, kachi ra saa:
52 Então Jesus lhe disse:
53 ¿Ra a kundäa ini kun, ña kuvi va kaꞌan yu xiꞌin Tata yu, ra takaꞌan va tiꞌvi ra iin tiaꞌndia chee na tatun ra kixi na sata yu?
53 Ou você acha que não posso pedir a meu Pai, e ele me mandaria neste momento mais de doze legiões de anjos?
54 Ndi su tu saa na sa yu, saa ra küvi vi xinu nuu tuꞌun Ndioxi ña kaꞌan xaꞌa takundiꞌi ña xiniñuꞌu ndoꞌo yu ―kachi Jesús xiꞌin ra.
54 Mas como, então, se cumpririam as Escrituras, que dizem que assim deve acontecer?
55 Ra saa ndikaꞌan Jesús xiꞌin yuvi kan, kachi ra saa:
55 Naquele momento, Jesus disse às multidões:
56 Ndi su, suꞌva ke xiniñuꞌu kuu va, ra saa ke xinu nuu ña kaꞌan tuꞌun Ndioxi, ña ndikaꞌan na ndikaꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioxi xinaꞌa ―*kachi Jesús xiꞌin na.
56 Tudo isto, porém, aconteceu para que se cumprissem as Escrituras dos profetas. Então todos os discípulos o deixaram e fugiram.
57 Ra na ndixaꞌan tiin Jesús, ra ndiaka na ra ndixaa na xiꞌin ra nuu keꞌe veꞌe ra sutu, ra nani Caifás, ra kuchee nuu takundiꞌi ndia sutu. Ra xa ikan ndakutaꞌan takundiꞌi va ndia maestro sañaꞌa ndiayu Ndioxi, xiꞌin ndia xikuaꞌa kunaꞌnu nuu na ñuu, ndee ndia.
57 E os que prenderam Jesus o levaram à casa de Caifás, o sumo sacerdote, onde se haviam reunido os escribas e os anciãos.
58 Ra ra Pedro, ra xika xika va ndikun ra kuaꞌan ra sata Jesús, ra saa ndixaa ra ndia nuu keꞌe ra sutu Caifás ra kuchee nuu na sutu kan, ra ikan ndakunduꞌu ra xiꞌin ndia kumisio ndiaa yeꞌe ñuꞌu, ña ndiatu ra, kuni ra ni ke sa na xiꞌin Jesús.
58 Pedro o seguia de longe até o pátio do sumo sacerdote. E, tendo entrado, assentou-se entre os servos, para ver como aquilo ia terminar.
59 Ra ndia kunaꞌnu nuu ndia sutu, xiꞌin ndia xikuaꞌa veꞌe ñuꞌu, ra xaꞌa ndia xika nduku ndia kuachi siki, ña taxi ndia xaꞌa Jesús, ña vaꞌa ndataxi ndia ra ndaꞌa na chiñu, ra kaꞌni na ra.
59 E os principais sacerdotes e todo o Sinédrio procuravam algum testemunho falso contra Jesus, a fim de o condenarem à morte.
60 Ra vaꞌa ni kuaꞌa ni va yuvi ndixaa nuu na chiñu kan, ña taxi na kuachi siki xaꞌa Jesús, ndi su nindanïꞌi na kuachi ra. Ra xa nuu väꞌa ka va na, saa vi ndixaa uvi ndia chikaa kuachi siki sata Jesús,
60 E não acharam, apesar de terem sido apresentadas muitas testemunhas falsas. Mas, afinal, compareceram duas, afirmando:
61 ra ndikaꞌan ndia, kachi ndia saa:
61 — Este disse: “Posso destruir o santuário de Deus e reconstruí-lo em três dias.”
62 Ra saa ndakundichi ra sutu ra kuchee nuu takundiꞌi ndia sutu, ra ndikaꞌan ra kachi ra saa xiꞌin Jesús:
62 E, levantando-se o sumo sacerdote, perguntou a Jesus: — Você não diz nada em resposta ao que estes depõem contra você?
63 Ndi su ndia nii tuꞌun loꞌo nindäkuiin Jesús, ra saa ndikaꞌan tuku ra sutu kuchee kan xiꞌin ra kachi ra saa:
63 Jesus, porém, guardou silêncio. E o sumo sacerdote lhe disse: — Eu exijo que nos diga, tendo o Deus vivo por testemunha, se você é o Cristo, o Filho de Deus.
64 Ra saa ndakuiin Jesús kachi ra saa xiꞌin ra:
64 Jesus respondeu:
65 Saa ra iin ndata saa ini ra sutu kuchee kan tikoto ña ndixi ra, ra ndikaꞌan ra kachi ra saa:
65 Então o sumo sacerdote rasgou as suas vestes e disse: — Blasfemou! Por que ainda precisamos de testemunhas? Eis que agora mesmo vocês ouviram a blasfêmia!
66 ¿Ra ndixaa tuvi ndoꞌo? ―kachi ra sutu kuchee kan xiꞌin na.
66 O que vocês acham? E eles responderam: — É réu de morte.
67 Ra saa xaꞌa sava na kondiaa na tiasiꞌi na nuu Jesús, ra kani ni na ra, ra sava tu na xaꞌa xakin xaꞌndia nuu va ra.
67 Então alguns cuspiram no rosto de Jesus e bateram nele. E outros o esbofeteavam, dizendo:
68 Ra kaꞌan na xiꞌin ra kachi na saa, ña xasiki na ra:
68 — Profetize para nós, ó Cristo! Quem foi que bateu em você?
69 Ra saa ^kuu na xa ndivaꞌa na xiꞌin Jesús xika na. Ra saa ndixaa ra Pedro ndakunduꞌu ra chi nuu keꞌe, veꞌe ra sutu kan, ra saa ndixaa iin ñaꞌa, ña xachiñu veꞌe kan, ra ndikaꞌan ña xiꞌin ra Pedro kachi ña saa:
69 Pedro estava sentado fora no pátio. Uma empregada se aproximou e lhe disse: — Você também estava com Jesus, o galileu.
70 Ndi su ra Pedro, ra tiseꞌe tuꞌun va ra xaꞌa Jesús, nuu takundiꞌi na ndee kan, ra ndikaꞌan ra kachi ra saa:
70 Mas ele negou diante de todos e disse: — Não sei o que você está dizendo.
71 Ra saa ndakundichi ra Pedro kanata ra chi yeꞌe, ra saa xini inka tuku ña xachiñu veꞌe kan ra, ra ndikaꞌan ña xiꞌin takundiꞌi na ndee kan, kachi ña saa:
71 Quando se dirigia para a porta, Pedro foi visto por outra empregada, que disse aos que estavam ali: — Este também estava com Jesus, o Nazareno.
72 Ndi su tiseꞌe tuꞌun tuku va ra Pedro xaꞌa ra, ra chinaꞌa ra Ndioxi nuu na ndee kan, kachi ra saa:
72 E ele negou outra vez, com juramento: — Não conheço esse homem.
73 Ra saa kuu ndiyaꞌa iin kani loꞌo, ra saa kuyachin na ndee kan, ra ndikaꞌan na xiꞌin ra kachi na saa:
73 Pouco depois, aproximando-se os que estavam ali, disseram a Pedro: — Com certeza você também é um deles, porque o seu modo de falar o denuncia.
74 Ra saa xaꞌa ra Pedro, kañaꞌa ra, ra chinaꞌa ra Ndioxi, kachi ra saa:
74 Então ele começou a praguejar e a jurar: — Não conheço esse homem! E no mesmo instante o galo cantou.
75 Ra saa ndakaꞌan ra xaꞌa tuꞌun ña ndikaꞌan Jesús xiꞌin ra, ta kachi ra saa: “Xiꞌna ka va uni ichi tiseꞌe tuꞌun kun xaꞌa yu, ra saa kana chele”, kachi ra xiꞌin ra. Ra saa kanata ra Pedro chi keꞌe, ra xaꞌa ra xaku ni ra.
75 Então Pedro se lembrou da palavra que Jesus lhe tinha dito: “Antes que o galo cante, você me negará três vezes.” E Pedro, saindo dali, chorou amargamente.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?