Mateus 12

MXV vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Saa kuu iin kii sábado, kii yii, ra ndiyaꞌa Jesús kuaꞌan ra xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra iin nuu iyoo itu trigo, ra saa xaꞌa ndikaꞌun ini ndia itaꞌan xiꞌin ra, ra xaꞌa ndia xaꞌnu ndia yoko itu trigo kan, ra ^sakoyo ndia nuni vali sata ña ^xaxi ndia.
1 Por aquele tempo, em dia de sábado, passou Jesus pelas searas. Ora, estando os seus discípulos com fome, entraram a colher espigas e a comer.
2 Ra ta xini ndia fariseo, ra saa ndikaꞌan ndia xiꞌin Jesús kachi na saa:
2 Os fariseus, porém, vendo isso, disseram-lhe: Eis que os teus discípulos fazem o que não é lícito fazer em dia de sábado.
3 Saa ndakuiin Jesús kachi ra saa xiꞌin ndia:
3 Mas Jesus lhes disse: Não lestes o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 Ra na kundaa ini ndo chi suꞌva va ke kachi tuꞌun Ndioxi ndakani ña. Ra rey David, ra ndikiꞌvi va ra ini veꞌe ñuꞌu Ndioxi ra kiꞌin ra ixtavaꞌa yii, ña soko na, ña iyoo ini veꞌe ñuꞌu kan xixi ra xiꞌin ndia kuaꞌan xiꞌin ra, ra köo ndiayu ra ña kuxi ra ña, chi takua na sutu va kuvi na iyoo ndiayu kuxi ña.
4 Como entrou na Casa de Deus, e comeram os pães da proposição, os quais não lhes era lícito comer, nem a ele nem aos que com ele estavam, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 ¿Ra a täan kaꞌvi tu ndo ndiayu Ndioxi ña ndakoo ra Moisés, ña kaꞌan ña na sachïñu ndia nii yuvi kii yii sábado, ndi su ndia sutu ra xa va ndia kan chiñu ini veꞌe ñuꞌu kaꞌnu, ra köo vi tu na kaꞌan kuachi xaꞌa ña xa ndia kan?
5 Ou não lestes na Lei que, aos sábados, os sacerdotes no templo violam o sábado e ficam sem culpa? Pois eu vos digo:
6 Ra na kaꞌan yu xiꞌin ndo ra kundaa ini ndo, chi kaꞌnu ni ka va yuꞌu ra íin xiꞌin ndo yoꞌo vichin nuu veꞌe ñuꞌu kaꞌnu.
6 aqui está quem é maior que o templo.
7 Ndi su ndoꞌo, ra na täan kundaa ini va kuvi ndo ni ke kuni kachi tuꞌun Ndioxi ña kaꞌan kachi suꞌva: “Küni yu ña na kaꞌni ndo kiti ra soko ndo ri nuu yu, chi ña kuni yu ke na kuꞌvi ni ini ndo kuni taꞌan va ndo”, kachi ña. Ra tu ndikundaa ini ndo xiꞌin tuꞌun yoꞌo, saa ra käꞌndia vi ndo chiñu ña na sandoꞌo na yuvi ndaꞌvi na köo kuachi.
7 Mas, se vós soubésseis o que significa:
8 Ndi su, yuꞌu ra xaa yoꞌo vichin, kuvi ra iyoo ni ka ndiayu ndaꞌa xaꞌa kii yii sábado, ndia ña ke kuvi sa yo, ra ndia ña ke küvi sa yo ―kachi Jesús xiꞌin ndia.
8 Porque o Filho do Homem é senhor do sábado.
9 Saa ndakiꞌin Jesús kuaꞌan ra, ra ndixaa ra ndikiꞌvi ra iin veꞌe ñuꞌu nuu ndakutaꞌan na ñuu kan.
9 Tendo Jesus partido dali, entrou na sinagoga deles.
10 Ra ini veꞌe ñuꞌu kan nduꞌu iin tiaa ra ndachi iin xiyo ndaꞌa; ra ndia fariseo ra xika nduku ni ndia ndixaa sa ndia, ña vaꞌa kuchuun ndia taxi ndiaa kuachi xaꞌa Jesús, ra saa nindakatuꞌun ndia ra kachi ndia saa:
10 Achava-se ali um homem que tinha uma das mãos ressequida; e eles, então, com o intuito de acusá-lo, perguntaram a Jesus: É lícito curar no sábado?
11 Saa ndakuiin Jesús kachi ra saa xiꞌin ndia:
11 Ao que lhes respondeu: Qual dentre vós será o homem que, tendo uma ovelha, e, num sábado, esta cair numa cova, não fará todo o esforço, tirando-a dali?
12 Ra na kundaa ini ndo, chi ndiaa yaꞌvi ni ka va iin yuvi nuu iin ndikachi loꞌo; ra xaꞌa ña kan ke kuvi va sa yo ña vaꞌa kii yii sábado ―kachi Jesús xiꞌin ndia.
12 Ora, quanto mais vale um homem que uma ovelha? Logo, é lícito, nos sábados, fazer o bem.
13 Ra saa ndikaꞌan Jesús xiꞌin tiaa ra ndachi ndaꞌa kan kachi ra saa:
13 Então, disse ao homem: Estende a mão. Estendeu-a, e ela ficou sã como a outra.
14 Ra te kee ndia fariseo kan chi keꞌe, ra saa ndikataꞌan ndia ndixaa sa ndia, ña kuvi kaꞌni na Jesús.
14 Retirando-se, porém, os fariseus, conspiravam contra ele, sobre como lhe tirariam a vida.
15 Ra ta kundaa ini Jesús xaꞌa ña kuni ndia sa ndia xiꞌin ra, ra saa kanata ra ini veꞌe ñuꞌu kan ra ndakiꞌin ra kuaꞌan ra inka xiyo va, ra kuaꞌa ka vi yuvi ndakundikun sata ra kuaꞌan na xiꞌin ra. Ra sandaꞌa ra takundiꞌi va na xiꞌi.
15 Mas Jesus, sabendo disto, afastou-se dali. Muitos o seguiram, e a todos ele curou,
16 Ra saa xaꞌndia ra chiñu nuu na ña na ndatüꞌun na xiꞌin ndia nii yuvi xaꞌa ra, ña sandaꞌa ra na.
16 advertindo-lhes, porém, que o não expusessem à publicidade,
17 Ra suꞌva ke kuu ña ndixinu nuu tuꞌun Ndioxi, ña ndikaꞌan ra Isaías ra ndikaꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioxi xinaꞌa, ña kachi suꞌva:
17 para se cumprir o que foi dito por intermédio do profeta Isaías:
18 Koto ndo, chi ra yoꞌo kuvi ra xachiñu nuu yu, ra ndikaxin yu;
18 Eis aqui o meu servo, que escolhi, o meu amado, em quem a minha alma se compraz. Farei repousar sobre ele o meu Espírito, e ele anunciará juízo aos gentios.
19 Ra ndatüꞌun kuachi ra xiꞌin ndia nii yuvi,
19 Não contenderá, nem gritará, nem alguém ouvirá nas praças a sua voz.
20 Ra yuvi na xa takueꞌe, na ndoꞌo, ta kuꞌva ndoꞌo iin ndoo ñuꞌu tun xa nditaꞌnu, ra satakuëꞌe ka ra na;
20 Não esmagará a cana quebrada, nem apagará a torcida que fumega, até que faça vencedor o juízo.
21 Ra takundiꞌi na yuuvi yoꞌo, ra indaa ra yoꞌo va kuvi ra kundiaa ini na, kachi Ndioxi ndikaꞌan ra,
21 E, no seu nome, esperarão os gentios.
22 Ra saa ndixaa sava na nuu Jesús xiꞌin iin tiaa ra küvi kaꞌan, ra kuaa va tu ra, saa chi tachi ndivaꞌa va ke tiin ñaꞌa, ra saa sandaꞌa Jesús tiaa kan ra vaꞌa ka vi ndakutoꞌni ra, ra vaꞌa tu ndakaꞌan va ra.
22 Então, lhe trouxeram um endemoninhado, cego e mudo; e ele o curou, passando o mudo a falar e a ver.
23 Saa ra takundiꞌi yuvi na xini ña kuu kan, ra ndakanda ka vi ini na, ra iin ndakatuꞌun taꞌan na kachi na saa:
23 E toda a multidão se admirava e dizia: É este, porventura, o Filho de Davi?
24 Ndi su te xini soꞌo ndia fariseo, ña kachi yuvi kan saa xaꞌa Jesús, saa ra ndikaꞌan ndia kachi ndia saa:
24 Mas os fariseus, ouvindo isto, murmuravam: Este não expele demônios senão pelo poder de Belzebu, maioral dos demônios.
25 Ra kundaa va ini Jesús ña ndakani ini ndia, ra saa ndikaꞌan ra xiꞌin ndia kachi ra saa:
25 Jesus, porém, conhecendo-lhes os pensamentos, disse: Todo reino dividido contra si mesmo ficará deserto, e toda cidade ou casa dividida contra si mesma não subsistirá.
26 Ra saa tu kiti ndivaꞌa va, chi tu na ndukuiin ri kanitaꞌan ri xiꞌin taꞌan mii ri; saa ra kuchüun vi ri koo ri, chi ndiꞌi xaꞌa va ri.
26 Se Satanás expele a Satanás, dividido está contra si mesmo; como, pois, subsistirá o seu reino?
27 Ra kachi yu suꞌva xiꞌin ndo, saa chi kaꞌan ndo, ña tava yu tachi ndivaꞌa xiꞌin ndiee ti Beelzebú, ri kuchee nuu takundiꞌi ri ndivaꞌa; ra tu saa iyoo ña, saa ra, ¿yoo ku ra taxi ndiee ndaꞌa na ndikun sata ndo ña vaꞌa tava na tachi ndivaꞌa tu saa? Ra na kundaa ini ndo chi süvi xiꞌin ndiee ri ndivaꞌa ke tava na ña. Ña kan ke kundaa vaꞌa va ini na ña väꞌa iyoo ndo.
27 E, se eu expulso demônios por Belzebu, por quem os expulsam vossos filhos? Por isso, eles mesmos serão os vossos juízes.
28 Ra ña tava yu tachi ndivaꞌa vichin xiꞌin ndiee Tachi Yii Ndioxi, ra ña yoꞌo kuni kachi ña saa, ña xa xaa Ndioxi xaꞌndia ra chiñu nuu va ndo.
28 Se, porém, eu expulso demônios pelo Espírito de Deus, certamente é chegado o reino de Deus sobre vós.
29 ’Ra na kundaa ini ndo vichin:
29 Ou como pode alguém entrar na casa do valente e roubar-lhe os bens sem primeiro amarrá-lo? E, então, lhe saqueará a casa.
30 ’Ra yuvi na kuäꞌan ndiee yu, ra na kanitaꞌan xiꞌin va yu kuvi na, ra na xïin tu sachiñu xiꞌin yu, ra na sandiꞌi xaꞌa chiñu va yu kuvi na.
30 Quem não é por mim é contra mim; e quem comigo não ajunta espalha.
31 ’Ña kan ke kaꞌan yu xiꞌin ndo ra na kundaa ini ndo, chi Ndioxi ra koo kaꞌnu va ini ra xaꞌa takundiꞌi kuachi ña xa yuvi, xiꞌin ña kañaꞌa na xaꞌa ra, ndi su na kañaꞌa xaꞌa Tachi Yii Ndioxi, ra köo kaꞌnu ini ra xaꞌa vi na kan.
31 Por isso, vos declaro: todo pecado e blasfêmia serão perdoados aos homens; mas a blasfêmia contra o Espírito não será perdoada.
32 Ra takundiꞌi yuvi na kañaꞌa xaꞌa yuꞌu ra xaa yoꞌo, ra koo kaꞌnu va ini Ndioxi xaꞌa na kan, ndi su na kañaꞌa xaꞌa Tachi Yii Ndioxi, ra köo kaꞌnu ini ra xaꞌa vi na kan kii ña ndee yo vichin, ra nii kii ña vaxi köo kaꞌnu tu ini ra xaꞌa vi na ―kachi Jesús xiꞌin ndia.
32 Se alguém proferir alguma palavra contra o Filho do Homem, ser-lhe-á isso perdoado; mas, se alguém falar contra o Espírito Santo, não lhe será isso perdoado, nem neste mundo nem no porvir.
33 Ra saa ndikaꞌan ka Jesús xiꞌin ndia kachi ra saa:
33 Ou fazei a árvore boa e o seu fruto bom ou a árvore má e o seu fruto mau; porque pelo fruto se conhece a árvore.
34 Ndi su ndoꞌo, ra yuvi ñàꞌa va kuvi ndo, chi ña sañaꞌa ndo, ra ta iyoo ndutia xatu ra kee yuꞌu ko̱o̱ va iyoo ña. Ra ña kuu ndo yuvi ñaꞌa, saa ra küvi vi kaꞌan ndo tuꞌun vaꞌa. Ra na kundaa ini ndo, chi takundiꞌi tuꞌun ña iyoo nima yuvi ke kaꞌan va na.
34 Raça de víboras, como podeis falar coisas boas, sendo maus? Porque a boca fala do que está cheio o coração.
35 Yuvi vaꞌa, ra tuꞌun vaꞌa ke kaꞌan va na, saa chi ña vaꞌa ke iyoo nima va na, ra yuvi ñàꞌa, ra tuꞌun ñàꞌa ke kaꞌan va na, saa chi nima na, ra ña väꞌa ke iyoo va.
35 O homem bom tira do tesouro bom coisas boas; mas o homem mau do mau tesouro tira coisas más.
36 Ña kan ke kaꞌan yu xiꞌin ndo, ra na kundaa ini ndo, chi takundiꞌi tuꞌun kiꞌvi ña kaꞌan ndo, ra sandaku va Ndioxi kuachi xiꞌin ndo xaꞌa ña, te na xaa kii ña sandaku ra kuachi xiꞌin takundiꞌi na yuuvi yoꞌo.
36 Digo-vos que de toda palavra frívola que proferirem os homens, dela darão conta no Dia do Juízo;
37 Saa chi xiꞌin mii tuꞌun ña kaꞌan ndo ke sandaku Ndioxi kuachi xiꞌin va ndo: tu ña vaꞌa ndikaꞌan ndo, saa ra kaku va ndo, ra tu ña väꞌa va tu ndikaꞌan ndo, saa ra niꞌi ndo tundoꞌo va ―kachi Jesús xiꞌin na.
37 porque, pelas tuas palavras, serás justificado e, pelas tuas palavras, serás condenado.
38 Saa ndikaꞌan sava ndia maestro sañaꞌa ndiayu Ndioxi, xiꞌin ndia fariseo, kachi ndia saa xiꞌin Jesús:
38 Então, alguns escribas e fariseus replicaram: Mestre, queremos ver de tua parte algum sinal.
39 Ra saa ndakuiin Jesús kachi ra saa xiꞌin ndia:
39 Ele, porém, respondeu: Uma geração má e adúltera pede um sinal; mas nenhum sinal lhe será dado, senão o do profeta Jonas.
40 Saa chi ta kuꞌva ndoꞌo ra Jonás, ña xindikaa ra ini iin tiaka chee uni kaꞌñu xiꞌin uni ñuu, ra saa ke kuu tu xiꞌin yuꞌu ra xaa yoꞌo va, chi uni kaꞌñu xiꞌin uni ñuu ke kundikaa tu yuꞌu va tixi ñuꞌú.
40 Porque assim como esteve Jonas três dias e três noites no ventre do grande peixe, assim o Filho do Homem estará três dias e três noites no coração da terra.
41 Ra te na sandaku Ndioxi kuachi xiꞌin na yuuvi yoꞌo, ra na ñuu Nínive, ra ndakuita va na ra taxi na kuachi xaꞌa yuvi na ndee tiempo vichin, ra kaꞌan na xiꞌin Ndioxi ña na sandoꞌo ra na, saa chi na ñuu Nínive, ra nandiko va ini na te xini soꞌo na tuꞌun Ndioxi ña ndikaꞌan ndoso ra Jonás nuu na. Ra na kundaa ini ndo chi kaꞌnu ni ka va yuꞌu, ra iin yoꞌo vichin nuu ra Jonás.
41 Ninivitas se levantarão, no Juízo, com esta geração e a condenarão; porque se arrependeram com a pregação de Jonas. E eis aqui está quem é maior do que Jonas.
42 Ra saa tu ña reina ña kee chi ninu nuu kaꞌan na kuu sur, ra ndakundichi tu ña kan va, ña taxi ña kuachi xaꞌa na yuvi na ndee tiempo vichin, ra kaꞌan ña ña na sandoꞌo Ndioxi na, kachi ña, kii te na sandaku Ndioxi kuachi xiꞌin na, saa chi ña kan ra kani ni kee ña, ña kixi ña xini soꞌo ña tuꞌun ndichi ña ndikaꞌan ra rey Salomón. Ra na kundaa ini ndo chi kaꞌnu ka va yuꞌu, ra iin yoꞌo vichin nuu ra rey Salomón ―kachi Jesús xiꞌin ndia.
42 A rainha do Sul se levantará, no Juízo, com esta geração e a condenará; porque veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. E eis aqui está quem é maior do que Salomão.
43 Ra saa ndikaꞌan ka Jesús xiꞌin ndia, kachi ra saa:
43 Quando o espírito imundo sai do homem, anda por lugares áridos procurando repouso, porém não encontra.
44 Saa ra kaꞌan ña xiꞌin mii ña kachi ña saa: “Vaꞌa ka va na nandiko yo veꞌe chi nuu kee yo”, kachi ña. Ra saa te nandiko ña ndaxaa ña nuu ndixiyo ña, ra ndia nii ka ñaꞌa köo veꞌe kan, ra vaꞌa ka vi ndatiꞌvi na, ra vii ka vi nduu veꞌe kan xa na.
44 Por isso, diz: Voltarei para minha casa donde saí. E, tendo voltado, a encontra vazia, varrida e ornamentada.
45 Ra saa ^ndakiꞌin tuku tachi ndivaꞌa kan kuaꞌan ña, ra ^nanduku ña inka uxa nuu tachi ndivaꞌa, ña kini ni ka nuu mii ña ^xaa xiꞌin ña, ra saa ^nandee takundiꞌi ña ini veꞌe kan, ña koo ña. Saa ra yuvi na ndoꞌo saa ña xindikaa tachi ndivaꞌa ini na, ra na ndiee ka ndasa va kuvi na, nuu ña ndixiyo na ta yachi. Ra suꞌva ke ndoꞌo tu yuvi ndivaꞌa, na ndee tiempo vichin va ―kachi Jesús xiꞌin ndia.
45 Então, vai e leva consigo outros sete espíritos, piores do que ele, e, entrando, habitam ali; e o último estado daquele homem torna-se pior do que o primeiro. Assim também acontecerá a esta geração perversa.
46 Ra saa kuu Jesús ndatuꞌun ka ra xiꞌin yuvi kan, saa ra ndixaa va siꞌi ra xiꞌin na ñani ra, ra xikundita na chi keꞌe ña ndiatu na ra, chi kuni na kaꞌan na xiꞌin ra.
46 Falava ainda Jesus ao povo, e eis que sua mãe e seus irmãos estavam do lado de fora, procurando falar-lhe.
47 Saa ndikaꞌan iin na ndee kan xiꞌin ra kachi na saa:
47 E alguém lhe disse: Tua mãe e teus irmãos estão lá fora e querem falar-te.
48 Ra saa ndakuiin Jesús kachi ra saa:
48 Porém ele respondeu ao que lhe trouxera o aviso: Quem é minha mãe e quem são meus irmãos?
49 Ra saa sañaꞌa ndaꞌa ra na xika xiꞌin ra, ra ndikaꞌan ra kachi ra saa:
49 E, estendendo a mão para os discípulos, disse: Eis minha mãe e meus irmãos.
50 Saa chi takundiꞌi yuvi na xanduvi ña kaꞌan Tata yu, ra nduꞌu ndivi va, kuvi na kuu ñani yu, xiꞌin kuꞌva yu, xiꞌin siꞌi yu ―kachi Jesús xiꞌin na.
50 Porque qualquer que fizer a vontade de meu Pai celeste, esse é meu irmão, irmã e mãe.

Ler em outra tradução

Comparar com outra