1 Ra suvi mii kii kan kee Jesús veꞌe nuu íin ra, ra ndakiꞌin ra kuaꞌan ra chi yuꞌu tiañuꞌu, ra ikan ndixaa ra xikunduꞌu va ra.
2 Ra kuaꞌa ka vi yuvi ndakaya xaa nuu nduꞌu ra, ra saa nandaa ra ini iin barca loꞌo ndakunduꞌu ra, ra takundiꞌi yuvi kan xikundita yuꞌu tiañuꞌu kan va.
3 Saa ra kuaꞌa ka vi ña xaꞌa ra sañaꞌa ra na, ra niña xiꞌin tuꞌun ndichi ke sakuaꞌa ra na, ra saa ndikaꞌan ra iin tuꞌun ndichi xiꞌin na kachi ra saa:
4 Ra saa kuu ra xatia yava ra nuni vali kan kuaꞌan ra, ra sava ña ndikoyo yachin yuꞌu ichi, ra ^xaa sàà, ra ndakiꞌin ri ña xaxi va ri.
5 Ra sava tu ña ndikoyo nuu iyoo yuu, nuu köo kuaꞌa ñuꞌú, ra kama ni va nindutia ña, saa chi yaxin ni va nduꞌu ñuꞌú.
6 Saa ra te kanata ñuꞌù, ra xii va ña, saa chi kuëe kunu ndoꞌni tioꞌo ña, ña kan ke ndachi va ña.
7 Ra sava tu ña ndikoyo nuu iyoo ndikin ìñu̱, ra nindutia va ña, ndi ndiküvi kuaꞌnu ña, saa chi ìñu̱ kan va sanduxin ñaꞌa.
8 Ra sava tu ña ndikoyo nuu ñuꞌu xaꞌan, ra tiaa ni va vaꞌa xaꞌnu ña, chi indaa tata loꞌo, ra ndia iin ciento nuni, xiꞌin ndia uni xiko nuni, xiꞌin ndia oko uxi nuni vali taxi, ta iin ta iin yoko itu trigo kan ―kachi Jesús xiꞌin na
9 Saa ndikaꞌan ka ra xiꞌin na kachi ra saa:
10 Saa kuyachin ndia itaꞌan xiꞌin Jesús, ra ndikaꞌan ndia xiꞌin ra kachi ndia saa:
11 Ra saa ndakuiin ra kachi ra saa xiꞌin ndia:
12 Saa chi yuvi na xiin kuni soꞌo ña sañaꞌa yu, ra kundaa ni ka va ini na, ra koo ni ka tu ña xini tuni va na; ra na xïin kuni soꞌo ña sañaꞌa yu, ra ndia ña loꞌo ña xa kundaa ini na ke nundiaa ndaꞌa va na.
13 Xaꞌa ña kan ke xiꞌin tuꞌun ndichi va kaꞌan yu xiꞌin na; ra vaꞌa ni ixtoꞌni tieꞌe va na, ndi su küni na, ra vaꞌa ni tiaa soꞌo va na ña kaꞌan yu xiꞌin na, ndi su küni soꞌo na, ra nii kundäa tu ini va na ni ke kaꞌan yu xaꞌa.
14 Ra xiꞌin ña yoꞌo ke xinu nuu tuꞌun Ndioxi ña ndikaꞌan ra Isaías, ra ndikaꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioxi xinaꞌa, ta kachi ra suꞌva:
15 Saa chi yuvi yoꞌo: ra ña xinuꞌni va ke xinituni na,
16 ’Ndi su ndoꞌo ra vaꞌa ni va ^kee ndo, saa chi xini va ndo chiñu ña xa yu, ra xini tu soꞌo ndo tuꞌun ña kaꞌan va yu.
17 Ra na kundaa ini ndo, chi ña ndixa ke kaꞌan yu xiꞌin ndo, saa chi tiaa ni kuaꞌa na ndikaꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioxi xinaꞌa, xiꞌin yuvi toꞌo na xindikun Ndioxi, ra kuni ni na kuni na taꞌan ña ^xini ndo yoꞌo vichin, ndi su ndixïni na ña; ra kuni ni tu na kuni soꞌo na taꞌan ña ^xini soꞌo ndo yoꞌo vichin va, ndi su ndixïni soꞌo na ña ―kachi Jesús xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra.
18 Ra saa ndikaꞌan ka Jesús kachi ra saa:
19 Yuvi na xini soꞌo tuꞌun ña kaꞌan xaꞌa ichi nuu xaꞌndia Ndioxi chiñu, ra kundäa ini na ni ke kuni kachi ña, saa ra xaa ti ndivaꞌa tava ri ña nima va na, ra naa ini va na xaꞌa ña. Ra na yoꞌo kuvi na iyoo ta kuꞌva iyoo nuni vali ña ndikoyo yachin yuꞌu ichi.
20 Ra nuni vali ña ndikoyo nuu iyoo yuu, kuvi yuvi na xini soꞌo tuꞌun Ndioxi, ra ndikun ndakiꞌin va na ña, ra kusii ka vi ini na xiꞌin ña.
21 Ndi su kuëe kunu ndoꞌni tioꞌo ña nima na, ra loꞌo ni va kii kandixa na, saa ra te xaꞌa tixuꞌvi na, a te vaxi tundoꞌo nuu na xaꞌa ña ^ndíku̱n na ichi Ndioxi, saa ra ndikun ndiko ini va na.
22 Ra nuni vali ña ndikoyo tiañu ìñu̱ kuvi yuvi na xini soꞌo tuꞌun Ndioxi, ndi su xaꞌa ndakundiꞌi ini na xaꞌa ñaꞌa ña iyoo nuu ña yuuvi yoꞌo va, ra xaꞌa ndakundiꞌi tu ini na xaꞌa ña kuika va. Saa ra kuee kuee naa ini va na xaꞌa ichi Ndioxi, saa ra ta kuꞌva iyoo tata ña köo ñaꞌa taxi vi iyoo na.
23 Ra nuni vali ña ndikoyo nuu ñuꞌu xaꞌan kuvi yuvi na xini soꞌo tuꞌun Ndioxi, ra kundaa ini na xiꞌin ña, ra na yoꞌo kuvi na iyoo ta kuꞌva iyoo tata ña vaꞌa ni xaꞌnu, ra vaꞌa ka vi kuchuun ña, ra ndia iin ciento, ndia uni xiko, xiꞌin ndia oko uxi va nuni vali taxi ta iin ta iin yoko itu trigo kan ―kachi Jesús xiꞌin na.
24 Saa ndikaꞌan ka Jesús inka tuku tuꞌun ndichi xiꞌin na kachi ra saa:
25 Ra te ndiꞌi, saa ra kuñuu va, ra te xa ndikixi takundiꞌi na, ra saa xaa iin ra sáa̱̱ ini, ra chiꞌi ra ndikin iku ñàꞌa tiañu tata trigo kan, ra ndakiꞌin ra kuaꞌan va ra.
26 Ra te ndixinu itu trigo kan ña xa kuyoko ña, ra saa ndixinu tu iku ñàꞌa kan va, ra saa xini va ndia xachiñu nuu ra kuu ixtoꞌo ñuꞌu kan.
27 Ra saa ndakiꞌin ndia ndixaꞌan ndia, ra ndikaꞌan ndia xiꞌin ra kachi ndia saa: “Tata, ¿a su niña nuni trigo, ña vaꞌa va kuvi ña chiꞌi kun nuu ñuꞌu kun? ¿Ra nichuun tu nindutia iku ñaꞌa xiꞌin ña?”, kachi ndia xiꞌin ra.
28 Saa ndikaꞌan ra ixtoꞌo ñuꞌu kan kachi ra saa xiꞌin ndia: “Iin ra sáa̱̱ ini xini yuꞌu va kuvi ra ndixaꞌan chiꞌi iku ñàꞌa kan”, kachi ra. Ra saa ndikaꞌan ndia xachiñu nuu ra kachi ndia saa xiꞌin ra: “Tata, ¿a kuni kun, tu na kuꞌun ndi ra tuꞌun ndi iku ñàꞌa kan?”, kachi ndia xiꞌin ra.
29 Ra saa ndikaꞌan ra kachi ra saa xiꞌin ndia: “Küvi, saa chi tu köo, ra iyo ni tuꞌun ndo itu trigo xiꞌin ña.
30 Ra vaꞌa ka na koo va ña, ra inuu na kuaꞌnu uvi saa va ña, ra ndia te na xaa kii ndakaya ña, ra saa kaꞌndia yu chiñu nuu na sakee, ña ndakaya na xiꞌna ka iku ñàꞌa kan, ra katun na ña ta numi ta numi, ra kaꞌmi na ña; ra te xa na ndiꞌi, saa ndakiꞌin na trigo, ra chivaꞌa na ña ini yaka yu”, kachi ra xiꞌin ndia xachiñu nuu ra ―kachi Jesús xiꞌin yuvi ndee xini soꞌo kan.
31 Saa ndikaꞌan Jesús inka tuku tuꞌun ndichi xiꞌin na kachi ra saa:
32 Ra xa kundaa va ini ndo, chi ndikin itun mostaza kan ke loꞌo nuu takundiꞌi va ndikin ña iyoo nuu ña yuuvi yoꞌo; ra vaꞌa ni loꞌo ni va ña, ndi su te ndutia ña ra xaꞌa ña xaꞌnu va ña, ra tiaa ni ka va chee xaꞌnu itun ña kan nuu takundiꞌi ka itun tu iyoo xiꞌin ña; ra naꞌnu ka vi xaꞌnu itun ndaꞌa ña, ra ndia sàà va xáá ^xavaꞌa chiꞌyo ndaꞌa itun ña. Ra kuꞌva saa ke iyoo tu ichi ña kuaꞌan nuu ^xaꞌndia Ndioxi chiñu va ―kachi Jesús xiꞌin na.
33 Ra saa ndikaꞌan ka Jesús inka tuku tuꞌun ndichi xiꞌin na kachi ra saa:
34 Ra takundiꞌi ña sañaꞌa Jesús na, ra niña xiꞌin tuꞌun ndichi taꞌan ña yoꞌo va ke xiniñuꞌu ra ña sañaꞌa ra na. Ra ndia nii ichi ndisañäꞌa ra na ña iin saa koo sañaꞌa ra na, chi niña xiꞌin tuꞌun ndichi va ke sañaꞌa ra na.
35 Ra suꞌva ke kuu ña vaꞌa ndixinu nuu tuꞌun ña ndikaꞌan iin ra ndikaꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioxi xinaꞌa ta kachi ra suꞌva:
36 Ra saa te ndiꞌi ndatiꞌvi Jesús yuvi kan kuanuꞌu na, ra saa nandiꞌvi ra ini veꞌe, ra saa kuyachin ndia itaꞌan xiꞌin ra, ra ndikaꞌan ndia xiꞌin ra kachi ndia saa:
37 Ra saa ndakuiin ra kachi ra saa xiꞌin ndia:
38 ra ñuꞌu nuu ndikee ña kan kuvi ña yuuvi yoꞌo va, ra nuni trigo kan kuvi yuvi na kuu kuenda Ndioxi, ra iku ñàꞌa kan kuvi yuvi na kuu kuenda ra ndivaꞌa va.
39 Ra ra sáa̱̱ ini, ra ndixaꞌan chiꞌi iku ñàꞌa kan kuvi ra kuu timiaꞌa va. Ra tiempo ña sakee na ke kuu kii ña ndiꞌi xaꞌa ña yuuvi yoꞌo va; ra yuvi na sakee kan kuvi na tatun Ndioxi va.
40 Ra ta kuꞌva ^xa na xiꞌin iku ñàꞌa, ña ^ndakaya na ña, ra ^taan na ña nuu ñùꞌù xixi ña, ra saa ke kuu tu xiꞌin na yuuvi yoꞌo va, te na xaa kii ña sandaku Ndioxi kuachi xiꞌin na.
41 Ra yuꞌu, ra xaa yoꞌo, ra tiꞌvi yu na tatun yu ña ndakaya na takundiꞌi yuvi na ^xa kuachi, ra saa tu na sakuni inka yuvi ña na sa na ña väꞌa va, ra tava na na nuu xaꞌndia yu chiñu,
42 ra taan na na xitun nuu xixi ñùꞌù, ra ikan ku nuu kuaku ni na, ra ndiakua ndakaxi nuꞌu na.
43 Ra na kandixa Ndioxi, ra ndayeꞌe va na kan ndia ta kuꞌva yeꞌe ñuꞌù, ra koo na xiꞌin Ndioxi nuu xaꞌndia ra chiñu va. Ra ndoꞌo, na xini soꞌo, ra na ndakiꞌin xini ndo ni ke kuni kachi tuꞌun yoꞌo ―kachi Jesús xiꞌin ndia.
44 Ra saa ndikaꞌan Jesús inka tuꞌun ndichi xiꞌin na kachi ra saa:
45 Ra saa ndikaꞌan Jesús inka tuku tuꞌun ndichi xiꞌin na kachi ra saa:
46 Ra te ^ndaniꞌi ra yuu ña yaꞌvi ni kan, ra saa ndakiꞌin ra kuanuꞌu ra, ra xaꞌa ra ixiko ra takundiꞌi ñaꞌa ña iyoo nuu ra, ra saa ndasata ra yuu ña yaꞌvi ni kan ―kachi Jesús xiꞌin na.
47 Ra saa ndikaꞌan Jesús inka tuꞌun ndichi xiꞌin na kachi ra saa:
48 Ra te chitu ñunu kan xiꞌin ri, ra saa ndatava na kachiꞌi kan ña chi yuꞌu mini, ra ikan ndakundee na ña ndakaxin na ri; ra ri vaꞌa ndataan na ini tuká, ra ri väꞌa xatia va na.
49 Ra mii saa ke kuu tu te xa na ndiꞌi xaꞌa ña yuuvi yoꞌo va; saa chi kixi na tatun Ndioxi ra ndakaxin na na väꞌa ña ndatava na na tiañu na vaꞌa.
50 Ra taan na na xitun nuu xixi ñùꞌù. Ra ikan kuu nuu ndoꞌo ni na, ra kuaku ni na, ra iin ndiakua ndakaxi nùꞌù na ―*kachi Jesús xiꞌin na.
51 Saa nindakatuꞌun Jesús ndia itaꞌan xiꞌin ra kachi ra saa:
52 Ra saa ndikaꞌan Jesús xiꞌin ndia kachi ra saa:
53 Ra saa te sandiꞌi Jesús ndikaꞌan ra tuꞌun ndichi yoꞌo, ra saa ndakiꞌin ra kuanuꞌu va ra,
54 ra saa ndixaa ra ñuu nuu xaꞌnu ra. Ra ndikiꞌvi ra ini veꞌe ñuꞌu ñuu kan ra saa xaꞌa ra sañaꞌa ra na, ra ndakanda ka vi ini yuvi na ndee kan, ra kachi na saa:
55 ¿A su seꞌe ra José ra kuxi itun va kuvi ra, ra siꞌi tu ra kuvi ña María va, ra ñani tu ra kuvi ra Jacobo, xiꞌin ra José, xiꞌin ra Simón, xiꞌin ra Judas va?
56 ¿Ra a su ñuu yoꞌo ndee tu na siꞌi kuꞌva va ra xiꞌin yo? ¿Ra ndia mii ke ndixaꞌan ra yoꞌo ña sakuaꞌa ra takundiꞌi ña yoꞌo? ―kachi na.
57 Ra ndikandïxa vaꞌa vi na Jesús ñuu ra, ra saa ndikaꞌan ra xiꞌin na kachi ra saa:
58 Ra xaꞌa ña ndiee ni ini na ñuu kan ke kuëe ndixa Jesús kuaꞌa ni ña xituꞌun.