Lucas 8
MXV vs ARC
1 Ra ta ndiꞌi, ra ndakiꞌin Jesús kuaꞌan ra xiꞌin uxi uvi saa ndia itaꞌan xiꞌin ra. Ra iinii kuvi ñuu naꞌnu, xiꞌin ñuu vali kaꞌan ndoso ra tuꞌun Ndioxi. Ra ndatuꞌun ra xiꞌin na xaꞌa ichi nuu xaꞌndia Ndioxi chiñu.
1 E aconteceu, depois disso, que andava de cidade em cidade e de aldeia em aldeia, pregando e anunciando o evangelho do Reino de Deus; e os doze iam com ele,
2 Ra kuaꞌan tu sava na siꞌi va xiꞌin Jesús, ra na kan kuvi na tava ra tachi ndivaꞌa ini ta yachi, ra sandaꞌa ra na xiꞌin kueꞌe ña ndoꞌo na. Ra ikan kuaꞌan ña nani María ña ñuu Magdala, ra ña yoꞌo ke tava Jesús uxa nuu tachi ndivaꞌa ini.
2 e também algumas mulheres que haviam sido curadas de espíritos malignos e de enfermidades: Maria, chamada Madalena, da qual saíram sete demônios;
3 Ra kuaꞌan tu ña Juana ña yasiꞌi ra Chuza ra xindiso chiñu xiꞌin veꞌe ra rey Herodes va; ra kuaꞌan tu ña Susana va, ra kuaꞌa ni ka tu sava na siꞌi va kuaꞌan. Ra na siꞌi kan kuvi na chindiee taꞌan xiꞌin Jesús, ña taxi na ndia ndia ka ñaꞌa ña xiniñuꞌu ra xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra.
3 e Joana, mulher de Cuza, procurador de Herodes, e Suzana, e muitas outras que o serviam com suas fazendas.
4 Ra iin ndisaa ñuu ke̱e yuvi ndixaa na nuu Jesús. Ra kuaꞌa ka vi kuvi na ndakuitaꞌan ña kuni soꞌo na ña kaꞌan ra. Ra saa xaꞌa ra ndatuꞌun ra iin tuꞌun ndichi xiꞌin na kachi ra saa:
4 E, ajuntando-se uma grande multidão, e vindo ter com ele gente de todas as cidades, disse por parábolas:
5 ―Saa kuu, ra kee iin ra chiꞌi kuaꞌan ra chiꞌi ra itu trigo, ra saa kuu ra xatia yava ra nuni vali kan kuaꞌan ra. Ra sava ña ndikoyo yuꞌu ichi, ra ndixañu va na ña, ra xaa tu saa ra ndakiꞌin ri ña xaxi va ri.
5 Um semeador saiu a semear a sua semente, e, quando semeava, caiu alguma junto do caminho e foi pisada, e as aves do céu a comeram.
6 Ra sava ña ndikoyo tiañu yuu va ra ndindutia va ña. Ndi su kama ni va ndachi ña chi kuëe kani koꞌyo xaꞌa ña.
6 E outra caiu sobre pedra e, nascida, secou-se, pois que não tinha umidade.
7 Ra sava tu ña ndikoyo nuu iyoo ndikin ìñu̱, ra inuu ndindutia va ña. Ndi su ndiküvi vi kuaꞌnu ña chi ìñu̱ kan va sanduxin ñaꞌa.
7 E outra caiu entre espinhos, e, crescendo com ela os espinhos, a sufocaram;
8 Ra ña ndikoyo nuu ñuꞌu xaꞌan, ra vaꞌa ni xaꞌnu ña. Chi iin mituꞌun yoko trigo ra ndia iin ciento va nuni vali taxi ña ―kachi Jesús xiꞌin na.
8 E outra caiu em boa terra e, nascida, produziu fruto, cento por um. Dizendo ele estas coisas, clamava: Quem tem ouvidos para ouvir, que ouça.
9 Saa ndindakatuꞌun ndia itaꞌan xiꞌin Jesús, kachi ndia saa xiꞌin ra:
9 E os seus discípulos o interrogaram, dizendo: Que parábola é esta?
10 Ra saa ndakuiin Jesús kachi ra saa:
10 E ele disse: A vós vos é dado conhecer os mistérios do Reino de Deus, mas aos outros, por parábolas, para que, vendo, não vejam e, ouvindo, não entendam.
11 Ra suꞌva ke kachi tuꞌun ndichi yoꞌo:
11 Esta é, pois, a parábola: a semente é a palavra de Deus;
12 Ra ña ndikoyo yuꞌu ichi, kuvi yuvi na xini soꞌo tuꞌun Ndioxi. Ra xaa timiaꞌa tava ri ña nima na, ña na kandïxa na Ndioxi ra käku na.
12 e os que
13 Ra ña ndikoyo tiañu yuu, kuvi yuvi na xini soꞌo tuꞌun Ndioxi. Ra kusii ni ini na ndakiꞌin na ichi Ndioxi, ndi su kuëe kunu ñuꞌu tioꞌo ña nima na, chi loꞌo ni va tiempo ^kandixa na, ra ta vaxi tundoꞌo nuu na, saa ra ndiko ini va na.
13 e os que estão sobre pedra, estes são os que, ouvindo a palavra, a recebem com alegria, mas, como não têm raiz, apenas creem por algum tempo e, no tempo da tentação, se desviam;
14 Ra ña ndikoyo tiañu ìñu̱, kuvi yuvi na xini soꞌo tuꞌun Ndioxi, ndi su kuee kuee naa ini va na xaꞌa tuꞌun Ndioxi. Ra xaꞌa ndakundiꞌi ini na xaꞌa ña kuika, xiꞌin xaꞌa ña sii ini iyoo nuu ña yuuvi yoꞌo va, ra xä ka na ña vaꞌa.
14 e a que caiu entre espinhos, esses são os que ouviram, e, indo por diante, são sufocados com os cuidados, e riquezas, e deleites da vida, e não dão fruto com perfeição;
15 Ra ña ndikoyo ñuꞌu xaꞌan, kuvi yuvi na xini soꞌo tuꞌun Ndioxi. Ra ndinuni ni kandixa na tuꞌun ña xini soꞌo na, ra chuvaꞌa na ña nima na. Ra kuëe ndiko ini na, chi niña ña vaꞌa va xa na ―kachi Jesús xiꞌin ndia.
15 e a que caiu em boa terra, esses são os que, ouvindo a palavra, a conservam num coração honesto e bom e dão fruto com perseverança.
16 Ra saa ndikaꞌan Jesús kachi ra saa:
16 E ninguém, acendendo uma candeia, a cobre com algum vaso ou
17 Ra takundiꞌi ñaꞌa ña iyoo seꞌe, ra ndatuvi ndiꞌi va xaꞌa ña, ra saa tu ña kundäa ini yuvi xaꞌa va, chi vaxi kii ra kundaa va ini na xaꞌa ña.
17 Porque não há coisa oculta que não haja de manifestar-se, nem escondida que não haja de saber-se e vir à luz.
18 ’Ra ña kan ke kuenda ni koo ndo xiꞌin ña kaꞌan yu xiꞌin ndo yoꞌo ra na sa ndo ña. Chi na xiin xini soꞌo ña sañaꞌa yu ra kuaꞌa ni ka ña ndichi taxi Ndioxi ndaꞌa na; ndi su na xïin kuni soꞌo tuꞌun yu, ra ndia ña loꞌo ña xa xini na tuvi mii na ke kindiaa Ndioxi ndaꞌa va na ―kachi Jesús xiꞌin ndia.
18 Vede, pois, como ouvis, porque a qualquer que tiver lhe será dado, e a qualquer que não tiver até o que parece ter lhe será tirado.
19 Ra saa xaa siꞌi Jesús xiꞌin na ñani ra nuu iin ra, ra ndiküvi kiꞌvi na veꞌe nuu iin ra, chi chitu ni yuvi xiꞌin ra.
19 E foram ter com ele sua mãe e seus irmãos e não podiam aproximar-se dele, por causa da multidão.
20 Ra saa ndikaꞌan iin tiaa xiꞌin Jesús kachi ra saa:
20 E foi-lhe dito: Estão lá fora tua mãe e teus irmãos, que querem ver-te.
21 Ra saa ndakuiin Jesús, kachi ra saa:
21 Mas, respondendo ele, disse-lhes: Minha mãe e meus irmãos são aqueles que ouvem a palavra de Deus e a executam.
22 Saa kuu iin kii ndaa Jesús xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra ini itun tu xika nuu mini. Ra ndikaꞌan ra xiꞌin ndia kachi ra saa:
22 E aconteceu que, num daqueles dias, entrou num barco com seus discípulos e disse-lhes: Passemos para a outra banda do lago. E partiram.
23 Ra nani saa kuu ndia kuaꞌan ndia xiꞌin itun kan nuu mini, ra nditavi maꞌna Jesús ra ndikixi va ra. Ra saa xaꞌa tachi ndiee ni sakandita ña mini kan ra ndikee ra ini itun kan, ra iin chitu ndaa ini nu xiꞌin tiakuii. Ra ndiakua ^kuni saꞌvi nu kaꞌa mini kan, ra iyo ka vi ^kuu.
23 E, navegando eles, adormeceu; e sobreveio uma tempestade de vento no lago, e o barco enchia-se de água, estando eles em perigo.
24 Ra saa sandoto ndia Jesús ra ndikaꞌan ndia xiꞌin ra kachi ndia saa:
24 E, chegando-se a ele, o despertaram, dizendo: Mestre, Mestre, estamos perecendo. E ele, levantando-se, repreendeu o vento e a fúria da água; e cessaram, e fez-se bonança.
25 Ra saa ndikaꞌan ra xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra kachi ra saa:
25 E disse-lhes: Onde está a vossa fé? E eles, temendo, maravilharam-se, dizendo uns aos outros: Quem é este, que até aos ventos e à água manda, e lhe obedecem?
26 Ra saa ndixaa ndia xiꞌin itun kan inka xiyo yuꞌu mini, nuu ndikaa ñuu Gadara, chi xitondiaa Galilea.
26 E navegaram para a terra dos gadarenos, que está defronte da Galileia.
27 Ra ta nuu Jesús ñuꞌu, ra niniꞌi taꞌan ra xiꞌin iin tiaa ra ke̱e ñuu kan, ra xa naꞌa ni tiempo ke ñuꞌu tachi ndivaꞌa ini ra. Ra iin saa kaa chala va ra xika ra, ra nii veꞌe ra ndixkandüꞌu ka ra, chi ndia yavi ndii va ndixkuu veꞌe ra.
27 E, quando desceu para terra, saiu-lhe ao encontro, vindo da cidade, um homem que, desde muito tempo, estava possesso de demônios e não andava vestido nem habitava em qualquer casa, mas nos sepulcros.
28 Ra ta xini ra Jesús, saa ra ndindaꞌyu koꞌo ra, ra ndikun ndixkusiti ra, ra ndiee ka vi ndikaꞌan ra, kachi ra saa:
28 E, quando viu a Jesus, prostrou-se diante dele, exclamando e dizendo com alta voz: Que tenho eu contigo Jesus, Filho do Deus Altíssimo? Peço-te que não me atormentes.
29 Ra ndikaꞌan ra tuꞌun yoꞌo saa chi xa ndikaꞌan va Jesús xiꞌin tachi ndivaꞌa kan ña na kee ña kuꞌun ña. Chi xa naꞌa ni ndikaa ña ra. Ra kuaꞌa ni ichi ndiee ni ^xa ña xiꞌin ra. Ra nii chikaa na yoꞌo kàà ndaꞌa ra xiꞌin xaꞌa ra, ña ndiaa na ra, ndi su xaꞌndia ndiꞌi va ra ña, ra tava tachi ndivaꞌa kan ra kuaꞌan ra iku yuu va iyoo ra.
29 Porque tinha ordenado ao espírito imundo que saísse daquele homem; pois já havia muito tempo que o arrebatava. E guardavam-no preso com grilhões e cadeias; mas, quebrando as prisões, era impelido pelo demônio para os desertos.
30 Saa ndindakatuꞌun Jesús ra, kachi ra saa xiꞌin ra:
30 E perguntou-lhe Jesus, dizendo: Qual é o teu nome? E ele disse: Legião; porque tinham entrado nele muitos demônios.
31 Ra saa xaku ndaꞌvi ka vi tachi ndivaꞌa kan nuu Jesús, ña na tïꞌvi ra ña kuꞌun ña ndiaya kaꞌnu nuu ndoꞌo ni ña.
31 E rogavam-lhe que os não mandasse para o abismo.
32 Ra yachin iku kan xika iin tiꞌvi chee kini xaxaꞌan ri. Ra saa xakundaꞌvi ka vi tachi ndivaꞌa kan nuu Jesús, ña na taxi ra ndiayu ndaꞌa ña nde̱e ña ini kini kan. Ra saa taxi ra ndiayu ndaꞌa ña.
32 E andava pastando ali no monte uma manada de muitos porcos; e rogaram-lhe que lhes concedesse entrar neles; e concedeu-lho.
33 Ra saa ke̱e tachi ndivaꞌa ini tiaa kan, ra ndandee ña ini kini. Ra xaꞌa sasana ndiꞌi ña ri, ra xinu ndiꞌi ri ndixaꞌan ri ndikoyo ri iin taꞌvi sukun nuu ndikaa mini, ra ndikaꞌa ndiaa ndiꞌi ri ndixiꞌi ri.
33 E, tendo saído os demônios do homem, entraram nos porcos, e a manada precipitou-se de um despenhadeiro no lago e afogou-se.
34 Ra ta xini ndia ndiaa kini ña kuu kan, ra saa ke̱e ndia xinu ndia ndixaꞌan ndia ndatuꞌun ndia xiꞌin na ndee ñuu. Ra ndatuꞌun tu ndia xiꞌin na ndee iku va.
34 E aqueles que os guardavam, vendo o que acontecera, fugiram e foram anunciá-lo na cidade e nos campos.
35 Ra saa ke̱e yuvi kan kuaꞌan na kuni na ña kuu. Ra ta ndixaa na nuu iin Jesús, ra xini na tiaa ra ke̱e tachi ndivaꞌa ini, ra xa nduvaꞌa va ra, ra ndakundixi ra tikoto nduꞌu koo ra xaꞌa Jesús, ra ndiyuꞌvi ka vi na.
35 E saíram a ver o que tinha acontecido e vieram ter com Jesus. Acharam, então, o homem de quem haviam saído os demônios, vestido e em seu juízo, assentado aos pés de Jesus; e temeram.
36 Ra na xini ña kuu kan, ra ndatuꞌun na xiꞌin takundiꞌi yuvi ndia kuꞌva ke nduvaꞌa tiaa ra xindoꞌni tachi ndivaꞌa ini kan.
36 E os que tinham visto contaram-lhes também como fora salvo aquele endemoninhado.
37 Ra takundiꞌi na ñuu Gadara, ra xaku ndaꞌvi ni na nuu Jesús, ña na kuꞌun ra inka xiyo, chi iyuꞌvi ni na ^xini na ra. Saa ndandaa Jesús ini itun kan ra ndakiꞌin ra kuaꞌan va ra xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra.
37 E toda a multidão da terra dos gadarenos ao redor lhe rogou que se retirasse deles, porque estavam possuídos de grande temor. E, entrando ele no barco, voltou.
38 Ra tiaa ra kee tachi ndivaꞌa ini kan, ra xaku ndaꞌvi ka vi ra nuu Jesús ña na taxi ra kuꞌun ra xiꞌin ra. Ndi su ra nindiayu taꞌan va kuvi Jesús xiꞌin ra, kachi ra saa:
38 E aquele homem de quem haviam saído os demônios rogou-lhe que o deixasse estar com ele; mas Jesus o despediu, dizendo:
39 ―Kuanuꞌu veꞌe kun, ra ndatuꞌun kun xiꞌin takundiꞌi yuvi xaꞌa ña xa Ndioxi xiꞌin kun ―kachi ra xiꞌin ra.
39 Torna para tua casa e conta quão grandes E ele foi apregoando por toda a cidade quão grandes coisas Jesus lhe tinha feito.
40 Ta ndiko Jesús ndaxaa ra inka xiyo yuꞌu mini nuu ke̱e ra ta kuaꞌan ra, ra xa iin chitu ndaa va yuvi ndee na ndiatu na ra. Ra ^kusii ka vi ini na ndakiꞌin na ra.
40 E aconteceu que, quando voltou Jesus, a multidão o recebeu, porque todos o estavam esperando.
41 Ra saa xaa iin tiaa ra nani Jairo nuu iin Jesús. Ra ra xikuaꞌa ndiso chiñu xiꞌin veꞌe ñuꞌu kuvi ra, ra ndikun ndixkusiti va ra nuu Jesús, ra xaku ndaꞌvi ka vi ra nuu ra ña na kuꞌun ra xiꞌin ra veꞌe ra.
41 E eis que chegou um varão de nome Jairo, que era príncipe da sinagoga; e, prostrando-se aos pés de Jesus, rogava-lhe que entrasse em sua casa;
42 Saa chi ña loꞌo seꞌe ra, ña mituꞌun nuu ra, ra sakan uxi uvi va kuiya ndikaa ña, ra ndiee ni ndoꞌo ña chi xa yachin va kuvi ña.
42 porque tinha uma filha única, quase de doze anos, que estava à morte. E, indo ele, apertava-o a multidão.
43 Ra tiañu yuvi kan ndikaa iin ñaꞌa ña ndiee ni ndoꞌo kuaꞌan ña xiꞌin na, ra xa uxi uvi kuiya ke xatia ña nii ña. Ra xa sandiꞌi yaa va ña xuꞌun ña xiꞌin na xatatan, ra ndia nii na ndikuchüun sandaꞌa ñaꞌa.
43 E uma mulher, que tinha um fluxo de sangue, havia doze anos, e gastara com os médicos todos os seus haveres, e por nenhum pudera ser curada,
44 Ra saa kuyachin ña chi sata Jesús ra nditiandiaa ndaꞌa ña yuꞌu tikoto ra. Ra ndikun ndixkuiin va ña ndixätia ka ña nii ña.
44 chegando por detrás dele, tocou na orla da sua veste, e logo estancou o fluxo do seu sangue.
45 Ra saa ndikaꞌan Jesús, kachi ra saa:
45 E disse Jesus: Quem E, negando todos, disse Pedro e os que estavam com ele: Mestre, a multidão te aperta e te oprime, e dizes: Quem é que me tocou?
46 Saa ndakuiin tuku Jesús kachi ra saa:
46 E disse Jesus: Alguém me tocou, porque bem conheci que de mim saiu virtude.
47 Ra te kundaa ini ñaꞌa yoꞌo ña ndiküvi koo seꞌe, ña ndoꞌo ña, ra iyuꞌvi ka vi ña, ra iin ndiakua kisi ña ña xaa ña ndixkusiti ña nuu Jesús. Ra nuu ndiꞌi na ndakani ña ni xaꞌa ke nditiandiaa ndaꞌa ña tikoto ra. Chi ta nditiandiaa ndaꞌa suꞌva ña tikoto ra, saa ra ndikun nduvaꞌa va ña.
47 Então, vendo a mulher que não podia ocultar-se, aproximou-se tremendo e, prostrando-se ante ele, declarou-lhe diante de todo o povo a causa por que lhe havia tocado e como logo sarara.
48 Ra saa ndikaꞌan Jesús xiꞌin ña, kachi ra saa:
48 E ele lhe disse: Tem bom ânimo, filha, a tua fé te salvou; vai em paz.
49 Ra ta kaꞌan ka va Jesús, saa xaa iin ra ke̱e veꞌe ra Jairo, ra ndikaꞌan ra kachi ra saa xiꞌin ra:
49 Estando ele ainda falando, chegou um da casa do príncipe da sinagoga, dizendo: A tua filha já está morta; não incomodes o Mestre.
50 Ra ta xini soꞌo Jesús, ña ndikaꞌan tiaa kan, ra saa ndikaꞌan ra xiꞌin ra Jairo, kachi ra saa:
50 Jesus, porém, ouvindo- o, respondeu-lhe, dizendo: Não temas; crê somente, e será salva.
51 Ra ta kuyachin na yeꞌe ra Jairo, ra nditäxi Jesús kiꞌvi ndiꞌi na xiꞌin ra veꞌe nuu kanduꞌu ña loꞌo kan, chi takua ra Pedro, xiꞌin ra Jacobo, xiꞌin ra Juan xiꞌin takua iva ña xiꞌin siꞌi va ña kuvi na ndikiꞌvi xiꞌin ra.
51 E, entrando em casa, a ninguém deixou entrar, senão a Pedro, e a Tiago, e a João, e ao pai, e a mãe da menina.
52 Ra xaku ka vi yuvi ndee kan xaꞌa ña. Saa ndikaꞌan Jesús xiꞌin na, kachi ra saa:
52 E todos choravam e a pranteavam; e ele disse: Não choreis; não está morta, mas dorme.
53 Ra xaꞌa na ^xa siki na ra, chi xa kundaa va ini na ña ndixa ke xa ndixiꞌi va ña.
53 E riam-se dele, sabendo que estava morta.
54 Ra saa tiin Jesús ndaꞌa ña. Ra ndiee ni ndikaꞌan ra xiꞌin ña, kachi ra saa:
54 Mas ele, pegando-lhe na mão, clamou, dizendo: Levanta-te, menina!
55 Saa ra, ndikun ndatiaku ndixa va ña, ra ndakoo ña. Ra saa xaꞌndia ra chiñu nuu na, ña na taxi na ña kuxi ña.
55 E o seu espírito voltou, e ela logo se levantou; e Jesus mandou que lhe dessem de comer.
56 Ra saa ndakanda ni ini na ivasiꞌi ña. Ra ndikaꞌan Jesús xiꞌin na, kachi ra saa:
56 E seus pais ficaram maravilhados, e ele lhes mandou que a ninguém dissessem o que havia sucedido.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?