Lucas 1

MXV vs NAA

Sair da comparação
NAA Nova Almeida Atualizada 2017
1 Tata Teófilo, xa kuaꞌa ni ndia ndatiaa xaꞌa chiñu ña xa Jesús xiꞌin yo.
1 Visto que muitos já empreenderam uma narração coordenada dos fatos que entre nós se realizaram,
2 Ra iin ta sañaꞌa ndia xitaꞌan xiꞌin Jesús ta yachi ke ndatiaa va ndia, saa chi ndia xitaꞌan xiꞌin Jesús kuvi ndia xini nuu takundiꞌi ña xa va ra, ra nuu mii ndia kan ke xaꞌndia Jesús chiñu ña na kaꞌan ndoso ndia tuꞌun va ra.
2 conforme nos transmitiram os que desde o princípio foram deles testemunhas oculares e ministros da palavra,
3 Ra saa tu ke xa yuꞌu va, ña kuenda ni ndanduku ndiꞌi yu xaꞌa ña, ni ke kuu ta yachi, ra saa tu ndia kii ña ndixiꞌi va ra xiꞌin kii ña ndatiaku ra. Ra suꞌva ke xa yu ña vaꞌa ikun ikun ^tiaa yu ña xaa ña ndaꞌa kun, ña vaꞌa na kundaa ini kun xaꞌa ña ndoꞌo ra.
3 igualmente a mim pareceu bem, depois de cuidadosa investigação de tudo desde a sua origem, dar-lhe por escrito, excelentíssimo Teófilo, uma exposição em ordem,
4 Ra kundaa tu ini kun xaꞌa ña sañaꞌa na yoꞌo xaꞌa Jesús va. Saa chi ña ndaa ni va ke sañaꞌa na yoꞌo ―kachi ra Lucas xiꞌin ra Teófilo.
4 para que você tenha plena certeza das verdades em que foi instruído.
5 Ta tiempo xaꞌndia chiñu ra rey Herodes nuu takundiꞌi ñuu ña xindikun ndiaa chi Judea, kuvi ña ndixiyo iin sutu ra xinani Zacarías. Ra xindiaꞌvi ndiaa ra xiꞌin iin tiꞌvi ndia sutu ndia nduꞌu kivi nani Abías. Ra ña yasiꞌi ra xinani Elisabet, ra seꞌe xikua ra Aarón xikuu uvi saa va na.
5 Nos dias de Herodes, rei da Judeia, houve um sacerdote chamado Zacarias, do turno de Abias. A mulher dele era das filhas de Arão e se chamava Isabel.
6 Ra toꞌo ni ndixiyo na nuu Ndioxi. Ra iin kandixa ndiꞌi va na ña xaꞌndia Ndioxi nuu na.
6 Ambos eram justos diante de Deus, vivendo de forma irrepreensível em todos os preceitos e mandamentos do Senhor.
7 Ndi su ndia nii seꞌe na köo, saa chi ña numa va kuvi ña Elisabet. Ra xa kunaꞌnu ni tu mii va na.
7 Eles não tinham filhos, porque Isabel era estéril, e os dois já tinham idade avançada.
8 Saa kuu nditiandiaa kii ña sa ndia sutu ndia itaꞌan xiꞌin ra Zacarías chiñu veꞌe ñuꞌu kaꞌnu ñuu Jerusalén.
8 E aconteceu que, enquanto Zacarias exercia o sacerdócio diante de Deus na ordem do seu turno, coube-lhe por sorteio,
9 Ra xa yunaꞌa va na ña ndakaxin na iin mituꞌun sutu, ra chiꞌma nuu arta yii ini veꞌe ñuꞌu. Saa ndikaxin na ra Zacarías ña kiꞌvi ra chiꞌma ra.
9 segundo o costume sacerdotal, entrar no santuário do Senhor para queimar o incenso.
10 Ra te xa ndikiꞌvi ra ichiꞌma ra, saa xaꞌa yuvi na ndita chi nuu keꞌe veꞌe ñuꞌu kaꞌnu kan kaꞌan na xiꞌin Ndioxi.
10 Durante esse tempo, toda a multidão do povo permanecia na parte de fora, orando.
11 Ra nani saa kuu ra ichiꞌma ra, saa ra tuꞌva ndituvi va iin ra tatun Ndioxi chi xiin kuaꞌa arta yii nuu ndikaa ra.
11 E eis que apareceu a Zacarias um anjo do Senhor, em pé, à direita do altar do incenso.
12 Ra te xini ra Zacarías ra tatun Ndioxi kan ra ndiyuꞌvi ka vi ra, ra ndakanda ka vi ini ra.
12 Ao vê-lo, Zacarias ficou assustado, e o temor se apoderou dele.
13 Ra saa ndikaꞌan ra tatun Ndioxi kan xiꞌin ra, kachi ra saa:
13 O anjo, porém, lhe disse: — Não tenha medo, Zacarias, porque a sua oração foi ouvida. Isabel, sua esposa, dará à luz um filho, a quem você dará o nome de João.
14 Ra tiaa ni kusii ini kun na kaku ra. Ra kuaꞌa ni ka tu yuvi kusii ini xiꞌin va kun ña kaku ra.
14 Você ficará alegre e feliz, e muitos ficarão contentes com o nascimento dele.
15 Saa chi ra kaꞌnu ni kuu ra loꞌo yoꞌo nuu Ndioxi; ra nii köꞌo ra ndixi, xiꞌin ndia nii ka ndutia ra saxini yuvi. Chi ta ndikaa ka ra tixi siꞌi vi ra ke, tiꞌvi Ndioxi Tachi Yii ra ña koo ña xiꞌin ra.
15 Pois ele será grande diante do Senhor, não beberá vinho nem bebida forte, e será cheio do Espírito Santo, já desde o ventre materno.
16 Ra xiꞌin chiñu ña sa ra yoꞌo ke kuaꞌa ni na ñuu Israel ndandiko ini, ra ndakiꞌin na ichi Ndioxi.
16 Ele converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor, seu Deus.
17 Chi ra loꞌo yoꞌo kuvi ra kunuu kuꞌun nuu ra tiꞌvi Ndioxi kixi ña yuuvi yoꞌo. Ra iin ta ndixiyo ndie̱e̱ Ndioxi xiꞌin ra Elías, saa koo tu ña xiꞌin ra yoꞌo va. Saa ke kuchuun ra kaꞌan ra xiꞌin yuvi, ña na ndakundee vaꞌa na xiꞌin iva siꞌi na, xiꞌin seꞌe na; ña na köo ka na kuachi xiꞌin taꞌan na. Ra kuchuun tu ra sandiko ra ini yuvi na ndiee ni ini va, ña ndakiꞌin na ichi Ndioxi. Ra saa ke sa ra xiꞌin na, ña vaꞌa xa na koo nduvi na ndakiꞌin na Tata yo ta xa na tiꞌvi Ndioxi ra kixi ra ña yuvi yoꞌo ―kachi ra tatun Ndioxi kan xiꞌin ra Zacarías.
17 E irá adiante do Senhor no espírito e poder de Elias, para converter o coração dos pais aos filhos, converter os desobedientes à prudência dos justos e habilitar para o Senhor um povo preparado.
18 Saa ndikaꞌan ra Zacarías xiꞌin ra tatun Ndioxi kan, kachi ra saa:
18 Então Zacarias perguntou ao anjo: — Como terei certeza disso? Pois eu sou velho, e a minha mulher também já tem idade avançada.
19 Ra saa ndakuiin ra tatun Ndioxi kan, kachi ra saa:
19 O anjo respondeu: — Eu sou Gabriel, que estou a serviço de Deus, e fui enviado para falar com você e lhe trazer esta boa notícia.
20 Ra xaꞌa ña ndikandïxa kun ña ndikaꞌan yu xiꞌin kun ke kumiꞌmi kun vichin. Ra küvi kaꞌan kun ndia na xinu ndiꞌi ña ndikaꞌan yu xiꞌin kun, saa chi xiniñuꞌu xinu va ña ndikaꞌan Ndioxi. Ra ndia te xa na kaku seꞌe vi ndo, kuvi ña ndakaꞌan kun ―kachi ra tatun Ndioxi xiꞌin ra.
20 Todavia, você ficará mudo e não poderá falar até o dia em que estas coisas vierem a acontecer, porque você não acreditou nas minhas palavras, as quais, no devido tempo, se cumprirão.
21 Ra saa ^kuu yuvi kan ndee na ndiatu na ña kita ra Zacarías ini veꞌe ñuꞌu, ra nii köo ra kanata. Saa xaꞌa na ^ndakani ini na xaꞌa ra: “¿Ni ke ndoꞌo ra? ¿Nichuun köo ra kanata?”, kaꞌan na.
21 O povo estava esperando Zacarias e admirava-se com a demora dele no santuário.
22 Ra te kanata ra chi keꞌe, ra ndiküvi ka kaꞌan ra xiꞌin na. Ra saa kundaa ini na ña iyoo iin ña xini ra ini veꞌe ñuꞌu kaꞌnu va. Saa chi ndia ndaꞌa va ra ke ndixika nuu na ña ndikaꞌan ra xiꞌin na.
22 Quando Zacarias saiu, não lhes podia falar. Então entenderam que ele havia tido uma visão no santuário. E expressava-se por sinais e permanecia mudo.
23 Ra te ndixinu kii ña xachiñu ra Zacarías veꞌe ñuꞌu, ra saa ndakiꞌin ra kuanuꞌu ra veꞌe va ra.
23 Aconteceu que, terminados os dias do seu ministério, Zacarias voltou para casa.
24 Saa kuu ra ndikee va seꞌe ña Elisabet, yasiꞌi ra. Ra saa xinduꞌu ña veꞌe uꞌun yoo, ra ndikëe ña kuꞌun ña inka xiyo. Ra ndakani ini ña, kaꞌan ña saa:
24 Passados esses dias, Isabel, a mulher de Zacarias, ficou grávida. E ela não saiu de casa durante cinco meses, dizendo:
25 “Ndioxi ku ra xa ña mani yoꞌo xiꞌin yo, ña na kundäsi ka yuvi yoꞌo yo”, kaꞌan ña.
25 — Foi isto o que o Senhor me fez, ao contemplar-me, para acabar com a minha vergonha diante das pessoas.
26 Ra te ndixinu i̱ñu̱ yoo ña ñuꞌu seꞌe ña Elisabet, ra saa tiꞌvi Ndioxi tatun ra, ra nani Gabriel, kuaꞌan ra ñuu Nazaret ña ndikun ndiaa chi Galilea.
26 No sexto mês, o anjo Gabriel foi enviado por Deus a uma cidade da Galileia, chamada Nazaré,
27 Ra ikan iyoo iin ñaꞌa loꞌo kuaan ña nani María. Ra xa ña iyoo nduvi va ke ña tandaꞌa ña xiꞌin iin tiaa ra nani José. Ra seꞌe xikua ra rey David kuvi ra.
27 a uma virgem que estava comprometida a casar com um homem da casa de Davi, cujo nome era José. A virgem se chamava Maria.
28 Ra te ndikiꞌvi ra tatun Ndioxi veꞌe nuu iyoo ña loꞌo María kan, ra ndikaꞌan ra xiꞌin ña, kachi ra saa:
28 E, aproximando-se dela, o anjo disse: — Salve, agraciada! O Senhor está com você.
29 Saa ra ndayuꞌvi ni ini ña, ra saa ndakani ini ña xaꞌa tuꞌun ña ndikaꞌan ndioxi ra xiꞌin ña ni ke kuni kachi ña.
29 Ela, porém, ao ouvir esta palavra, perturbou-se muito e pôs-se a pensar no que poderia significar esta saudação.
30 Ra saa ndikaꞌan ra tatun Ndioxi xiꞌin ña, kachi ra saa:
30 Mas o anjo lhe disse: — Não tenha medo, Maria; porque você foi abençoada por Deus.
31 Ra vichin kee seꞌe kun. Ra te na kaku ra, ra chinduꞌu kun kivi ra ña kunani ra Jesús.
31 Você ficará grávida e dará à luz um filho, a quem chamará pelo nome de Jesus.
32 Chi ra loꞌo yoꞌo, ra ra kaꞌnu ni kuu ra, ra “Seꞌe Ndioxi Ra Kaꞌnu kuvi ra” kachi na. Ra taxi Ndioxi ndie̱e̱ ndaꞌa ra, ña kuu ra rey, ta kuꞌva ndixiyo ra rey David, xii xikua ra, ra xaꞌndia chiñu nuu na Israel.
32 Este será grande e será chamado Filho do Altíssimo. Deus, o Senhor, lhe dará o trono de Davi, seu pai.
33 Ra ra loꞌo yoꞌo kuvi ra kaꞌndia chiñu nuu na Israel iin ndisaa tiempo; ra ndïꞌi xaꞌa ña xaꞌndia ra chiñu ―*kachi ra tatun Ndioxi xiꞌin ña María.
33 Ele reinará para sempre sobre a casa de Jacó, e o seu reinado não terá fim.
34 Ra saa ndindakatuꞌun ña ra, kachi ña saa:
34 Então Maria disse ao anjo: — Como será isto, se eu nunca tive relações com homem algum?
35 Saa ndakuiin ra, kachi ra saa:
35 O anjo respondeu: — O Espírito Santo virá sobre você, e o poder do Altíssimo a envolverá com a sua sombra; por isso, também o ente santo que há de nascer será chamado Filho de Deus.
36 Ra na kundaa ini kun chi ña kuꞌvi kuachi kun, Elisabet, ra vaꞌa ni xa ña chee kuvi va ña, ra koo va seꞌe ña. Ndi su te yachi, ra ña numa va xikuu ña, ndi su vichin, ra xa i̱ñu̱ va yoo ke ñuꞌu seꞌe ña.
36 E Isabel, sua parenta, igualmente está grávida, apesar de sua idade avançada, sendo este já o sexto mês de gestação para aquela que diziam ser estéril.
37 Saa chi nuu Ndioxi ra ndia nii ña üꞌvi ―*kachi ra tatun Ndioxi xiꞌin ña María.
37 Porque para Deus não há nada impossível.
38 Ra saa ndakuiin ña, kachi ña saa:
38 Então Maria disse: — Aqui está a serva do Senhor; que aconteça comigo o que você falou. Então o anjo foi embora.
39 Saa kuu ra ndiyaꞌa loꞌo kii ra numi ka vi xavii ña María ra ndakiꞌin ña kuaꞌan ña iin ñuu loꞌo ña ndikaa chi kuñuꞌu ña ndikun ndiaa Judea ña kotoꞌni ña ña Elisabet.
39 Naqueles dias, Maria se aprontou e foi depressa à região montanhosa, a uma cidade de Judá.
40 Ra ta ndixaa ña kan, saa ndikiꞌvi ña veꞌe ra Zacarías. Ra ndikaꞌan ndioxi ña xiꞌin ña Elisabet.
40 Entrou na casa de Zacarias e saudou Isabel.
41 Ra te xini soꞌo ña Elisabet ña ndikaꞌan ña María xiꞌin ña, saa ra ndikun kanda va seꞌe ña tixi ña. Ra saa ndixinu Tachi Yii Ndioxi sata ña Elisabet,
41 Quando Isabel ouviu a saudação de Maria, a criança lhe estremeceu no ventre. Então Isabel ficou cheia do Espírito Santo.
42 ra ndiee ni ndikaꞌan ña xiꞌin ña María, kachi ña saa:
42 E exclamou em alta voz: — Bendita é você entre as mulheres, e bendito o fruto do seu ventre!
43 ¿Yoo vi ku yuꞌu ña vaxi kun kotoꞌni kun yuꞌu? Chi yoꞌo, ra siꞌi Tata yu Ndioxi va kuvi kun.
43 E que grande honra é para mim receber a visita da mãe do meu Senhor!
44 Saa chi ta ndikaꞌan ndioxi kun xiꞌin yu, ra ndikun kanda va seꞌe yu tixi yu, saa chi kusii ni ini ra.
44 Pois, logo que me chegou aos ouvidos a voz da saudação que você fez, a criança estremeceu de alegria dentro de mim.
45 Ra vaꞌa ni kee kun, chi kandixa kun tuꞌun ña ndikaꞌan Ndioxi xiꞌin kun. Ra xinu va ña ndikaꞌan ra xiꞌin kun ―kachi ña Elisabet xiꞌin ña María.
45 Bem-aventurada a que creu, porque serão cumpridas as palavras que lhe foram ditas da parte do Senhor.
46 Ra saa ndikaꞌan ña María, kachi ña saa:
46 Então Maria disse: “A minha alma engrandece ao Senhor,
47 Ra kusii ni ini yu xiꞌin ra, chi ^sakaku ra yuꞌu.
47 e o meu espírito se alegrou em Deus, meu Salvador,
48 Ra vaꞌa ni ndaꞌvi ni va yu, ndi su ninäa ini Ndioxi xaꞌa yu.
48 porque ele atentou para a humildade da sua serva. Pois, desde agora, todas as gerações me considerarão bem-aventurada,
49 Chi Ndioxi ku ra iyoo ndie̱e̱,
49 porque o Poderoso me fez grandes coisas. Santo é o seu nome.
50 Ra iyoo ni ña kaꞌnu ini ra xiꞌin yuvi na xa toꞌo ñaꞌa;
50 A sua misericórdia vai de geração em geração sobre os que o temem.
51 Ra xiꞌin ndie̱e̱ Ndioxi kuvi ña xa ra ña kaꞌnu;
51 Agiu com o seu braço valorosamente; dispersou os que, no coração, alimentavam pensamentos soberbos.
52 Ra kindiaa ra ndiayu ndaꞌa na kuu rey naꞌnu.
52 Derrubou dos seus tronos os poderosos e exaltou os humildes.
53 Ra sakuxi ra na ndaꞌvi xiꞌi soko.
53 Encheu de bens os famintos e despediu vazios os ricos.
54 Ra kundaꞌvi ini ra xini ra takundiꞌi yo na ñuu Israel na xachiñu nuu ra;
54 Amparou Israel, seu servo, a fim de lembrar-se da sua misericórdia
55 Chi ta kuꞌva kindoo ra xiꞌin ra xii xikua yo Abraham,
55 a favor de Abraão e de sua descendência, para sempre, como havia prometido aos nossos pais.”
56 Ra kuꞌva uni yoo ke kuachi ña María xiꞌin ña Elisabet, ra saa ndakiꞌin ña kuanuꞌu ña veꞌe ña.
56 Maria permaneceu cerca de três meses com Isabel e voltou para casa.
57 Saa kuu ra nditiandiaa kii, ña kaku seꞌe ña Elisabet.
57 Quando chegou o tempo de Isabel dar à luz, ela teve um filho.
58 Ra ta kundaa ini na veꞌe ña, xiꞌin na ndee yachin xiꞌin ña, ña xa kaku ra loꞌo seꞌe ña, ra kusii ka vi ini na, saa chi xa Ndioxi ña vaꞌa xiꞌin ña.
58 Os vizinhos e parentes ouviram que o Senhor tinha usado de grande misericórdia para com Isabel e se alegraram com ela.
59 Ta ndixinu una kii kaku ra loꞌo yoꞌo, ra saa xaa na taꞌan na veꞌe na, ra chikaa na tuni Ndioxi ra. Ra te ndiꞌi xa na saa, ra saa ndikaꞌan na ña na kunani ra Zacarías, chi saa nani iva ra.
59 Aconteceu que, no oitavo dia, foram circuncidar o menino e queriam dar-lhe o nome de seu pai, Zacarias.
60 Ndi su ndixïin siꞌi ra ña kunani ra saa, chi suꞌva va kachi ña:
60 Mas a mãe do menino disse: — De modo nenhum! Ele será chamado João.
61 Ra saa ndikaꞌan na xiꞌin ña, kachi na saa:
61 Disseram-lhe: — Mas você não tem nenhum parente com esse nome!
62 Saa ndindakatuꞌun na ra Zacarías xika ndaꞌa na nuu ra, ña kuni na kundaa ini na ndia kuꞌva ke kunani ra loꞌo seꞌe ra, kachi na xiꞌin ra.
62 Fizeram sinais, perguntando ao pai do menino que nome queria que lhe dessem.
63 Saa nduku ra iin vitu loꞌo nuu na, ra tiaa ra nuu nu. Ra suꞌva ke kachi ña tiaa ra: “Juan ke kunani ra”, kachi ña. Ra ndakanda ka vi ini na veꞌe ra ta xini na ña tiaa ra.
63 Então, pedindo uma tabuinha, ele escreveu: — O nome dele é João. E todos se admiraram.
64 Ra ndikun saa ndakaꞌan va ra Zacarías, ra ndasakaꞌnu ra Ndioxi.
64 Imediatamente a boca de Zacarias se abriu e a língua se soltou. Então começou a falar, louvando a Deus.
65 Ra ndakanda ka vi ini na taꞌan ra Zacarías ta xini soꞌo na xaꞌa ña kuu kan. Ra iin ndisaa kuvi ñuu kuñuꞌu ña ndikun chi Judea ndindutia ndoso tuꞌun xaꞌa ña kuu.
65 Todos os vizinhos deles ficaram possuídos de temor, e essas coisas foram divulgadas por toda a região montanhosa da Judeia.
66 Ra takundiꞌi yuvi na kundaa ini ña ndoꞌo ra Zacarías ra xaꞌa na ndakani ini na, káꞌán na saa:
66 Todos os que as ouviram guardavam-nas no coração, dizendo: — O que virá a ser este menino? E a mão do Senhor estava com ele.
67 Ra ra Zacarías, iva ra loꞌo Juan, ra iyoo ni ndie̱e̱ Tachi Yii Ndioxi xiꞌin ra, ra ndikaꞌan ra tuꞌun ña taxi Ndioxi ndaꞌa ra, kachi ra saa:
67 Zacarias, o pai de João, cheio do Espírito Santo, profetizou, dizendo:
68 Kaꞌnu ni na koo Ndioxi, ra kiꞌin kuenda xiꞌin yoo,
68 “Bendito seja o Senhor, Deus de Israel, porque visitou e redimiu o seu povo,
69 Chi xa tiꞌvi va ra iin ra chee, vaxi sakaku yoo,
69 e nos suscitou plena e poderosa salvação na casa de Davi, seu servo,
70 Ra ta iyoo ña ndikaꞌan na,
70 como havia prometido, desde a antiguidade, por boca dos seus santos profetas,
71 Sakaku ra yoo nuu na kani taꞌan xiꞌin yo,
71 para nos libertar dos nossos inimigos e das mãos de todos os que nos odeiam;
72 Ra ña yoꞌo ke xa ra xiꞌin yo,
72 para usar de misericórdia com os nossos pais e lembrar-se da sua santa aliança
73 Ra ña yoꞌo ku tuꞌun ña vaꞌa ña kindoo Ndioxi
73 e do juramento que fez a nosso pai Abraão,
74 ña sakaku ra yoo nuu takundiꞌi na kani taꞌan xiꞌin yo,
74 de conceder-nos que, livres das mãos de inimigos, o adorássemos sem temor,
75 Ra sä ka yo ña väꞌa, ra vii ni na kundee yo,
75 em santidade e justiça diante dele, todos os nossos dias.
76 Ra yoꞌo tu, ra loꞌo seꞌe mii yu,
76 E você, menino, será chamado profeta do Altíssimo, porque precederá o Senhor, preparando-lhe os caminhos,
77 Ra taxi kun xini na ñuu yo, Israel,
77 para dar ao seu povo conhecimento da salvação, por meio da remissão dos seus pecados,
78 xaꞌa ña kundaꞌvi ni ini ra xini ra yoo.
78 graças à profunda misericórdia de nosso Deus, pela qual nos visitará o sol nascente das alturas,
79 Ña vaꞌa na taxi ra ndayeꞌe nuu na ndee nuu ñaa,
79 para iluminar os que jazem nas trevas e na sombra da morte, e dirigir os nossos pés pelo caminho da paz.”
80 Saa kuu xaꞌnu ra loꞌo Juan xiꞌin ndiee Ndioxi, ra ndixinu tiaa va ra. Ra niña iku ichi va ndixiyo ra, iin saa ndia te ndixaa kii ña ndita ra ndikaꞌan ndoso ra tuꞌun Ndioxi nuu na ñuu Israel va.
80 O menino crescia e se fortalecia em espírito. E viveu nos desertos até o dia em que havia de manifestar-se a Israel.

Ler em outra tradução

Comparar com outra