Lucas 1
MXV vs BKJ
1 Tata Teófilo, xa kuaꞌa ni ndia ndatiaa xaꞌa chiñu ña xa Jesús xiꞌin yo.
1 Porquanto muitos já tentaram compilar um relato e pôr em ordem uma declaração daquelas coisas que certamente são cridas entre nós,
2 Ra iin ta sañaꞌa ndia xitaꞌan xiꞌin Jesús ta yachi ke ndatiaa va ndia, saa chi ndia xitaꞌan xiꞌin Jesús kuvi ndia xini nuu takundiꞌi ña xa va ra, ra nuu mii ndia kan ke xaꞌndia Jesús chiñu ña na kaꞌan ndoso ndia tuꞌun va ra.
2 quando eles nos entregaram, os que desde o princípio foram testemunhas oculares e ministros da palavra,
3 Ra saa tu ke xa yuꞌu va, ña kuenda ni ndanduku ndiꞌi yu xaꞌa ña, ni ke kuu ta yachi, ra saa tu ndia kii ña ndixiꞌi va ra xiꞌin kii ña ndatiaku ra. Ra suꞌva ke xa yu ña vaꞌa ikun ikun ^tiaa yu ña xaa ña ndaꞌa kun, ña vaꞌa na kundaa ini kun xaꞌa ña ndoꞌo ra.
3 pareceu-me bem, também a mim, tendo perfeitamente compreendido primeiro todas as coisas, escrevê-las em ordem a ti, ó excelentíssimo Teófilo,
4 Ra kundaa tu ini kun xaꞌa ña sañaꞌa na yoꞌo xaꞌa Jesús va. Saa chi ña ndaa ni va ke sañaꞌa na yoꞌo ―kachi ra Lucas xiꞌin ra Teófilo.
4 para que possas conhecer a certeza destas coisas, nas quais tens sido instruído.
5 Ta tiempo xaꞌndia chiñu ra rey Herodes nuu takundiꞌi ñuu ña xindikun ndiaa chi Judea, kuvi ña ndixiyo iin sutu ra xinani Zacarías. Ra xindiaꞌvi ndiaa ra xiꞌin iin tiꞌvi ndia sutu ndia nduꞌu kivi nani Abías. Ra ña yasiꞌi ra xinani Elisabet, ra seꞌe xikua ra Aarón xikuu uvi saa va na.
5 Nos dias de Herodes, rei da Judeia, havia um certo sacerdote de nome Zacarias, da turma de Abias; e sua esposa era das filhas de Aarão, e o seu nome era Elizabete.
6 Ra toꞌo ni ndixiyo na nuu Ndioxi. Ra iin kandixa ndiꞌi va na ña xaꞌndia Ndioxi nuu na.
6 E ambos eram justos diante de Deus, andando sem culpa em todos os mandamentos e ordenanças do Senhor; eram irrepreensíveis.
7 Ndi su ndia nii seꞌe na köo, saa chi ña numa va kuvi ña Elisabet. Ra xa kunaꞌnu ni tu mii va na.
7 E eles não tinham filho, porque Elizabete era estéril, e ambos eram avançados em idade.
8 Saa kuu nditiandiaa kii ña sa ndia sutu ndia itaꞌan xiꞌin ra Zacarías chiñu veꞌe ñuꞌu kaꞌnu ñuu Jerusalén.
8 E aconteceu que, enquanto ele exercia o sacerdócio perante Deus, na ordem da sua turma,
9 Ra xa yunaꞌa va na ña ndakaxin na iin mituꞌun sutu, ra chiꞌma nuu arta yii ini veꞌe ñuꞌu. Saa ndikaxin na ra Zacarías ña kiꞌvi ra chiꞌma ra.
9 segundo o costume do sacerdócio, coube-lhe por sorte queimar incenso ao entrar no templo do Senhor.
10 Ra te xa ndikiꞌvi ra ichiꞌma ra, saa xaꞌa yuvi na ndita chi nuu keꞌe veꞌe ñuꞌu kaꞌnu kan kaꞌan na xiꞌin Ndioxi.
10 E toda a multidão do povo estava orando do lado de fora, à hora do incenso.
11 Ra nani saa kuu ra ichiꞌma ra, saa ra tuꞌva ndituvi va iin ra tatun Ndioxi chi xiin kuaꞌa arta yii nuu ndikaa ra.
11 E ali lhe apareceu um anjo do Senhor, em pé, à direita do altar do incenso.
12 Ra te xini ra Zacarías ra tatun Ndioxi kan ra ndiyuꞌvi ka vi ra, ra ndakanda ka vi ini ra.
12 E quando Zacarias o viu, ficou perturbado, e o medo caiu sobre ele.
13 Ra saa ndikaꞌan ra tatun Ndioxi kan xiꞌin ra, kachi ra saa:
13 Mas o anjo lhe disse: Não temas, Zacarias; porque a tua oração foi ouvida, e tua esposa Elizabete te dará um filho, e tu chamarás o seu nome de João.
14 Ra tiaa ni kusii ini kun na kaku ra. Ra kuaꞌa ni ka tu yuvi kusii ini xiꞌin va kun ña kaku ra.
14 E tu terás alegria e regozijo, e muitos se alegrarão com o seu nascimento.
15 Saa chi ra kaꞌnu ni kuu ra loꞌo yoꞌo nuu Ndioxi; ra nii köꞌo ra ndixi, xiꞌin ndia nii ka ndutia ra saxini yuvi. Chi ta ndikaa ka ra tixi siꞌi vi ra ke, tiꞌvi Ndioxi Tachi Yii ra ña koo ña xiꞌin ra.
15 Porque ele será grande à vista do Senhor, e ele não beberá vinho, nem bebida forte, e ele será cheio do Espírito Santo, já desde o ventre de sua mãe.
16 Ra xiꞌin chiñu ña sa ra yoꞌo ke kuaꞌa ni na ñuu Israel ndandiko ini, ra ndakiꞌin na ichi Ndioxi.
16 E converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor seu Deus.
17 Chi ra loꞌo yoꞌo kuvi ra kunuu kuꞌun nuu ra tiꞌvi Ndioxi kixi ña yuuvi yoꞌo. Ra iin ta ndixiyo ndie̱e̱ Ndioxi xiꞌin ra Elías, saa koo tu ña xiꞌin ra yoꞌo va. Saa ke kuchuun ra kaꞌan ra xiꞌin yuvi, ña na ndakundee vaꞌa na xiꞌin iva siꞌi na, xiꞌin seꞌe na; ña na köo ka na kuachi xiꞌin taꞌan na. Ra kuchuun tu ra sandiko ra ini yuvi na ndiee ni ini va, ña ndakiꞌin na ichi Ndioxi. Ra saa ke sa ra xiꞌin na, ña vaꞌa xa na koo nduvi na ndakiꞌin na Tata yo ta xa na tiꞌvi Ndioxi ra kixi ra ña yuvi yoꞌo ―kachi ra tatun Ndioxi kan xiꞌin ra Zacarías.
17 E irá adiante dele no espírito e no poder de Elias, para converter os corações dos pais aos filhos, e os desobedientes à prudência dos justos; tornar pronto um povo preparado para o Senhor.
18 Saa ndikaꞌan ra Zacarías xiꞌin ra tatun Ndioxi kan, kachi ra saa:
18 E Zacarias disse ao anjo: Como eu saberei isto? Porque eu sou um homem velho, e minha esposa avançada em idade.
19 Ra saa ndakuiin ra tatun Ndioxi kan, kachi ra saa:
19 E, respondendo o anjo, disse-lhe: Eu sou Gabriel, que permaneço na presença de Deus, e sou enviado para falar-te, e para mostrar-te estas alegres notícias.
20 Ra xaꞌa ña ndikandïxa kun ña ndikaꞌan yu xiꞌin kun ke kumiꞌmi kun vichin. Ra küvi kaꞌan kun ndia na xinu ndiꞌi ña ndikaꞌan yu xiꞌin kun, saa chi xiniñuꞌu xinu va ña ndikaꞌan Ndioxi. Ra ndia te xa na kaku seꞌe vi ndo, kuvi ña ndakaꞌan kun ―kachi ra tatun Ndioxi xiꞌin ra.
20 E eis que tu ficarás mudo, e não poderás falar até o dia em que estas coisas se cumprirem, porque tu não creste nas minhas palavras, que se cumprirão ao seu tempo.
21 Ra saa ^kuu yuvi kan ndee na ndiatu na ña kita ra Zacarías ini veꞌe ñuꞌu, ra nii köo ra kanata. Saa xaꞌa na ^ndakani ini na xaꞌa ra: “¿Ni ke ndoꞌo ra? ¿Nichuun köo ra kanata?”, kaꞌan na.
21 E o povo esperava por Zacarias, e admiravam-se que ele demorasse tanto tempo no templo.
22 Ra te kanata ra chi keꞌe, ra ndiküvi ka kaꞌan ra xiꞌin na. Ra saa kundaa ini na ña iyoo iin ña xini ra ini veꞌe ñuꞌu kaꞌnu va. Saa chi ndia ndaꞌa va ra ke ndixika nuu na ña ndikaꞌan ra xiꞌin na.
22 E quando ele saiu, não podia falar com eles, e perceberam que ele havia tido uma visão no templo; porque gesticulava para eles, e permanecia mudo.
23 Ra te ndixinu kii ña xachiñu ra Zacarías veꞌe ñuꞌu, ra saa ndakiꞌin ra kuanuꞌu ra veꞌe va ra.
23 E aconteceu que, tendo-se completado os dias do seu ministério, ele partiu para a sua própria casa.
24 Saa kuu ra ndikee va seꞌe ña Elisabet, yasiꞌi ra. Ra saa xinduꞌu ña veꞌe uꞌun yoo, ra ndikëe ña kuꞌun ña inka xiyo. Ra ndakani ini ña, kaꞌan ña saa:
24 E, depois daqueles dias, sua esposa Elizabete engravidou, e escondeu-se por cinco meses, dizendo:
25 “Ndioxi ku ra xa ña mani yoꞌo xiꞌin yo, ña na kundäsi ka yuvi yoꞌo yo”, kaꞌan ña.
25 Assim o Senhor fez comigo nos dias em que ele olhou para mim, para tirar a minha vergonha entre os homens.
26 Ra te ndixinu i̱ñu̱ yoo ña ñuꞌu seꞌe ña Elisabet, ra saa tiꞌvi Ndioxi tatun ra, ra nani Gabriel, kuaꞌan ra ñuu Nazaret ña ndikun ndiaa chi Galilea.
26 E, no sexto mês, o anjo Gabriel foi enviado por Deus a uma cidade da Galileia, chamada Nazaré,
27 Ra ikan iyoo iin ñaꞌa loꞌo kuaan ña nani María. Ra xa ña iyoo nduvi va ke ña tandaꞌa ña xiꞌin iin tiaa ra nani José. Ra seꞌe xikua ra rey David kuvi ra.
27 para uma virgem desposada com um homem, cujo nome era José, da casa de Davi; e o nome da virgem era Maria.
28 Ra te ndikiꞌvi ra tatun Ndioxi veꞌe nuu iyoo ña loꞌo María kan, ra ndikaꞌan ra xiꞌin ña, kachi ra saa:
28 E o anjo se aproximou dela, e disse: Salve, tu que és muito favorecida; o Senhor está contigo; bendita és tu entre as mulheres.
29 Saa ra ndayuꞌvi ni ini ña, ra saa ndakani ini ña xaꞌa tuꞌun ña ndikaꞌan ndioxi ra xiꞌin ña ni ke kuni kachi ña.
29 E, vendo-o, ela ficou perturbada com o que ele disse, e pôs-se a pensar que tipo de saudação seria essa.
30 Ra saa ndikaꞌan ra tatun Ndioxi xiꞌin ña, kachi ra saa:
30 E o anjo lhe disse: Não temas, Maria; porque tu achaste graça diante de Deus.
31 Ra vichin kee seꞌe kun. Ra te na kaku ra, ra chinduꞌu kun kivi ra ña kunani ra Jesús.
31 E, eis que em teu ventre conceberás e darás à luz um filho, e lhe darás o nome de Jesus.
32 Chi ra loꞌo yoꞌo, ra ra kaꞌnu ni kuu ra, ra “Seꞌe Ndioxi Ra Kaꞌnu kuvi ra” kachi na. Ra taxi Ndioxi ndie̱e̱ ndaꞌa ra, ña kuu ra rey, ta kuꞌva ndixiyo ra rey David, xii xikua ra, ra xaꞌndia chiñu nuu na Israel.
32 Ele será grande, e será chamado Filho do Altíssimo; e o Senhor Deus lhe dará o trono de Davi, seu pai;
33 Ra ra loꞌo yoꞌo kuvi ra kaꞌndia chiñu nuu na Israel iin ndisaa tiempo; ra ndïꞌi xaꞌa ña xaꞌndia ra chiñu ―*kachi ra tatun Ndioxi xiꞌin ña María.
33 e ele reinará sobre a casa de Jacó para sempre, e o seu reino não terá fim.
34 Ra saa ndindakatuꞌun ña ra, kachi ña saa:
34 Então, disse Maria ao anjo: Como será isto, visto que eu não conheço homem algum?
35 Saa ndakuiin ra, kachi ra saa:
35 E, respondendo o anjo, disse-lhe: O Espírito Santo virá sobre ti, e o poder do Altíssimo fará sombra sobre ti; por isso também o santo nascido de ti será chamado Filho de Deus.
36 Ra na kundaa ini kun chi ña kuꞌvi kuachi kun, Elisabet, ra vaꞌa ni xa ña chee kuvi va ña, ra koo va seꞌe ña. Ndi su te yachi, ra ña numa va xikuu ña, ndi su vichin, ra xa i̱ñu̱ va yoo ke ñuꞌu seꞌe ña.
36 E, eis que tua prima Elizabete, também concebeu um filho em sua velhice; e este é o sexto mês para ela, que era chamada estéril.
37 Saa chi nuu Ndioxi ra ndia nii ña üꞌvi ―*kachi ra tatun Ndioxi xiꞌin ña María.
37 Porque com Deus nada será impossível.
38 Ra saa ndakuiin ña, kachi ña saa:
38 E disse Maria: Eis aqui a serva do Senhor; faça-se em mim segundo a tua palavra. E o anjo se ausentou.
39 Saa kuu ra ndiyaꞌa loꞌo kii ra numi ka vi xavii ña María ra ndakiꞌin ña kuaꞌan ña iin ñuu loꞌo ña ndikaa chi kuñuꞌu ña ndikun ndiaa Judea ña kotoꞌni ña ña Elisabet.
39 E Maria se levantou naqueles dias, e foi apressadamente à região montanhosa, para uma cidade de Judá,
40 Ra ta ndixaa ña kan, saa ndikiꞌvi ña veꞌe ra Zacarías. Ra ndikaꞌan ndioxi ña xiꞌin ña Elisabet.
40 e entrou na casa de Zacarias, e saudou a Elizabete.
41 Ra te xini soꞌo ña Elisabet ña ndikaꞌan ña María xiꞌin ña, saa ra ndikun kanda va seꞌe ña tixi ña. Ra saa ndixinu Tachi Yii Ndioxi sata ña Elisabet,
41 E aconteceu que, quando Elizabete ouviu a saudação de Maria, o bebê saltou no seu ventre, e Elizabete foi cheia com o Espírito Santo;
42 ra ndiee ni ndikaꞌan ña xiꞌin ña María, kachi ña saa:
42 e ela falou em alta voz, dizendo: Abençoada és tu entre as mulheres, e abençoado é o fruto do teu ventre.
43 ¿Yoo vi ku yuꞌu ña vaxi kun kotoꞌni kun yuꞌu? Chi yoꞌo, ra siꞌi Tata yu Ndioxi va kuvi kun.
43 E por que motivo isso é para mim, que a mãe do meu Senhor venha a mim?
44 Saa chi ta ndikaꞌan ndioxi kun xiꞌin yu, ra ndikun kanda va seꞌe yu tixi yu, saa chi kusii ni ini ra.
44 Pois, eis que assim que a voz da tua saudação soou aos meus ouvidos, o bebê saltou de alegria no meu ventre.
45 Ra vaꞌa ni kee kun, chi kandixa kun tuꞌun ña ndikaꞌan Ndioxi xiꞌin kun. Ra xinu va ña ndikaꞌan ra xiꞌin kun ―kachi ña Elisabet xiꞌin ña María.
45 E abençoada a que creu; porque haverá cumprimento das coisas que foram ditas pelo Senhor.
46 Ra saa ndikaꞌan ña María, kachi ña saa:
46 E Maria disse: A minha alma engrandece ao Senhor,
47 Ra kusii ni ini yu xiꞌin ra, chi ^sakaku ra yuꞌu.
47 e o meu espírito regozijou-se em Deus meu Salvador.
48 Ra vaꞌa ni ndaꞌvi ni va yu, ndi su ninäa ini Ndioxi xaꞌa yu.
48 Pois ele tem considerado a humildade de sua serva; porquanto, eis que daqui em diante todas as gerações me chamarão de abençoada.
49 Chi Ndioxi ku ra iyoo ndie̱e̱,
49 Porque aquele que é poderoso me fez grandes coisas; e santo é o seu nome.
50 Ra iyoo ni ña kaꞌnu ini ra xiꞌin yuvi na xa toꞌo ñaꞌa;
50 E a sua misericórdia está sobre os que o temem de geração em geração.
51 Ra xiꞌin ndie̱e̱ Ndioxi kuvi ña xa ra ña kaꞌnu;
51 Ele mostrou força com o seu braço; ele espalhou os orgulhosos na imaginação de seus corações.
52 Ra kindiaa ra ndiayu ndaꞌa na kuu rey naꞌnu.
52 Ele derrubou os poderosos de seus assentos, e exaltou os humildes.
53 Ra sakuxi ra na ndaꞌvi xiꞌi soko.
53 Ele encheu de coisas boas os famintos, e ao rico ele enviou vazio.
54 Ra kundaꞌvi ini ra xini ra takundiꞌi yo na ñuu Israel na xachiñu nuu ra;
54 Ele ajudou a seu servo Israel, em lembrança de sua misericórdia;
55 Chi ta kuꞌva kindoo ra xiꞌin ra xii xikua yo Abraham,
55 como ele falou a nossos pais, a Abraão e à sua semente para sempre.
56 Ra kuꞌva uni yoo ke kuachi ña María xiꞌin ña Elisabet, ra saa ndakiꞌin ña kuanuꞌu ña veꞌe ña.
56 E Maria ficou com ela em torno de três meses, e depois voltou para sua própria casa.
57 Saa kuu ra nditiandiaa kii, ña kaku seꞌe ña Elisabet.
57 Ora, completou-se o tempo de Elizabete para o parto; e ela teve um filho.
58 Ra ta kundaa ini na veꞌe ña, xiꞌin na ndee yachin xiꞌin ña, ña xa kaku ra loꞌo seꞌe ña, ra kusii ka vi ini na, saa chi xa Ndioxi ña vaꞌa xiꞌin ña.
58 E os seus vizinhos e parentes ouviram que o Senhor tinha mostrado grande misericórdia sobre ela, e regozijaram-se com ela.
59 Ta ndixinu una kii kaku ra loꞌo yoꞌo, ra saa xaa na taꞌan na veꞌe na, ra chikaa na tuni Ndioxi ra. Ra te ndiꞌi xa na saa, ra saa ndikaꞌan na ña na kunani ra Zacarías, chi saa nani iva ra.
59 E aconteceu que, ao oitavo dia, eles vieram circuncidar o menino; e chamaram-no Zacarias, conforme o nome de seu pai.
60 Ndi su ndixïin siꞌi ra ña kunani ra saa, chi suꞌva va kachi ña:
60 E, respondendo sua mãe, disse: Não! Mas ele será chamado de João.
61 Ra saa ndikaꞌan na xiꞌin ña, kachi na saa:
61 E disseram-lhe: Não há ninguém na tua parentela que se chame por este nome.
62 Saa ndindakatuꞌun na ra Zacarías xika ndaꞌa na nuu ra, ña kuni na kundaa ini na ndia kuꞌva ke kunani ra loꞌo seꞌe ra, kachi na xiꞌin ra.
62 E eles fizeram sinais ao pai, como ele queria que o chamasse.
63 Saa nduku ra iin vitu loꞌo nuu na, ra tiaa ra nuu nu. Ra suꞌva ke kachi ña tiaa ra: “Juan ke kunani ra”, kachi ña. Ra ndakanda ka vi ini na veꞌe ra ta xini na ña tiaa ra.
63 E, ele pedindo uma tábua de escrever, escreveu, dizendo: O seu nome é João. E todos se maravilharam.
64 Ra ndikun saa ndakaꞌan va ra Zacarías, ra ndasakaꞌnu ra Ndioxi.
64 E sua boca foi aberta imediatamente, e soltou-se sua língua; e ele falava, louvando a Deus.
65 Ra ndakanda ka vi ini na taꞌan ra Zacarías ta xini soꞌo na xaꞌa ña kuu kan. Ra iin ndisaa kuvi ñuu kuñuꞌu ña ndikun chi Judea ndindutia ndoso tuꞌun xaꞌa ña kuu.
65 E veio temor sobre todos os que moravam ao seu redor; e todos estes dizeres foram divulgados ao longo de toda região montanhosa da Judeia.
66 Ra takundiꞌi yuvi na kundaa ini ña ndoꞌo ra Zacarías ra xaꞌa na ndakani ini na, káꞌán na saa:
66 E todos os que ouviam os colocavam no seu coração, dizendo: Que tipo de menino será esse? E a mão do Senhor estava com ele.
67 Ra ra Zacarías, iva ra loꞌo Juan, ra iyoo ni ndie̱e̱ Tachi Yii Ndioxi xiꞌin ra, ra ndikaꞌan ra tuꞌun ña taxi Ndioxi ndaꞌa ra, kachi ra saa:
67 E seu pai Zacarias ficou cheio com o Espírito Santo, e profetizou, dizendo:
68 Kaꞌnu ni na koo Ndioxi, ra kiꞌin kuenda xiꞌin yoo,
68 Bendito seja o Senhor Deus de Israel, porque tem visitado e redimido o seu povo,
69 Chi xa tiꞌvi va ra iin ra chee, vaxi sakaku yoo,
69 e levantou para nós o chifre de salvação na casa de seu servo Davi,
70 Ra ta iyoo ña ndikaꞌan na,
70 como ele falou pela boca dos seus santos profetas, desde o princípio do mundo;
71 Sakaku ra yoo nuu na kani taꞌan xiꞌin yo,
71 para nos salvar dos nossos inimigos e da mão de todos os que nos odeiam,
72 Ra ña yoꞌo ke xa ra xiꞌin yo,
72 para realizar a misericórdia prometida a nossos pais, e lembrar-se do seu santo pacto;
73 Ra ña yoꞌo ku tuꞌun ña vaꞌa ña kindoo Ndioxi
73 e do juramento que ele prometeu a nosso pai Abraão,
74 ña sakaku ra yoo nuu takundiꞌi na kani taꞌan xiꞌin yo,
74 de nos conceder que, libertados da mão dos nossos inimigos, possamos servi-lo sem medo,
75 Ra sä ka yo ña väꞌa, ra vii ni na kundee yo,
75 em santidade e justiça perante ele, todos os dias da nossa vida.
76 Ra yoꞌo tu, ra loꞌo seꞌe mii yu,
76 E tu, ó menino, serás chamado profeta do Altíssimo; porque tu irás ante a face do Senhor, para preparar os seus caminhos,
77 Ra taxi kun xini na ñuu yo, Israel,
77 para dar o conhecimento da salvação ao seu povo, pela remissão dos seus pecados,
78 xaꞌa ña kundaꞌvi ni ini ra xini ra yoo.
78 mediante a terna misericórdia do nosso Deus, pela qual na aurora lá do alto nos visitou;
79 Ña vaꞌa na taxi ra ndayeꞌe nuu na ndee nuu ñaa,
79 para dar luz aos que estão assentados em trevas e na sombra da morte, para guiar os nossos pés no caminho da paz.
80 Saa kuu xaꞌnu ra loꞌo Juan xiꞌin ndiee Ndioxi, ra ndixinu tiaa va ra. Ra niña iku ichi va ndixiyo ra, iin saa ndia te ndixaa kii ña ndita ra ndikaꞌan ndoso ra tuꞌun Ndioxi nuu na ñuu Israel va.
80 E o menino crescia, e se fortalecia no espírito, e estava nos desertos até ao dia da sua aparição a Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?