Lucas 12

MXV vs NVI

Sair da comparação
NVI Nova Versão Internacional
1 Ra sakan saa kuu ndia, ra saa kuaꞌa ka vi mil yuvi ndakaya, ra iin ndiakua chindaꞌni taꞌan na. Ra saa xaꞌa Jesús kaꞌan ra xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra kachi ra saa:
1 Nesse meio tempo, tendo-se juntado uma multidão de milhares de pessoas, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a falar primeiramente aos seus discípulos, dizendo: "Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Ndi su vaxi kii ra ndatuvi ndiꞌi va xaꞌa ña ^xa seꞌe ndia vichin. Saa chi takundiꞌi ña iyoo seꞌe nuu yuvi vichin, ra ndatuvì ndiꞌi va xaꞌa ña vaxi kii.
2 Não há nada escondido que não venha a ser descoberto, ou oculto que não venha a ser conhecido.
3 Ra takundiꞌi ña ndatuꞌun seꞌe ndo chi nuu ñaa, ra ndita tuvi va ña kuni soꞌo yuvi; ra ña ndatuꞌun seꞌe ndo chi ini veꞌe, ña ndasi tuun, ra vaxi kii ra kundaa ndiꞌi va ini na xaꞌa ña ―kachi Jesús xiꞌin ndia.
3 O que vocês disseram nas trevas será ouvido à luz do dia, e o que vocês sussurraram aos ouvidos dentro de casa, será proclamado dos telhados.
4 Ra saa ndikaꞌan Jesús kachi ra saa xiꞌin ndia:
4 "Eu lhes digo, meus amigos: não tenham medo dos que matam o corpo e depois nada mais podem fazer.
5 Ra na kaꞌan yu xiꞌin ndo ra kundaa ini ndo yoo kuvi na xiniñuꞌu yuꞌvi ndo kuni ndo: ra ra yuꞌvi ndo kuni ndo kuvi Ndioxi, saa chi ra kan kuvi ra iyoo ndiayu ndaꞌa ña kindiaa ra ña tiaku ndo, ra te ndiꞌi, ra iyoo tu ndiayu ndaꞌa ra ña chikaa ra nima ndo ndiaya va. Ra ra kan va kuvi ra na yuꞌvi ndo kuni ndo.
5 Mas eu lhes mostrarei a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar o corpo, tem poder para lançar no inferno. Sim, eu lhes digo, esse vocês devem temer.
6 ’Ra xa kundaa va ini ndo, chi saa vali, ra nuu ni va ixiko na ri; chi uꞌun vi ri uvi xuꞌun vali. Ndi su Ndioxi ra näa vi ini ra xaꞌa ri. Chi ra kan kuvi ra kiꞌin kuenda xiꞌin va ri.
6 Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Contudo, nenhum deles é esquecido por Deus.
7 Ndi su ndiaa yaꞌvi ni ka va ndoꞌo nuu Ndioxi. Chi ndia ixi xini va ndo ke ndiaꞌvi ra. Ña kan ke na kuayüꞌvi ndo. Chi mii Ndioxi va kuvi ra ndiaa ndoꞌo. Saa chi ndiaa yaꞌvi ni ka va ndoꞌo nuu saa vali ―kachi Jesús xiꞌin ndia.
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não tenham medo; vocês valem mais do que muitos pardais!
8 Ra saa ndikaꞌan Jesús kachi ra saa xiꞌin ndia:
8 "Eu lhes digo: quem me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus.
9 Ndi su, na tiseꞌe tuꞌun xaꞌa yu nuu yuvi yoꞌo, ra saa sa tu yuꞌu va, chi tiseꞌe tuꞌun tu yuꞌu va xaꞌa na, nuu na tatun Ndioxi.
9 Mas aquele que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 ’Ra tu ndia na kañaꞌa xaꞌa yuꞌu, ra xaa yoꞌo, ra sakaꞌnu va ini Ndioxi xaꞌa na. Ra na kañaꞌa xaꞌa Tachi Yii Ndioxi, ra köo kaꞌnu vi ini Ndioxi xaꞌa na kan ―kachi Jesús.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 Saa ndikaꞌan ka ra kachi ra saa:
11 "Quando vocês forem levados às sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com a forma pela qual se defenderão, ou com o que dirão,
12 Chi mii va Tachi Yii Ndioxi taxi tuꞌun ña kaꞌan ndo xiꞌin na ―kachi Jesús.
12 pois naquela hora o Espírito Santo lhes ensinará o que devem dizer".
13 Ra saa tuꞌva ndikaꞌan va iin tiaa ra ndikaa maꞌñu yuvi kan xiꞌin Jesús kachi ra saa:
13 Alguém da multidão lhe disse: "Mestre, dize a meu irmão que divida a herança comigo".
14 Saa ndakuiin Jesús kachi ra saa xiꞌin ra:
14 Respondeu Jesus: "Homem, quem me designou juiz ou árbitro entre vocês? "
15 Ra saa xitoꞌni Jesús nuu yuvi na ndee kan, ra ndikaꞌan ra xiꞌin na kachi ra saa:
15 Então lhes disse: "Cuidado! Fiquem de sobreaviso contra todo tipo de ganância; a vida de um homem não consiste na quantidade dos seus bens".
16 Saa ndikaꞌan ra iin tuꞌun ndichi xiꞌin na kachi ra saa:
16 Então lhes contou esta parábola: "A terra de certo homem rico produziu muito bem.
17 Ra saa xaꞌa ra ndakani ini ra, kaꞌan ra saa: “¿Ni ke sa yo? ¿Ra ndia mii ke chuvaꞌa yo ñaꞌa yo?”, kaꞌan ra.
17 Ele pensou consigo mesmo: ‘O que vou fazer? Não tenho onde armazenar minha colheita’.
18 Saa ndikaꞌan ra xiꞌin mii ra kachi ra saa: “Xa xini va yu ni ke sa yu: kani ndiꞌi yu yaka vali, ra savaꞌa yu yaka naꞌnu vaꞌa. Ra ikan chuvaꞌa ndiꞌi yu nuni yu xiꞌin takundiꞌi ñaꞌa ña kuu mii yu.
18 "Então disse: ‘Já sei o que vou fazer. Vou derrubar os meus celeiros e construir outros maiores, e ali guardarei toda a minha safra e todos os meus bens.
19 Ra ta ndiꞌi, ra kaꞌan yu xiꞌin mii yu kachi yu saa: Kuaꞌa ni ñaꞌa yu iyoo, ra kuaꞌa ni kuiya kuxi yu ña. Ra sachïñu ka yu, ra na ndakindiee̱ yu, ra na kuxi yu, ra na koꞌo yu, na kusii ini yu, chi iyoo kuaꞌa ni ñaꞌa yu, kachi yo xiꞌin mii yo”, kaꞌan ra kuika kan suꞌva.
19 E direi a mim mesmo: Você tem grande quantidade de bens, armazenados para muitos anos. Descanse, coma, beba e alegre-se’.
20 Ndi su Ndioxi ra suꞌva va tu kachi ra xiꞌin ra: “Ra kiꞌvi kuvi yoꞌo, chi ñuu vichin va kuvi kun. Ra takundiꞌi ñaꞌa, ña chuvaꞌa kun, ra inka va na kuxi ña”, kachi Ndioxi xiꞌin ra kuika kan ―kachi Jesús xiꞌin na.
20 "Contudo, Deus lhe disse: ‘Insensato! Esta mesma noite a sua vida lhe será exigida. Então, quem ficará com o que você preparou? ’
21 Ra saa ndikaꞌan Jesús xiꞌin yuvi, na xini soꞌo tuꞌun ndichi kan kachi ra saa:
21 "Assim acontece com quem guarda para si riquezas, mas não é rico para com Deus".
22 Ra ta ndiꞌi, saa ndikaꞌan Jesús xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra kachi ra saa:
22 Dirigindo-se aos seus discípulos, Jesus acrescentou: "Portanto eu lhes digo: não se preocupem com suas próprias vidas, quanto ao que comer; nem com seus próprios corpos, quanto ao que vestir.
23 Saa chi ña ndiaa yaꞌvi ni ka va kuvi ña tiaku ndo nuu ña xixi ndo; ra ndiaa yaꞌvi ni ka va tu iki kuñu ndo nuu tikoto ña ndixi ndo.
23 A vida é mais importante do que a comida, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Ra na kotoꞌni ndo ta kuꞌva tiaku tikaka, chi nii chïꞌi ri, ra nii sakëe ri, ra nii yaka nuu kuꞌun ñaꞌa ri köo vi. Ra nani saa xixi va ri chi Ndioxi va kuvi ra kiꞌin kuenda xiꞌin ri. Ra saa sa tu ra xiꞌin ndoꞌo va, saa chi ndiaa yaꞌvi ni ka va ndoꞌo nuu saa vali.
24 Observem os corvos: não semeiam nem colhem, não têm armazéns nem celeiros; contudo, Deus os alimenta. E vocês têm muito mais valor do que as aves!
25 Ra nii na kundiꞌi ni va ini ndo, ndi su köo ñaꞌa niꞌi vi ndo, saa chi ndia nii hora loꞌo ka vi kuchüun ndo kutiaku ndo tu xa na xaa kii ña kuvi ndo.
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar uma hora que seja à sua vida?
26 Ra tu kuchüun ndo sa ndo chiñu vali, ¿ra nichuun ke ndiꞌi ni ini ndo xaꞌa inka ñaꞌa?
26 Visto que vocês não podem sequer fazer uma coisa tão pequena, por que se preocupar com o restante?
27 ’Ra na koto ndo ndia kuꞌva ke xaꞌnu ita, chi nii xachïñu ña, ra nii tikoto ña xaväꞌa ña. Ndi su nduvi ni va ña, chi Ndioxi va kuvi ra kuni ña koo ña saa. Ra ña ndixa ke kaꞌan yu xiꞌin ndo, chi ra rey Salomón, ra nduvi ni va tikoto xindixi ra. Ndi su yaꞌa ni ka va nduvi ita nuu tikoto ña xindixi ra kan.
27 "Observem como crescem os lírios. Eles não trabalham nem tecem. Contudo, eu lhes digo que nem Salomão, em todo o seu esplendor, vestiu-se como um deles.
28 Chi Ndioxi va kuvi ra sanana ita, ra nduvi ni ña; ndi su loꞌo ni va kii iyoo ña, saa ra ndachi va ña, ra kuaꞌan yuvi ndakaya na ña xaꞌmi na nuꞌu va. Ndi su ndiaa yaꞌvi ni ka va ndoꞌo nuu ita. ¿Ra nichuun loꞌo ni kandixa ndo Ndioxi?
28 Se Deus veste assim a erva do campo, que hoje existe e amanhã é lançada ao fogo, quanto mais vestirá vocês, homens de pequena fé!
29 Ra ña kan ke kaꞌan yu xiꞌin ndo, ña na kundïꞌi ni ini ndo xaꞌa ña kuxi ndo, xiꞌin xaꞌa ña kutiaku ndo.
29 Não busquem ansiosamente o que hão de comer ou beber; não se preocupem com isso.
30 Saa chi yuvi na xïni Ndioxi va kuvi na ndiꞌi ni ini xaꞌa ña kan. Ndi su ndoꞌo, na kuu seꞌe Ndioxi, ra xa xini mii va ra ni ñaꞌa ke kumani nuu ndo.
30 Pois o mundo pagão é que corre atrás dessas coisas; mas o Pai sabe que vocês precisam delas.
31 Ña kan ke na ndakundiee ndo nanduku ndo nuu xaꞌndia Ndioxi chiñu va, ra saa ke taxi ndiꞌi ra ñaꞌa ña kumani nuu ndo ndaꞌa ndo ―kachi Jesús xiꞌin ndia.
31 Busquem, pois, o Reino de Deus, e essas coisas lhes serão acrescentadas.
32 Ra saa ndikaꞌan ka Jesús xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra kachi ra saa:
32 "Não tenham medo, pequeno rebanho, pois foi do agrado do Pai dar-lhes o Reino.
33 Ra na xiko ndo ñaꞌa ña kuu mii ndo, ra saa ke kuchuun ndo chindiee taꞌan ndo xiꞌin na xamani nuu. Ra na ndiꞌi ini ndo ña chuvaꞌa ndo ñaꞌa ndo ini ñaꞌa ña nduꞌu ndivi, ña kuëe ndiꞌi xaꞌa, nuu koo ña kuika ña kuëe ndiꞌi xaꞌa, ra nii ra kuiꞌna kuchüun sakuiꞌna ña, ra nii tikixin sandïꞌi xaꞌa ña.
33 Vendam o que têm e dêem esmolas. Façam para vocês bolsas que não se gastem com o tempo, um tesouro nos céus que não se acabe, onde ladrão algum chega perto e nenhuma traça destrói.
34 Chi nuu chuvaꞌa ndo ñaꞌa ndo, ra ikan ke koo tu nima va ndo xiꞌin ña ―kachi Jesús xiꞌin ndia.
34 Pois onde estiver o seu tesouro, ali também estará o seu coração".
35 Ra saa ndikaꞌan ka Jesús xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra kachi ra saa:
35 "Estejam prontos para servir, e conservem acesas as suas candeias,
36 Ra ta iyoo iin tiaa ra xachiñu tatu, ra xa iyoo nduvi ndakuña yeꞌe nuu xitoꞌo, va ke na koo ndo. Saa chi tiaa ra xachiñu tatu kan, ra xa iyoo nduvi va ra ña ndakuña ra yeꞌe nuu ixtoꞌo ra, ta xa na ndaxaa ra kan ña kuaꞌan ra viko tandaꞌa.
36 como aqueles que esperam seu senhor voltar de um banquete de casamento; para que, quando ele chegar e bater, possam abrir-lhe a porta imediatamente.
37 Ra vaꞌa ni va kee na xachiñu tatu na xa iyoo nduvi, ña ndiatu na ra kuu xitoꞌo na ta xa na xaa ra ndakutaꞌan ra xiꞌin na; ra ña ndaa kaꞌan yu xiꞌin ndo, chi te xa na kuni ra ña xa iyoo nduvi na ña ndiatun na ra, saa ra kusii ni ini ra xiꞌin na. Ra ndachindee ra na nuu mesa, ra mii va ra chuꞌun ndaꞌa ña kuxi na.
37 Felizes os servos cujo senhor os encontrar vigiando, quando voltar. Eu lhes afirmo que ele se vestirá para servir, fará que se reclinem à mesa, e virá servi-los.
38 Ra vaꞌa ni va kee na xachiñu tatu na xa iyoo nduvi ta xa na xaa xitoꞌo na ndakutaꞌan ra xiꞌin na, ra nii sava ñuu ke na xaa va ra, ra a ta xa kuaꞌan tuvi va tu na xaa ra, ndi su ndiatu va na ra.
38 Mesmo que ele chegue de noite ou de madrugada, felizes os servos que o senhor encontrar preparados.
39 Ra saa sa tu iin tiaa ra iyoo veꞌe va, tu na kundaa ini ra ndia mii hora ke kiꞌvi ra kuiꞌna sakuiꞌna ra ñaꞌa ña iyoo veꞌe ra, saa ra kunduꞌu tuꞌva va ra kondiaa ñaꞌa ra; ra täxi ra kiꞌvi ra kuiꞌna veꞌe ra.
39 Entendam, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora viria o ladrão, não permitiria que a sua casa fosse arrombada.
40 Ra saa ke na sa tu ndoꞌo va, ña na koo nduvi ndo kundiatun ndo yuꞌu, ra xaa yoꞌo vichin te xa na ndiko yu, chi te kuëe ndiatu va ndo ke ndiko yu ―kachi Jesús xiꞌin ndia.
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do homem virá numa hora em que não o esperam".
41 Saa ndikaꞌan ra Pedro xiꞌin Jesús, kachi ra saa:
41 Pedro perguntou: "Senhor, estás contando esta parábola para nós ou para todos? "
42 Saa ndikaꞌan Jesús kachi ra saa:
42 O Senhor respondeu: "Quem é, pois, o administrador fiel e sensato, a quem seu senhor encarrega dos seus servos, para lhes dar sua porção de alimento no tempo devido?
43 Ra vaꞌa ni kee ra muso ra ^xa chiñu ña xaꞌndia xitoꞌo ra nuu ra, ra te xa na nandiko xitoꞌo ra ra ndaniꞌi ra ra ña ^xa ra chiñu nuu ra.
43 Feliz o servo a quem o seu senhor encontrar fazendo assim quando voltar.
44 Ra ña ndixa kaꞌan yu xiꞌin ndo, chi ra xitoꞌo ra, ra taxi va ra ndiayu ndaꞌa ra kuiso chiñu ra xiꞌin takundiꞌi ñaꞌa ña iyoo nuu ra.
44 Garanto-lhes que ele o encarregará de todos os seus bens.
45 Ndi su tu na xaꞌa ra moso kan ndakani ini ra, kaꞌan ra saa: “Ndïko yachi vi xitoꞌo yo”, na kaꞌan ra. Ra saa xaꞌa ra kuxi ra, ra koꞌo ra ña xini ra, ra xaꞌa ra sa ndivaꞌa ra xiꞌin na xachiñu tatu nuu ra xitoꞌo ra.
45 Mas suponham que esse servo diga a si mesmo: ‘Meu senhor se demora a voltar’, e então comece a bater nos servos e nas servas, a comer, a beber e a embriagar-se.
46 Ra iin ta nanaa ini ra, saa ra ndandiko va xitoꞌo ra, ra sandoꞌo ni ra ra. Ra chikaa ra ra kuꞌun ra nuu ^ñuꞌu na xïin kandixa.
46 O senhor daquele servo virá num dia em que ele não o espera e numa hora que não sabe, e o punirá severamente e lhe dará um lugar com os infiéis.
47 ’Ra ra muso, ra kundaa ini ndia chiñu ke kuni xitoꞌo ra sa ra, ra xïin ra sa nduvi ra ña sa ra ña, ra ndoꞌo ni ra sa xitoꞌo ra.
47 "Aquele servo que conhece a vontade de seu senhor e não prepara o que ele deseja, nem o realiza, receberá muitos açoites.
48 Ra ra muso ra kundäa tu ini xaꞌa chiñu ña kuni xitoꞌo ra sa ra, ra ^xa ra iin chiñu kiꞌvi, ra loꞌo va ndoꞌo ra kan sa xitoꞌo ra. Ra na taxi Ndioxi kuaꞌa ni ña vaꞌa ndaꞌa, ra xiniñuꞌu ndataxi va na kuenda ndaꞌa Ndioxi xaꞌa ña, saa chi xaꞌa ña kuaꞌa ni ña taxi Ndioxi ndaꞌa na, ra xiniñuꞌu na kuniñuꞌu na ña vaꞌa kan ña chindiee taꞌan na xiꞌin inka yuvi va, saa chi saa ke kuni mii Ndioxi va ―kachi Jesús.
48 Mas aquele que não a conhece e pratica coisas merecedoras de castigo, receberá poucos açoites. A quem muito foi dado, muito será exigido; e a quem muito foi confiado, muito mais será pedido".
49 Ra saa ndikaꞌan ka Jesús kachi ra saa:
49 "Vim trazer fogo à terra, e como gostaria que já estivesse aceso!
50 Ra xiꞌna xiniñuꞌu tixuꞌvi ni yu, ra ndoꞌo ni ini yu, ra kusuchi ni ini yu ndia te na xinu nuu ña.
50 Mas tenho que passar por um batismo, e como estou angustiado até que ele se realize!
51 ¿A ra vaxi ndachindee vaꞌa va kuvi yu ndoꞌo tuvi ndo? Ra na kundaa ini ndo chi ra ndataꞌvi va kuvi yu ndoꞌo.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não, eu lhes digo. Pelo contrário, vim trazer divisão!
52 Saa chi kii vichin, iin saa ndia kii ña vaxi, ra tu uꞌun kuvi yuvi iin veꞌe, ra uni kuu na kanitaꞌan xiꞌin uvi na, a uvi kuu tu na ña kanitaꞌan na xiꞌin uni va na.
52 De agora em diante haverá cinco numa família divididos uns contra os outros: três contra dois e dois contra três.
53 Ra tiaa, ra iyoo seꞌe tiaa, ra kanitaꞌan ra xiꞌin seꞌe tiaa va ra, ra tiaa, ra iyoo iva, ra kanitaꞌan ra xiꞌin iva va ra, ra ñaꞌa, ña iyoo seꞌe siꞌi, ra kanitaꞌan ña xiꞌin seꞌe siꞌi va ña; ra ñaꞌa, ña iyoo siꞌi, ra kanitaꞌan ña xiꞌin siꞌi va ña; ra ña iyoo xanu, ra kanitaꞌan ña xiꞌin xanu va ña, ra ña ixanu, kanitaꞌan tu xiꞌin siso va ña ―kachi Jesús.
53 Estarão divididos pai contra filho e filho contra pai, mãe contra filha e filha contra mãe, sogra contra nora e nora contra sogra".
54 Ra saa ndikaꞌan ka Jesús xiꞌin takundiꞌi na ndee kan, kachi ra saa:
54 Dizia ele à multidão: "Quando vocês vêem uma nuvem se levantando no ocidente, logo dizem: ‘Vai chover’, e assim acontece.
55 Ra ta xini tu ndo vaxi tachi chi nuu kita ñuꞌu, ra kaꞌan ndo iꞌni ni koo vichin, kachi ndo. Saa ra iꞌni ni ndixa va.
55 E quando sopra o vento sul, vocês dizem: ‘Vai fazer calor’, e assim ocorre.
56 ¡Ra na chiꞌña tuꞌun va kuvi ndo!, saa chi xini va ndo ña kiꞌin ndo kuenda xiꞌin ña kuu nuu ndivi xiꞌin ña kuu nuu ñuꞌu, ¿ra nichuun kundäa tu ini ndo xiꞌin ña kuu tiempo ña ndee ndo vichin? ―kachi Jesús xiꞌin na.
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar o aspecto da terra e do céu. Como não sabem interpretar o tempo presente?
57 Saa ndikaꞌan ka Jesús xiꞌin na kachi ra saa:
57 "Por que vocês não julgam por si mesmos o que é justo?
58 Tu ndia na taxi kuachi xaꞌa ndo nuu na chiñu, ra vaꞌa ka va yachi na ndakaꞌan mani ndo xiꞌin na, ña vaꞌa na küꞌun ndo veꞌe chiñu; saa chi tu na kuꞌun ndo nuu ra juez ña sandaku ra kuachi xiꞌin ndo, saa ra, ndataxi va ra kan ndoꞌo ndaꞌa ndia kumisio ra taan va ndia ndoꞌo veꞌe kàà.
58 Quando algum de vocês estiver indo com seu adversário para o magistrado, faça tudo para se reconciliar com ele no caminho; para que ele não o arraste ao juiz, o juiz o entregue ao oficial de justiça, e o oficial de justiça o jogue na prisão.
59 Ra ña ndixa ke kaꞌan yu xiꞌin ndo, chi këe yachi vi ndo veꞌe kàà, chi xiniñuꞌu ndiakua na chaꞌvi ndiꞌi ndo xuꞌun loꞌo ndo, saa vi ke tava ndia ndoꞌo ―kachi Jesús xiꞌin na.
59 Eu lhe digo que você não sairá de lá enquanto não pagar o último centavo".

Ler em outra tradução

Comparar com outra