Lucas 11
MXV vs NAA
1 Saa kuu iin kii ke̱e Jesús kuaꞌan ra kaꞌan ra xiꞌin Ndioxi. Ra ta ndiꞌi ndikaꞌan ra xiꞌin Ndioxi, ra saa ndikaꞌan iin ra itaꞌan xiꞌin ra kachi ra saa xiꞌin ra:
1 Jesus estava orando em certo lugar e, quando terminou, um dos seus discípulos lhe pediu: — Senhor, ensine-nos a orar como também João ensinou os discípulos dele.
2 Saa ndakuiin Jesús, kachi ra saa xiꞌin ndia:
2 Então Jesus disse:
3 Ra iin takundiꞌi kii na taxi kun
3 o pão nosso de cada dia
4 Ra na sakaꞌnu ini kun xaꞌa kuachi ndi,
4 perdoa-nos os nossos pecados,
5 Ra saa ndikaꞌan ka ra xiꞌin ndia kachi ra saa:
5 Jesus disse ainda:
6 Saa chi iin ra itaꞌan xiꞌin yu sakan xaa veꞌe yu, ra köo ña taxi yu kuxi ra”, kachi ndo.
6 porque outro amigo meu chegou de viagem e eu não tenho nada para lhe oferecer”;
7 Ra saa ndakuiin ra itaꞌan xiꞌin ndo kan, kachi ra saa: “Sandïꞌi kun yuꞌu ñani, chi xa ndasi tuun va yu yeꞌe. Ra xa ra kixi va kuvi yu xiꞌin seꞌe vali yu, ra küvi ndakoo yu taxi yu ña ndaꞌa kun”, na kachi ra xiꞌin ndo.
7 e se o outro lhe responder lá de dentro: “Deixe-me em paz! A porta já está fechada, e eu e os meus filhos já estamos deitados. Não posso me levantar para lhe dar os pães”,
8 Ra tu na ndakoo ra, ra süvi xaꞌa ña itaꞌan ra xiꞌin ndo ke ndakoo ra taxi ra ña ndaꞌa ndo. Chi xaꞌa ña ndiee ni sandiꞌi ndo ini ra, ña kani ndaꞌa ndo yeꞌe va ra ke, ndakoo ra taxi ra ña xiniñuꞌu nuu ndo ndaꞌa ndo.
8 digo a vocês que, se ele não se levantar para dar esses pães por ser seu amigo, ele o fará por causa do incômodo e lhe dará tudo de que tiver necessidade.
9 Ña kan ke kaꞌan yu xiꞌin ndo vichin: Ra na nduku ndo ña kumani nuu ndo nuu Ndioxi, ra taxi va ra ña ndaꞌa ndo; ra na nanduku ndo ña xiniñuꞌu nuu ndo, ra chindiee taꞌan va ra xiꞌin ndo ña ndaniꞌi ndo ña; ra na kani ndaꞌa ndo yeꞌe, ra ndakuiña va ra yeꞌe nuu ndo.
9 — Por isso, digo a vocês: Peçam e lhes será dado; busquem e acharão; batam, e a porta será aberta para vocês.
10 Chi na nduku ñaꞌa ña kumani nuu na nuu Ndioxi, ra niꞌi va na ña; ra na nanduku ña, ra ndaniꞌi va na ña. Ra na kaꞌan xiꞌin ra, ra ndakuiña va ra yeꞌe nuu na.
10 Pois todo o que pede recebe; o que busca encontra; e a quem bate, a porta será aberta.
11 ’Ra tu ndia ndoꞌo na iyoo seꞌe, ra na nduku na xita nuu ndo kuxi na, ¿ra ama taxi ndo yuu ndaꞌa na kaxi na? Ra tu nduku tu na tiaka nuu ndo kaxi na, ¿ra ama taxi tu ndo koo ndaꞌa na kaxi na?
11 Quem de vocês, sendo pai, daria uma cobra ao filho que lhe pede um peixe?
12 Ra tu ndivi tu na nduku na nuu ndo kaxi na, ¿ra ama taxi tu ndo tisuꞌma ndaꞌa na kaxi na, su täxi ndo ri?
12 Ou daria um escorpião ao filho que lhe pede um ovo?
13 Saa chi ndoꞌo, ra vaꞌa ni yuvi kuachi kuvi va ndo, ndi su xini va ndo taxi ndo ña vaꞌa ndaꞌa seꞌe ndo. ¡Ra ña kuu Tata yo Ndioxi, ra vaꞌa, ra köo ndia nii kuachi, ña kan ke kundaa kaxi va ini yo ña taxi va ra ña vaꞌa ni ña kuu Tachi Yii ra ndaꞌa takundiꞌi yuvi na nduku ña nuu ra! ―kachi Jesús xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra.
13 Ora, se vocês, que são maus, sabem dar coisas boas aos seus filhos, quanto mais o Pai celeste dará o Espírito Santo aos que lhe pedirem!
14 Ra saa tava Jesús tachi ndivaꞌa ini iin tiaa ra miꞌmi. Ra ta kita suꞌva ña ndivaꞌa kan, saa ra ndikun ndakaꞌan va ra, ra ndakanda ka vi ini yuvi na xini ña nduvaꞌa ra.
14 Certo dia, Jesus estava expulsando um demônio que era mudo. E aconteceu que, ao sair o demônio, o mudo passou a falar. E as multidões se admiravam.
15 Ra saa ndikaꞌan sava na kachi na saa:
15 Mas alguns deles diziam: — Ele expulsa os demônios pelo poder de Belzebu, o maioral dos demônios.
16 Ra sava tu na kaꞌan xiꞌin Jesús, ña na sa ra iin ña ndichi nuu ndivi va kuni na, ña ixtondoso na ra, ra a ndixa xiꞌin ndie̱e̱ Ndioxi ke tava ra tachi ndivaꞌa káꞌán na, chi ndikandïxa na ra.
16 E outros, tentando-o, pediam dele um sinal vindo do céu.
17 Ra xa kundaa kuaꞌa va ini Jesús ña ndakani ini na. Ra saa ndikaꞌan ra xiꞌin na kachi ra saa:
17 Mas Jesus, sabendo o que passava pela mente deles, disse-lhes:
18 Ra kuꞌva saa ke iyoo tu ri ndivaꞌa va, saa chi tu na ndukuiin ri, ra kanitaꞌan ri xiꞌin taꞌan mii ri. ¿Ra a kuchuun ri koo ri, tuvi ndo? Ra suꞌva ke kachi yu xiꞌin ndo, saa chi kaꞌan ndo ña tava yu tachi ndivaꞌa xiꞌin ndiee ri ndivaꞌa.
18 Se também Satanás estiver dividido contra si mesmo, como o seu reino subsistirá? Isto porque vocês dizem que eu expulso os demônios por Belzebu.
19 Ra tu ndixa xiꞌin ndie̱e̱ kiti ñaꞌa ke tava yu tachi ndivaꞌa, na kachi yo, saa ra, ¿yoo ndiee ke tava tu na itaꞌan xiꞌin ndoꞌo tachi ndivaꞌa, tuvi ndo? Ra na kundaa ini ndo chi süvi saa iyoo ña. Ra mii na ñaa na sayukun kuachi xiꞌin va ndo, saa chi na yaꞌa xini va kuvi ndo.
19 E, se eu expulso os demônios por Belzebu, por quem os filhos de vocês os expulsam? Por isso, eles mesmos serão os juízes de vocês.
20 Saa chi yuꞌu, ra xiꞌin ndie̱e̱ Ndioxi va ke tava yu tachi ndivaꞌa. Ra na kundaa ini ndo chi xa xaa va Ndioxi ña kaꞌndia ra chiñu nuu ndo ―kachi Jesús xiꞌin na.
20 Se, porém, eu expulso os demônios pelo dedo de Deus, certamente é chegado o Reino de Deus sobre vocês.
21 Ra saa ndikaꞌan ka ra xiꞌin na kachi ra saa:
21 Quando o valente, bem-armado, guarda a sua própria casa, todos os seus bens ficam em segurança.
22 Ndi su tu na kixi inka ra ndaku vaꞌa ka nuu ra, ra ra ndaku kan kuvi ra sa tiaa va, ra kindiaa ndiꞌi va ra ñaꞌa ra. Ra ndataꞌvi ra ña xiꞌin na itaꞌan xiꞌin va ra ―kachi Jesús xiꞌin na.
22 Mas, se aparece alguém mais valente do que ele, vence-o, tira-lhe a armadura em que confiava e reparte os seus despojos.
23 Ra saa ndikaꞌan ka Jesús kachi ra saa:
23 Quem não é por mim é contra mim; e quem comigo não ajunta espalha.
24 Ra saa ndikaꞌan ka Jesús kachi ra saa:
24 — Quando o espírito imundo sai de uma pessoa, anda por lugares áridos, procurando repouso. E, não o achando, diz: “Voltarei para a minha casa, de onde saí.”
25 Saa ra kaꞌan ña xiꞌin mii ña kachi ña saa: “Vaꞌa ka va na nandiko yo veꞌe chi nuu kee yo”, kachi ña. Ra saa te nandiko ña ndaxaa ña nuu ndixiyo ña, ra ndia nii ka ñaꞌa köo veꞌe kan, ra vaꞌa ka vi ndatiꞌvi na, ra vii ka vi nduu veꞌe kan xa na.
25 E, voltando, a encontra varrida e arrumada.
26 Ra saa ^ndakiꞌin tuku tachi ndivaꞌa kan kuaꞌan ña, ra ^nanduku ña inka uxa nuu tachi ndivaꞌa, ña kini ni ka nuu mii ña ^xaa xiꞌin ña, ra saa ^nandee takundiꞌi ña ini veꞌe kan, ña koo ña. Saa ra yuvi na ndoꞌo saa ña xindikaa tachi ndivaꞌa ini na, ra na ndiee ka ndasa va kuvi na, nuu ña ndixiyo na ta yachi ―kachi Jesús xiꞌin na.
26 Então vai e leva consigo outros sete espíritos, piores do que ele, e, entrando, habitam ali. E o último estado daquela pessoa se torna pior do que o primeiro.
27 Ra ta sakan sandiꞌi Jesús ndikaꞌan ra xiꞌin na, saa ra tuꞌva ndikaꞌan va iin ñaꞌa ña ndikaa tiañu yuvi kan kachi ña saa xiꞌin ra:
27 Aconteceu que, ao dizer Jesus estas palavras, uma mulher, que estava no meio da multidão, disse a ele, erguendo a voz: — Bem-aventurado o ventre que concebeu você e os seios que o amamentaram!
28 Ra saa ndakuiin Jesús kachi ra saa:
28 Jesus, porém, respondeu:
29 Ra saa kuu ra kuaꞌa ka vi yuvi xaꞌa ^ndakutaꞌan nuu iin Jesús, ra saa ndikaꞌan ra xiꞌin na kachi ra saa:
29 Visto que aumentavam as multidões em volta dele, Jesus começou a dizer:
30 Chi ta kuꞌva ndoꞌo ra Jonás, ra ndikaꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioxi xinaꞌa, ña ndixikuu ra iin seña nuu yuvi väꞌa, na ñuu Nínive, ra saa ke ndoꞌo tu yuꞌu, ra xaa yoꞌo va, kuni yuvi na ndee tiempo vichin.
30 Porque, assim como Jonas foi sinal para os ninivitas, o Filho do Homem o será para esta geração.
31 Ra kii ña sandaku Ndioxi kuachi na yuuvi yoꞌo, saa ke ndakundichi tu ña reina ña kee chi nínu̱ nuu kaꞌan na kuu sur, ña taxi ña kuachi xaꞌa ndo. Chi xïin ndo kandixa ndo ña kaꞌan yu. Saa chi ña reina kan, ra kani ni va ke̱e ña kixi ña xini soꞌo ña tuꞌun ndichi ña sakuaꞌa ra rey Salomón na xinaꞌa. Ra na kundaa ini ndo, chi kaꞌnu ni ka va ra iin yoꞌo vichin nuu ra rey Salomón, ra xïin ndo kuni soꞌo ndo ña kaꞌan ra.
31 A rainha do Sul se levantará, no Juízo, com os homens desta geração e os condenará, porque veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. E aqui está quem é maior do que Salomão.
32 Ra saa ke sa tu na ñuu Nínive va, chi taxi tu na kan va kuachi xaꞌa ndoꞌo na ndee tiempo vichin, te xa na xaa kii ña sandaku Ndioxi kuachi na yuuvi yoꞌo. Chi na ñuu Nínive, ra nandiko va ini na nuu Ndioxi ta xini soꞌo na, ña ndikaꞌan ndoso ra Jonás, ra na kundaa ini ndo, chi kaꞌnu ni ka va ra iin yoꞌo vichin nuu ra Jonás, ra xïin ndo nandiko ini ndo ―kachi Jesús xiꞌin na.
32 Ninivitas se levantarão, no Juízo, com esta geração e a condenarão, porque se arrependeram com a pregação de Jonas. E aqui está quem é maior do que Jonas.
33 Ra saa ndikaꞌan ka ra xiꞌin na kachi ra saa:
33 — Ninguém, depois de acender uma lamparina, a coloca em lugar escondido, nem debaixo de um cesto, mas num lugar em que ilumina bem, a fim de que os que entram vejam a luz.
34 Ra saa ke iyoo tu nduchi nuu va yo, saa chi ta iyoo ñuꞌu ña tuun, va ke iyoo ña. Ra tu ña vaꞌa kuvi ña, saa ra yeꞌe ndiꞌi tu iki kuñu va yo, ra tu ña väꞌa va kuvi tu nduchi nuu yo, saa ra nuu ñaa va iyoo iki kuñu yo.
34 Os olhos são a lâmpada do corpo. Se os seus olhos forem bons, todo o seu corpo será cheio de luz; mas, se forem maus, o seu corpo ficará em trevas.
35 Ña kan ke na kiꞌin ni ndo kuenda xiꞌin mii ndo xiꞌin ñuꞌu ña yeꞌe nuu ndo; chi koto ndaꞌva ña, ra kuñaa ndiꞌi nuu iki kuñu ndo.
35 Portanto, tenha cuidado para que a luz que está em você não sejam trevas.
36 Saa chi tu iinii saa iki kuñu ndo ke yeꞌe, ra ndia nii loꞌo ka ña ñaa köo xiꞌin ña, ra saa ke vaꞌa kuni kaxi ndo takundiꞌi va ñaꞌa, ra ta kuꞌva iyoo ñuꞌu ña tuun veꞌe, saa ke na koo ndo ―kachi Jesús xiꞌin na.
36 Pois, se todo o seu corpo for luminoso, sem ter qualquer parte em trevas, será todo resplandecente como a lamparina quando ilumina você em plena luz.
37 Ra saa te sandiꞌi Jesús ndikaꞌan ra, ra saa ndikaꞌan iin ra fariseo xiꞌin ra ña na kuꞌun ra kuxi ra xiꞌin ra veꞌe ra. Ra saa ndixaa Jesús ndikiꞌvi ra veꞌe ra, ra ndakunduꞌu ra nuu mesa xiꞌin ra.
37 Ao falar Jesus estas palavras, um fariseu o convidou para uma refeição na sua casa. Entrando na casa, Jesus tomou lugar à mesa.
38 Ra nindäꞌa vi Jesús ra ndakunduꞌu ra. Saa ra ndakanda ka vi ini ra fariseo kan xini ra ra ña nindäꞌa ra, chi ña yunaꞌa ndia fariseo kan, ra xiꞌna ka va ndaꞌa ndia a saa xixi ndia.
38 O fariseu admirou-se ao ver que Jesus não tinha se lavado antes de comer.
39 Saa ra kundaa va ini Jesús ña ^ndakani ini ra fariseo kan, ra saa ndikaꞌan ra xiꞌin ra, kachi ra saa:
39 Mas o Senhor lhe disse:
40 ¡Ra Kiꞌvi ni ndo!, saa chi, ¿a kundäa ini ndo Ndioxi va kuvi ra xavaꞌa iki kuñu ndo, ra xavaꞌa tu ra nima va ndo?
40 Seus tolos! Quem fez o exterior não é o mesmo que fez o interior?
41 Ña kan ke tu ndinuni ni nima ndo na taxi ndo ñaꞌa ndaꞌa na ndaꞌvi, ra saa ke kindoo vaꞌa ndo nuu Ndioxi.
41 Mas deem como esmola o que está dentro do copo e do prato, e tudo lhes será limpo.
42 ’Ndi su, ¡Ndaꞌvi ni ndoꞌo, ndia fariseo!, chi xuꞌun loꞌo ña kiꞌin ndo xaꞌa iku menta, xiꞌin takuu ruda, xiꞌin ndia ndia ka iku, va ke chaꞌvi ndo nuu. Ndi su ndïꞌi vi ini ndo ña sa ndo ña ndaku xiꞌin yuvi taꞌan ndo; ra ni küꞌvi tu ini ndo xini ndo Ndioxi va. Ra ña xiniñuꞌu sa ndo ke na kuꞌvi ini ndo kuni ndo Ndioxi, ra nii na näa tu ini ndo ña chaꞌvi ndo nuu ñaꞌa ña kuu mii va ndo.
42 Mas ai de vocês, fariseus! Porque vocês dão o dízimo da hortelã, da arruda e de todas as hortaliças, e desprezam a justiça e o amor de Deus. Vocês deveriam fazer estas coisas, sem omitir aquelas.
43 ’¡Ra ndaꞌvi ni ndoꞌo, ndia fariseo!, saa chi ta kuaꞌan ndo veꞌe ñuꞌu ra kuni ni ndo kundee ndo tiayu na kunaꞌnu; ra saa tu ta xika ndo nuu yaꞌvi va, saa chi kuni ni ndo ña na satoꞌo yuvi ndoꞌo.
43 Ai de vocês, fariseus! Porque gostam da primeira cadeira nas sinagogas e das saudações nas praças.
44 ’¡Ra ndaꞌvi ni ndoꞌo, ndia fariseo!, saa chi ta iyoo yavi nuu ñuꞌu ndii ña kuëe ñaꞌa tuni ka, ra yaꞌa yuvi xañu na ña kuaꞌan va na, chi kundäa ini na, ndi su xa kuyakua va na, ra saa va ke iyoo ndo ―kachi Jesús.
44 Ai de vocês que são como as sepulturas invisíveis, sobre as quais as pessoas passam sem perceber!
45 Ra saa ndakuiin iin ra maestro sañaꞌa ndiayu Ndioxi, kachi ra saa:
45 Então, tomando a palavra, um dos intérpretes da Lei disse a Jesus: — Mestre, ao dizer estas coisas o senhor está ofendendo também a nós!
46 Saa ndakuiin Jesús, kachi ra saa xiꞌin ra:
46 Mas Jesus respondeu:
47 ’¡Ra ndaꞌvi ni ndo! Saa chi ndasavaꞌa ndo kaka na ndikaꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioxi xinaꞌa, ra mii va tu na xii xikua ndo kuvi na xaꞌni ñaꞌa.
47 Ai de vocês! Porque edificam os túmulos dos profetas que os pais de vocês assassinaram.
48 Ra ña ndasavaꞌa ndo kaka na vichin, ra kuni kachi ña saa, ña iin yuꞌu kuvi va ndo xiꞌin na xii xikua ndo; chi na kan kuvi na xaꞌni ñaꞌa, ra ndoꞌo tu ndasavaꞌa kaka va na.
48 Assim, são testemunhas e aprovam com cumplicidade as obras dos pais de vocês; porque eles mataram os profetas, e vocês edificam túmulos para eles.
49 ’Ña kan ke ndichi ni ndikaꞌan Ndioxi kachi ra saa: “Tiꞌvi yu na kuꞌun na kaꞌan ndoso na tuꞌun yu, ra tiꞌvi tu yu na xika chiñu nuu va yu kuꞌun na nuu na ñuu Israel, ra sava na kaꞌni na; ra sava tu na taxi va na”, kachi ra xaꞌa ndo.
49 Por isso, também disse a sabedoria de Deus: “Mandarei para eles profetas e apóstolos, e a alguns deles matarão e a outros perseguirão”,
50 Ra ndoꞌo, na ndee vichin kuvi na nduku Ndioxi kuenda nuu xaꞌa nii tu ndia ndikaꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioxi te yachi, te sakan ndixkunduꞌu ña yuuvi, iin saa ndia vichin va.
50 para que desta geração se peçam contas do sangue dos profetas, derramado desde a fundação do mundo,
51 Ra ndia xaꞌa nii ra Abel, iin saa ndia xaꞌa nii ra Zacarías ra ndikaꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioxi xinaꞌa, ra xaꞌni na nuu altar yii ini veꞌe ñuꞌu kaꞌnu, xiꞌin nuu xaꞌni na kiti ri soko na nuu Ndioxi. Ra xaꞌa ndia yoꞌo ke kaꞌan Ndioxi kuachi nuu ndoꞌo, na ndee tiempo vichin ―kachi Jesús.
51 desde o sangue de Abel até o sangue de Zacarias, que foi assassinado entre o altar e o santuário. Sim, eu afirmo a vocês que se pedirão contas a esta geração.
52 Ra saa ndikaꞌan ka Jesús xiꞌin ndia kachi ra saa:
52 Ai de vocês, intérpretes da Lei! Porque vocês pegaram a chave do conhecimento. No entanto, vocês mesmos não entraram e impediram os que estavam entrando.
53 Ra te sandiꞌi Jesús ndikaꞌan ra tuꞌun yoꞌo, saa ra ndisaa ka vi ini ndia fariseo xiꞌin ndia maestro ndia sañaꞌa ndiayu Ndioxi xini ndia ra. Ra saa xaꞌa ndia keꞌe taꞌan ndia xiꞌin ra, ña ndindakatuꞌun ni ndia ra.
53 Quando Jesus saiu dali, os escribas e fariseus começaram a contestá-lo com veemência, fazendo perguntas a respeito de muitos assuntos,
54 Saa chi kuni ndia ña na kaꞌan ra iin tuꞌun kiꞌvi te ndatuꞌun ra. Ra saa ke kuchuun ndia taxi ndia kuachi xaꞌa ra nuu na chiñu.
54 com o objetivo de tirar daquilo que ele dizia um motivo para o acusar.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?