Atos 13
MXV vs NVI
1 Ra veꞌe ñuꞌu ñuu Antioquía ke ndixiyo ndia ndikaꞌan ndoso tuꞌun yuꞌu Ndioxi, ra ndixiyo tu ndia maestro sañaꞌa yuvi va, Ra ndia yoꞌo kuvi ndia: ra Bernabé, xiꞌin ra Simón (ra ra kan kuvi ra ndikaꞌan na ra tuun xiꞌin), xiꞌin ra Lucio ra kee ñuu Cirene, xiꞌin ra Manaén (ra ra kan kuvi ra inuu xaꞌnu xiꞌin ra Herodes, ra xikuu ra chiñu chee chi Galilea), xiꞌin ra Saulo.
1 Na igreja de Antioquia havia profetas e mestres: Barnabé, Simeão, chamado Níger, Lúcio de Cirene, Manaém, que fora criado com Herodes, o tetrarca, e Saulo.
2 Ra saa kuu iin kii ra ndee na kaꞌan na xiꞌin Ndioxi, ra iyoo suꞌun na ña ndixïxi na, ra saa ndikaꞌan Tachi Yii xiꞌin na kachi ña saa:
2 Enquanto adoravam ao Senhor e jejuavam, disse o Espírito Santo: "Separem-me Barnabé e Saulo para a obra a que os tenho chamado".
3 Ra te sandiꞌi na ña ndikaꞌan na xiꞌin Ndioxi xiꞌin ña ndixiyo suꞌun na ña ndixïxi na, ra saa chindee na ndaꞌa na sata ndia ña ndikaꞌan na xiꞌin Ndioxi xaꞌa ndia. Ra te ndiꞌi saa nindiayu taꞌan na xiꞌin ndia ña kee ndia kuaꞌan ndia kaꞌan ndoso ndia.
3 Assim, depois de jejuar e orar, impuseram-lhes as mãos e os enviaram.
4 Ra saa tiꞌvi Tachi Yii, ra Bernabé xiꞌin ra Saulo, kuaꞌan ndia ñuu Seleucia ña ndikaa yuꞌu mini, ra te ndixaa ndia ikan ra saa nandaa ndia itun xika nuu mini ra ndakiꞌin ndia kuaꞌan ndia ñuꞌú ña ndikaa niꞌni nuu mini ña nani Chipre.
4 Enviados pelo Espírito Santo, desceram a Selêucia e dali navegaram para Chipre.
5 Ra te ndixaa ndia ñuu ña nani Salamina, ra ikan xaꞌa ndia kaꞌan ndoso ndia tuꞌun Ndioxi ta veꞌe ñuꞌu, ta veꞌe ñuꞌu na judío ña iyoo kan. Ra kuaꞌan tu ra Juan Marcos va ña chindiee taꞌan ra xiꞌin ndia.
5 Chegando em Salamina, proclamaram a palavra de Deus nas sinagogas judaicas. João estava com eles como auxiliar.
6 Ra xinuꞌni ndia saa ndixaa ndia, ndia ñuu ña nani Pafos va. Ra ikan ndakutaꞌan ndia xiꞌin iin ra judío ra nani Barjesús, ra ra saka kuvi ra. Ra kuaꞌa ni yuvi sandaꞌvi ra, ña ndikaꞌan ra ña kuu ra ra kaꞌan ndoso tuꞌun yuꞌu Ndioxi.
6 Viajaram por toda a ilha, até que chegaram a Pafos. Ali encontraram um judeu, chamado Barjesus, que praticava magia e era falso profeta.
7 Ra vaꞌa ni xitaꞌan ra xiꞌin ra chiñu chee ra nani Sergio Paulo, ra ra chiñu kan ra ndichi ni ra, ña kan ke vaꞌa kana ra ra Bernabé xiꞌin ra Saulo ña kuaꞌan ndia nuu ra, saa chi kuni ni ra ña kuni soꞌo ra tuꞌun Ndioxi.
7 Ele era assessor do procônsul Sérgio Paulo. O procônsul, sendo homem culto, mandou chamar Barnabé e Saulo, porque queria ouvir a palavra de Deus.
8 Ndi su nditäxi vaꞌa vi ra saka kan ña kandixa ra chiñu chee kan tuꞌun Ndioxi. Ra ra saka kan, ra Elimas ke kachi kivi ra tuꞌun griego.
8 Mas Elimas, o mágico ( esse é o significado do seu nome ) opôs-se a eles e tentava desviar da fé o procônsul.
9 Saa ra tiaa ni chitu ra ra Saulo ra ndakunani Pablo xiꞌin Tachi Yii, ra saa iin kaxi kaxi ndakotoꞌni ra nuu ra saka kan,
9 Então Saulo, também chamado Paulo, cheio do Espírito Santo, olhou firmemente para Elimas e disse:
10 ra ndikaꞌan ra xiꞌin ra, kachi ra saa:
10 "Filho do diabo e inimigo de tudo o que é justo! Você está cheio de toda espécie de engano e maldade. Quando é que vai parar de perverter os retos caminhos do Senhor?
11 Ra vichin taxi Ndioxi tundoꞌo ndaꞌa kun ra kukuaa kun ndiaꞌvi kii, ra küni ka kun ña yeꞌe ñuꞌu.
11 Saiba agora que a mão do Senhor está contra você, e você ficará cego e incapaz de ver a luz do sol durante algum tempo". Imediatamente vieram sobre ele névoa e escuridão, e ele, tateando, procurava quem o guiasse pela mão.
12 Ra te xini ra chiñu chee ka ña kuu kan, ra kandixa va ra, ra ndakanda ni ini ra xiꞌin ña sañaꞌa na xaꞌa Ndioxi.
12 O procônsul, vendo o que havia acontecido, creu, profundamente impressionado com o ensino do Senhor.
13 Ra saa ndakiꞌin ra Pablo kuaꞌan ra xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra ñuu Pafos ra ikan ndandaa ndia itun xika nuu mini, ra ndakiꞌin ndia kuaꞌan ndia chi ñuu Perge ña ndikaa chi Panfilia. Ra ra Juan Marcos nindoo ñuu Pafos va, ra ikan nandiko ra kuanuꞌu ra ñuu Jerusalén va.
13 De Pafos, Paulo e seus companheiros navegaram para Perge, na Panfília. João os deixou ali e voltou para Jerusalém.
14 Ra ta ndiꞌi ndikaꞌan ndoso ndia tuꞌun Ndioxi ñuu Perge, ra saa ndakiꞌin ndia kuaꞌan ndia ñuu Antioquía ña ndikaa chi Pisidia va. Ra saa kuu ra ndakiꞌin ndia kuaꞌan ndia veꞌe ñuꞌu nuu ndakutaꞌan na judío iin kii ña ndakindiee na, ra te ndixaa ndia ra saa ndikiꞌvi ndia ini veꞌe ñuꞌu kan ndakundee ndia.
14 De Perge prosseguiram até Antioquia da Pisídia. No sábado, entraram na sinagoga e se assentaram.
15 Ra te ndiꞌi kaꞌvi na ndiayu Ndioxi ña tiaa ra Moisés, xiꞌin ña tiaa na ka sava na ndikaꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioxi, ra saa tiꞌvi ndia kunaꞌnu veꞌe ñuꞌu kan tuꞌun nuu ra Pablo xiꞌin ndia taꞌan ra, ra suꞌva ke kachi ndia:
15 Depois da leitura da Lei e dos Profetas, os chefes da sinagoga lhes mandaram dizer: "Irmãos, se vocês têm uma mensagem de encorajamento para o povo, falem".
16 Ra saa ndakundichi ra Pablo ra ndixika ndaꞌa ra nuu yuvi kan ña na koo taxin yuꞌu na. Ra saa ndikaꞌan ra xiꞌin na kachi ra saa:
16 Pondo-se de pé, Paulo fez sinal com a mão e disse: "Israelitas e gentios que temem a Deus, ouçam-me!
17 Tata yo Ndioxi, ra ^kiꞌin kuenda xiꞌin ñuu yo Israel, kuvi ra ndikaxin na xii xikua yo, ra ndukuaꞌa ni na xa ra ta ndixaꞌan na xindee na ñuu Egipto, ra te ndiꞌi saa tava ra na xiꞌin ndiee ra ñuu kan.
17 O Deus do povo de Israel escolheu nossos antepassados, e exaltou o povo durante a sua permanência no Egito; com grande poder os fez sair daquele país
18 Ra uvi xiko saa kuiya ña ndixika na iku yuu, ra xïin va Ndioxi xa ndiee ini ra xiꞌin na.
18 e os aturou no deserto durante cerca de quarenta anos.
19 Ra sandiꞌi ra xaꞌa uxa ñuu ña xindoꞌni chi Canaán, ra ndataxi ra ñuꞌu kan ndaꞌa na xii xikua va yo.
19 Ele destruiu sete nações em Canaã e deu a terra delas como herança ao seu povo.
20 Ra ta ndiꞌi, ra saa taxi ra tiaa ndia xaꞌndia chiñu nuu na, kuꞌva kumi ciento sava kuiya, iin saa ndia kuiya ña xaꞌndia chiñu ra Samuel ra ndikaꞌan ndoso tuꞌun yuꞌu Ndioxi.
20 Tudo isso levou cerca de quatrocentos e cinqüenta anos. "Depois disso, ele lhes deu juízes até o tempo do profeta Samuel.
21 Ra saa xaꞌa na nduku na iin rey ra kaꞌndia chiñu nuu na nuu Ndioxi, ra saa taxi Ndioxi ra Saúl, seꞌe ra Cis, ra kuu ndiseꞌe ra Benjamín, ña xaꞌndia ra chiñu inka uvi xiko kuiya.
21 Então o povo pediu um rei, e Deus lhes deu Saul, filho de Quis, da tribo de Benjamim, que reinou quarenta anos.
22 Ra ta kindiaa Ndioxi chiñu ndaꞌa ra rey Saúl, ra ndataxi ra ndiayu ndaꞌa ra David ña nduu ra rey, ra saa ndikaꞌan ra xaꞌa ra, kachi ra saa: “Ra David, seꞌe ra Isaí, kuvi iin tiaa ra vaꞌa, ra xani ini ta kuꞌva xani ini yu, ra ra kan kuvi ra sanduvi takundiꞌi chiñu ña kuni yu”, kachi ra.
22 Depois de rejeitar Saul, levantou-lhes Davi como rei, sobre quem testemunhou: ‘Encontrei Davi, filho de Jessé, homem segundo o meu coração; ele fará tudo o que for da minha vontade’.
23 Ra ndiseꞌe ra David kan kuvi Jesús ra ndikaxin Ndioxi sakaku na ñuu yo Israel va. Ra xa saa ke iyoo tu ña kindoo mii Tata yo Ndioxi xiꞌin na xii xikua va yo.
23 "Da descendência desse homem Deus trouxe a Israel o Salvador Jesus, como prometera.
24 Ra ta kumani ka xaa Jesús, ra xa ndixika va ra Juan ra sakuchi yuvi ña ndikaꞌan ndoso ra tuꞌun Ndioxi nuu takundiꞌi na Israel, ña na nandiko ini na xaꞌa kuachi na, ra kuchi na, kachi ra.
24 Antes da vinda de Jesus, João pregou um batismo de arrependimento para todo o povo de Israel.
25 Ra ta xa ndinumi kaꞌni na ra Juan kan, ra saa ndikaꞌan ra kachi ra saa: “Süvi vi yuꞌu kuvi ra ndixaa sakaku ndoꞌo, ndi su chi sata yuꞌu ndikun iin tiaa vaxi ra, ra ndia nii chiñu loꞌo köo ndiayu yu sa yu nuu ra, saa chi ndia nii ndixan vi ra ke kuchüun yu ndaxi yu, saa chi chee ni ka va ra kan nuu yuꞌu”, kachi ra.
25 Quando estava completando sua carreira, João disse: ‘Quem vocês pensam que eu sou? Não sou quem vocês pensam. Mas eis que vem depois de mim aquele cujas sandálias não sou digno nem de desamarrar’.
26 ’Ña kan ke na kundaa ini ndoꞌo, na ñani yo, na kuu ndiseꞌe ra Abraham, ra saa tu ndoꞌo, na küu judío va ra kandixa ndo Ndioxi, chi xaꞌa takundiꞌi va yo ke taxi Ndioxi tuꞌun ra ña sakaku ña yoo.
26 "Irmãos, filhos de Abraão, e gentios que temem a Deus, a nós foi enviada esta mensagem de salvação.
27 Ndi su na ndee Jerusalén xiꞌin ndia chiñu xaꞌndia chiñu nuu na, ra ndindaküni vi na Jesús ña kuu ra ra kixi sakaku yoo, ra nii tuꞌun ña tiaa ndia ndikaꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioxi xinaꞌa, ña kaꞌvi na veꞌe ñuꞌu ta iin ta iin kii ndakindiee na ke ndikundäa ini na xiꞌin vi; ña kan ke ta xaꞌni na Jesús ra ndixinu nuu tuꞌun kan.
27 O povo de Jerusalém e seus governantes não reconheceram Jesus, mas, ao condená-lo, cumpriram as palavras dos profetas, que são lidas todos os sábados.
28 Ra vaꞌa ni köo va kuachi ra ndindaniꞌi na, ndi su ndikaꞌan va na xiꞌin ra Pilato ña katakaa ra ra ndika cruz ndixiꞌi ra.
28 Mesmo não achando motivo legal para uma sentença de morte, pediram a Pilatos que o mandasse executar.
29 Ra ta ndiꞌi xa na takundiꞌi ña kaꞌan tuꞌun Ndioxi xaꞌa Jesús ña xiniñuꞌu ndoꞌo ni ra, ra saa sanuu na ra ndaꞌa cruz ra ndinduxin na ra.
29 Tendo cumprido tudo o que estava escrito a respeito dele, tiraram-no do madeiro e o colocaram num sepulcro.
30 Ndi su sandatiaku va Ndioxi ra.
30 Mas Deus o ressuscitou dos mortos,
31 Ra kuaꞌa ni ka va kii ndita ra ndixika ra xiꞌin na xitaꞌan xiꞌin ra, na kee xiꞌin ra chi Galilea ra iin saa xaa na xiꞌin ra ndia Jerusalén. Ra na kan kuvi na kaꞌan ndoso nuu yuvi xaꞌa ra vichin va.
31 e, por muitos dias, foi visto por aqueles que tinham ido com ele da Galiléia para Jerusalém. Eles agora são testemunhas dele para o povo.
32 ’Xaꞌa ña kan ke ndatuꞌun tu nduꞌu va xiꞌin ndo vichin, xaꞌa tuꞌun vaꞌa, ña kindoo Ndioxi xiꞌin na xii xikua yo xinaꞌa.
32 "Nós lhes anunciamos as boas novas: o que Deus prometeu a nossos antepassados
33 Ra na kundaa ini ndo chi xa saxinu va Ndioxi ña kindoo ra xiꞌin na xii xikua yo nuu yo vichin, saa chi sandatiaku va ra Jesús, ta kuꞌva kachi tutu salmo ña uvi ña kachi suꞌva: “Yoꞌo kuvi seꞌe yu, ra taxi yu ña kutiaku kun vichin”, kachi ña.
33 ele cumpriu para nós, seus filhos, ressuscitando Jesus, como está escrito no Salmo segundo: ‘Tu és meu filho; eu hoje te gerei’.
34 Ra xa ndikaꞌan va Ndioxi ña sandatiaku ra Jesús, ra ndia nii ka kii küvi ra. Ra suꞌva ke kachi Ndioxi ndikaꞌan ra: “Ña vaꞌa ña kindoo yu xaꞌa xiꞌin ra David, ra ndaꞌa ndoꞌo va ke taxi yu ña”, kachi ra.
34 O fato de que Deus o ressuscitou dos mortos, para que nunca entrasse em decomposição, é declarado nestas palavras: ‘Eu lhes dou as santas e fiéis bênçãos prometidas a Davi’.
35 Ña kan ke kaꞌan inka salmo kachi ña saa: “Täxi kun tiaꞌyu iki kuñu, ra xachiñu nuu kun, ra kuꞌvi ni ini kun xini kun”, kachi ña.
35 Assim ele diz noutra passagem: ‘Não permitirás que o teu Santo sofra decomposição’.
36 Ra na kundaa ini ndo, chi süvi xaꞌa ra David ke kaꞌan tutu salmo kan. Chi ta xitiaku ra, ra ña ndixa ke xaꞌndia va ra chiñu nuu na ñuu ra ta kuꞌva kuni Ndioxi, ndi su te ndixiꞌi ra, ra ninduxin na ra xiꞌin na iva siꞌi ra, ra nditiaꞌyu va ra.
36 "Tendo, pois, Davi servido ao propósito de Deus em sua geração, adormeceu, foi sepultado com os seus antepassados e seu corpo se decompôs.
37 Ña kan ke na kundaa ini ndo, chi xaꞌa Jesús va ke kaꞌan ña, saa chi ra kan kuvi ra ndatiaku xa Ndioxi, ra nditiäꞌyu iki kuñu ra.
37 Mas aquele a quem Deus ressuscitou não sofreu decomposição.
38 Na taꞌan yo, na kundaa ini ndo, chi Jesús ra kaꞌan ndi xaꞌa xiꞌin ndo yoꞌo, kuvi ra kuchuun koo kaꞌnu ini xaꞌa kuachi ndo.
38 "Portanto, meus irmãos, quero que saibam que mediante Jesus lhes é proclamado o perdão dos pecados.
39 Ra takundiꞌi na kandixa Jesús, ra xa ta kuꞌva iyoo yuvi na köo kuachi va ndasa ra na, ndi su ta xindoꞌni na tixi ndiayu ña ndakoo ra Moisés ra ndïxa vi Ndioxi saa xiꞌin na.
39 Por meio dele, todo aquele que crê é justificado de todas as coisas das quais não podiam ser justificados pela lei de Moisés.
40 Ra kuenda ni na koo ndo, ña vaꞌa na ndöꞌo ndo tundoꞌo ña tiaa na ndikaꞌan ndoso tuꞌun yuꞌu Ndioxi xaꞌa xinaꞌa, ta kachi na suꞌva:
40 Cuidem para que não lhes aconteça o que disseram os profetas:
41 Na kundaa ini ndóꞌo̱, na ^xa siki Ndioxi, ra na ndakanda ini ndo, ra na ndoñuꞌu ndo;
41 ‘Olhem, escarnecedores, admirem-se e pereçam; pois nos dias de vocês farei algo que vocês jamais creriam se alguém lhes contasse! ’"
42 Ra ta sandiꞌi ra Pablo ndikaꞌan ndoso ra nuu na, ra saa kanata ra ini veꞌe ñuꞌu na judío kan xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra. Saa ra kuyachin va yuvi na küu judío ra ndikaꞌan na xiꞌin ra ña na kixi tuku ra inka kii ndakindiee ña sañaꞌa ra na tuꞌun Ndioxi.
42 Quando Paulo e Barnabé estavam saindo da sinagoga, o povo os convidou a falar mais a respeito dessas coisas no sábado seguinte.
43 Ra ta nindutia ndiꞌi na kee veꞌe ñuꞌu kan kuaꞌan na, ra saa ndakundikun kuaꞌa ni na judío, xiꞌin na küu judío na kandixa Ndioxi kuaꞌan na sata ra Pablo xiꞌin ra Bernabé. Ra ndikaꞌan ndia xiꞌin na ña na ndïko ini na kundikun na Ndioxi, ra xá ña vaꞌa ña kaꞌnu xiꞌin na.
43 Despedida a congregação, muitos dos judeus e estrangeiros piedosos convertidos ao judaísmo seguiram Paulo e Barnabé. Estes conversavam com eles, recomendando-lhes que continuassem na graça de Deus.
44 Ra ta nditiandiaa inka kii ña ndakindiee na, ra saa ndakutaꞌan takundiꞌi na ñuu kan ña kuni soꞌo na tuꞌun Ndioxi.
44 No sábado seguinte, quase toda a cidade se reuniu para ouvir a palavra do Senhor.
45 Ndi su ta xini na judío kan ña kuaꞌa ni yuvi ndakutaꞌan ña kuni soꞌo na tuꞌun Ndioxi, saa ra tiaa ni ndukuini ini na xini na ra Pablo, Ra saa xaꞌa na ndikaꞌan ñaꞌa kini na xaꞌa ra, ra ni süvi ña ndaa ke kaꞌan ra, kachi na.
45 Quando os judeus viram a multidão, ficaram cheios de inveja e, blasfemando, contradiziam o que Paulo estava dizendo.
46 Ndi su ndiyüꞌvi vi ra Pablo xiꞌin ra Bernabé, chi ndia ndiee ka ndundaku ini va kuvi ndia, ra ndikaꞌan ndia xiꞌin na, kachi ndia saa:
46 Então Paulo e Barnabé lhes responderam corajosamente: "Era necessário anunciar primeiro a vocês a palavra de Deus; uma vez que a rejeitam e não se julgam dignos da vida eterna, agora nos voltamos para os gentios.
47 Saa chi xa saa ke iyoo chiñu ña xaꞌndia mii Tata yo Jesús nuu va ndi, ta kachi ra suꞌva:
47 Pois assim o Senhor nos ordenou: ‘Eu fiz de você luz para os gentios, para que você leve a salvação até aos confins da terra’ ".
48 Ra ta xini soꞌo yuvi na küu judío ña ndikaꞌan ra Pablo, saa ra tiaa ni kusii ini na, ra ndikaꞌan na ña vaꞌa ni tuꞌun Ndioxi; ra kandixa takundiꞌi va yuvi na xa niniꞌi taꞌvi ña kutiaku na xiꞌin Ndioxi ndia ndikaa ndikuꞌun.
48 Ouvindo isso, os gentios alegraram-se e bendisseram a palavra do Senhor; e creram todos os que haviam sido designados para a vida eterna.
49 Ra saa ndindutia ndoso tuꞌun Ndioxi kuaꞌan ña iinii kuvi ñuu ña ndoꞌni kan.
49 A palavra do Senhor se espalhava por toda a região.
50 Ra saa chikaa yuꞌu na judío kan, sava na siꞌi, na toꞌo, na tiaku ini, ra chikaa yuꞌu tu na sava tiaa ndia kunaꞌnu ndee ñuu kan, ña na ndakitaꞌan tuꞌun na ra kanitaꞌan na xiꞌin ra Pablo xiꞌin ra Bernabé, ra tava na ndia ñuu kan kuꞌun ndia kuni na.
50 Mas os judeus incitaram as mulheres piedosas de elevada posição e os principais da cidade. E, provocando perseguição contra Paulo e Barnabé, os expulsaram do seu território.
51 Ra saa sakoyo ra Pablo yaka xaꞌa ra, ra saa tu ra Bernabé va, ra ña kan kuvi ña kaꞌan xaꞌa ndia ña ndïso ka ndia xaꞌa kuachi ña sa na ñuu kan, ndia saa ra ndakiꞌin ndia kuaꞌan ndia chi ñuu kaꞌnu Iconio va.
51 Estes sacudiram o pó dos seus pés em protesto contra eles e foram para Icônio.
52 Ndi su takundiꞌi yuvi na xa ndakiꞌin tuꞌun Jesús, ra tiaa ni va kusii ini na kan, ra iyoo tu Tachi Yii xiꞌin va na.
52 Os discípulos continuavam cheios de alegria e do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?