Atos 13
MXV vs NTLH
1 Ra veꞌe ñuꞌu ñuu Antioquía ke ndixiyo ndia ndikaꞌan ndoso tuꞌun yuꞌu Ndioxi, ra ndixiyo tu ndia maestro sañaꞌa yuvi va, Ra ndia yoꞌo kuvi ndia: ra Bernabé, xiꞌin ra Simón (ra ra kan kuvi ra ndikaꞌan na ra tuun xiꞌin), xiꞌin ra Lucio ra kee ñuu Cirene, xiꞌin ra Manaén (ra ra kan kuvi ra inuu xaꞌnu xiꞌin ra Herodes, ra xikuu ra chiñu chee chi Galilea), xiꞌin ra Saulo.
1 Na igreja de Antioquia havia os seguintes profetas e mestres: Barnabé; Simeão, chamado “o Negro”; Lúcio, de Cirene; Manaém, que havia sido criado junto com o governador Herodes ; e Saulo.
2 Ra saa kuu iin kii ra ndee na kaꞌan na xiꞌin Ndioxi, ra iyoo suꞌun na ña ndixïxi na, ra saa ndikaꞌan Tachi Yii xiꞌin na kachi ña saa:
2 Certa vez, quando eles estavam adorando o Senhor e jejuando, o Espírito Santo disse: — Separem para mim Barnabé e Saulo a fim de fazerem o trabalho para o qual eu os tenho chamado.
3 Ra te sandiꞌi na ña ndikaꞌan na xiꞌin Ndioxi xiꞌin ña ndixiyo suꞌun na ña ndixïxi na, ra saa chindee na ndaꞌa na sata ndia ña ndikaꞌan na xiꞌin Ndioxi xaꞌa ndia. Ra te ndiꞌi saa nindiayu taꞌan na xiꞌin ndia ña kee ndia kuaꞌan ndia kaꞌan ndoso ndia.
3 Então eles jejuaram, e oraram, e puseram as mãos sobre Barnabé e Saulo. E os enviaram na sua missão.
4 Ra saa tiꞌvi Tachi Yii, ra Bernabé xiꞌin ra Saulo, kuaꞌan ndia ñuu Seleucia ña ndikaa yuꞌu mini, ra te ndixaa ndia ikan ra saa nandaa ndia itun xika nuu mini ra ndakiꞌin ndia kuaꞌan ndia ñuꞌú ña ndikaa niꞌni nuu mini ña nani Chipre.
4 Barnabé e Saulo, tendo sido enviados pelo Espírito Santo, foram até a cidade de Selêucia e dali embarcaram para a ilha de Chipre.
5 Ra te ndixaa ndia ñuu ña nani Salamina, ra ikan xaꞌa ndia kaꞌan ndoso ndia tuꞌun Ndioxi ta veꞌe ñuꞌu, ta veꞌe ñuꞌu na judío ña iyoo kan. Ra kuaꞌan tu ra Juan Marcos va ña chindiee taꞌan ra xiꞌin ndia.
5 Quando chegaram à cidade de Salamina, começaram a anunciar a palavra de Deus nas sinagogas . E eles tinham João Marcos para ajudá-los no trabalho missionário.
6 Ra xinuꞌni ndia saa ndixaa ndia, ndia ñuu ña nani Pafos va. Ra ikan ndakutaꞌan ndia xiꞌin iin ra judío ra nani Barjesús, ra ra saka kuvi ra. Ra kuaꞌa ni yuvi sandaꞌvi ra, ña ndikaꞌan ra ña kuu ra ra kaꞌan ndoso tuꞌun yuꞌu Ndioxi.
6 Eles atravessaram toda a ilha, chegando até a cidade de Pafos. Ali encontraram um judeu que era mágico e falso
7 Ra vaꞌa ni xitaꞌan ra xiꞌin ra chiñu chee ra nani Sergio Paulo, ra ra chiñu kan ra ndichi ni ra, ña kan ke vaꞌa kana ra ra Bernabé xiꞌin ra Saulo ña kuaꞌan ndia nuu ra, saa chi kuni ni ra ña kuni soꞌo ra tuꞌun Ndioxi.
7 Ele era amigo de Sérgio Paulo, o governador da ilha, que era um homem muito inteligente. O Governador mandou chamar Barnabé e Saulo, pois queria ouvir a palavra de Deus.
8 Ndi su nditäxi vaꞌa vi ra saka kan ña kandixa ra chiñu chee kan tuꞌun Ndioxi. Ra ra saka kan, ra Elimas ke kachi kivi ra tuꞌun griego.
8 Mas o mágico Elimas (este é o nome dele em grego ) era contra os apóstolos . Ele não queria que o Governador aceitasse a fé cristã.
9 Saa ra tiaa ni chitu ra ra Saulo ra ndakunani Pablo xiꞌin Tachi Yii, ra saa iin kaxi kaxi ndakotoꞌni ra nuu ra saka kan,
9 Então Saulo, também conhecido como Paulo , cheio do Espírito Santo, olhou firmemente para Elimas
10 ra ndikaꞌan ra xiꞌin ra, kachi ra saa:
10 e disse: — Filho do Diabo! Inimigo de tudo o que é bom! Homem mau e mentiroso! Por que é que você não para de torcer o verdadeiro ensinamento do Senhor?
11 Ra vichin taxi Ndioxi tundoꞌo ndaꞌa kun ra kukuaa kun ndiaꞌvi kii, ra küni ka kun ña yeꞌe ñuꞌu.
11 Agora escute! O Senhor vai castigá-lo. Você ficará cego e não verá a luz do sol por algum tempo. No mesmo instante Elimas sentiu uma nuvem escura cobrir os seus olhos e ele começou a se virar para todos os lados, procurando alguém que o guiasse pela mão.
12 Ra te xini ra chiñu chee ka ña kuu kan, ra kandixa va ra, ra ndakanda ni ini ra xiꞌin ña sañaꞌa na xaꞌa Ndioxi.
12 Quando o Governador viu isso, creu e ficou muito admirado com os ensinamentos a respeito do Senhor Jesus.
13 Ra saa ndakiꞌin ra Pablo kuaꞌan ra xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra ñuu Pafos ra ikan ndandaa ndia itun xika nuu mini, ra ndakiꞌin ndia kuaꞌan ndia chi ñuu Perge ña ndikaa chi Panfilia. Ra ra Juan Marcos nindoo ñuu Pafos va, ra ikan nandiko ra kuanuꞌu ra ñuu Jerusalén va.
13 Paulo e os seus companheiros navegaram da cidade de Pafos até Perge, uma cidade da província da Panfília. Porém João Marcos os deixou e voltou para Jerusalém.
14 Ra ta ndiꞌi ndikaꞌan ndoso ndia tuꞌun Ndioxi ñuu Perge, ra saa ndakiꞌin ndia kuaꞌan ndia ñuu Antioquía ña ndikaa chi Pisidia va. Ra saa kuu ra ndakiꞌin ndia kuaꞌan ndia veꞌe ñuꞌu nuu ndakutaꞌan na judío iin kii ña ndakindiee na, ra te ndixaa ndia ra saa ndikiꞌvi ndia ini veꞌe ñuꞌu kan ndakundee ndia.
14 Eles continuaram a viagem, indo de Perge até a cidade de Antioquia, no distrito da Pisídia. No sábado entraram na sinagoga e sentaram-se.
15 Ra te ndiꞌi kaꞌvi na ndiayu Ndioxi ña tiaa ra Moisés, xiꞌin ña tiaa na ka sava na ndikaꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioxi, ra saa tiꞌvi ndia kunaꞌnu veꞌe ñuꞌu kan tuꞌun nuu ra Pablo xiꞌin ndia taꞌan ra, ra suꞌva ke kachi ndia:
15 Depois da leitura da Lei de Moisés e dos livros dos Profetas , os chefes da sinagoga mandaram dizer a eles: — Irmãos, se vocês têm alguma palavra para animar o povo, podem falar agora.
16 Ra saa ndakundichi ra Pablo ra ndixika ndaꞌa ra nuu yuvi kan ña na koo taxin yuꞌu na. Ra saa ndikaꞌan ra xiꞌin na kachi ra saa:
16 Então Paulo se levantou, fez um sinal com a mão, pedindo silêncio, e começou a dizer: — Homens de Israel e todos vocês não judeus que
17 Tata yo Ndioxi, ra ^kiꞌin kuenda xiꞌin ñuu yo Israel, kuvi ra ndikaxin na xii xikua yo, ra ndukuaꞌa ni na xa ra ta ndixaꞌan na xindee na ñuu Egipto, ra te ndiꞌi saa tava ra na xiꞌin ndiee ra ñuu kan.
17 O Deus do povo de Israel escolheu os nossos antepassados quando moravam na terra do Egito e fez deles um grande povo. Ele os tirou de lá com grande poder
18 Ra uvi xiko saa kuiya ña ndixika na iku yuu, ra xïin va Ndioxi xa ndiee ini ra xiꞌin na.
18 e, no deserto, aguentou aquela gente durante quarenta anos.
19 Ra sandiꞌi ra xaꞌa uxa ñuu ña xindoꞌni chi Canaán, ra ndataxi ra ñuꞌu kan ndaꞌa na xii xikua va yo.
19 Ele destruiu sete povos na terra de Canaã, e o povo de Israel se tornou dono das terras deles.
20 Ra ta ndiꞌi, ra saa taxi ra tiaa ndia xaꞌndia chiñu nuu na, kuꞌva kumi ciento sava kuiya, iin saa ndia kuiya ña xaꞌndia chiñu ra Samuel ra ndikaꞌan ndoso tuꞌun yuꞌu Ndioxi.
20 Tudo isso levou uns quatrocentos e cinquenta anos. — Depois disso Deus lhes deu juízes, até o tempo de Samuel.
21 Ra saa xaꞌa na nduku na iin rey ra kaꞌndia chiñu nuu na nuu Ndioxi, ra saa taxi Ndioxi ra Saúl, seꞌe ra Cis, ra kuu ndiseꞌe ra Benjamín, ña xaꞌndia ra chiñu inka uvi xiko kuiya.
21 Quando o povo pediu um rei, ele lhes deu Saul, filho de Quis, da tribo de Benjamim, para ser rei deles durante quarenta anos.
22 Ra ta kindiaa Ndioxi chiñu ndaꞌa ra rey Saúl, ra ndataxi ra ndiayu ndaꞌa ra David ña nduu ra rey, ra saa ndikaꞌan ra xaꞌa ra, kachi ra saa: “Ra David, seꞌe ra Isaí, kuvi iin tiaa ra vaꞌa, ra xani ini ta kuꞌva xani ini yu, ra ra kan kuvi ra sanduvi takundiꞌi chiñu ña kuni yu”, kachi ra.
22 Depois que tirou Saul, Deus pôs Davi como rei e disse isto a respeito dele: “Encontrei em Davi, filho de Jessé, o tipo de pessoa que eu quero e que vai fazer tudo o que eu desejo.”
23 Ra ndiseꞌe ra David kan kuvi Jesús ra ndikaxin Ndioxi sakaku na ñuu yo Israel va. Ra xa saa ke iyoo tu ña kindoo mii Tata yo Ndioxi xiꞌin na xii xikua va yo.
23 Um dos descendentes de Davi foi Jesus, a quem Deus pôs como Salvador de Israel, como havia prometido.
24 Ra ta kumani ka xaa Jesús, ra xa ndixika va ra Juan ra sakuchi yuvi ña ndikaꞌan ndoso ra tuꞌun Ndioxi nuu takundiꞌi na Israel, ña na nandiko ini na xaꞌa kuachi na, ra kuchi na, kachi ra.
24 Antes da vinda de Jesus, João Batista anunciou a sua mensagem a todo o povo de Israel, dizendo que eles deviam se arrepender e ser batizados.
25 Ra ta xa ndinumi kaꞌni na ra Juan kan, ra saa ndikaꞌan ra kachi ra saa: “Süvi vi yuꞌu kuvi ra ndixaa sakaku ndoꞌo, ndi su chi sata yuꞌu ndikun iin tiaa vaxi ra, ra ndia nii chiñu loꞌo köo ndiayu yu sa yu nuu ra, saa chi ndia nii ndixan vi ra ke kuchüun yu ndaxi yu, saa chi chee ni ka va ra kan nuu yuꞌu”, kachi ra.
25 Mas, quando João estava terminando a sua missão, disse ao povo: “Quem é que vocês pensam que eu sou? Eu não sou aquele que vocês estão esperando. Mas escutem! Ele vem depois de mim, porém eu não mereço a honra de tirar as sandálias dos pés dele.”
26 ’Ña kan ke na kundaa ini ndoꞌo, na ñani yo, na kuu ndiseꞌe ra Abraham, ra saa tu ndoꞌo, na küu judío va ra kandixa ndo Ndioxi, chi xaꞌa takundiꞌi va yo ke taxi Ndioxi tuꞌun ra ña sakaku ña yoo.
26 Paulo continuou: — Meus irmãos, descendentes de Abraão, e também vocês não judeus que temem a Deus, escutem! Essa mensagem de salvação foi mandada para todos nós.
27 Ndi su na ndee Jerusalén xiꞌin ndia chiñu xaꞌndia chiñu nuu na, ra ndindaküni vi na Jesús ña kuu ra ra kixi sakaku yoo, ra nii tuꞌun ña tiaa ndia ndikaꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioxi xinaꞌa, ña kaꞌvi na veꞌe ñuꞌu ta iin ta iin kii ndakindiee na ke ndikundäa ini na xiꞌin vi; ña kan ke ta xaꞌni na Jesús ra ndixinu nuu tuꞌun kan.
27 De fato, os moradores de Jerusalém e os seus líderes não entenderam que Jesus é o Salvador. E também não compreenderam as palavras dos livros dos Profetas, que são lidos todos os sábados. Mesmo assim, ao condenarem Jesus, eles estavam cumprindo essas profecias .
28 Ra vaꞌa ni köo va kuachi ra ndindaniꞌi na, ndi su ndikaꞌan va na xiꞌin ra Pilato ña katakaa ra ra ndika cruz ndixiꞌi ra.
28 E, embora não encontrassem nenhuma razão para condená-lo à morte, pediram a Pilatos que mandasse matá-lo.
29 Ra ta ndiꞌi xa na takundiꞌi ña kaꞌan tuꞌun Ndioxi xaꞌa Jesús ña xiniñuꞌu ndoꞌo ni ra, ra saa sanuu na ra ndaꞌa cruz ra ndinduxin na ra.
29 Depois de fazerem tudo o que as Escrituras Sagradas falam a respeito dele, eles o tiraram da cruz e o puseram num túmulo.
30 Ndi su sandatiaku va Ndioxi ra.
30 Mas Deus o ressuscitou,
31 Ra kuaꞌa ni ka va kii ndita ra ndixika ra xiꞌin na xitaꞌan xiꞌin ra, na kee xiꞌin ra chi Galilea ra iin saa xaa na xiꞌin ra ndia Jerusalén. Ra na kan kuvi na kaꞌan ndoso nuu yuvi xaꞌa ra vichin va.
31 e durante muitos dias ele apareceu às pessoas que o tinham acompanhado da Galileia até Jerusalém. Agora essas pessoas são testemunhas que falam a respeito de Jesus ao povo de Israel.
32 ’Xaꞌa ña kan ke ndatuꞌun tu nduꞌu va xiꞌin ndo vichin, xaꞌa tuꞌun vaꞌa, ña kindoo Ndioxi xiꞌin na xii xikua yo xinaꞌa.
32 — E nós estamos aqui para trazer o evangelho a vocês.
33 Ra na kundaa ini ndo chi xa saxinu va Ndioxi ña kindoo ra xiꞌin na xii xikua yo nuu yo vichin, saa chi sandatiaku va ra Jesús, ta kuꞌva kachi tutu salmo ña uvi ña kachi suꞌva: “Yoꞌo kuvi seꞌe yu, ra taxi yu ña kutiaku kun vichin”, kachi ña.
33 Deus fez agora para nós o que havia prometido aos nossos antepassados: ele ressuscitou Jesus, como está escrito no Salmo número dois: “Você é o meu Filho; hoje eu me tornei o seu Pai.”
34 Ra xa ndikaꞌan va Ndioxi ña sandatiaku ra Jesús, ra ndia nii ka kii küvi ra. Ra suꞌva ke kachi Ndioxi ndikaꞌan ra: “Ña vaꞌa ña kindoo yu xaꞌa xiꞌin ra David, ra ndaꞌa ndoꞌo va ke taxi yu ña”, kachi ra.
34 — E foi isto o que Deus disse a respeito da ressurreição de Jesus, afirmando que ele nunca seria destruído pela morte: “Eu vou dar a vocês as bênçãos sagradas e certas que prometi a Davi.”
35 Ña kan ke kaꞌan inka salmo kachi ña saa: “Täxi kun tiaꞌyu iki kuñu, ra xachiñu nuu kun, ra kuꞌvi ni ini kun xini kun”, kachi ña.
35 E em outra parte das Escrituras lemos também: “Tu não deixarás que o teu dedicado servo apodreça na sepultura.”
36 Ra na kundaa ini ndo, chi süvi xaꞌa ra David ke kaꞌan tutu salmo kan. Chi ta xitiaku ra, ra ña ndixa ke xaꞌndia va ra chiñu nuu na ñuu ra ta kuꞌva kuni Ndioxi, ndi su te ndixiꞌi ra, ra ninduxin na ra xiꞌin na iva siꞌi ra, ra nditiaꞌyu va ra.
36 E Paulo disse ainda: — Na verdade, Davi, no seu tempo, cumpriu os planos de Deus. Depois morreu, foi sepultado ao lado dos seus antepassados e apodreceu na sepultura.
37 Ña kan ke na kundaa ini ndo, chi xaꞌa Jesús va ke kaꞌan ña, saa chi ra kan kuvi ra ndatiaku xa Ndioxi, ra nditiäꞌyu iki kuñu ra.
37 Mas isso não aconteceu com aquele que Deus ressuscitou. Meus irmãos, todos vocês precisam saber com certeza que é por meio de Jesus que a mensagem do perdão de pecados é anunciada a vocês. Precisam saber também que quem crê é libertado de todos os pecados dos quais a Lei de Moisés não pode livrar.
38 Na taꞌan yo, na kundaa ini ndo, chi Jesús ra kaꞌan ndi xaꞌa xiꞌin ndo yoꞌo, kuvi ra kuchuun koo kaꞌnu ini xaꞌa kuachi ndo.
38 — ausente —
39 Ra takundiꞌi na kandixa Jesús, ra xa ta kuꞌva iyoo yuvi na köo kuachi va ndasa ra na, ndi su ta xindoꞌni na tixi ndiayu ña ndakoo ra Moisés ra ndïxa vi Ndioxi saa xiꞌin na.
39 — ausente —
40 Ra kuenda ni na koo ndo, ña vaꞌa na ndöꞌo ndo tundoꞌo ña tiaa na ndikaꞌan ndoso tuꞌun yuꞌu Ndioxi xaꞌa xinaꞌa, ta kachi na suꞌva:
40 Portanto, tenham cuidado para que não aconteça o que os profetas disseram:
41 Na kundaa ini ndóꞌo̱, na ^xa siki Ndioxi, ra na ndakanda ini ndo, ra na ndoñuꞌu ndo;
41 “Prestem atenção, vocês que zombam de Deus! Fiquem espantados e morram. Pois o que vou fazer agora é uma coisa em que vocês não acreditariam, mesmo que alguém explicasse.”
42 Ra ta sandiꞌi ra Pablo ndikaꞌan ndoso ra nuu na, ra saa kanata ra ini veꞌe ñuꞌu na judío kan xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra. Saa ra kuyachin va yuvi na küu judío ra ndikaꞌan na xiꞌin ra ña na kixi tuku ra inka kii ndakindiee ña sañaꞌa ra na tuꞌun Ndioxi.
42 Quando Paulo e Barnabé estavam saindo da reunião, as pessoas pediram com insistência que eles voltassem no sábado seguinte a fim de falarem sobre o mesmo assunto.
43 Ra ta nindutia ndiꞌi na kee veꞌe ñuꞌu kan kuaꞌan na, ra saa ndakundikun kuaꞌa ni na judío, xiꞌin na küu judío na kandixa Ndioxi kuaꞌan na sata ra Pablo xiꞌin ra Bernabé. Ra ndikaꞌan ndia xiꞌin na ña na ndïko ini na kundikun na Ndioxi, ra xá ña vaꞌa ña kaꞌnu xiꞌin na.
43 Depois da reunião, muitos judeus e outras pessoas convertidas ao Judaísmo acompanharam Paulo e Barnabé, que falavam com eles e animavam todos para que continuassem firmes na graça de Deus.
44 Ra ta nditiandiaa inka kii ña ndakindiee na, ra saa ndakutaꞌan takundiꞌi na ñuu kan ña kuni soꞌo na tuꞌun Ndioxi.
44 No sábado seguinte quase todos os moradores da cidade foram ouvir a palavra do Senhor.
45 Ndi su ta xini na judío kan ña kuaꞌa ni yuvi ndakutaꞌan ña kuni soꞌo na tuꞌun Ndioxi, saa ra tiaa ni ndukuini ini na xini na ra Pablo, Ra saa xaꞌa na ndikaꞌan ñaꞌa kini na xaꞌa ra, ra ni süvi ña ndaa ke kaꞌan ra, kachi na.
45 Quando os judeus viram aquela multidão, ficaram com muita inveja. Então começaram a dizer o contrário do que Paulo dizia e o insultaram.
46 Ndi su ndiyüꞌvi vi ra Pablo xiꞌin ra Bernabé, chi ndia ndiee ka ndundaku ini va kuvi ndia, ra ndikaꞌan ndia xiꞌin na, kachi ndia saa:
46 Porém Paulo e Barnabé falaram com mais coragem ainda. Eles disseram: — Era necessário que a palavra de Deus fosse anunciada primeiro a vocês que são judeus. Mas, como vocês não querem aceitá-la e acham que não merecem receber a vida eterna, então agora nós vamos anunciar a palavra aos não judeus.
47 Saa chi xa saa ke iyoo chiñu ña xaꞌndia mii Tata yo Jesús nuu va ndi, ta kachi ra suꞌva:
47 Pois esta é a ordem que o Senhor Deus deu a nós, o seu povo: “Eu coloquei você como luz para os outros povos, a fim de que você leve a salvação ao mundo inteiro.”
48 Ra ta xini soꞌo yuvi na küu judío ña ndikaꞌan ra Pablo, saa ra tiaa ni kusii ini na, ra ndikaꞌan na ña vaꞌa ni tuꞌun Ndioxi; ra kandixa takundiꞌi va yuvi na xa niniꞌi taꞌvi ña kutiaku na xiꞌin Ndioxi ndia ndikaa ndikuꞌun.
48 Quando os não judeus ouviram isso, ficaram muito alegres e começaram a dizer que a palavra do Senhor era boa. E creram todos os que tinham sido escolhidos para ter a vida eterna.
49 Ra saa ndindutia ndoso tuꞌun Ndioxi kuaꞌan ña iinii kuvi ñuu ña ndoꞌni kan.
49 A palavra do Senhor se espalhou por toda aquela região.
50 Ra saa chikaa yuꞌu na judío kan, sava na siꞌi, na toꞌo, na tiaku ini, ra chikaa yuꞌu tu na sava tiaa ndia kunaꞌnu ndee ñuu kan, ña na ndakitaꞌan tuꞌun na ra kanitaꞌan na xiꞌin ra Pablo xiꞌin ra Bernabé, ra tava na ndia ñuu kan kuꞌun ndia kuni na.
50 Mas os judeus atiçaram as mulheres não judias da alta sociedade convertidas ao Judaísmo e também os homens mais importantes da cidade. E começaram a perseguir Paulo e Barnabé e os expulsaram daquela região.
51 Ra saa sakoyo ra Pablo yaka xaꞌa ra, ra saa tu ra Bernabé va, ra ña kan kuvi ña kaꞌan xaꞌa ndia ña ndïso ka ndia xaꞌa kuachi ña sa na ñuu kan, ndia saa ra ndakiꞌin ndia kuaꞌan ndia chi ñuu kaꞌnu Iconio va.
51 Então os apóstolos sacudiram a poeira das suas sandálias, em sinal de protesto contra eles, e foram para a cidade de Icônio.
52 Ndi su takundiꞌi yuvi na xa ndakiꞌin tuꞌun Jesús, ra tiaa ni va kusii ini na kan, ra iyoo tu Tachi Yii xiꞌin va na.
52 E os cristãos de Antioquia continuaram muito alegres e cheios do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?