Atos 2

MCP vs ARA

ARA Almeida Revista e Atualizada 1993

¹ Ja jwɔ̂w lʉ́ Pantekôt í á wɔ́ɔ́s yí, bɛ̂sh bwə́ á bə bwə́ njúl kʉkʉ̂l ŋgwúd.

¹ Ao cumprir-se o dia de Pentecostes, estavam todos reunidos no mesmo lugar;

² Seegya nə́ nyúl ncíndə́ mú zhu gwɔ̂w nə́mə́ nda ja məma ŋkwɔ̧̂ mə dʉ kuŋg yí. Ncíndə́ nyɔɔŋg í mú lwánd njɔ́w bwə́ á bə yí wɛ̂sh nə́ cwɔ́ɔ́.

² de repente, veio do céu um som, como de um vento impetuoso, e encheu toda a casa onde estavam assentados.

³ Nə ndɛɛ́ bwə́ mú dʉ́g bíl ísâ í ŋgə́ wɔ́ɔ́s nda məjûm mə́ kuda. Isâ byɔɔŋg í mú ŋgə bɔ́ɔ́g ŋgə kə badʉwo muud yɛ̂sh nyúúlʉ́d.

³ E apareceram, distribuídas entre eles, línguas, como de fogo, e pousou uma sobre cada um deles.

⁴ Bɛ̂sh bwə́ mú lwánd nə Ŋkɛ̧́ŋkɛ̧̂ Shíshim nə́ cwɔ́ɔ́, bwə́ mú tɛ́ɛ́d ŋgə́lə lás mɔ́ɔ́l mə́kə̂l nda Shíshim í á ŋgə sá nə́ bwə́ lásʉ́g nə́.

⁴ Todos ficaram cheios do Espírito Santo e passaram a falar em outras línguas, segundo o Espírito lhes concedia que falassem.

⁵ Í á bə *Oyúdɛn bwə́ njúl Yurʉ́səlɛm, Oyúdɛn bwə́ mə́ wá lâm wə́ Zɛmbî wá, bwə́ á zhu ílwoŋ i búúd byɛ̂sh bísə́ joŋ dɨ́ shí yí.

⁵ Ora, estavam habitando em Jerusalém judeus, homens piedosos, vindos de todas as nações debaixo do céu.

⁶ Ja sâ nɨ mə́ gwɨ́ɨ́g lɔɔm nə lɔɔm yí, búúd bwə́ mú zə sɛɛŋgya bwə́ kú mpu sâ bwə́ cɨ́g yí nəcé muud yɛ̂sh ŋgə́lə gwág obúgʉla bwə́ ŋgə́ lás kə́l lʉ́ byélé dɛ́.

⁶ Quando, pois, se fez ouvir aquela voz, afluiu a multidão, que se possuiu de perplexidade, porquanto cada um os ouvia falar na sua própria língua.

⁷ Fʉg í á jímb bwo mílúúd, bwə́ ŋgə́ jág bul káam, bwə́ mú ŋgə cɨ nə́: «Ŋgaá nə́ búúd bwə́ ŋgə́ lás ɔ́ga bɛ̂sh bʉ́sə buud wâ Galilê?

⁷ Estavam, pois, atônitos e se admiravam, dizendo: Vede! Não são, porventura, galileus todos esses que aí estão falando?

⁸ Ká ntʉdɛlɛ́ í mpú zə bə nə́ sə́ ŋgə́g nə gwág bwə́ ŋgə́ lás məkə́l mə́sʉ́, muud yɛ̂sh yag kə́l lʉ́ byélé dɛ́ yɛ́?

⁸ E como os ouvimos falar, cada um em nossa própria língua materna?

⁹ Nə Oparʉt, nə buud ɔ́ Mɛdî nə bɔɔŋg wâ Elam, nə bɔɔŋg bwə́ dʉ ji Məzhuputamî nə Yudéa, nə bɔɔŋg wâ Kapados nə́mə́, nə Pɔ̂ŋ nə Azî,

⁹ Somos partos, medos, elamitas e os naturais da Mesopotâmia, Judeia, Capadócia, Ponto e Ásia,

¹⁰ nə Frizhî, nə Pamʉfilî nə́mə́, nə Igîpten, nə məfaan mə́ Libî mâ ŋgɛɛ́ ŋgwə́la Sirɛ̂n, nə buud bwə́ ámə zhu Róma wá,

¹⁰ da Frígia, da Panfília, do Egito e das regiões da Líbia, nas imediações de Cirene, e romanos que aqui residem,

¹¹ fwámɛ́ Oyúdɛn, nə ojóŋ bwə́ á zə nyíi mísɔɔn Oyúdɛn dɨ́ wá, nə buud ɔ́ Kʉrɛ̂t nə Arabî. Ntʉdɛlɛ́ sə́ ŋgə́ gwág buud ɔ́ga bwə́ ŋgə́ bwiiŋg məma mísɔ́ɔ́lʉ́gʉ́ mí Zɛmbî sə́dɨ́ mə́kə́l mə́ byélé dɨ́ yɛ́?»

¹¹ tanto judeus como prosélitos, cretenses e arábios. Como os ouvimos falar em nossas próprias línguas as grandezas de Deus?

¹² Bɛ̂sh fʉg í á jímb mílúúd, bwə́ kú ná mpu sâ bwə́ cɨ́g yí. Bwə́ mú ka ŋgə cɨ bwə́mɛ́ nə bwə́mɛ́ nə́: «Jáyɛ́ í mə́ bə ga?»

¹² Todos, atônitos e perplexos, interpelavam uns aos outros: Que quer isto dizer?

¹³ Bɔ́ɔ́lʉ́gá bâŋ bwə́ mú ŋgə cágʉlə obúgʉla, bwə́ nə́: «Bwə́ mə́ lwánd nə məlwəg.»

¹³ Outros, porém, zombando, diziam: Estão embriagados!

¹⁴ Pyɛ̂r bə́nɔ̂ŋ *buud ɔ lwámá wûm nə ŋgwúd bwə́ mú ka zə tɔ̂w tâm buud. Pyɛ̂r mú bʉ̂n kə́l gwɔ́w-gwɔ̂w, lás nə bwo nə́: «Yé *Oyúdɛn nə bɨ bɛ̂sh buud bɨ́ ŋgə́ ji Yurʉ́səlɛm wá, bɨ ɔ mpú ntɨ mə́lwə̂ kə́ga mə́dɨ́, bɨ mə́ jəlá nə mpu sâ ga.

¹⁴ Então, se levantou Pedro, com os onze; e, erguendo a voz, advertiu-os nestes termos: Varões judeus e todos os habitantes de Jerusalém, tomai conhecimento disto e atentai nas minhas palavras.

¹⁵ Buud ɔ́ga bwə́ aŋgɛ̂ nə fudə nə məlwəg nda bɨ́ ŋgə́ cɨ nə́. Ŋgaá nə́ jwɔ̂w dʉ́sə ná njɨ məwəla ibuu mâ mpʉ́mán mpʉ́mán.

¹⁵ Estes homens não estão embriagados, como vindes pensando, sendo esta a terceira hora do dia.

¹⁶ Í yidá bə nə́ sâ Zhuwɛ̂l *muud micúndə́ nyə á jaaw yí, gwə́ wə́ í mə́ bwəmá ga, nyə á cɨ nə́:

¹⁶ Mas o que ocorre é o que foi dito por intermédio do profeta Joel:

¹⁷ Í bá bə nə́, mwɔ̂w mâ məzhúgʉ́lâ,

¹⁷ E acontecerá nos últimos dias, diz o Senhor, que derramarei do meu Espírito sobre toda a carne; vossos filhos e vossas filhas profetizarão, vossos jovens terão visões, e sonharão vossos velhos;

¹⁸ Jɨ́ ntɔ́. Mə bá shwu ósɔ́ɔl ɔ mə́sáal bâm Shíshim wâm mwɔ̂w mɔɔŋgʉ́d,

¹⁸ até sobre os meus servos e sobre as minhas servas derramarei do meu Espírito naqueles dias, e profetizarão.

¹⁹ Mə bá wééshʉli *ísâ í mímbʉ́gú gwɔ́w joŋʉd,

¹⁹ Mostrarei prodígios em cima no céu e sinais embaixo na terra: sangue, fogo e vapor de fumaça.

²⁰ shúshwóógʉ́ nə mwásə́ mə́ Cwámba í zə́g wɔ́ɔ́s,

²⁰ O sol se converterá em trevas, e a lua, em sangue, antes que venha o grande e glorioso Dia do Senhor.

²¹ Nə́ ndɛɛ́, múúd yɛ̂sh mə bá kɨ̂m jɔ̂w jínə́ mə́ Cwámba yɛ́, a bá cʉgə.

²¹ E acontecerá que todo aquele que invocar o nome do Senhor será salvo.

²² «Bag ɔ́ *Izʉrəyɛ̂l, gwágʉ́lə́gá sâ mə́ ŋgə́ cɨ yí. Zɛmbî nyə a wééshʉli bɨ́ *məshimbá nə isâ í mímbʉ́gú nə isâ í ntɔ̧́ búud ŋkwóŋ yí. Nyə a wééshʉli byo məbwə̂ mə́ Yésus á Nazarɛ̂t dɨ́ nda bɨ́ mə́ bwéy mpu nə́. Ntɔ́ jɨ nə́ Zɛmbî nyə á mpu lwóya nə́ nyə wə́ nyə á ntɨ bɨ́ Yésus á Nazarɛ̂t wɔɔŋgʉ̂,

²² Varões israelitas, atendei a estas palavras: Jesus, o Nazareno, varão aprovado por Deus diante de vós com milagres, prodígios e sinais, os quais o próprio Deus realizou por intermédio dele entre vós, como vós mesmos sabeis;

²³ Zɛmbî mú sá nə́ bɨ bííg muud wɔɔŋgʉ̂ nə́mə́ nda nyə́mɛ́fwó Zɛmbî nyə á ŋwa cígʉ́lá nə́, nda nyə á bwey mpu nə́. Bɨ á kusha nyə nə buud bʉ́sə́ kú bísh mə́cɛ̧ɛ̧ wá, bɨ́ sá nə́ bwə́ gwúg nyə, bwə́ músə bwambʉlə nyə kwolós dɨ́.

²³ sendo este entregue pelo determinado desígnio e presciência de Deus, vós o matastes, crucificando-o por mãos de iníquos;

²⁴ Njɨ, Zɛmbî nyə a gwûmʉshi nyə, a fɛɛmʉshi nyə nə shwɨy nəcé shwɨy í á shígɛ́ nywá bə nə ŋkul máánd nyə kandʉgə.

²⁴ ao qual, porém, Deus ressuscitou, rompendo os grilhões da morte; porquanto não era possível fosse ele retido por ela.

²⁵ Dávid nyə á wámbʉlə cɨ shú dɛ́d nə́:

²⁵ Porque a respeito dele diz Davi: Diante de mim via sempre o Senhor, porque está à minha direita, para que eu não seja abalado.

²⁶ Ntɔ́, lâm wâm wúsə nə məshusʉg, jûm dâm í ŋgə kɔɔs nə jámbə́.

²⁶ Por isso, se alegrou o meu coração, e a minha língua exultou; além disto, também a minha própria carne repousará em esperança,

²⁷ nəcé wo abʉ́lɛ́ sá nə́ mə kə́g myeesh baŋ mínjîm,

²⁷ porque não deixarás a minha alma na morte, nem permitirás que o teu Santo veja corrupção.

²⁸ Wo a sá nə́ mə mpúg məzhɨɨ́ mə́ cʉg,

²⁸ Fizeste-me conhecer os caminhos da vida, encher-me-ás de alegria na tua presença.

²⁹ «Bwááŋg, magʉləgá nə́ mə jááwʉg bɨ́ nə́ kpwɔɔ́ nə́, mpáámbə́ íshé *Dávid nyə a shí yə, nyə á dɔw, shwoŋ nyɛ́ nyísə ná wa sə́dɨ́ zə wɔ́ɔ́s múús.

²⁹ Irmãos, seja-me permitido dizer-vos claramente a respeito do patriarca Davi que ele morreu e foi sepultado, e o seu túmulo permanece entre nós até hoje.

³⁰ Njɨ, nda nyə á bə muud micúndə́ nə́, nyə á bwey mpu nə́ Zɛmbî nyə á kaag nyə, a kɛɛn bʉ́bə́lɛ́ nə́ a bá jil ŋgwɔ́l mwân yé, məbyá mɛ́ mâ nyəmɛ́fwó, a bá jil nyə nyə́dɨ́ jiya ící dɨ̂.

³⁰ Sendo, pois, profeta e sabendo que Deus lhe havia jurado que um dos seus descendentes se assentaria no seu trono,

³¹ Nyə á bwey dʉ́g nə́ Yésus mə bá gwûm, gwûmʉ́lə wɔɔŋg wə́ nyə á ŋgə cɨ ja nyə á lás nə́: “Bwə́ á shígɛ́ myaas nyə baŋ mínjîm, nyúúl nyɛ́ í á shígɛ́ bwo shwóŋʉd”.

³¹ prevendo isto, referiu-se à ressurreição de Cristo, que nem foi deixado na morte, nem o seu corpo experimentou corrupção.

³² «Yésus wɔɔŋgʉ̂, Zɛmbî nyə á gwûmʉshi nyə, sə́ bɛ̂sh sə́ bʉ́sə owúshinɛd wâ lâŋ wɔɔŋg.

³² A este Jesus Deus ressuscitou, do que todos nós somos testemunhas.

³³ Mbwə̂ məncwûm mə́ Zɛmbî í á bʉ̂n nyə gwɔ̂w. Ŋkɛ̧́ŋkɛ̧̂ Shíshim Zɛmbî nyə á kaag yɛ́, a mə́ lə́g nyə wə́ Dâ, a mə́ shwu sə́ nyə, gwə́ wə́ bɨ́ ŋgə́ gwág bɨ́ ŋgə́ dʉ́g nə sə́ ga.

³³ Exaltado, pois, à destra de Deus, tendo recebido do Pai a promessa do Espírito Santo, derramou isto que vedes e ouvis.

³⁴ — ausente —

³⁴ Porque Davi não subiu aos céus, mas ele mesmo declara: Disse o Senhor ao meu Senhor: Assenta-te à minha direita,

³⁵ — ausente —

³⁵ até que eu ponha os teus inimigos por estrado dos teus pés.

³⁶ Yé bag ɔ Izʉrəyɛ̂l bɛ̂sh, bɨ́ mə́ jəlá nə ka mpu kú nə məshwán nə́ Yésus bɨ́ á bwambʉlə kwolós dɨ́ yɛ́, Zɛmbî mə́ sá nə́ a bə́g Cwámba, a bə *Krîst.»

³⁶ Esteja absolutamente certa, pois, toda a casa de Israel de que a este Jesus, que vós crucificastes, Deus o fez Senhor e Cristo.

³⁷ Kaand nɨ nyə á kwiy buud milâm, bwə́ mú jî Pyɛ̂r bə́nɔ̂ŋ *buud ɔ lwámá nə́: «Bwááŋg e, sə́ sáág ntʉdɛlɛ̂?»

³⁷ Ouvindo eles estas coisas, compungiu-se-lhes o coração e perguntaram a Pedro e aos demais apóstolos: Que faremos, irmãos?

³⁸ Pyɛ̂r mú bɛ̧sa nə bwo nə́: «Cɛ́ndʉ́gá mitə́dʉ́gá, muud yɛ̂sh dúwanʉgɨ́ jínə́ mə́ Yésus-Krîst dɨ́, Zɛmbî jwúg bɨ́ nə *misə́m mín. Ntɔ́, bɨ mú lə́g yána mə́ Zɛmbî, yána dɔɔŋg wə́ Ŋkɛ̧́ŋkɛ̧̂ Shíshim.

³⁸ Respondeu-lhes Pedro: Arrependei-vos, e cada um de vós seja batizado em nome de Jesus Cristo para remissão dos vossos pecados, e recebereis o dom do Espírito Santo.

³⁹ Nəcé ŋkaagə́ mə́ Zɛmbî í dʉ́gyá nə bɨ̂, nə bwân bʉ́n, nə bɔ́ɔ́l búúd bɛ̂sh bʉ́sə́ óshwóg-óshwóg wá, bímbí dɛ̂sh Zɛmbî mə bá jɔ̂w yí.»

³⁹ Pois para vós outros é a promessa, para vossos filhos e para todos os que ainda estão longe, isto é, para quantos o Senhor, nosso Deus, chamar.

⁴⁰ Pyɛ̂r mú nə́mə́ kwo ŋgə lás nə bwo bíl zhwog iciyá na, ŋgə cwîny bwo, nyə nə bwo nə́: «Túbʉ́gá wú na kala búúd á lɨ́lɨŋgɨ̂ nɨɨ́d.»

⁴⁰ Com muitas outras palavras deu testemunho e exortava-os, dizendo: Salvai-vos desta geração perversa.

⁴¹ Buud bwə́ á magʉlə kaand yé wá, bwə́ á duwan. Jwɔ̂w dɔɔŋgʉ́, buud bwə́ á kwɨ́dʉli *Dɔ̧ lʉ́ óbúgʉla dɨ́ kúnə́-kúnə buud otɔ́ɔ́shin olɔ́ɔl.

⁴¹ Então, os que lhe aceitaram a palavra foram batizados, havendo um acréscimo naquele dia de quase três mil pessoas.

⁴² Obúgʉla bɛ̂sh bwə́ á dʉ sá zɛ́ny bɛ̧ɛ̧́lə mínjɨ́ɨ́gʉ́lá mí búúd ɔ lwámá, zɛ́ny cʉg sɛɛŋgí á omínyɔŋʉ̂, zɛ́ny dʉ́lə féya bʉlɛ́d, nə zɛ́ny dʉ́lə ji ísɛɛŋgyá í mə́jəgʉlad.

⁴² E perseveravam na doutrina dos apóstolos e na comunhão, no partir do pão e nas orações.

⁴³ Buud bɛ̂sh bwə́ á bə nə gwɔ̧́ɔ̧́gə́, buud ɔ lwámá bwə́ ŋgə́ bul sá *ísâ í mímbʉ́gú nə *isâ í ntɔ̧́ búúd ŋkwóŋ yí.

⁴³ Em cada alma havia temor; e muitos prodígios e sinais eram feitos por intermédio dos apóstolos.

⁴⁴ Buud bɛ̂sh bwə́ á *búgʉla wá bwə́ á dʉ bə kʉ́l ŋgwúd, bwə́ sɛɛŋg isâ byáŋ dʉ bií byo sɛɛŋgí.

⁴⁴ Todos os que creram estavam juntos e tinham tudo em comum.

⁴⁵ Bwə́ á ŋgə kusha məbii máŋ nə isâ byáŋ, bwə́ ka dʉ kawʉla *mwaanɛ̂ wɔɔŋgʉ̂ nə́mə́ nda múúd yɛ̂sh nyə á bə nə məyáŋgan nə́.

⁴⁵ Vendiam as suas propriedades e bens, distribuindo o produto entre todos, à medida que alguém tinha necessidade.

⁴⁶ Bɛ̂sh bwə́ á dʉ sá zɛ́ny kə̌lə *Luŋ mə́ Zɛmbî jwɔ̂w dɛ̂sh mbií ŋgwúd; bwə́ dʉ féya bʉlɛ́d mínjɔ́w minjɔ́w, bwə́ dʉ də ídʉ̂w byáŋ nə məshusʉg, kú nə muud mə ŋkɛ̂ny nyúul.

⁴⁶ Diariamente perseveravam unânimes no templo, partiam pão de casa em casa e tomavam as suas refeições com alegria e singeleza de coração,

⁴⁷ Bwə́ dʉ ságʉsə Zɛmbî, bɔ́ɔ́l búúd bɛ̂sh dʉ ŋwa bwo nə məjilə. Cwámba nyə á dʉ cʉg buud jwɔ̂w dɛ̂sh, a dʉ kwádʉlə bwo *Dɔ̧ dɨ̂.

⁴⁷ louvando a Deus e contando com a simpatia de todo o povo. Enquanto isso, acrescentava-lhes o Senhor, dia a dia, os que iam sendo salvos.

Atos 2

Atalhos do teclado

Ler em outra tradução

Comparar com outra