Lucas 1

AWK vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 WONTO ba kauwȧllo mankulla unnoa tara túġunbilliko ġurránto ġéen kinba,
1 Visto que muitos houve que empreenderam uma narração coordenada dos fatos que entre nós se realizaram,
2 Yanti bo ġearun kin bara ġukulla, unnoa tara nakillikan kurri-kurri kabiruġ ġatun mankillikan wiyellikanne koba.
2 conforme nos transmitiram os que desde o princípio foram deles testemunhas oculares e ministros da palavra,
3 Murrȧrȧġ tia kȧtan yantibo, koito baġ ba tuiġ ko ġirouġ, Teopolo murrȧrȧġ ta,
3 igualmente a mim me pareceu bem, depois de acurada investigação de tudo desde sua origem, dar-te por escrito, excelentíssimo Teófilo, uma exposição em ordem,
4 Ġurra-uwil koa bi tuloa, unnoa tara wiyatoara banuġ ba.
4 para que tenhas plena certeza das verdades em que foste instruído.
5 Yanti-kȧlai ta Herod noa kakulla, Piriwȧl noa kakulla Iudaia ka, kakulla noa tarai hiereu Dhakaria yitirra, Abia-u̇mba konara: ġatun nukuġ ġikoúmba yinálkun koba Aaron-úmba, ġiakai bountoa yitirra Elidhabet.
5 Nos dias de Herodes, rei da Judeia, houve um sacerdote chamado Zacarias, do turno de Abias. Sua mulher era das filhas de Arão e se chamava Isabel.
6 Buloara bula kakulla murrȧrȧġ Eloi kin, mikan ta ġurraiyelléu̇n bula Yehóa-ko noa ba wiyellikanne yarakai ma korien.
6 Ambos eram justos diante de Deus, vivendo irrepreensivelmente em todos os preceitos e mandamentos do Senhor.
7 Keawaran bula wonnai korien kulla, bountoa Elidhabet ġurrauwai; ġatun bula ba ġurróġbai kakulla.
7 E não tinham filhos, porque Isabel era estéril, sendo eles avançados em dias.
8 Ġatun yakita kakulla, umulliela noa ba Eloi kin makan ta, yirruġ ka ġikouġ kin hiereu koba,
8 Ora, aconteceu que, exercendo ele diante de Deus o sacerdócio na ordem do seu turno, coube-lhe por sorte,
9 Yanti kiloa hiereu koba uman, yirruġ ka ġikoúmba ta upulliko bon porapora koiyuġ ko uwá noa ba nao koba Yehóa kai koba.
9 segundo o costume sacerdotal, entrar no santuário do Senhor para queimar o incenso;
10 Ġatun yanti bo yantinto konara ku̇ri wiyelliela warai ta yakita winelliela ba porapora.
10 e, durante esse tempo, toda a multidão do povo permanecia da parte de fora, orando.
11 Ġatun paipéa noa aġelo Yehóa-úmba ġikouġ kin, ġarokilliela noa túġkaġkirri ka koiyuġ kón ta porapora ka.
11 E eis que lhe apareceu um anjo do Senhor, em pé, à direita do altar do incenso.
12 Ġatun nakulla bon noa ba Dhakaria ko, unma bon noa ba, kinta ġaiya noa ba kakulla.
12 Vendo-o, Zacarias turbou-se, e apoderou-se dele o temor.
13 Wonto ba aġelo wiya noa, Kinta kora bi kauwa, Dhakaria; kulla ġurra ta wiyellikanne ġiroúmba, ġatun nukuġ ko ġiroúmba ko wonnai kȧnu̇n ġiroúmba, ġatun wiyȧnu̇n bi ġiakai yitirra Ioanne.
13 Disse-lhe, porém, o anjo: Zacarias, não temas, porque a tua oração foi ouvida; e Isabel, tua mulher, te dará à luz um filho, a quem darás o nome de João.
14 Ġatun pitȧl bi kȧnu̇n, pitȧl kauwȧlkan kȧnu̇n pórkullinu̇n ġikouġ kinbiruġ.
14 Em ti haverá prazer e alegria, e muitos se regozijarão com o seu nascimento.
15 Kauwȧl wal noa kȧnu̇n, mikan ta Yehóa kin, ġatun keawai wal noa wain pitȧnu̇n, keawai tarere, ġatun warakaġ wal noa witellinu̇n Marai yirriyirri kan biruġ ko, waraka biruġ tunkán ta biruġ.
15 Pois ele será grande diante do Senhor, não beberá vinho nem bebida forte e será cheio do Espírito Santo, já do ventre materno.
16 Ġatun noa wiyȧnu̇n wal barun kauwȧl-kauwȧl wonnai Ithȧrael-úmba Yehóa-kin ko Eloi ta barúnba.
16 E converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor, seu Deus.
17 Ġatun wal noa uwȧnu̇n ġikouġ kin mikan ta kaiyu ka Marai ta Elia-uúmba, warbuġgulliko bu̇lbúl biyuġbai tara koba wonnai kolaġ, ġatun barun kinko tuloa kako; uma-uwil koa barun ku̇ri kurrikurri Yehóa kinko.
17 E irá adiante do Senhor no espírito e poder de Elias, para converter o coração dos pais aos filhos, converter os desobedientes à prudência dos justos e habilitar para o Senhor um povo preparado.
18 Ġatun noa Dhakariako wiya bon aġelonuġ, Yakoai kan baġ ġurrȧnu̇n unni? kulla baġ ġurroġbai, ġatun nukuġ emmoúmba ġurróġ ġéen.
18 Então, perguntou Zacarias ao anjo: Como saberei isto? Pois eu sou velho, e minha mulher, avançada em dias.
19 Ġatun noa aġeloto wiya bon, Ġatoa Gabriel, ġakillin Eloi kin mikan ta; ġatun yuka tia wiyelliko ġirouġ, ġatun túġunbilliko ġali tara ko pitȧlmullikanne ko.
19 Respondeu-lhe o anjo: Eu sou Gabriel, que assisto diante de Deus, e fui enviado para falar-te e trazer-te estas boas-novas.
20 A! ġurrulla bi, ġóġ ko wal bi kȧnu̇n, ġatun kaiyu korien wal bi kȧnu̇n wiyelli ta, yaki-kȧlai tako purreȧġ kako unni tara kȧnún ba, kulla bi ba ġurra korien wiyellikanne emmoúmba, kabo kȧnu̇n wal unni tara.
20 Todavia, ficarás mudo e não poderás falar até ao dia em que estas coisas venham a realizar-se; porquanto não acreditaste nas minhas palavras, as quais, a seu tempo, se cumprirão.
21 Ġatun bara ku̇ri ko mittia Dhakarianuġ, ġatun kotelliela minnuġ-bulliela noa tunkéa noa nao ka.
21 O povo estava esperando a Zacarias e admirava-se de que tanto se demorasse no santuário.
22 Ġatun noa ba paikulléún warrai ta, kaiyu korien noa wiyelli ko barun; ġatun bara ġurra Marai noa nakulla nao ba; kulla noa wauwȧl-wauwȧl umá barun ġatun, ġarokilliela noa ġóġ ko.
22 Mas, saindo ele, não lhes podia falar; então, entenderam que tivera uma visão no santuário. E expressava-se por acenos e permanecia mudo.
23 Ġatun kirun kabulla purreȧġ ġikoúmba umullikanne, waita ġaiya noa uwá kokerá ko ġikouġ ka tako.
23 Sucedeu que, terminados os dias de seu ministério, voltou para casa.
24 Ġatun yukita purreȧġ ka Elidhabet ġikoúmba nukuġ warakȧġ bountoa, ġatun yuropulléu̇n bountoa warán yellenna ka, wiyelliela bountoa,
24 Passados esses dias, Isabel, sua mulher, concebeu e ocultou-se por cinco meses, dizendo:
25 Yanti noa tia Yehóako umá nakulla noa tia ba purreȧġ ka, mankilliko barun ba béelmulli tin ku̇ri tin.
25 Assim me fez o Senhor, contemplando-me, para anular o meu opróbrio perante os homens.
26 Tarai-ta yellenna ka hek ka, Gabriel ta aġelo ta puntimai ta wiyabunbia bon Eloi kinbiruġ uwolliko, purrai kolaġ, Galilaia koba, ġiakai Nadharet,
26 No sexto mês, foi o anjo Gabriel enviado, da parte de Deus, para uma cidade da Galileia, chamada Nazaré,
27 Mirrȧl lako wiyatoara ko, ku̇ri kako Yothep kinko yitirra ko, wonnai taro noa Dabidúmba; ġatun mirrȧl ġiakai yitirra Mari.
27 a uma virgem desposada com certo homem da casa de Davi, cujo nome era José; a virgem chamava-se Maria.
28 Ġatun noa aġelo uwa bounnoun kin, ġatun wiyelliela, A! murrȧrȧġ umatoara bi Yehóa kȧtan ġirouġ katoa ba; murrȧrȧġ umatoara bi nukuġ ka.
28 E, entrando o anjo aonde ela estava, disse: Alegra-te, muito favorecida! O Senhor é contigo.
29 Ġatun bountoa ba nakulla bon, kinta bountoa kakulla wiyellita ġikouġ kin, ġatun kotelliela bountoa minariġ unni totóġ kȧtan.
29 Ela, porém, ao ouvir esta palavra, perturbou-se muito e pôs-se a pensar no que significaria esta saudação.
30 Ġatun aġeloko wiya bounnoun, Kinta kora bi, Mari: kulla bin pitȧlmatoara Eloito noa.
30 Mas o anjo lhe disse: Maria, não temas; porque achaste graça diante de Deus.
31 A, ġurralia bi, warakáġ bi kȧnu̇n, wonnai kan ġirouġ kin pika ka, ġatun yinal pórkullinu̇n, ġatun bi ġiakai yitirra IETHU.
31 Eis que conceberás e darás à luz um filho, a quem chamarás pelo nome de Jesus.
32 Ġatun wal noa kauwȧl kȧnu̇n, ġatun wal bon wiyȧnu̇n ġia kai Yinal ta wokka ka ko; ġatun noa Yehóako Eloito gúnu̇n wa bon yellawollikanne biyuġbai koba Dabidúmba ġikoúmba:
32 Este será grande e será chamado Filho do Altíssimo; Deus, o Senhor, lhe dará o trono de Davi, seu pai;
33 Ġatun noa wiyȧnu̇n wal yanti-katai barun Yakobúmba; ġatun ġikoúmba piriwȧlkanne keawai wal kȧnu̇n wirán.
33 ele reinará para sempre sobre a casa de Jacó, e o seu reinado não terá fim.
34 Wiya ġaiya bountoa bon aġelonuġ Mariko, Yakoai ke unni kȧnu̇n, kulla baġ ku̇ri korien?
34 Então, disse Maria ao anjo: Como será isto, pois não tenho relação com homem algum?
35 Ġatun noa aġeloko wiya bounnoun, Tanan wal noa uwȧnu̇n Maraikan murrȧrȧġkan ġirouġ kinko, ġatun kaiyuko wokka tinto wutinu̇n wal ġirouġ, koito ba unnoa ta murrȧrȧġ pórkullinu̇n ġirouġ kin; wiyȧnu̇n ġiakai yinal ta Eloi koba.
35 Respondeu-lhe o anjo: Descerá sobre ti o Espírito Santo, e o poder do Altíssimo te envolverá com a sua sombra; por isso, também o ente santo que há de nascer será chamado Filho de Deus.
36 A, ġurralia, ġiroúmba wuġgunbai Elidhabet, warakaġ bountoa yinal ġurroġéen koba bounnoun ba; ġatun unni ta yellenna hek ta bounnoun-kai-kan wiyatoara ġurra-uwai.
36 E Isabel, tua parenta, igualmente concebeu um filho na sua velhice, sendo este já o sexto mês para aquela que diziam ser estéril.
37 Kulla ġurakito ke noa Eloito kaiyukanto ke.
37 Porque para Deus não haverá impossíveis em todas as suas promessas.
38 Ġatun bountoa Mariko wiya, Kauwá yanti kámúnbilla tia wiya bi ba; ġatoa mankillikan Yehóa-u̇mba. Ġatun noa aġelo púntirkulléu̇n bounnoun kinbiruġ.
38 Então, disse Maria: Aqui está a serva do Senhor; que se cumpra em mim conforme a tua palavra. E o anjo se ausentou dela.
39 Ġatun bountoa Mari buġkulléu̇n unti-tara purreȧġ ka, ġatun uwa bountoa karakai bulkȧra kolaġ, kokerá ko Yuda kako;
39 Naqueles dias, dispondo-se Maria, foi apressadamente à região montanhosa, a uma cidade de Judá,
40 Ġatun bountoa uwa kokera ko Dhakaria-úmba kako, ġatun búġbúġ ka bounnoun Elidhabetnuġ.
40 entrou na casa de Zacarias e saudou Isabel.
41 Ġatun yakita ġaiya ġurrá bountoa ba Elidhabetto pulli Mariúmba, tulutilléu̇n ġaiya wonnai bounnoun kin pika ka; ġatun warapál bounnoun ba Elidhabet kin Maraikanto murrȧrȧġko:
41 Ouvindo esta a saudação de Maria, a criança lhe estremeceu no ventre; então, Isabel ficou possuída do Espírito Santo.
42 Ġatun bountoa wiyelléu̇n pulli wokka wiyelliela, murrȧrȧġ umatoara bi nukuġ ba; ġatun murrȧrȧġ umatoara peil ġiroúmba pika koba.
42 E exclamou em alta voz: Bendita és tu entre as mulheres, e bendito o fruto do teu ventre!
43 Ġatun minariġ tin tia unni, tanan uwa tunkan piriwȧl koba emmoúmba?
43 E de onde me provém que me venha visitar a mãe do meu Senhor?
44 Kullȧ baġ ba ġurrá pulli ġiroúmba ġurréuġ ka emmouġ kin, wonnai ġaiya tia tulutilléu̇n emmouġ kin pika ka pitȧl ko.
44 Pois, logo que me chegou aos ouvidos a voz da tua saudação, a criança estremeceu de alegria dentro de mim.
45 Ġatun murrȧrȧġ umatoara bountoa ġurrá; kulla unnoa tara kȧnu̇n umatoara, wiyatoara bounnoun kin Yehóa kinbiruġ.
45 Bem-aventurada a que creu, porque serão cumpridas as palavras que lhe foram ditas da parte do Senhor.
46 Ġatun Mariko bountoa wiya, “Maraito emmoúmba ko wiyan murrai bon Yehóanuġ,
46 Então, disse Maria: A minha alma engrandece ao Senhor,
47 Ġatun maraito emmoúmba ko pitȧl umulléu̇n Eloi kin Miroma emmoúmba.
47 e o meu espírito se alegrou em Deus, meu Salvador,
48 Kulla noa nakulla mirrȧl bountoa ba umullikan ġikoúmba; A, unti biruġ yantinto tia wiyȧnu̇n murrȧrȧġ upatoara.
48 porque contemplou na humildade da sua serva. Pois, desde agora, todas as gerações me considerarão bem-aventurada,
49 Kulla noa tia kaiyukanto unnoa tara kauwȧl uma; ġatun yitirroa ġikoúmba murrȧrȧġ upatoara kȧtan.
49 porque o Poderoso me fez grandes coisas. Santo é o seu nome.
50 Ġatun murrai ġikoúmba barun kinba kintakan bon kȧtan willuġġél ku̇ri kabiruġ tarai ku̇ri kabiruġ.
50 A sua misericórdia vai de geração em geração sobre os que o temem.
51 Túġunbilléu̇n noa kaiyukan turruġ ġikoúmba; wupéa noa barun ġaruġ ġara yaroyaro búlbúl ban kotellikanne.
51 Agiu com o seu braço valorosamente; dispersou os que, no coração, alimentavam pensamentos soberbos.
52 Upéa noa barán parrán kaiyukan yellawolliġél labiruġ barúnba, ġatun wupéa noa barun mirrȧl wokka laġ.
52 Derribou do seu trono os poderosos e exaltou os humildes.
53 Ġukulla noa kapirrikan ko mu̇rrȧrȧġ ta, ġatun noa barun parólkan yuka mirrȧl ko.
53 Encheu de bens os famintos e despediu vazios os ricos.
54 Umulléu̇n noa ġikoúmba umullikan Ithȧraelnuġ, ġurrulli biruġ ġikouġ kinbiruġ murrai ta ġikoúmba;
54 Amparou a Israel, seu servo, a fim de lembrar-se da sua misericórdia
55 Yanti wiya noa ba barun biyuġbai to ġearúnba, Abȧramnuġ, ġatun barun wonnai tara ġikoúmba yanti katai.”
55 a favor de Abraão e de sua descendência, para sempre, como prometera aos nossos pais.
56 Ġatun Mari bountoa kakulla bounnoun katoa ġoro ka yellenna ka, ġatun willuġ ba ġaiya bountoa bounnoun ka tako kokera ko.
56 Maria permaneceu cerca de três meses com Isabel e voltou para casa.
57 Yakita ġaiya Elidhabetúmba kakulla wonnai pórkullinu̇n; ġatun yinal bounnoun ba pórkulléu̇n.
57 A Isabel cumpriu-se o tempo de dar à luz, e teve um filho.
58 Ġatun ġurra bara kótita ko bounnoun bako, yanti Yehóako noa ba murrȧrȧġ umá bounnoun kin; ġatun bara pitȧl kakulla ġatun bountoa
58 Ouviram os seus vizinhos e parentes que o Senhor usara de grande misericórdia para com ela e participaram do seu regozijo.
59 Ġatun yakita ġaiya purreȧġ ka, uwa ġaiya bara kullabulliko wonnai ko; ġatun bara wiya bon ġiakai Dhakaria, biyuġbai tin yitirra tin
59 Sucedeu que, no oitavo dia, foram circuncidar o menino e queriam dar-lhe o nome de seu pai, Zacarias.
60 Ġatun tunkanto wiya bountoa, Yanoa; kulla bon wiyȧnu̇n ġiakai Ioanne.
60 De modo nenhum! Respondeu sua mãe. Pelo contrário, ele deve ser chamado João.
61 Ġatun bara bounnoun wiya, Keawaran ġiroúmba kótita wiya ba ġiakai unni yitirra
61 Disseram-lhe: Ninguém há na tua parentela que tenha este nome.
62 Gatun bara túġa umulléu̇n bon biyuġbai ko ġikoúmba ko, wonnén noa bon yitirra wiyȧnu̇n?
62 E perguntaram, por acenos, ao pai do menino que nome queria que lhe dessem.
63 Ġatun noa wiya upulliġél ko, ġatun noa upa wiyelliela, Yitirra noa ġiakai Ioanne. Ġatun bara yantinto kota.
63 Então, pedindo ele uma tabuinha, escreveu: João é o seu nome. E todos se admiraram.
64 Ġatun tanoa-kȧl-bo kurraka buġkulléu̇n ġikoúmba, ġatun bon ġikoúmba tállȧġ balbal kakulla, ġatun noa wiya, ġatun noa wiya murrai Eloinuġ.
64 Imediatamente, a boca se lhe abriu, e, desimpedida a língua, falava louvando a Deus.
65 Ġatun bara kinta kakulla yantin ta untakȧl; ġatun unni tara wiyellikanne totóġ kakulla yantin ta kaloġ koa bulkaroa Yuda ka.
65 Sucedeu que todos os seus vizinhos ficaram possuídos de temor, e por toda a região montanhosa da Judeia foram divulgadas estas coisas.
66 Ġatun bara yantinto unnoa tara ġurra wúnkulla barun kin búlbúl la, wiyelliela, Yakoai unni ta wonnai kȧnu̇n! Ġatun mȧttȧra Yehóa-úmba ġikouġ kin kȧtan.
66 Todos os que as ouviram guardavam-nas no coração, dizendo: Que virá a ser, pois, este menino? E a mão do Senhor estava com ele.
67 Ġatun noa Dhakaria ko biyuġbai ġikoúmba, warapal bon wupéa Marai to yirriyirri to, ġatun noa wiyelliela ġiakai,
67 Zacarias, seu pai, cheio do Espírito Santo, profetizou, dizendo:
68 “Kȧmu̇nbilla bon Yehóanuġ Eloinuġ Ithȧrael koba pitȧlliko; kulla noa uwa barun nakilliko, ġatun wirrilliko kúri ko ġikouġ kaiko.
68 Bendito seja o Senhor, Deus de Israel, porque visitou e redimiu o seu povo,
69 Ġatun bouġbuġġa noa nulka-nulka ġolomullikan ġearun, kokerá Dabid-úmba ka ġikoúmba mankillikan;
69 e nos suscitou plena e poderosa salvação na casa de Davi, seu servo,
70 Yanti noa ba wiya kurraka ko propet koba ko yirriyirrikan to yantin to, purrai yantin kurrikurri kabiruġ:
70 como prometera, desde a antiguidade, por boca dos seus santos profetas,
71 Ġoloma-uwil koa ġearun ġearúnba bukka tukulla biru̇ġ, ġatun mȧttȧra biruġ barun kinbiruġ yantin tabiruġ yarakai willuġ kabiruġ,
71 para nos libertar dos nossos inimigos e das mãos de todos os que nos odeiam;
72 Umulliko murrai ko wiyatoara barun kin biyuġbai ko ġearúnba, ġatun ġurrulliko ġikoúmba wiyatoara yirriyirri ta;
72 para usar de misericórdia com os nossos pais e lembrar-se da sua santa aliança
73 Pirral-man noa ġali wiyelliela bon Abȧramnuġ biyuġbai ġearúnba,
73 e do juramento que fez a Abraão, o nosso pai,
74 Ġúwil koa ġearun noa, mankilliko ġearun mȧttȧra biruġ bukkakan tabiruġ ġearúnba, ġurra-uwil koa ġéen bon kinta korien ko,
74 de conceder-nos que, livres das mãos de inimigos, o adorássemos sem temor,
75 Yirriyirrikan ġatun murrȧrȧġkan mikan ta ġikouġ kin, yantin ta purreȧġ ka moron ġearúnba.
75 em santidade e justiça perante ele, todos os nossos dias.
76 Ġatun ġintoa, wonnai ta, wiyȧnu̇n bin yitirra propet ta wokka kako; kulla bi uwȧnu̇n ġanka mikan ta Yehóa kin, upulliko yapuġ ko ġikoúmba;
76 Tu, menino, serás chamado profeta do Altíssimo, porque precederás o Senhor, preparando-lhe os caminhos,
77 Ġukilliko ġurrulliko moron ko ġikouġ kaiko ku̇ri ko, warewarekan yarakai barúnba,
77 para dar ao seu povo conhecimento da salvação, no redimi-lo dos seus pecados,
78 Murrai tin kanwollin Eloi koba tin ġearúnba, ġurrakan wokka kabiruġ tanan uwa ġearun kinko,
78 graças à entranhável misericórdia de nosso Deus, pela qual nos visitará o sol nascente das alturas,
79 Ġukilliko purreȧġ barun ko yellawolli ta ba ko ġoroġorȧ ba ko, ġatun komirra kaba tetti koba, yutilliko tinna ko ġearúnba ko yapuġ koa pitȧl koba koa.”
79 para alumiar os que jazem nas trevas e na sombra da morte, e dirigir os nossos pés pelo caminho da paz.
80 Ġatun wonnai poaikulléu̇n, ġatun ġuraki noa maraikan ko, kulla noa koruġ koa yakita ko purreȧġ kako paipéa noa ba Ithȧrael kinko.
80 O menino crescia e se fortalecia em espírito. E viveu nos desertos até ao dia em que havia de manifestar-se a Israel.

Ler em outra tradução

Comparar com outra