1 Estebare na ĩꞌarĩ cura paꞌia wiogʉ sẽrĩtiñaꞌcʉ niwĩ:
2 Cʉ̃ tojo nicã, Esteba yʉꞌticʉ niwĩ:
3 Aꞌtiro nicʉ niwĩ: “Aꞌti diꞌtare, mʉꞌʉ acawererãrẽ wijayá. Waꞌaya yʉꞌʉ mʉꞌʉrẽ diꞌta wereatjopʉ”, nicʉ niwĩ.
4 Tojo nicã tʉꞌogʉ, cʉ̃ acawererã caldeo masã ye diꞌtapʉ níꞌcʉ wija, Harã́pʉ macãrĩ waꞌacʉ niwĩ. Topʉ ni, beꞌro Abrahã pacʉ wẽrĩa waꞌacʉ niwĩ. Cʉ̃ pacʉ wẽ́rĩ́ca beꞌro Õꞌacʉ̃ cʉ̃rẽ wijaduticʉ niwĩ tja, aꞌti diꞌta Judea marĩ nirõrẽ aꞌtidutigʉ.
5 Cʉ̃ aꞌtopʉ etacã, cʉ̃rẽ ne cãꞌrõacã diꞌta oꞌoticʉ niwĩ yujupʉ. Oꞌotimigʉ̃ta, “Beꞌropʉ mʉꞌʉ ye, mʉꞌʉ pãrãmerã nituriarã ye diꞌta nirõsaꞌa”, nicʉ niwĩ. Õꞌacʉ̃ tojo nícaterore Abrahã ne niꞌcʉ̃ põꞌrãmarĩcʉ niwĩ.
6 Õꞌacʉ̃ cʉ̃rẽ apeye ninemocʉ niwĩ tja: “Mʉꞌʉ pãrãmerã nituriarã ape diꞌtapʉ nirãsama yujupʉ. Cuatrocientos cʉ̃ꞌmarĩ ti diꞌtacjãrã peorã nirãsama. Narẽ daꞌraduti, tãrãperãsama.
7 Yʉꞌʉ narẽ tojo weecã, ti diꞌtacjãrãrẽ buꞌiri daꞌregʉsaꞌa. Narẽ daꞌretoja, mʉꞌʉ pãrãmerã nituriarã ti diꞌtapʉ níꞌcãrã wija, yʉꞌʉre aꞌtopʉ ñubuepeorã aꞌtirãsama”, nicʉ niwĩ Õꞌacʉ̃.
8 Cʉ̃ tojo níca beꞌro Abrahãrẽ aꞌtiro weeduticʉ niwĩ: “Nipeꞌtirã ʉmʉarẽ na õꞌrẽcjʉ yapa caserore yejecõꞌaña. Mʉsã aꞌtiro wéérã, yʉꞌʉre ĩꞌorãsaꞌa mʉsã ẽjõpeosere”, nicʉ niwĩ Õꞌacʉ̃. Tojo weegʉ Abrahã cʉ̃ macʉ̃ Isaare niꞌcã semana cʉ̃ bajuáca beꞌro cʉ̃ õꞌrẽcjʉ yapa caserore yejecõꞌacʉ niwĩ. Isaa quẽꞌrã cʉ̃ macʉ̃ Jacore tojota weecʉ niwĩ. Jacob mejãrõta weecʉ niwĩ cʉ̃ põꞌrã docere. Õꞌacʉ̃ dutiꞌcaronojõta weecãrã niwã, ni werecʉ niwĩ Esteba.
11 »José topʉ wiogʉ nirĩ cura nipeꞌtiro Egiptopʉre baꞌase peꞌtia waꞌacaro niwʉ̃. Cʉ̃ acawererã, marĩ ñecʉ̃sʉmʉa nirõpʉ Canaápʉ quẽꞌrãrẽ peꞌtia waꞌacaro niwʉ̃. Te peꞌtíca beꞌro masã te diꞌtapʉ nirã́ ʉpʉtʉ ʉjaboacãrã niwã. Marĩ ñecʉ̃sʉmʉa Abrahã pãrãmerã quẽꞌrãrẽ ne baꞌase marĩcaro niwʉ̃.
14 To beꞌro José cʉ̃ maꞌmisʉmʉa meꞌrã queti oꞌócʉ niwĩ cʉ̃ pacʉpʉre. “Marĩ pacʉ, nipeꞌtirã marĩ acawererã macãrĩ aꞌtiato aꞌtopʉ”, níoꞌocʉ niwĩ narẽ. Cʉ̃ acawererã peꞌe setenta y cinco nicãrã niwã.
15 Cʉ̃ ʉocã tʉꞌogʉ, Jacob cʉ̃ põꞌrã meꞌrã José tiropʉ waꞌarã, Egiptopʉre buꞌacãrã niwã. Topʉ nígʉ̃ta, na pacʉ Jacob wẽrĩa waꞌacʉ niwĩ. Cʉ̃ põꞌrã marĩ ñecʉ̃sʉmʉa cʉ̃ weronojõta wẽrĩpeꞌtidija waꞌacãrã niwã.
16 Beꞌropʉ na õꞌarĩrẽ yaarã waꞌarã Siquem wãmetiri macãpʉ miacãrã niwã. Abrahã cʉ̃ Hamor põꞌrãrẽ ʉ̃tã tuti dúúca tutipʉ cʉ̃ mijĩrẽ yaaꞌcaropʉta narẽ sĩosõrõcũuocãrã niwã.
17 »Õꞌacʉ̃ todʉporopʉ Abrahãrẽ nicʉ niwĩ: “Mʉꞌʉ pãrãmerã nituriarãpʉ ape diꞌtapʉ níꞌcãrã aꞌti diꞌta Canaápʉ tojatirãsama tja.” Cʉ̃ tojo níꞌque ejatji dʉporoacã Egiptopʉ nírã, marĩ ñecʉ̃sʉmʉa pãrãmerã pãjãrã masãputinemocãrã niwã.
18 Egiptopʉre na nicã, apĩ wiogʉ sãjãcʉ niwĩ tja. Joseré dʉporopʉ wẽ́rĩ́ca beꞌro niyucã, ne masĩticʉ niwĩ.
19 Cʉ̃ marĩ ñecʉ̃sʉmʉa pãjãrã na masãputicã ĩꞌa, narẽ ñaꞌabutiaro weepecʉ niwĩ. Na põꞌrã ne bajuaꞌcãrã ʉmʉarẽ wẽrĩato nígʉ̃ aperopʉ cõꞌadutimʉjãcʉ niwĩ.
20 Cʉ̃ narẽ tojo dutiri cura Moisé bajuacʉ niwĩ. Cʉ̃ añubutiagʉacã nicʉ niwĩ. Cʉ̃ pacʉsʉmʉa iꞌtiarã mujĩpũ na ya wiꞌipʉre cʉ̃rẽ masõcãrã niwã.
21 Beꞌro na cʉ̃rẽ wẽjẽrĩ nírã, diapʉ poꞌocãrã niwã. Na poꞌóca beꞌro Faraṍ macõ cʉ̃rẽ ĩꞌabocaco niwõ. Ĩꞌaboca, miimajãco niwõ co ya wiꞌipʉ. Topʉ co macʉ̃rẽ weronojõ cʉ̃rẽ masõco niwõ.
22 Cʉ̃ ti wiꞌipʉ bʉcʉa, nipeꞌtise Egiptocjãrã na buꞌesere buꞌecʉ niwĩ. Cʉ̃ masĩse meꞌrã ucũ, nipeꞌtisere añurõ weecʉ niwĩ.
23 »Beꞌro Moisé cuarenta cʉ̃ꞌmarĩ cʉogʉ, cʉ̃ acawererã tiropʉ sijagʉ waꞌacʉ niwĩ.
24 Topʉ ejagʉ, niꞌcʉ̃ Egiptocjʉ̃ cʉ̃ acaweregʉre paacã ĩꞌacʉ niwĩ. Cʉ̃ tojo weecã ĩꞌagʉ̃, cʉ̃rẽ aꞌmegʉ̃, Egiptocjʉ̃rẽ paawẽjẽcãꞌcʉ niwĩ.
25 Cʉ̃ basu Moisé peꞌe aꞌtiro ni wãcũcʉ niwĩ: “Yʉꞌʉ meꞌrãta Õꞌacʉ̃ yʉꞌʉ acawererãrẽ na aꞌti diꞌtacjãrã peorã nisere wijacã weegʉsami. Yʉꞌʉre na aꞌtere masĩsama”, ni wãcũcʉ nimiwĩ. Cʉ̃ acawererã peꞌe cʉ̃ weronojõ wãcũticãrã niwã.
26 »Ape nʉmʉ cʉ̃ na tiropʉ waꞌacʉ niwĩ tja. Topʉ ejagʉ, ãpẽrã pʉarã cʉ̃ acawererã aꞌmequẽcã ĩꞌacʉ niwĩ. Narẽ bosamigʉ̃ “Acawererã, tocãꞌrõta aꞌmequẽduꞌuya. ¿Deꞌro weerã tocãꞌrõ aꞌmequẽti niꞌcʉ̃ acawererã nimirã?” nicʉ niwĩ.
27 »Cʉ̃ tojo nicã tʉꞌogʉ, apĩrẽ ʉpʉtʉ paaꞌcʉ peꞌe Moisére tuuquenʉꞌcõcʉ niwĩ. “¿Noa mʉꞌʉrẽ ʉ̃sã wiogʉ ‘Narẽ besegʉ waꞌaya’, níoꞌoati?
28 ¿Mʉꞌʉ yʉꞌʉre wẽjẽsĩꞌrĩsari tja ñamicaꞌa mʉꞌʉ Egiptocjʉ̃rẽ wẽjẽꞌcaronojõta?” ni yeꞌsucʉ niwĩ.
29 »Cʉ̃ tojo nicã tʉꞌogʉ, Moisé, ãꞌrã yʉꞌʉre tere masĩpeꞌtitojasama nígʉ̃, uiwãꞌcã waꞌacʉ niwĩ. Beꞌro ape diꞌtapʉ Madiã́ wãmetiropʉ duꞌtiwãꞌcãcʉ niwĩ. Topʉ omocã dʉꞌte, nicãꞌcʉ niwĩ. Pʉarã ʉmʉa põꞌrãticʉ niwĩ.
30 »Madiã́ diꞌtapʉre cuarenta cʉ̃ꞌmarĩ nicʉ niwĩ. Cʉ̃ ticʉse cʉ̃ꞌmarĩ níca beꞌro niꞌcã nʉmʉ yucʉ marĩrõ ʉ̃rʉ̃gʉ̃ Sinaí wãmeticjʉ tiropʉ ĩꞌawãꞌcãcʉ niwĩ. Topʉ waꞌacã, niꞌcã siti yucʉsiti ʉ̃jʉ̃cã ĩꞌacʉ niwĩ. Ti pecameꞌe ʉ̃jʉ̃rĩ põꞌrã decopʉ Õꞌacʉ̃rẽ werecoꞌtegʉ weronojõ bajugʉ bajuacʉ niwĩ.
31 Cʉ̃ ti siti ʉ̃jʉ̃cã ĩꞌagʉ̃, ĩꞌamarĩa waꞌacʉ niwĩ. “¿Deꞌro weero tojo waꞌamitito?” ni, pʉꞌtoacãcure ĩꞌagʉ̃ waꞌacʉ niwĩ. Pʉꞌtoacã ejacã, Õꞌacʉ̃ ti meꞌe waꞌteropʉ nigʉ̃́ cʉ̃rẽ ucũcʉ niwĩ:
32 “Yʉꞌʉ Õꞌacʉ̃ niꞌi. Mʉꞌʉ ñecʉ̃sʉmʉa Abrahã, Isaa, Jacob na wiogʉ niꞌi”, nicʉ niwĩ. Tojo ucũcã tʉꞌogʉ, ʉpʉtʉ ui, narãsãcʉ niwĩ. Uigʉ, ĩꞌaduꞌucãꞌcʉ niwĩ ti meꞌerẽ.
33 »Beꞌro cʉ̃rẽ ucũnemocʉ niwĩ tja: “Yʉꞌʉ aꞌtota niꞌi mʉꞌʉ tirota. Tojo weegʉ mʉꞌʉ sãñase sapature tuweeya. Mʉꞌʉ tere tuweegʉ, ĩꞌogʉ̃saꞌa yʉꞌʉre mʉꞌʉ ẽjõpeosere.
34 Yarã masã Egiptopʉ nirãrẽ na ʉpʉtʉ piꞌeticã ĩꞌapʉ. Na caricũcã tʉꞌoapʉ. Tojo weegʉ mʉꞌʉrẽ Egiptopʉ oꞌógʉtigʉ weeꞌe tja narẽ yʉꞌrʉoacjʉ”, ni werecʉ niwĩ Õꞌacʉ̃ Moisére.
35 »Ãꞌrĩ Moiséreta marĩ ñecʉ̃sʉmʉa teerã, aꞌtiro nicãrã niwã: “¿Noa mʉꞌʉrẽ ʉ̃sã wiogʉ, ‘Narẽ besegʉ waꞌaya’, níoꞌoati?” nicãrã niwã. Marĩ ñecʉ̃sʉmʉa tojo nimicã, Õꞌacʉ̃ peꞌe Moisére narẽ yʉꞌrʉoacjʉ, narẽ dutiacjʉ sõrõcʉ niwĩ. Pecameꞌe siti ʉ̃jʉ̃ꞌcaro bajuaꞌcʉta Moisére yʉꞌrʉotamucʉ niwĩ marĩ ñecʉ̃sʉmʉarẽ.
36 Cʉ̃ Egiptopʉ nígʉ̃, pajiri maa Aco sõꞌarĩ maapʉ nígʉ̃, Õꞌacʉ̃ tutuaro meꞌrã peje weeĩꞌocʉ niwĩ. Tojo weegʉ cʉ̃ acawererã Egiptopʉ níꞌcãrãrẽ apeye diꞌtapʉ sʉꞌori miiwijacʉ niwĩ. Cuarenta cʉ̃ꞌmarĩ yucʉ marĩrõ, masã marĩrõpʉ na waꞌacã, Õꞌacʉ̃ tutuaro meꞌrã weeĩꞌonuꞌcũcãꞌcʉ niwĩ.
37 Moiséta marĩ ñecʉ̃sʉmʉarẽ aꞌtiro werecʉ niwĩ: “Õꞌacʉ̃ beꞌropʉ niꞌcʉ̃ oꞌógʉsami cʉ̃ ye queti wereacjʉre. Yʉꞌʉre oꞌóꞌcaro weronojõta cʉ̃rẽ oꞌógʉsami. Cʉ̃ quẽꞌrã marĩ acaweregʉ nigʉ̃sami”, nicʉ niwĩ.
38 Marĩ ñecʉ̃sʉmʉa na yucʉ marĩrõpʉ nicã, Moisé na meꞌrã nicʉ niwĩ. Topʉ ʉ̃rʉ̃gʉ̃ Sinaí wãmeticjʉpʉ Õꞌacʉ̃rẽ werecoꞌtegʉ bajua, cʉ̃rẽ wereꞌquere narẽ wereturiacʉ niwĩ. Marĩ quẽꞌrã cʉ̃ wereturiaꞌquepʉreta cʉoꞌo. Te tojo ninuꞌcũcãꞌrõsaꞌa. Ne peꞌtisome.
39 »Moisé tere weremicã, marĩ ñecʉ̃sʉmʉa ne ẽjõpeoticãrã niwã. Na cʉ̃ weresere tʉꞌosĩꞌrĩtirã, “Majãmitojaa waꞌarãti Egiptopʉ tja”, ni wãcũcãrã niwã.
40 Tojo wãcũrã, Moisé apaturi cʉ̃ ʉ̃rʉ̃gʉ̃pʉ mʉjã́ca beꞌro cʉ̃ maꞌmi Aarṍrẽ aꞌtiro nicãrã niwã: “Sõꞌonícʉ marĩrẽ Egiptopʉ níꞌcãrãrẽ miitiꞌcʉ waro cuarenta nʉmʉrĩ yʉꞌrʉꞌʉ cʉ̃ bajutiro. ¿Deꞌro waꞌapari cʉ̃rẽ? Marĩ ne masĩtisaꞌa.” Tojo weerã cʉ̃ maꞌmi Aarṍrẽ nicãrã niwã: “Ʉ̃sã ẽjõpeoatje queosere yeebosaya. Marĩ dʉporo wʉamʉꞌtãrãsama. Na marĩ waꞌatji maꞌarẽ ĩꞌorãsama”, nicãrã niwã.
41 Na tojo nicã tʉꞌogʉ, Aarṍ na dutiꞌcaronojõta niꞌcʉ̃ wecʉ wĩꞌmagʉ̃ queose daꞌrecʉ niwĩ. Beꞌro cʉ̃rẽ ẽjõpeorã, ecarãrẽ wẽjẽ ʉ̃jʉ̃amorõ, ñubuepeocãrã niwã. Tojo nicã na yeeꞌcʉreta bosenʉmʉ wee, eꞌcatipeocãrã niwã.
42 Na tojo weecã ĩꞌagʉ̃, Õꞌacʉ̃ na ʉaro weeato nígʉ̃ na meꞌrã níꞌcʉ cõꞌacãꞌcʉ niwĩ. Tojo weerã na noꞌo ʉaro ñocõarẽ, mujĩpũarẽ ẽjõpeocãrã niwã. Tojo na weeꞌquere Õꞌacʉ̃ ye queti weremʉꞌtãrĩ masã aꞌtiro ni ojacãrã niwã:
43 Apĩ Moloc wãmetigʉ cʉ̃ queosere ẽjõpeorã suꞌti caseri wiꞌi meꞌrã yoowãꞌcãwʉ̃.
44 Esteba wiorãrẽ werenemocʉ niwĩ apeye Õꞌacʉ̃ wiꞌi cjasere:
45 Na wẽ́rĩ́ca beꞌro ãpẽrã cʉoturia sirutucãrã niwã ti wiꞌire tja. Noꞌo na waꞌaro miamʉjãcãrã niwã. Beꞌro Josué Moisé wẽ́rĩ́ca beꞌro aꞌti diꞌta Canaápʉ aꞌtigʉ, narẽ ti wiꞌire sʉꞌori miiticʉ niwĩ. Na aꞌtopʉ aꞌticã, Õꞌacʉ̃ aꞌti diꞌtacjãrãrẽ judío masã nitirãrẽ cõꞌaõꞌomʉjãcʉ niwĩ. Na waꞌaweꞌoꞌquepʉre nicãrã niwã. Yoacã ti wiꞌipʉ Õꞌacʉ̃rẽ ẽjõpeocãrã niwã téé Davi cʉ̃ wiogʉ sãjã́ca beꞌropʉ.
46 Davi ape wiꞌi weesĩꞌrĩmicʉ niwĩ. Õꞌacʉ̃ tʉꞌsayʉꞌrʉanoꞌgʉ̃ aꞌtiro nicʉ niwĩ: “Mʉꞌʉ yʉꞌʉ ñecʉ̃ Jacob ẽjõpeoꞌcʉ niꞌi. Mʉꞌʉrẽ añurĩ wiꞌi, pajiri wiꞌi weebosasĩꞌrĩsaꞌa mʉꞌʉ niatji wiꞌire”, nicʉ niwĩ Õꞌacʉ̃rẽ. Cʉ̃ tojo weesĩꞌrĩꞌcʉ nimigʉ̃, ti wiꞌire weeticʉ niwĩ.
47 Cʉ̃ macʉ̃ Salomó peꞌe weecʉ niwĩ ti wiꞌire.
48 Õꞌacʉ̃ tutuayʉꞌrʉgʉ niꞌcã wiꞌi, masã wééca wiꞌipʉ diaꞌcʉ̃ nímasĩtisami. Õꞌacʉ̃ ye queti weremʉꞌtãrĩ masʉ̃ dʉporocjʉ̃pʉ aꞌtiro ni ojacʉ niwĩ Õꞌacʉ̃ cʉ̃ ucũꞌquere:
49 “Yʉꞌʉ nipeꞌtiropʉ niꞌi.
50 Yʉꞌʉ basuta nipeꞌtise aꞌtere weewʉ, nicʉ niwĩ Õꞌacʉ̃”, ni ojacʉ niwĩ Õꞌacʉ̃ ye queti weremʉꞌtãrĩ masʉ̃.
51 Beꞌro Esteba narẽ nicʉ niwĩ tja:
52 Na nipeꞌtirã Õꞌacʉ̃ ye queti weremʉꞌtãrĩ masãrẽ piꞌetise oꞌocãrã niwã. Ãpẽrãrẽ marĩrẽ yʉꞌrʉogʉ aꞌtiatjere weremʉꞌtãrãrẽ wẽjẽcãꞌcãrã niwã. Na tojo ninoꞌcʉreta cʉ̃ aꞌticã, mʉsã ãpẽrãrẽ wia, cʉ̃rẽ wẽjẽdutiwʉ.
53 Mʉsãrẽ Õꞌacʉ̃ cʉ̃rẽ werecoꞌterã meꞌrã cʉ̃ dutisere oꞌócʉ niwĩ. Tere oꞌónoꞌcãrã nimirã, mʉsã yʉꞌrʉnʉꞌcãyʉꞌrʉaꞌa, ni tuꞌticʉ niwĩ narẽ Esteba.
54 Cʉ̃ tojo nicã tʉꞌorã, wiorã ʉpʉtʉ uayʉꞌrʉa waꞌacãrã niwã.
55 Esteba peꞌe Espíritu Santure cʉoyʉꞌrʉatjĩagʉ̃, ʉꞌmʉsepʉ ĩꞌamorõ, Õꞌacʉ̃ cʉ̃ añurõ asistegʉre ĩꞌacʉ niwĩ. Jesú quẽꞌrãrẽ ĩꞌacʉ niwĩ cʉ̃ pacʉ diacjʉ̃ peꞌe nuꞌcũgʉ̃rẽ.
56 Cʉ̃ narẽ ĩꞌagʉ̃, “Jãa, ĩꞌaña. Ʉꞌmʉse pãrĩcã ĩꞌaꞌa. Jesú, Õꞌacʉ̃ macʉ̃ masʉ̃ weronojõ upʉtigʉ cʉ̃ diacjʉ̃ peꞌe nuꞌcũgʉ̃rẽ ĩꞌaꞌa”, nicʉ niwĩ Esteba. Estebare na doquewẽjẽꞌque niꞌi|alt="Make 120 percent Stephen being stoned, Saul watching (with hair" src="cn02154b.tif" size="col" ref="Hch 7.51-60"
59 Na tojo weecã, Õꞌacʉ̃rẽ aꞌtiro ñubuecʉ niwĩ:
60 Beꞌro bʉrʉqueꞌa, pũrõ caricũrõ meꞌrã nicʉ niwĩ tja: