Mateus 23
MXV vs NTLH
1 Ra saa ndikaꞌan Jesús xiꞌin yuvi na ndee kan, ra ndikaꞌan tu ra xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra va ra kachi ra saa:
1 Então Jesus falou à multidão e aos seus discípulos.
2 ―Ndia maestro sañaꞌa ndiayu Ndioxi ña ndakoo ra Moisés, xiꞌin ndia fariseo, ra xini vaꞌa va ndia kan ni ke kachi tuꞌun Ndioxi.
2 Ele disse:
3 Ña kan ke, na kandixa va ndo takundiꞌi ña sañaꞌa ndia ndoꞌo, ndi su na kundïkun ndo chiñu kiꞌvi ña xa ndia, chi ndia kan, ra siin sañaꞌa ndia, ra siin tu xa va ndia.
3 Por isso vocês devem obedecer e seguir tudo o que eles dizem. Porém não imitem as suas ações, pois eles não fazem o que ensinam.
4 Ra kuaꞌa ni chiñu ña ndaku, ña uꞌvi ni xaꞌndia ndia nuu yuvi sa na, ndi su mii tu ndia, ra ndia nii chiñu loꞌo ña kaꞌan ndia xaꞌa ke xä vi ndia.
4 Amarram fardos pesados e os põem nas costas dos outros, mas eles mesmos não os ajudam, nem ao menos com um dedo, a carregar esses fardos.
5 Ra takundiꞌi chiñu ña xa ndia, ra süvi ña xatoꞌo ndia Ndioxi ke xa ndia ña, chi ña kuni ndia kindoo vaꞌa ni ndia nuu na ñuu va ke xa ndia ña. Ra xaꞌa ña kan ke iin niꞌi savi ndia tutu ña ndoso tuꞌun Ndioxi nuu xika ndia, ra ndia nuu tikoto ndia xiꞌin tiaan va ndia ndee tuꞌun Ndioxi xika ndia, ra xinisii ni tu ndia kundixi ndia tikoto ña nani ni iꞌva yuꞌu va ña vaꞌa na kuni yuvi ra kaꞌan na xaꞌa ndia, ña ndinuni ni ndikun ndia Ndioxi.
5 Tudo o que eles fazem é para serem vistos pelos outros. Vejam como são grandes os trechos das das suas
6 Ra te kuaꞌan ndia nuu iyoo viko, a te kuaꞌan tu ndia veꞌe ñuꞌu, ra kutoo ni ndia kundee ndia tiayu tu ndita chi nuu, nuu ndee na kunaꞌnu.
6 Eles preferem os melhores lugares nos banquetes e os lugares de honra nas
7 Ra kuni ni tu ndia ña na satoꞌo yuvi ndia, te ndakutaꞌan na xiꞌin ndia nuu yaꞌvi, ra “maestro” ke na kachi yuvi xiꞌin ndia kuni ndia.
7 Gostam de ser cumprimentados com respeito nas praças e de ser chamados de “mestre”.
8 ’Ndi su ndoꞌo ra ndiätu ndo ña kaꞌan na “maestro” xiꞌin ndo, saa chi ndoꞌo ra iin kuvi va ndo xiꞌin takundiꞌi yuvi, ra indaa mituꞌun va kuu Cristo ra kuu Maestro ndo.
8 Porém vocês não devem ser chamados de “mestre”, pois todos vocês são membros de uma mesma família e têm somente um Mestre.
9 Ra ndia nii tu na, na käꞌan ndo “tata” xiꞌin nuu ña yuuvi yoꞌo, chi indaa mituꞌun va kuvi Tata yo Ndioxi ra iyoo ndivi.
9 E aqui na terra não chamem ninguém de pai porque vocês têm somente um Pai, que está no céu.
10 Ra nii täxi tu ndo ña kaꞌan na “maestro” xiꞌin ndo, saa chi indaa mituꞌun va kuu Cristo ra kuu Maestro.
10 Vocês não devem também ser chamados de “líderes” porque vocês têm um líder, o
11 Ra na kuchee inuu nuu ndo, ra xiniñuꞌu na sachiñu na nuu takundiꞌi va ndo.
11 Entre vocês, o mais importante é aquele que serve os outros.
12 Saa chi yuvi na ndasa chee ni mii, kuvi na nduu loꞌo va, ra na ndasa loꞌo mii kuvi tu na nduchee ka va.
12 Quem se engrandece será humilhado, mas quem se humilha será engrandecido.
13 ’Ra ndaꞌvi ni ndoꞌo, ndia maestro sañaꞌa ndiayu Ndioxi ña ndakoo ra Moisés, xiꞌin ndoꞌo ndia fariseo, saa chi chiꞌña ni tuꞌun ndo, ra ndasi ndo yeꞌe ña kuu ichi nuu xaꞌndia Ndioxi chiñu, ra täxi ndo kiꞌvi yuvi, ra nii mii tu ndo xïin kiꞌvi va, ra na kuni kiꞌvi, ra nii täxi tu ndo kiꞌvi na kan va.
13 — Ai de vocês,
14 ’Ndaꞌvi ni ndoꞌo, ndia maestro ndia sañaꞌa ndiayu Ndioxi, xiꞌin ndoꞌo ndia fariseo, saa chi chiꞌña ni tuꞌun ndo, ra sandaꞌvi ni tu ndo na siꞌi ndaꞌvi na ndukuaan va, chi kindiaa ndiꞌi ndo ñaꞌa ña iyoo veꞌe na ndaꞌa na, ra ña kuni ndo kindoo vaꞌa ndo nuu na ñuu, ra naꞌa ka vi kaꞌan ndo xiꞌin Ndioxi. Ra xaꞌa ña xa ndo ña yoꞌo ke chee ni ka tundoꞌo vaxi nuu ndo sa Ndioxi.
14 [— Ai de vocês, mestres da Lei e fariseus, hipócritas! Pois vocês exploram as viúvas e roubam os seus bens e, para disfarçarem, fazem longas orações! Por isso o castigo de vocês será pior!]
15 ’Ndaꞌvi ni ndoꞌo, ndia maestro sañaꞌa ndiayu Ndioxi, xiꞌin ndoꞌo ndia fariseo, saa chi chiꞌña ni tuꞌun ndo, ra kee ndo kuaꞌan ndo iinii kuvi nuu ñuꞌu, ra ndia nuu tiañuꞌu va yaꞌa ndo kuaꞌan ndo ña nduku ndo na kundikun sata ndo, ra te niꞌi ndo na, ra na ndiee ka sandiꞌi ndo xaꞌa va kuvi na, saa chi na ndasa ñaꞌa va ndo kuvi na, ra ndiaya ke kuꞌun va na, xaꞌa ña xa ndo.
15 — Ai de vocês, mestres da Lei e fariseus, hipócritas! Pois vocês atravessam os mares e viajam por todas as terras a fim de procurar converter uma pessoa para a sua religião. E, quando conseguem, tornam essa pessoa duas vezes mais merecedora do inferno do que vocês mesmos.
16 ’Ndaꞌvi ni ndoꞌo, saa chi ta kuꞌva iyoo na kuaa va ke iyoo ndo, ra niꞌi tu ndo ichi nuu inka na kuaa va, saa chi kaꞌan ndo xiꞌin yuvi kachi ndo saa: “Tu veꞌe ñuꞌu kaꞌnu ke na chunaꞌa na ña kindoo na sa na iin chiñu, saa ra kuni kachi ña saa ña köo ña ndikindoo vi na, ndi su tu oro ña iyoo ini veꞌe ñuꞌu kaꞌnu va ke na chunaꞌa na, saa ra xiniñuꞌu na saxinu va na nuu ña kindoo na sa na”, kachi ndo.
16 — Ai de vocês, guias cegos! Pois vocês ensinam assim: “Se alguém jurar pelo Templo, não é obrigado a cumprir o juramento. Mas, se alguém jurar pelo ouro do Templo, então é obrigado a cumprir o que jurou.”
17 ¡Ndoꞌo, ra na kiꞌvi va kuvi ndo, ra kuaa va tu ndo! ¿Ndia ña ke xiniñuꞌu vaꞌa ka tuvi ndo: a oro, a veꞌe ñuꞌu kaꞌnu, ña ndasa yii oro kan va?
17 Tolos e cegos! Qual é mais importante: o ouro ou o Templo que
18 Ra kaꞌan tu ndo kachi ndo suꞌva va xiꞌin yuvi: “Tu Altar yii ke na chunaꞌa na ña kindoo na ña sa na iin chiñu, saa ra kuni kachi ña saa, ña köo vaꞌa ña ndikindoo vi na sa na; ndi su tu ñaꞌa ña ñuꞌu ña soko na nuu altar yii ini veꞌe ñuꞌu va ke na chunaꞌa na ña kindoo na sa na iin chiñu, saa ra xiniñuꞌu na saxinu va na ña kindoo na sa na”, kachi ndo.
18 Vocês também ensinam isto: “Se alguém jurar pelo altar, não é obrigado a cumprir o juramento. Mas, se jurar pela oferta que está no altar, então é obrigado a cumprir o que jurou.”
19 Ndoꞌo, ra kuaa ndo, ra kiꞌvi ni va tu ndo, saa chi ¿ndia ña ke xiniñuꞌu vaꞌa ka tuvi ndo, ñaꞌa ña soko na, a mii altar yii, nuu kuaꞌan ña nduyii va ña?
19 Cegos! Qual é mais importante: a oferta ou o altar que santifica a oferta?
20 Ra na chunaꞌa altar yii, ña kindoo na sa na iin chiñu ra süvi takua altar yii ke chunaꞌa na ña kindoo na sa na ña, chi chunaꞌa tu na takundiꞌi ñaꞌa, ña iyoo nuu altar yii kan va.
20 Por isso, quando alguém jura pelo altar, está jurando pelo altar e por todas as ofertas que estão em cima dele.
21 Ra na chunaꞌa tu veꞌe ñuꞌu kaꞌnu ña kindoo na ña sa na iin chiñu, saa ra süvi takua veꞌe ñuꞌu kaꞌnu ke chunaꞌa na ña kindoo na sa na ña, chi chunaꞌa tu na Ndioxi ra iyoo ini va ña.
21 Quando alguém jura pelo Templo, está jurando pelo Templo e por Deus, que mora ali.
22 Ra na chunaꞌa ndivi ña kindoo na sa na iin chiñu, ra süvi takua ndivi ke chunaꞌa na ña kindoo na sa na ña, chi chunaꞌa tu na Ndioxi va, ra saa tu tiayu tun nduꞌu va ra.
22 E, quando alguém jura pelo céu, está jurando pelo trono de Deus e pelo próprio Deus, que está sentado nele.
23 ’Ndavi ni ndoꞌo, ndia maestro sañaꞌa ndiayu Ndioxi, xiꞌin ndoꞌo ndia fariseo, saa chi chiꞌña ni tuꞌun ndo, chi ña xa ndo ke tava va ndo iin taꞌvi loꞌo ñaꞌa ña chiꞌi ndo tixi uxi taꞌvi takundiꞌi ñaꞌa, ña chiꞌi ndo, ra taxi ndo ña ndaꞌa Ndioxi, ndi su naa va ini ndo ña saxinu ndo ndiayu Ndioxi ña xiniñuꞌu vaꞌa ka, ña kaꞌan kachi saa: na satoꞌo ndo na taꞌan ndo, na kuꞌvi ini ndo kuni ndo na, ra na kandixa vaꞌa tu ndo Ndioxi va; ra na taxi tu ndo iin taꞌvi loꞌo nuu uxi taꞌvi ñaꞌa ña chiꞌi va ndo, ra na kukuïin vi ndo ña sa ndo ña kan.
23 — Ai de vocês, mestres da Lei e fariseus, hipócritas! Pois vocês dão a Deus a décima parte até mesmo da hortelã, da erva-doce e do
24 Ndoꞌo, ra na kuaa, na inuu ichi nuu na kuaa va kuvi ndo, saa chi te xiꞌi ndo ndia ndia ka ndutia, ra saxixin va ndo ra ña vaꞌa na köko ndo ndikama vali, ndi su xïni vi ndo, ra koko va tu ndo iin camello chee. Ra na kundaa ini ndo ña kaꞌan yu suꞌva xiꞌin ndo, saa chi, niña chiñu vali va ke ndiꞌi ni ini ndo xaꞌa, ra ndiayu Ndioxi ña xiniñuꞌu vaꞌa, ndakoo va tu ndo.
24 Guias cegos! Coam um mosquito, mas engolem um camelo!
25 ’Ndaꞌvi ni ndoꞌo ndia Maestro sañaꞌa ndiayu Ndioxi, xiꞌin ndoꞌo ndia fariseo, saa chi chiꞌña ni tuꞌun ndo, ra te ndakatia ndo koꞌo xixi ndo, a yaxin ña xiꞌi ndo tiakuii, ra niña chi sata va ña ke ndakatia ndo, ndi su chi ini ña, ra iin chitu ndaa va ña yakua. Ra ta kuꞌva xa ndo xiꞌin ña yoꞌo ke, iyoo tu mii va ndo, saa chi toꞌo ni va xa ndo, ndi su nima ndo ra iin chitu ndaa va ña xiꞌin ña kuiꞌna xiꞌin ña kini.
25 — Ai de vocês, mestres da Lei e fariseus, hipócritas! Pois vocês lavam o copo e o prato por fora, mas por dentro estes estão cheios de coisas que vocês conseguiram pela violência e pela ganância.
26 Ndoꞌo, ndia fariseo kuaa, ra xiꞌna ka va chi ini yaxin ndo xiꞌin ini koꞌo ndo ke na ndakatia ndo, ra saa ke kindoo vaꞌa tu ndia chi sata va ña.
26 Fariseu cego! Lave primeiro o copo por dentro, e então a parte de fora também ficará limpa!
27 ’Ndaꞌvi ni ndoꞌo, ndia maestro sañaꞌa ndiayu Ndioxi xiꞌin ndoꞌo ndia fariseo, saa chi chiꞌña ni tuꞌun ndo, ra ta iyoo kaka na ndii va ke iyoo ndo, saa chi kaka na ndii, ra chi sata va ña ke ndakaꞌyu na, ña yaa, ra sa̱ví ka vi ñaꞌa ña, ndi su chi ini ña, ra iin chitu ndaa va leke ndii, xiꞌin takundiꞌi ña kini.
27 — Ai de vocês, mestres da Lei e fariseus, hipócritas! Pois vocês são como túmulos pintados de branco, que por fora parecem bonitos, mas por dentro estão cheios de ossos de mortos e de podridão.
28 Ra ta kuꞌva iyoo kaka na ndii kan va ke iyoo tu ndoꞌo va, saa chi toꞌo ni va xa ndo nuu yuvi, ndi su nima ndo, ra iin chitu ndaa va ña xiꞌin tuꞌun chiꞌña xiꞌin ña ndivaꞌa.
28 Por fora vocês parecem boas pessoas, mas por dentro estão cheios de mentiras e pecados.
29 ’Ndaꞌvi ni ndoꞌo ndia maestro sañaꞌa ndiayu Ndioxi, xiꞌin ndoꞌo ndia fariseo, saa chi chiꞌña ni tuꞌun ndo, ra täxi vaꞌa vi ndo, ndiꞌi xaꞌa kaka nuu ndoꞌni na ndikaꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioxi xinaꞌa, ra saa xa tu ndo, xiꞌin kaka nuu ñuꞌu na xindikun Ndioxi va, chi savi ka vi ndasa ndo xiꞌin ña,
29 — Ai de vocês,
30 Ra te ndiꞌi, ^kaꞌan ndo kachi ndo saa: “Tu xa ndee vi yo kii te xindee na xii xikua yo xinaꞌa, saa ra kandïxa vi yo, ña koo yuꞌu yo xiꞌin na, ña kaꞌni na na ndikaꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioxi”, kachi ndo.
30 E dizem: “Se tivéssemos vivido no tempo dos nossos antepassados, não teríamos feito o que eles fizeram, não teríamos matado os profetas.”
31 Ra xiꞌin tuꞌun ña kaꞌan ndo yoꞌo ke, ndañaꞌa ndo mii ndo ña kuu ndo seꞌe xikua na xaꞌni na ndikaꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioxi xinaꞌa va.
31 Assim vocês confirmam que são descendentes daqueles que mataram os profetas.
32 ¡Ra ta kuꞌva xa na xii xikua ndo ke na sa tu ndoꞌo va, ña vaꞌa na saxinu ndo nuu chiñu ña xaꞌa na xiꞌin te yachi!
32 Portanto, vão e terminem o que eles começaram!
33 Ndoꞌo, yuvi ñaꞌa, seꞌe timiaꞌa, ¿ra ni ke sa ndo ña vaꞌa kaku ndo, ra küꞌun ndo ndiaya, tuvi ndo?
33 Cobras venenosas, ninhada de cobras! Como esperam escapar da condenação do inferno?
34 Ra na kundaa ini ndo, chi yuꞌu kuvi ra tiꞌvi na kaꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioxi kixi na, xiꞌin na ndichi, xiꞌin na maestro sañaꞌa tuꞌun Ndioxi; ndi su ndoꞌo, ra kaꞌni va ndo sava na, ra sava tu na tiin ndo katakaa ndo ndaꞌa cruz va, ra sava tu na tiin ndo kani ndo nuu keꞌe veꞌe ñuꞌu va, ra sava tu na kundikun ndo taxi ndo ta ñuu ta ñuu va.
34 Pois eu lhes mandarei profetas, homens sábios e mestres. Vocês vão matar alguns, crucificar outros, chicotear ainda outros nas
35 Ra xaꞌa ña sa ndo ña yoꞌo ke, ndakuiso kuachi ndo xaꞌa takundiꞌi nii yuvi toꞌo, na xaꞌni na xii xikua ndo xinaꞌa ta kuu ra Abel, iin saa ndia ra Zacarías, seꞌe ra Berequías, ra xaꞌni ndo ini veꞌe ñuꞌu nuu iyoo altar yii.
35 Por isso Deus castigará vocês pela morte de todas as pessoas inocentes que os antepassados de vocês mataram, desde a morte do inocente Abel até a de Zacarias, filho de Baraquias, que vocês mataram entre o Templo e o altar.
36 Ra ña ndaa kaꞌan yu xiꞌin ndo, chi xaꞌa nii na ndixiꞌi kan ke, kixi yaa va tundoꞌo sata ndoꞌo na ndee tiempo vichin ―*kachi Jesús xiꞌin na.
36 Eu afirmo a vocês que isto é verdade: o castigo por tudo isso cairá sobre o povo de hoje.
37 Saa ndikaꞌan Jesús kachi ra saa:
37 Jesus terminou, dizendo:
38 Ra xaꞌa ña kan ke niꞌi ndo tundoꞌo vichin, saa chi veꞌe ndo, ra ndoo ndaꞌa ndiꞌi va ña,
38 Agora a casa de vocês ficará completamente abandonada.
39 ra kuni yu ña na kundaa ini ndo, chi vichin, ra küni yachi ka ndo yuꞌu, chi ndia te na xaa kii, ña kaꞌan na ñuu yoꞌo xiꞌin yu kachi na saa: “¡Kaꞌnu ni ra xaa sakaku yoo xiꞌin kivi Tata yo Ndioxi ra iyoo ndivi!”, kachi na, ra ndia saa vi ke kuni ndo yuꞌu ―*kachi Jesús xiꞌin na.
39 Eu afirmo que vocês não me verão mais, até chegar o tempo em que dirão: “Deus abençoe aquele que vem em nome do Senhor!”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?