Mateus 23

MXV vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Ra saa ndikaꞌan Jesús xiꞌin yuvi na ndee kan, ra ndikaꞌan tu ra xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra va ra kachi ra saa:
1 Então, falou Jesus às multidões e aos seus discípulos:
2 ―Ndia maestro sañaꞌa ndiayu Ndioxi ña ndakoo ra Moisés, xiꞌin ndia fariseo, ra xini vaꞌa va ndia kan ni ke kachi tuꞌun Ndioxi.
2 Na cadeira de Moisés, se assentaram os escribas e os fariseus.
3 Ña kan ke, na kandixa va ndo takundiꞌi ña sañaꞌa ndia ndoꞌo, ndi su na kundïkun ndo chiñu kiꞌvi ña xa ndia, chi ndia kan, ra siin sañaꞌa ndia, ra siin tu xa va ndia.
3 Fazei e guardai, pois, tudo quanto eles vos disserem, porém não os imiteis nas suas obras; porque dizem e não fazem.
4 Ra kuaꞌa ni chiñu ña ndaku, ña uꞌvi ni xaꞌndia ndia nuu yuvi sa na, ndi su mii tu ndia, ra ndia nii chiñu loꞌo ña kaꞌan ndia xaꞌa ke xä vi ndia.
4 Atam fardos pesados [e difíceis de carregar] e os põem sobre os ombros dos homens; entretanto, eles mesmos nem com o dedo querem movê-los.
5 Ra takundiꞌi chiñu ña xa ndia, ra süvi ña xatoꞌo ndia Ndioxi ke xa ndia ña, chi ña kuni ndia kindoo vaꞌa ni ndia nuu na ñuu va ke xa ndia ña. Ra xaꞌa ña kan ke iin niꞌi savi ndia tutu ña ndoso tuꞌun Ndioxi nuu xika ndia, ra ndia nuu tikoto ndia xiꞌin tiaan va ndia ndee tuꞌun Ndioxi xika ndia, ra xinisii ni tu ndia kundixi ndia tikoto ña nani ni iꞌva yuꞌu va ña vaꞌa na kuni yuvi ra kaꞌan na xaꞌa ndia, ña ndinuni ni ndikun ndia Ndioxi.
5 Praticam, porém, todas as suas obras com o fim de serem vistos dos homens; pois alargam os seus filactérios e alongam as suas franjas.
6 Ra te kuaꞌan ndia nuu iyoo viko, a te kuaꞌan tu ndia veꞌe ñuꞌu, ra kutoo ni ndia kundee ndia tiayu tu ndita chi nuu, nuu ndee na kunaꞌnu.
6 Amam o primeiro lugar nos banquetes e as primeiras cadeiras nas sinagogas,
7 Ra kuni ni tu ndia ña na satoꞌo yuvi ndia, te ndakutaꞌan na xiꞌin ndia nuu yaꞌvi, ra “maestro” ke na kachi yuvi xiꞌin ndia kuni ndia.
7 as saudações nas praças e o serem chamados mestres pelos homens.
8 ’Ndi su ndoꞌo ra ndiätu ndo ña kaꞌan na “maestro” xiꞌin ndo, saa chi ndoꞌo ra iin kuvi va ndo xiꞌin takundiꞌi yuvi, ra indaa mituꞌun va kuu Cristo ra kuu Maestro ndo.
8 Vós, porém, não sereis chamados mestres, porque um só é vosso Mestre, e vós todos sois irmãos.
9 Ra ndia nii tu na, na käꞌan ndo “tata” xiꞌin nuu ña yuuvi yoꞌo, chi indaa mituꞌun va kuvi Tata yo Ndioxi ra iyoo ndivi.
9 A ninguém sobre a terra chameis vosso pai; porque só um é vosso Pai, aquele que está nos céus.
10 Ra nii täxi tu ndo ña kaꞌan na “maestro” xiꞌin ndo, saa chi indaa mituꞌun va kuu Cristo ra kuu Maestro.
10 Nem sereis chamados guias, porque um só é vosso Guia, o Cristo.
11 Ra na kuchee inuu nuu ndo, ra xiniñuꞌu na sachiñu na nuu takundiꞌi va ndo.
11 Mas o maior dentre vós será vosso servo.
12 Saa chi yuvi na ndasa chee ni mii, kuvi na nduu loꞌo va, ra na ndasa loꞌo mii kuvi tu na nduchee ka va.
12 Quem a si mesmo se exaltar será humilhado; e quem a si mesmo se humilhar será exaltado.
13 ’Ra ndaꞌvi ni ndoꞌo, ndia maestro sañaꞌa ndiayu Ndioxi ña ndakoo ra Moisés, xiꞌin ndoꞌo ndia fariseo, saa chi chiꞌña ni tuꞌun ndo, ra ndasi ndo yeꞌe ña kuu ichi nuu xaꞌndia Ndioxi chiñu, ra täxi ndo kiꞌvi yuvi, ra nii mii tu ndo xïin kiꞌvi va, ra na kuni kiꞌvi, ra nii täxi tu ndo kiꞌvi na kan va.
13 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque fechais o reino dos céus diante dos homens; pois vós não entrais, nem deixais entrar os que estão entrando!
14 ’Ndaꞌvi ni ndoꞌo, ndia maestro ndia sañaꞌa ndiayu Ndioxi, xiꞌin ndoꞌo ndia fariseo, saa chi chiꞌña ni tuꞌun ndo, ra sandaꞌvi ni tu ndo na siꞌi ndaꞌvi na ndukuaan va, chi kindiaa ndiꞌi ndo ñaꞌa ña iyoo veꞌe na ndaꞌa na, ra ña kuni ndo kindoo vaꞌa ndo nuu na ñuu, ra naꞌa ka vi kaꞌan ndo xiꞌin Ndioxi. Ra xaꞌa ña xa ndo ña yoꞌo ke chee ni ka tundoꞌo vaxi nuu ndo sa Ndioxi.
14 [Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque devorais as casas das viúvas e, para o justificar, fazeis longas orações; por isso, sofrereis juízo muito mais severo!]
15 ’Ndaꞌvi ni ndoꞌo, ndia maestro sañaꞌa ndiayu Ndioxi, xiꞌin ndoꞌo ndia fariseo, saa chi chiꞌña ni tuꞌun ndo, ra kee ndo kuaꞌan ndo iinii kuvi nuu ñuꞌu, ra ndia nuu tiañuꞌu va yaꞌa ndo kuaꞌan ndo ña nduku ndo na kundikun sata ndo, ra te niꞌi ndo na, ra na ndiee ka sandiꞌi ndo xaꞌa va kuvi na, saa chi na ndasa ñaꞌa va ndo kuvi na, ra ndiaya ke kuꞌun va na, xaꞌa ña xa ndo.
15 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque rodeais o mar e a terra para fazer um prosélito; e, uma vez feito, o tornais filho do inferno duas vezes mais do que vós!
16 ’Ndaꞌvi ni ndoꞌo, saa chi ta kuꞌva iyoo na kuaa va ke iyoo ndo, ra niꞌi tu ndo ichi nuu inka na kuaa va, saa chi kaꞌan ndo xiꞌin yuvi kachi ndo saa: “Tu veꞌe ñuꞌu kaꞌnu ke na chunaꞌa na ña kindoo na sa na iin chiñu, saa ra kuni kachi ña saa ña köo ña ndikindoo vi na, ndi su tu oro ña iyoo ini veꞌe ñuꞌu kaꞌnu va ke na chunaꞌa na, saa ra xiniñuꞌu na saxinu va na nuu ña kindoo na sa na”, kachi ndo.
16 Ai de vós, guias cegos, que dizeis: Quem jurar pelo santuário, isso é nada; mas, se alguém jurar pelo ouro do santuário, fica obrigado pelo que jurou!
17 ¡Ndoꞌo, ra na kiꞌvi va kuvi ndo, ra kuaa va tu ndo! ¿Ndia ña ke xiniñuꞌu vaꞌa ka tuvi ndo: a oro, a veꞌe ñuꞌu kaꞌnu, ña ndasa yii oro kan va?
17 Insensatos e cegos! Pois qual é maior: o ouro ou o santuário que santifica o ouro?
18 Ra kaꞌan tu ndo kachi ndo suꞌva va xiꞌin yuvi: “Tu Altar yii ke na chunaꞌa na ña kindoo na ña sa na iin chiñu, saa ra kuni kachi ña saa, ña köo vaꞌa ña ndikindoo vi na sa na; ndi su tu ñaꞌa ña ñuꞌu ña soko na nuu altar yii ini veꞌe ñuꞌu va ke na chunaꞌa na ña kindoo na sa na iin chiñu, saa ra xiniñuꞌu na saxinu va na ña kindoo na sa na”, kachi ndo.
18 E dizeis: Quem jurar pelo altar, isso é nada; quem, porém, jurar pela oferta que está sobre o altar fica obrigado pelo que jurou.
19 Ndoꞌo, ra kuaa ndo, ra kiꞌvi ni va tu ndo, saa chi ¿ndia ña ke xiniñuꞌu vaꞌa ka tuvi ndo, ñaꞌa ña soko na, a mii altar yii, nuu kuaꞌan ña nduyii va ña?
19 Cegos! Pois qual é maior: a oferta ou o altar que santifica a oferta?
20 Ra na chunaꞌa altar yii, ña kindoo na sa na iin chiñu ra süvi takua altar yii ke chunaꞌa na ña kindoo na sa na ña, chi chunaꞌa tu na takundiꞌi ñaꞌa, ña iyoo nuu altar yii kan va.
20 Portanto, quem jurar pelo altar jura por ele e por tudo o que sobre ele está.
21 Ra na chunaꞌa tu veꞌe ñuꞌu kaꞌnu ña kindoo na ña sa na iin chiñu, saa ra süvi takua veꞌe ñuꞌu kaꞌnu ke chunaꞌa na ña kindoo na sa na ña, chi chunaꞌa tu na Ndioxi ra iyoo ini va ña.
21 Quem jurar pelo santuário jura por ele e por aquele que nele habita;
22 Ra na chunaꞌa ndivi ña kindoo na sa na iin chiñu, ra süvi takua ndivi ke chunaꞌa na ña kindoo na sa na ña, chi chunaꞌa tu na Ndioxi va, ra saa tu tiayu tun nduꞌu va ra.
22 e quem jurar pelo céu jura pelo trono de Deus e por aquele que no trono está sentado.
23 ’Ndavi ni ndoꞌo, ndia maestro sañaꞌa ndiayu Ndioxi, xiꞌin ndoꞌo ndia fariseo, saa chi chiꞌña ni tuꞌun ndo, chi ña xa ndo ke tava va ndo iin taꞌvi loꞌo ñaꞌa ña chiꞌi ndo tixi uxi taꞌvi takundiꞌi ñaꞌa, ña chiꞌi ndo, ra taxi ndo ña ndaꞌa Ndioxi, ndi su naa va ini ndo ña saxinu ndo ndiayu Ndioxi ña xiniñuꞌu vaꞌa ka, ña kaꞌan kachi saa: na satoꞌo ndo na taꞌan ndo, na kuꞌvi ini ndo kuni ndo na, ra na kandixa vaꞌa tu ndo Ndioxi va; ra na taxi tu ndo iin taꞌvi loꞌo nuu uxi taꞌvi ñaꞌa ña chiꞌi va ndo, ra na kukuïin vi ndo ña sa ndo ña kan.
23 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque dais o dízimo da hortelã, do endro e do cominho e tendes negligenciado os preceitos mais importantes da Lei: a justiça, a misericórdia e a fé; devíeis, porém, fazer estas coisas, sem omitir aquelas!
24 Ndoꞌo, ra na kuaa, na inuu ichi nuu na kuaa va kuvi ndo, saa chi te xiꞌi ndo ndia ndia ka ndutia, ra saxixin va ndo ra ña vaꞌa na köko ndo ndikama vali, ndi su xïni vi ndo, ra koko va tu ndo iin camello chee. Ra na kundaa ini ndo ña kaꞌan yu suꞌva xiꞌin ndo, saa chi, niña chiñu vali va ke ndiꞌi ni ini ndo xaꞌa, ra ndiayu Ndioxi ña xiniñuꞌu vaꞌa, ndakoo va tu ndo.
24 Guias cegos, que coais o mosquito e engolis o camelo!
25 ’Ndaꞌvi ni ndoꞌo ndia Maestro sañaꞌa ndiayu Ndioxi, xiꞌin ndoꞌo ndia fariseo, saa chi chiꞌña ni tuꞌun ndo, ra te ndakatia ndo koꞌo xixi ndo, a yaxin ña xiꞌi ndo tiakuii, ra niña chi sata va ña ke ndakatia ndo, ndi su chi ini ña, ra iin chitu ndaa va ña yakua. Ra ta kuꞌva xa ndo xiꞌin ña yoꞌo ke, iyoo tu mii va ndo, saa chi toꞌo ni va xa ndo, ndi su nima ndo ra iin chitu ndaa va ña xiꞌin ña kuiꞌna xiꞌin ña kini.
25 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque limpais o exterior do copo e do prato, mas estes, por dentro, estão cheios de rapina e intemperança!
26 Ndoꞌo, ndia fariseo kuaa, ra xiꞌna ka va chi ini yaxin ndo xiꞌin ini koꞌo ndo ke na ndakatia ndo, ra saa ke kindoo vaꞌa tu ndia chi sata va ña.
26 Fariseu cego, limpa primeiro o interior do copo, para que também o seu exterior fique limpo!
27 ’Ndaꞌvi ni ndoꞌo, ndia maestro sañaꞌa ndiayu Ndioxi xiꞌin ndoꞌo ndia fariseo, saa chi chiꞌña ni tuꞌun ndo, ra ta iyoo kaka na ndii va ke iyoo ndo, saa chi kaka na ndii, ra chi sata va ña ke ndakaꞌyu na, ña yaa, ra sa̱ví ka vi ñaꞌa ña, ndi su chi ini ña, ra iin chitu ndaa va leke ndii, xiꞌin takundiꞌi ña kini.
27 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque sois semelhantes aos sepulcros caiados, que, por fora, se mostram belos, mas interiormente estão cheios de ossos de mortos e de toda imundícia!
28 Ra ta kuꞌva iyoo kaka na ndii kan va ke iyoo tu ndoꞌo va, saa chi toꞌo ni va xa ndo nuu yuvi, ndi su nima ndo, ra iin chitu ndaa va ña xiꞌin tuꞌun chiꞌña xiꞌin ña ndivaꞌa.
28 Assim também vós exteriormente pareceis justos aos homens, mas, por dentro, estais cheios de hipocrisia e de iniquidade.
29 ’Ndaꞌvi ni ndoꞌo ndia maestro sañaꞌa ndiayu Ndioxi, xiꞌin ndoꞌo ndia fariseo, saa chi chiꞌña ni tuꞌun ndo, ra täxi vaꞌa vi ndo, ndiꞌi xaꞌa kaka nuu ndoꞌni na ndikaꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioxi xinaꞌa, ra saa xa tu ndo, xiꞌin kaka nuu ñuꞌu na xindikun Ndioxi va, chi savi ka vi ndasa ndo xiꞌin ña,
29 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque edificais os sepulcros dos profetas, adornais os túmulos dos justos
30 Ra te ndiꞌi, ^kaꞌan ndo kachi ndo saa: “Tu xa ndee vi yo kii te xindee na xii xikua yo xinaꞌa, saa ra kandïxa vi yo, ña koo yuꞌu yo xiꞌin na, ña kaꞌni na na ndikaꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioxi”, kachi ndo.
30 e dizeis: Se tivéssemos vivido nos dias de nossos pais, não teríamos sido seus cúmplices no sangue dos profetas!
31 Ra xiꞌin tuꞌun ña kaꞌan ndo yoꞌo ke, ndañaꞌa ndo mii ndo ña kuu ndo seꞌe xikua na xaꞌni na ndikaꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioxi xinaꞌa va.
31 Assim, contra vós mesmos, testificais que sois filhos dos que mataram os profetas.
32 ¡Ra ta kuꞌva xa na xii xikua ndo ke na sa tu ndoꞌo va, ña vaꞌa na saxinu ndo nuu chiñu ña xaꞌa na xiꞌin te yachi!
32 Enchei vós, pois, a medida de vossos pais.
33 Ndoꞌo, yuvi ñaꞌa, seꞌe timiaꞌa, ¿ra ni ke sa ndo ña vaꞌa kaku ndo, ra küꞌun ndo ndiaya, tuvi ndo?
33 Serpentes, raça de víboras! Como escapareis da condenação do inferno?
34 Ra na kundaa ini ndo, chi yuꞌu kuvi ra tiꞌvi na kaꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioxi kixi na, xiꞌin na ndichi, xiꞌin na maestro sañaꞌa tuꞌun Ndioxi; ndi su ndoꞌo, ra kaꞌni va ndo sava na, ra sava tu na tiin ndo katakaa ndo ndaꞌa cruz va, ra sava tu na tiin ndo kani ndo nuu keꞌe veꞌe ñuꞌu va, ra sava tu na kundikun ndo taxi ndo ta ñuu ta ñuu va.
34 Por isso, eis que eu vos envio profetas, sábios e escribas. A uns matareis e crucificareis; a outros açoitareis nas vossas sinagogas e perseguireis de cidade em cidade;
35 Ra xaꞌa ña sa ndo ña yoꞌo ke, ndakuiso kuachi ndo xaꞌa takundiꞌi nii yuvi toꞌo, na xaꞌni na xii xikua ndo xinaꞌa ta kuu ra Abel, iin saa ndia ra Zacarías, seꞌe ra Berequías, ra xaꞌni ndo ini veꞌe ñuꞌu nuu iyoo altar yii.
35 para que sobre vós recaia todo o sangue justo derramado sobre a terra, desde o sangue do justo Abel até ao sangue de Zacarias, filho de Baraquias, a quem matastes entre o santuário e o altar.
36 Ra ña ndaa kaꞌan yu xiꞌin ndo, chi xaꞌa nii na ndixiꞌi kan ke, kixi yaa va tundoꞌo sata ndoꞌo na ndee tiempo vichin ―*kachi Jesús xiꞌin na.
36 Em verdade vos digo que todas estas coisas hão de vir sobre a presente geração.
37 Saa ndikaꞌan Jesús kachi ra saa:
37 Jerusalém, Jerusalém, que matas os profetas e apedrejas os que te foram enviados! Quantas vezes quis eu reunir os teus filhos, como a galinha ajunta os seus pintinhos debaixo das asas, e vós não o quisestes!
38 Ra xaꞌa ña kan ke niꞌi ndo tundoꞌo vichin, saa chi veꞌe ndo, ra ndoo ndaꞌa ndiꞌi va ña,
38 Eis que a vossa casa vos ficará deserta.
39 ra kuni yu ña na kundaa ini ndo, chi vichin, ra küni yachi ka ndo yuꞌu, chi ndia te na xaa kii, ña kaꞌan na ñuu yoꞌo xiꞌin yu kachi na saa: “¡Kaꞌnu ni ra xaa sakaku yoo xiꞌin kivi Tata yo Ndioxi ra iyoo ndivi!”, kachi na, ra ndia saa vi ke kuni ndo yuꞌu ―*kachi Jesús xiꞌin na.
39 Declaro-vos, pois, que, desde agora, já não me vereis, até que venhais a dizer:

Ler em outra tradução

Comparar com outra