Lucas 20

MXV vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Saa kuu iin kii íin Jesús ini veꞌe ñuꞌu kaꞌnu sañaꞌa ra yuvi ña ndakani ra tuꞌun Ndioxi nuu na. Ra saa ndixaa ndia xikuaꞌa kunaꞌnu nuu ndia sutu, xiꞌin ndia maestro sañaꞌa ndiayu Ndioxi ña ndakoo ra Moisés, xiꞌin ndia xikuaꞌa ñuu kan,
1 Aconteceu que, num daqueles dias, estando Jesus a ensinar o povo no templo e a evangelizar, sobrevieram os principais sacerdotes e os escribas, juntamente com os anciãos,
2 ra ndikaꞌan ndia xiꞌin ra, kachi ndia saa:
2 e o arguiram nestes termos: Dize-nos: com que autoridade fazes estas coisas? Ou quem te deu esta autoridade?
3 Ra saa ndakuiin Jesús, kachi ra saa xiꞌin ndia:
3 Respondeu-lhes: Também eu vos farei uma pergunta; dizei-me:
4 ¿Yoo taxi ndiayu ndaꞌa ra Juan ña sakuchi ra yuvi? ¿Ndioxi taxi ña ndaꞌa ra, a na yuuvi yoꞌo va? ―kachi ra.
4 o batismo de João era dos céus ou dos homens?
5 Ra saa xaꞌa ndia kaꞌan ndia xiꞌin taꞌan ndia, kachi ndia saa:
5 Então, eles arrazoavam entre si: Se dissermos: do céu, ele dirá: Por que não acreditastes nele?
6 Ra tu na kachi tu yo: “Na yuuvi yoꞌo va kuvi na taxi ndiayu ndaꞌa ra”, saa ra, iyo ni kaꞌni na yoo xiꞌin yuu. Saa chi takundiꞌi na ñuu, ra kandixa va na ra Juan ña kuu ra, ra ndikaꞌan ndoso tuꞌun yuꞌu Ndioxi ―kachi ndia kunaꞌnu kan xiꞌin taꞌan ndia.
6 Mas, se dissermos: dos homens, o povo todo nos apedrejará; porque está convicto de ser João um profeta.
7 Ra saa ndakuiin ndia, kachi ndia saa xiꞌin Jesús:
7 Por fim, responderam que não sabiam.
8 Saa ndikaꞌan Jesús, kachi ra saa xiꞌin ndia:
8 Então, Jesus lhes replicou: Pois nem eu vos digo com que autoridade faço estas coisas.
9 Ra saa xaꞌa tuku Jesús ^ndatuꞌun ra inka tuꞌun ndichi xiꞌin yuvi kan, kachi ra saa:
9 A seguir, passou Jesus a proferir ao povo esta parábola: Certo homem plantou uma vinha, arrendou-a a lavradores e ausentou-se do país por prazo considerável.
10 Ra te nditandiaa kii ña tiaꞌndia uva, ra saa tiꞌvi ra iin ra xachiñu nuu ra, ña kuaꞌan ra nuu na tatu too ñuꞌu kan ña na ndataxi na loꞌo kuenda ra. Ndi su na tatu ñuꞌu nuu iyoo teꞌe uva kan, ra ndukuiin na tiin na ra xachiñu nuu ra, ra kani na ra, ra sandiko vichi na ra kuanuꞌu ra nuu xitoꞌo ra.
10 No devido tempo, mandou um servo aos lavradores para que lhe dessem do fruto da vinha; os lavradores, porém, depois de o espancarem, o despacharam vazio.
11 Ra saa tiꞌvi tuku ra xitoꞌo ñuꞌu kan inka ra xachiñu nuu ra kuaꞌan ra nuu na, ra saa xa tu na xiꞌin ra kan va, chi ndukuiin na tiin na ra, ra kani ka vi na ra, ra kundivaꞌa ka vi na xiꞌin ra, ra saa sandiko vichi na ra kuanuꞌu ra nuu xitoꞌo va ra.
11 Em vista disso, enviou-lhes outro servo; mas eles também a este espancaram e, depois de o ultrajarem, o despacharam vazio.
12 Ra saa tiꞌvi tuku va ra xitoꞌo ñuꞌu kan, ra xachiñu nuu ra, ra uni, ña kuaꞌan ra nuu yuvi kan, ra sa xa tu na xiꞌin ra kan va, chi ndukuiin na kanitaꞌan na xiꞌin ra, ra iin satakueꞌe ndiꞌi na ra, ra saa taxi na ra kuaꞌan va ra.
12 Mandou ainda um terceiro; também a este, depois de o ferirem, expulsaram.
13 ’Ra saa xaꞌa ndakani ini ra xitoꞌo ñuꞌu kan, kaꞌan ra saa: “¿Ni ke sa yo vichin? Ra vaꞌa ka va na tiꞌvi yo seꞌe yo, ra kuꞌvi ni ini yo xini yo, kuꞌun ra nuu na. Ra ta xa na xaa ra nuu na, ra iin ña saa satoꞌo va na ra”, kaꞌan ra.
13 Então, disse o dono da vinha: Que farei? Enviarei o meu filho amado; talvez o respeitem.
14 Ndi su te xini na tatu too ñuꞌu nuu yoo teꞌe uva kan, ña ^xaa ra, ra saa ndikaꞌan na xiꞌin taꞌan na kachi na saa: “Ra yoꞌo kuvi ra ndoo ndiꞌi ña yoꞌo ndaꞌa. Ra naꞌa ndo vichin, ra na tiin yo ra, ra kaꞌni yo ra, ra ñaꞌa mii yo nduu ndiꞌi va ña yoꞌo”, kachi na xiꞌin taꞌan na.
14 Vendo-o, porém, os lavradores, arrazoavam entre si, dizendo: Este é o herdeiro; matemo-lo, para que a herança venha a ser nossa.
15 Ra saa tiin ndixa va na ra, ra xaꞌni va na ra, ra saa tava na ra nuu ñuꞌu iva ra, ra ndixaꞌan na sakana na ra ―kachi Jesús xiꞌin na.
15 E, lançando-o fora da vinha, o mataram. Que lhes fará, pois, o dono da vinha?
16 Su kuꞌun ra tiin ra na, ra kaꞌni ndiꞌi va ra na, ra saa ndataxi ra ñuꞌu ra ndaꞌa inka yuvi ña kondiaa na ña. Saa va ke ndoꞌo na tatu too ñuꞌu kan, kachi tuꞌun ndichi yoꞌo ―kachi Jesús xiꞌin yuvi na ndee xini soꞌo kan.
16 Virá, exterminará aqueles lavradores e passará a vinha a outros. Ao ouvirem isto, disseram: Tal não aconteça!
17 Ra saa xitoꞌni Jesús nuu na, ra ndikaꞌan ra xiꞌin na, kachi ra saa:
17 Mas Jesus, fitando-os, disse: Que quer dizer, pois, o que está escrito:
18 Ra takundiꞌi na koyo sata yuu kan, ra taꞌnu ndiꞌi va na, ra takundiꞌi na ndakava mii yuu kan sata, ra kuxeꞌe ndiꞌi va na ―kachi Jesús xiꞌin na.
18 Todo o que cair sobre esta pedra ficará em pedaços; e aquele sobre quem ela cair ficará reduzido a pó.
19 Ra saa xaꞌa ndia xikuaꞌa kunaꞌnu nuu ndia sutu, xiꞌin ndia maestro sañaꞌa ndiayu Ndioxi, ña xika nduku ndia tiin ndia Jesús, mii hora kan, saa chi kundaa va ini ndia, ña xaꞌa mii va ndia ke ndikaꞌan ra tuꞌun ndichi kan; ndi su nditïin vi ndia ra, saa chi ndiyuꞌvi va ndia nuu na ñuu.
19 Naquela mesma hora, os escribas e os principais sacerdotes procuravam lançar-lhe as mãos, pois perceberam que, em referência a eles, dissera esta parábola; mas temiam o povo.
20 Ra saa tiꞌvi ndia yuvi kuaꞌan na kotonani na ra, ra yuvi kan ra nii kuëe ndañaꞌa na mii na ña iyoo na kuachi xiꞌin ra, ra ña kuaꞌan na ra ña vaꞌa na kaꞌan na xiꞌin Jesús va kuvi ña ra kaꞌan ra iin tuꞌun ña väꞌa ra niꞌi na taxi na kuachi xaꞌa ra nuu ra chiñu kuchee, kaꞌan na.
20 Observando-o, subornaram emissários que se fingiam de justos para verem se o apanhavam em alguma palavra, a fim de entregá-lo à jurisdição e à autoridade do governador.
21 Saa ndixaa na ndakatuꞌun na ra, kachi na saa:
21 Então, o consultaram, dizendo: Mestre, sabemos que falas e ensinas retamente e não te deixas levar de respeitos humanos, porém ensinas o caminho de Deus segundo a verdade;
22 Ra kaꞌan xiꞌin ndi vichin, ¿a vaꞌa chaꞌvi ndi nuu ra tata chiñu César ñuu Roma, xuꞌun ña nduku ra nuu ndi, a väꞌa? ―kachi na xiꞌin ra.
22 é lícito pagar tributo a César ou não?
23 Ndi su Jesús ra xa kundaa va ini ra ña kuni ndia sandaꞌvi ndia ra, ra saa ndikaꞌan ra xiꞌin ndia kachi ra saa:
23 Mas Jesus, percebendo-lhes o ardil, respondeu:
24 Taxi ndo iin xuꞌun kaa ndaꞌa yu na kuni yu ―kachi ra xiꞌin ndia.
24 Mostrai-me um denário. De quem é a efígie e a inscrição? Prontamente disseram: De César. Então, lhes recomendou Jesus:
25 Ra saa ndakuiin ra, kachi ra saa:
25 Dai, pois, a César o que é de César e a Deus o que é de Deus.
26 Ndia saa ra nii ndiniꞌi ndia ni ke sa ndia xiꞌin ra, saa chi ndia nii tuꞌun kiꞌvi ndikäꞌan ra nuu chitu yuvi kan, saa ra tiaa ni ndakanda ini na xiꞌin tuꞌun ña ndakuiin ra yuꞌu ndia, ndia saa ra kutaxin yuꞌu va ndia.
26 Não puderam apanhá-lo em palavra alguma diante do povo; e, admirados da sua resposta, calaram-se.
27 Ra te ndiꞌi, saa ndixaꞌan sava ndia saduceo nuu Jesús. Ra ndia kan, ra kuëe kandixa ndia ña ndatiaku na ndii, ra xaꞌa ña kan ndindakatuꞌun ndia ra kachi ndia saa:
27 Chegando alguns dos saduceus, homens que dizem não haver ressurreição,
28 ―Tata Maestro, ndiayu Ndioxi ña ndakoo ra Moisés ndaꞌa ndi ra suꞌva va kachi ña: “Tu iin tiaa ra iyoo yasiꞌi ra, ra ndikäku seꞌe ra xiꞌin ña, ra ndixiꞌi va ra, saa ra xiniñuꞌu na ndakiꞌin inka ñani ra ñaꞌa kan, saa ra, ta xa na kaku seꞌe ña, ra ta iyoo seꞌe ra ndixiꞌi kan va, na koo ña kaku kan”, kachi ña.
28 perguntaram-lhe: Mestre, Moisés nos deixou escrito que, se morrer o irmão de alguém, sendo aquele casado e não deixando filhos, seu irmão deve casar com a viúva e suscitar descendência ao falecido.
29 Ra suꞌva ke kuu xiꞌin iin veꞌe, uxa tiaa xikuu ndia veꞌe ndia. Ra saa kuu ra nditandaꞌa va iin ñani ndia ra chee, ra ndia nii seꞌe ra ndikäku xiꞌin yasiꞌi ra, ra ndixiꞌi va ra.
29 Ora, havia sete irmãos: o primeiro casou e morreu sem filhos;
30 Ra saa ndakiꞌin ña inka ñani ra, ra ndikun sata ra, ra ndixiꞌi tu ra kan va, ra ndikäku tu seꞌe ra kan va xiꞌin ña.
30 o segundo e o terceiro também desposaram a viúva;
31 Ra saa ndakiꞌin ña inka tuku va ra, ra ndixiꞌi tu ra uni kan va, ra uxa saa ndia xinduꞌu ña xiꞌin va, ra ndixiꞌi uxa saa va ndia; ra ndia nii ndia ndikäku seꞌe ña xiꞌin vi.
31 igualmente os sete não tiveram filhos e morreram.
32 Ndia saa ra ndixiꞌi tu mii va ña.
32 Por fim, morreu também a mulher.
33 Ña kan ke kuni ndi ndakatuꞌun ndi yoꞌo vichin, ta xa na ndatiaku ndia kan, ¿ra yoo kuu iin ndia kuu yii ña, chi xinduꞌu ña xiꞌin uxa saa va ndia? ―kachi ndia xiꞌin Jesús.
33 Esta mulher, pois, no dia da ressurreição, de qual deles será esposa? Porque os sete a desposaram.
34 Ra saa ndakuiin ra, kachi ra saa xiꞌin ndia:
34 Então, lhes acrescentou Jesus: Os filhos deste mundo casam-se e dão-se em casamento;
35 Ndi su na taxi Ndioxi ndiayu ndatiaku, ra koo na xiꞌin ra ndivi, ra tandäꞌa ka vi na kan.
35 mas os que são havidos por dignos de alcançar a era vindoura e a ressurreição dentre os mortos não casam, nem se dão em casamento.
36 Ra nii küvi ka va tu na. Saa chi xa ta iyoo na tatun Ndioxi va ke koo na, ra seꞌe Ndioxi va kuu na saa chi ndiatiaku va na.
36 Pois não podem mais morrer, porque são iguais aos anjos e são filhos de Deus, sendo filhos da ressurreição.
37 Ra ña kaꞌan ndo xaꞌa ña ndatiaku na ndii, ra na kundaa ini ndo, chi xa mii tuꞌun Ndioxi ña tiaa ra Moisés xinaꞌa vi ke ndakani nuu yo xaꞌa ña ndatiaku na ndii. Ra suꞌva ke kachi Ndioxi ndikaꞌan ra xiꞌin ra Moisés ta xini ra xixi itun ìñu̱ kan: “Yuꞌu kuu Ndioxi ra Abraham, xiꞌin ra Isaac, xiꞌin ra Jacob”, kachi ra.
37 E que os mortos hão de ressuscitar, Moisés o indicou no trecho referente à sarça, quando chama ao Senhor o Deus de Abraão, o Deus de Isaque e o Deus de Jacó.
38 Ña kan ke na kundaa vaꞌa ini yo. Chi Ndioxi, ra Ndioxi na tiaku va kuvi ra. Ra süvi Ndioxi na ndii kuvi ra, ra nuu ra kan ra tiaku takundiꞌi va na xa ndixiꞌi ―kachi Jesús xiꞌin ndia saduceo.
38 Ora, Deus não é Deus de mortos, e sim de vivos; porque para ele todos vivem.
39 Ra saa ndakuiin sava ndia maestro sañaꞌa ndiayu Ndioxi ndee kan, kachi ndia saa:
39 Então, disseram alguns dos escribas: Mestre, respondeste bem!
40 Ndia saa, ra ndia nii ka na ndixäa ndiee ini ña ndakatuꞌun ka na Jesús.
40 Dali por diante, não ousaram mais interrogá-lo.
41 Saa ndikaꞌan Jesús xiꞌin na ndee kan, kachi ra saa:
41 Mas Jesus lhes perguntou: Como podem dizer que o Cristo é filho de Davi?
42 Ra ra David, ra suꞌva va tu kachi ra ndikaꞌan ra nuu tutu Salmo ña tiaa ra:
42 Visto como o próprio Davi afirma no livro dos Salmos:
43 ra vaꞌa sandiꞌi yu xaꞌa takundiꞌi na iyoo kuachi xiꞌin kun”, kachi Ndioxi,
43 até que eu ponha os teus inimigos por estrado dos teus pés.
44 Ndatuꞌun ndo xiꞌin yu, ¿ndixaa ke iyoo ña, ña kaꞌan ra David ña kuu iva ra, ra tiꞌvi Ndioxi kixi, ra kaꞌan tu ra ña kuu ra seꞌe va ra? ―kachi Jesús xiꞌin na.
44 Assim, pois, Davi lhe chama Senhor, e como pode ser ele seu filho?
45 Ra saa kuu yuvi na ndee xini soꞌo ña ndakani Jesús ndee na, ra saa ndikaꞌan ra xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra, kachi ra saa:
45 Ouvindo-o todo o povo, recomendou Jesus a seus discípulos:
46 ―Kuenda ni koo ndo, ra xä ndo ta xa ndia maestro sañaꞌa ndiayu Ndioxi ña ndakoo ra Moisés, saa chi ndia kan, ra kotoo ni ndia kundixi ndia tikoto nani, ra kuni ni tu ndia satoꞌo ni yuvi ndia te ndakutaꞌan ndia xiꞌin na nuu yaꞌvi va. Ra saa tu te kuaꞌan ndia veꞌe ñuꞌu a te kuaꞌan ndia viko, ra xini sii ni ndia kundee ndia tiayu tu ndee na kunaꞌnu.
46 Guardai-vos dos escribas, que gostam de andar com vestes talares e muito apreciam as saudações nas praças, as primeiras cadeiras nas sinagogas e os primeiros lugares nos banquetes;
47 Ra sandaꞌvi ni tu ndia na siꞌi na ndukuaan va, ra ndakiꞌin ndiaa ndia ñaꞌa ña kuu mii na ndaꞌa na. Ra ña kuni ndia kindoo vaꞌa ndia nuu na ñuu, ra naꞌa ka vi kaꞌan ndia xiꞌin Ndioxi. Ra ña xa ndia ña yoꞌo, ra chee ni ka va tundoꞌo vaxi nuu ndia sa Ndioxi ―kachi Jesús xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra.
47 os quais devoram as casas das viúvas e, para o justificar, fazem longas orações; estes sofrerão juízo muito mais severo.

Ler em outra tradução

Comparar com outra