Atos 27
MXV vs NVT
1 Ra ta xa kindoo ra chiñu Festo ña tiꞌvi ra nduꞌu kuꞌun ndi chi Italia, ra saa ndataxi ra ra Pablo xiꞌin sava ka ndia ñuꞌu veꞌe kàà, ndaꞌa iin ra soldado ra kuchee ra nani Julio, ra itaꞌan xiꞌin iin tiꞌvi chee ndia soldado, ndia kuu kuenda ra Augusto.
1 Quando chegou a hora, zarpamos para a Itália. Paulo e muitos outros prisioneiros foram colocados sob a guarda de um oficial romano chamado Júlio, capitão do Regimento Imperial.
2 Ra saa ndakundiaka ndia soldado kan nduꞌu, ra ndixaꞌan ndia ndaa ndia xiꞌin ndi, ini itun tun xika nuu mini tu kee ñuu Adramitio ña ndikaa yuꞌu mini, tu xa kana kuꞌun ñuu ña ndoꞌni yuꞌu mini chi Asia. Ra kuaꞌan tu ra Aristarco ra itaꞌan xiꞌin va ndi, ra kee ñuu Tesalónica ña ndikun ndiaa ñuu Macedonia.
2 Aristarco, um macedônio de Tessalônica, nos acompanhou. Partimos num navio que tinha vindo do porto de Adramítio, no litoral noroeste da província da Ásia. Estavam previstas diversas paradas em portos ao longo da costa.
3 Ra ta ndituvi inka kii saa ndixaa ndi nuu ndi ñuu Sidón. Ra toꞌo ni va xa ra Julio, ra kuchee nuu ndia soldado kan xiꞌin ra Pablo, saa chi taxi va ra ndiayu ndaꞌa ra ña ndixaꞌan ra ñuu kan xitoꞌni ra na itaꞌan mani xiꞌin ra, ra chindiee taꞌan na xiꞌin ra.
3 No dia seguinte, quando ancoramos em Sidom, Júlio demonstrou bondade a Paulo permitindo-lhe que desembarcasse para visitar amigos e receber ajuda material deles.
4 Ra ñuu Sidón kan, nandaa tuku ndi itun tun xika nuu mini, ra saa kana nu kuaꞌan nu xiꞌin ndi; ra ndiee ka vi xaꞌa kani tachi, chi nuu ndi suꞌva, ra ni ndiküvi ka kuꞌun itun kan xiꞌin ndi, ra saa xakin xiyo nu xiꞌin ndi chi ndaꞌa ichin xiin ñuꞌu loꞌo ña ndikaa niꞌi nuu mini ña nani Chipre.
4 Quando partimos de lá, fomos costeando a ilha de Chipre, devido aos ventos contrários que tornavam difícil manter o rumo.
5 Ra saa ndiyaꞌa ndi chi nuu xitondiaa yuꞌu mini nuu ndikaa Cilicia xiꞌin Panfilia, ra iin saa ndixaa ndi ndia ñuu Mira, ña ndikun ndiaa chi Licia va.
5 Prosseguindo por mar aberto, passamos pelo litoral da Cilícia e da Panfília, chegando a Mirra, na província de Lícia.
6 Ra ñuu Mira kan kundaa ini ra Julio, ra soldado kuchee kan, ña kana iin itun tu xika nuu mini tu kee ñuu Alejandría ra kuaꞌan nu chi Italia. Ra tu kan nandaa ndi kuaꞌan ndi xiꞌin ndia soldado kan.
6 Ali, o oficial no comando encontrou um navio egípcio de Alexandria que estava de partida para a Itália e nos fez embarcar.
7 Ra kuaꞌa ni va kii xindikaa nu nuu mini kan xiꞌin ndi, saa chi kuee ni va ndixaꞌan nu. Ra iin xiꞌin ña nduxa vi ndiyaꞌa nu xiꞌin ndi, chi nuu xitondiaa nuu ndikaa ñuu Gnido. Saa chi tiaa ni ndiee kani tachi chi nuu ndi suꞌva, ra xaꞌa ña kan ke xakin xiyo nu xiꞌin ndi, ra ndiyaꞌa nu ndia xiin ñuꞌu ña ndikaa niꞌni nuu mini ña nani Creta, nuu ndikaa ñuu Salmón.
7 Navegamos vagarosamente por vários dias e, depois de muita dificuldade, nos aproximamos de Cnido. Por causa dos ventos contrários, atravessamos para Creta, acompanhando o litoral menos exposto da ilha, defronte ao cabo de Salmona.
8 Ra iin xiꞌin tundoꞌo kaꞌnu vi saa ndixaa nu xiꞌin ndi ñuu ña nani Buenos Puertos, ña ndikaa yachin xiꞌin ñuu Lasea, suvi mii Creta kan va.
8 Costeamos a ilha com grande esforço, até que chegamos a Bons Portos, perto da cidade de Laseia.
9 Saa kuu, ra xa kunaꞌa va ndoꞌni ndi ichi kan, saa ra xa kuyachin va kii ña xaꞌa kuun savi chi kan, ra xa ku iyo va kaka itun tu xikan nuu mini. Ra xaꞌa ña kan ke taxi ra Pablo xini takundiꞌi ndia kuaꞌan xiꞌin itun kan,
9 Havíamos perdido muito tempo. As condições climáticas estavam se tornando perigosas para a navegação, pois se aproximava o fim do outono, e Paulo tratou dessa questão com os oficiais do navio.
10 kachi ra saa:
10 Disse ele: “Senhores, se prosseguirmos, vejo que teremos problemas adiante. Haverá grande prejuízo para o navio e para a carga, e perigo para nossa vida”.
11 Ndi su ndindäa ra soldado kuchee kan, xaꞌa vi ña ndikaꞌan ra Pablo. Chi kandixa ka va ra ña ndikaꞌan ra ndiaa itun xika nuu mini kan, xiꞌin ña ndikaꞌan ra kuu xitoꞌo nu.
11 Mas o oficial encarregado dos prisioneiros deu mais ouvidos ao capitão e ao proprietário do navio que a Paulo.
12 Ra ndia nii ndia ndixïin ña kuachi ndi ñuu Buenos Puertos kan, saa chi iyo ni ndituvi ndia, ña kan ke ndikaꞌan ndia ña kuꞌun ndi chi ñuu Fenice ña ndikaa suvi mii Creta ña kundee ndi yoo savi, saa chi ikan ke kuëe ndoꞌo itun xika nuu mini kan, saa chi küvi kixi ndaku tachi ña tandaꞌa ña nu kaꞌan ndia.
12 E, uma vez que Bons Portos era uma enseada aberta, um péssimo lugar para passar o inverno, a maioria da tripulação desejava ir a Fenice, que ficava mais adiante na costa de Creta, e passar o inverno ali. Fenice era um bom porto, com abertura apenas para o sudoeste e o noroeste.
13 Ra saa xaꞌa vita vita loꞌo kani tachi ña vaxi chi ninu nuu kuu sur, ra kuchuun va itun kan kuꞌun nu, ndituvi ra ndiaa nu xiꞌin ra kuu xitoꞌo nu. Ra saa xaꞌndia ndia chiñu ña ndaxita inka ndia yuu vee ña itiin nu xiꞌin nandaa ña. Ra saa ndakiꞌin nu kuee kuee kuaꞌan nu suvi mii yuꞌu mini nuu nani Creta kan va.
13 Quando um vento leve começou a soprar do sul, os marinheiros pensaram que conseguiriam chegar lá a salvo. Por isso, levantaram âncora e foram costeando Creta.
14 Ra sakan iin kani loꞌo va kuaꞌan nu xiꞌin ndi, saa ra xaꞌa va tachi ña nani Euroclidón ña ndiee ni kani ña, chi nuu kuaꞌan itun kan.
14 Mas o tempo mudou de repente, e um vento com força de furacão, chamado Nordeste, soprou sobre a ilha e nos empurrou para o mar aberto.
15 Ra nditäxi ña kuꞌun nu chi nuu kuni ndia kuꞌun nu, saa chi tiaa ni ndaku kani ña. Ndia saa ra ndisaña ndaꞌa nu kuaꞌan nu xiꞌin va ndi xa tachi kan.
15 Como os marinheiros não conseguiam manobrar o navio para ficar de frente para o vento, desistiram e deixaram que fosse levado pela tempestade.
16 Ra ndiyaꞌa nu xiꞌin ndi chi xiin ñuꞌu loꞌo ña ndikaa niꞌni nuu mini ñani Clauda, ra loꞌo va tu kani tachi kan, ra tiaa ni uꞌvi saa kuchuun ndi, ndakiꞌin ndi itun vali tu xika nuu mini tun ndiso nu, ña ndataan ndi nu chi ini mii tun chee kan.
16 Navegamos pelo lado menos exposto de uma pequena ilha chamada Cauda, onde, com muito custo, conseguimos içar para bordo o barco salva-vidas que viajava rebocado.
17 Ra ta ndiꞌi, saa chikuꞌni ndia mii itun chee kan, xiꞌin kuaꞌa ni yoꞌo, saa chi iyuꞌvi ni ndia ña kani ndiaa nuu nu yuti ña nani Sirte ña iyoo kaꞌa mini kan, ra ndata nu, káꞌán ndia. Ra saa sanuu ndia tikoto ndika ña ndita sata nu, ña vaꞌa na ndukuee kuꞌun nu, kuni ndia.
17 Então os marinheiros amarraram cordas em volta do casco do navio para reforçá-lo. Temiam ser arrastados para os bancos de areia de Sirte, diante do litoral africano, por isso baixaram a âncora flutuante para desacelerar o navio e deixaram que fosse levado pelo vento.
18 Ra ta ndituvi inka kii, ra iin ndakundiee va tachi kan xika ña. Ndia saa ra xaꞌa ndia koꞌni ndia ñaꞌa ña ndiso nu nuu mini kan va, ña vaꞌa na ndukama nu, kuni ndia.
18 No dia seguinte, como ventos com força de vendaval continuavam a castigar o navio, a tripulação começou a lançar a carga ao mar.
19 Ra ta ndixinu uni kii, ra saa xatia ndi takundiꞌi va ñaꞌa ña xiniñuꞌu mii itun xika nuu mini kan.
19 No terceiro dia, removeram até mesmo parte do equipamento do navio e o jogaram fora.
20 Ra kuaꞌa ni kii nindändii, ra ni kimi ndikanäta, ra ndikäꞌan ka ndi ña kutiaku vi ndi, saa chi tiaa ni ndiee xika tachi kan.
20 A tempestade terrível prosseguiu por muitos dias, escondendo o sol e as estrelas, até que perdemos todas as esperanças.
21 Ra xa kuaꞌa ni tu kii täan kuxi va ndi, ra saa ndakundichi ra Pablo maꞌñu, ra ndikaꞌan ra kachi ra saa:
21 Fazia tempo que ninguém comia. Por fim, Paulo reuniu a tripulação e disse: “Os senhores deveriam ter me dado ouvidos no princípio e não ter deixado Bons Portos. Teriam evitado todo este prejuízo e esta perda.
22 Ndi su na kuayüꞌvi ndo, saa chi nii na ndiꞌi va xaꞌa itun yoꞌo, ndi su ndoꞌo, ra ndia nii ndo küvi.
22 Mas tenham bom ânimo! O navio afundará, mas nenhum de vocês perderá a vida.
23 Saa chi ñuu nduveꞌe ndituvi iin ra tatun Ndioxi nuu yu, ra Ndioxi ra ndikun yu, ra xachiñu yu nuu kuvi ra, tiꞌvi ra ña kixi ra nuu yu,
23 Pois, ontem à noite, um anjo do Deus a quem pertenço e sirvo se pôs ao meu lado
24 ra ndikaꞌan ra xiꞌin yu kachi ra saa: “Kuayüꞌvi kun, Pablo, saa chi xiniñuꞌu xaa va kun nuu ra chiñu kuchee ñuu Roma, ra xaꞌa yoꞌo ke kaku tu ndia kuaꞌan xiꞌin kun ñaꞌa va”, kachi ra xiꞌin yu.
24 e disse: ‘Não tenha medo, Paulo! É preciso que você compareça diante de César. E Deus, em sua bondade, concedeu proteção a todos que navegam com você’.
25 Ña kan ke ndaku ni na koo ini ndo, ndia taꞌan yo. Saa chi yuꞌu, ra ndiaa va ini yu Ndioxi, ra kandixa tu yu ña kuu ña ndikaꞌan ra tatun kan xiꞌin va yu.
25 Portanto, tenham bom ânimo! Creio em Deus; tudo ocorrerá exatamente como ele disse.
26 Ndi su xa saa xiniñuꞌu xaa va itun yoꞌo koꞌni nu yoo nuu iin ñuꞌu loꞌo ña ndikaa niꞌni nuu mini ―kachi ra Pablo xiꞌin ndia.
26 É necessário, porém, que sejamos impulsionados para uma ilha”.
27 Saa kuu ra ndixinu va uxi kumi kii ñuꞌu ndi nuu mini kan, ra mii ñuu kii kan ke xa kuaꞌan ndi nuu mini ra nani Adriático va, ra iin choꞌo iin chi kan va kuaꞌan itun kan xiꞌin ndi xa tachi, ra ta xa kuu sava ñuu saa ra kundaa va ini ndia ndiaa itun kan ña xa kuyachin nu nuu ndikaa ñuꞌu ichi.
27 Por volta da meia-noite, na décima quarta noite de tempestade, enquanto éramos levados de um lado para o outro no mar Adriático, os marinheiros perceberam que estávamos perto de terra firme.
28 Ra saa tava ndia kuꞌva ña kunu mini nuu kuaꞌan ndi kan, ra oko xaꞌun iin metro ka ke kunu ra, ra ta xa iin vaꞌa vaꞌa loꞌo ka kuaꞌan itu kan, ra saa tava tuku va ndia kuꞌva, ra ndia kuꞌva oko uxa metro va ke kunu ra.
28 Lançaram a sonda e verificaram que a água tinha 37 metros de profundidade. Um pouco depois, lançaram a sonda novamente e encontraram apenas 27 metros.
29 Ra saa ndiyuꞌvi ndia ña kani ndiaa nu kava, ra saa sanuu ndia kumi yuu vee chi kaꞌa nu, ña vaꞌa na kundichi nu nuu mini kan, ra xaꞌa ña ndiyuꞌvi ndia ke kuni ndia ña kama ni na tuvi.
29 Temiam que, se continuássemos assim, seríamos atirados contra as rochas na praia. Por isso, lançaram quatro âncoras da parte de trás do navio e ansiavam para que o dia chegasse logo.
30 Saa xaꞌa ^kuni kunu va ndia sakanda itun kan kuꞌun ndia, ra xaꞌa ndia sanuu ndia itun vali tu xika nu tiakuii tun ndiso itun chee kuaꞌan xiꞌin ndi kan; ra iin ^xa tiin ndia yuu vee ña xikundichi nu xiꞌin ña koꞌni ndia ña chi nuu nu, iyoo tuꞌun.
30 Dando a entender que iriam lançar as âncoras da parte da frente, os marinheiros baixaram o barco salva-vidas, na tentativa de abandonar o navio.
31 Ra xini va ra Pablo ña xa ndia saa. Ra saa ndikaꞌan ra xiꞌin ra soldado kuchee kan, ra saa tu xiꞌin ndia soldado va ra, kachi ra saa:
31 Paulo, então, disse ao oficial no comando e aos soldados: “Se os marinheiros não permanecerem a bordo, vocês não conseguirão se salvar”.
32 Ra saa xaꞌndia ndia soldado kan yoꞌo ña nuꞌni ndiaa itun vali kan, saa ra ndikoyo nu nuu mini kan kuaꞌan va nu.
32 Então os soldados cortaram as cordas do barco salva-vidas e o deixaram à deriva.
33 Ra ta xa kuaꞌan ndituvi, ra saa ndikaꞌan ra Pablo xiꞌin ndia ña xiniñuꞌu kuxi va ndia kachi ra, ra saa ndikaꞌan ka ra kachi saa xiꞌin ndia:
33 Enquanto amanhecia, Paulo insistiu que todos comessem. “De tão preocupados, vocês não se alimentam há duas semanas”, disse ele.
34 Ña kan ke ^nduku yu ña mani nuu ndo, ña na kuxi va ndo loꞌo vichin, ra kuayüꞌvi ndo, chi ndia nii ixi loꞌo xini ndo ke ndoñüꞌu vi ―kachi ra.
34 “Por favor, comam alguma coisa agora, para seu próprio bem. Pois nem um fio de cabelo de sua cabeça se perderá.”
35 Ra ta ndiꞌi ndikaꞌan ra Pablo tuꞌun kan, ra saa kiꞌin ra xita ra taxi tixaꞌvi ndaꞌa Ndioxi xaꞌa ña, ra xini takundiꞌi va ndia ndee kan ña ndikaꞌan ra xiꞌin Ndioxi, ra saa taꞌvi ra ña ra xaꞌa ra xixi va ra.
35 Em seguida, tomou um pão, deu graças a Deus na presença de todos, partiu-o em pedaços e comeu.
36 Saa ra ndakindiee tu ini ndia kuaꞌa kan va, ra xaꞌa tu ndia kan va xixi ndia.
36 Todos se animaram e começaram a comer.
37 Ra uvi ciento uni xiko xaꞌun iin vi kuvi ndi kuaꞌan xiꞌin itun kan.
37 Havia um total de 276 pessoas a bordo.
38 Ra ta xa nditiandiaa ini ndia ña xixi ndia, ra saa xaꞌa ndia xatia ndia nuni trigo ña kuaꞌan xiꞌin itun kan nuu mini kan, ña vaꞌa na ndukama ka nu, kuni ndia.
38 Depois de se alimentar, a tripulação aliviou o peso do navio mais um pouco, atirando ao mar toda a carga de trigo.
39 Ra ta ndituvi, ra nindäkuni vi ndia, ndia itun kan ndia mii ku nuu ndixaa ndi. Ndi su xini va tu ndia ndikaa iin ñuꞌu loꞌo maꞌñu mini kan, ra ndaa va loꞌo xiin ña, ra xa vita va kandita mini ikan, ra saa kuni ndia ña na kundutiaꞌa itun kan, nuu ndaa xiin ñuꞌu loꞌo kan.
39 Ao amanhecer, não reconheceram a terra, mas viram uma enseada com uma praia e cogitaram se seria possível chegar ali e atracar o navio.
40 Ra saa xaꞌa ndia xaꞌndia ndia yoꞌo, ña nuꞌni yuu vee ña itiin itun kan ña vaꞌa ndichi nu, ra sataya tu ndia itun tun sakanda ndia ña vaꞌa kuaꞌan va nu. Ra saa sandandaa tuku va ndia tikoto ndika ña ndichi chi nuu nu, ra saa ndakanda itun kan kuaꞌan nu chi nuu ndaa, nuu vita loꞌo kani mini kan.
40 Então cortaram as âncoras e as deixaram no mar. Depois, afrouxaram as cordas que controlavam os lemes, levantaram a vela da frente e foram rumo à praia,
41 Ra saa ^kuu nu kuaꞌan nu, saa ra nditiin va chi yuꞌu nu yuti ña ndakoo ndee kaꞌa mini kan, ndia saa ra ndiküvi vaꞌa ka kuꞌun vi nu. Ra xiꞌin ña ndiee ni kani ndiaa mini kan chi kaꞌa nu, saa ra xaꞌa chachi va nu.
41 mas o navio foi apanhado entre duas correntezas contrárias e encalhou antes do esperado. A parte da frente se encravou e ficou imóvel, enquanto a parte de trás, atingida pela força das ondas, começou a se partir.
42 Ra saa xaꞌa ndia soldado kan kuni ndia kaꞌni ndia, ndia ndasi ndiaa kuaꞌan kuꞌun veꞌe kàà, ña vaꞌa na ndasütia ndia ra kunu ndia kuꞌun ndia.
42 Os soldados queriam matar os prisioneiros para que não nadassem até a praia e depois fugissem.
43 Ndi su nditäxi vi ra soldado kuchee kan, ña kuvi ndia ndasi ndiaa kan, chi ña xa ra ke xaꞌndia ra chiñu nuu ndia xini sutia, ña na sutia ndia, ra kee ndia chi nuu ñuꞌu ichi va. Ra ra Pablo va kuvi ra kuni ra sakaku ra ña xa ra saa.
43 O oficial no comando, porém, desejava poupar a vida de Paulo e não permitiu que executassem seu plano. Ordenou aos que sabiam nadar que saltassem ao mar primeiro e fossem em direção a terra.
44 Ra ndia kuchüun sutia tu ndikaꞌan ra xiꞌin, ña na kiꞌin ndia vitu a ndia ka ñaꞌñu mii itun chee kuaꞌan xiꞌin ndi kan va, ra nuu nu kan va na kundee ndia ña kee ndia chi nuu ñuꞌu ichi, kachi ra xiꞌin ndia. Ra saa ndixa ke xa va ndia, ra vaꞌa ndixaa tiaku ndiꞌi va ndi, chi nuu ñuꞌu ichi kan.
44 Os outros se agarraram a tábuas ou pedaços do navio destruído. Assim, todos chegaram à praia em segurança.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?