Atos 27
MXV vs NAA
1 Ra ta xa kindoo ra chiñu Festo ña tiꞌvi ra nduꞌu kuꞌun ndi chi Italia, ra saa ndataxi ra ra Pablo xiꞌin sava ka ndia ñuꞌu veꞌe kàà, ndaꞌa iin ra soldado ra kuchee ra nani Julio, ra itaꞌan xiꞌin iin tiꞌvi chee ndia soldado, ndia kuu kuenda ra Augusto.
1 Quando foi decidido que devíamos navegar para a Itália, entregaram Paulo e alguns outros presos a um centurião chamado Júlio, do Batalhão Imperial.
2 Ra saa ndakundiaka ndia soldado kan nduꞌu, ra ndixaꞌan ndia ndaa ndia xiꞌin ndi, ini itun tun xika nuu mini tu kee ñuu Adramitio ña ndikaa yuꞌu mini, tu xa kana kuꞌun ñuu ña ndoꞌni yuꞌu mini chi Asia. Ra kuaꞌan tu ra Aristarco ra itaꞌan xiꞌin va ndi, ra kee ñuu Tesalónica ña ndikun ndiaa ñuu Macedonia.
2 Embarcando num navio de Adramítio, que estava de partida para costear a província da Ásia, fizemo-nos ao mar, indo conosco Aristarco, um macedônio de Tessalônica.
3 Ra ta ndituvi inka kii saa ndixaa ndi nuu ndi ñuu Sidón. Ra toꞌo ni va xa ra Julio, ra kuchee nuu ndia soldado kan xiꞌin ra Pablo, saa chi taxi va ra ndiayu ndaꞌa ra ña ndixaꞌan ra ñuu kan xitoꞌni ra na itaꞌan mani xiꞌin ra, ra chindiee taꞌan na xiꞌin ra.
3 No dia seguinte, chegamos a Sidom. Júlio, tratando Paulo com humanidade, permitiu que ele fosse ver os amigos e obter assistência.
4 Ra ñuu Sidón kan, nandaa tuku ndi itun tun xika nuu mini, ra saa kana nu kuaꞌan nu xiꞌin ndi; ra ndiee ka vi xaꞌa kani tachi, chi nuu ndi suꞌva, ra ni ndiküvi ka kuꞌun itun kan xiꞌin ndi, ra saa xakin xiyo nu xiꞌin ndi chi ndaꞌa ichin xiin ñuꞌu loꞌo ña ndikaa niꞌi nuu mini ña nani Chipre.
4 Partindo dali, navegamos ao abrigo da ilha de Chipre, porque os ventos eram contrários.
5 Ra saa ndiyaꞌa ndi chi nuu xitondiaa yuꞌu mini nuu ndikaa Cilicia xiꞌin Panfilia, ra iin saa ndixaa ndi ndia ñuu Mira, ña ndikun ndiaa chi Licia va.
5 E, tendo atravessado o mar ao longo da Cilícia e Panfília, chegamos a Mirra, na Lícia.
6 Ra ñuu Mira kan kundaa ini ra Julio, ra soldado kuchee kan, ña kana iin itun tu xika nuu mini tu kee ñuu Alejandría ra kuaꞌan nu chi Italia. Ra tu kan nandaa ndi kuaꞌan ndi xiꞌin ndia soldado kan.
6 Nesse porto, o centurião encontrou um navio de Alexandria, que estava de partida para a Itália, e nos fez embarcar nele.
7 Ra kuaꞌa ni va kii xindikaa nu nuu mini kan xiꞌin ndi, saa chi kuee ni va ndixaꞌan nu. Ra iin xiꞌin ña nduxa vi ndiyaꞌa nu xiꞌin ndi, chi nuu xitondiaa nuu ndikaa ñuu Gnido. Saa chi tiaa ni ndiee kani tachi chi nuu ndi suꞌva, ra xaꞌa ña kan ke xakin xiyo nu xiꞌin ndi, ra ndiyaꞌa nu ndia xiin ñuꞌu ña ndikaa niꞌni nuu mini ña nani Creta, nuu ndikaa ñuu Salmón.
7 Navegando vagarosamente muitos dias, foi com dificuldade que chegamos às imediações de Cnido. Não nos sendo permitido prosseguir, por causa do vento contrário, navegamos ao abrigo de Creta, na altura de Salmona.
8 Ra iin xiꞌin tundoꞌo kaꞌnu vi saa ndixaa nu xiꞌin ndi ñuu ña nani Buenos Puertos, ña ndikaa yachin xiꞌin ñuu Lasea, suvi mii Creta kan va.
8 Costeando a ilha com dificuldade, chegamos a um lugar chamado Bons Portos, perto do qual estava a cidade de Laseia.
9 Saa kuu, ra xa kunaꞌa va ndoꞌni ndi ichi kan, saa ra xa kuyachin va kii ña xaꞌa kuun savi chi kan, ra xa ku iyo va kaka itun tu xikan nuu mini. Ra xaꞌa ña kan ke taxi ra Pablo xini takundiꞌi ndia kuaꞌan xiꞌin itun kan,
9 Depois de muito tempo, tendo-se tornado a navegação perigosa, e já passado o tempo do Dia do Jejum, Paulo os aconselhou,
10 kachi ra saa:
10 dizendo: — Senhores, vejo que a viagem vai ser trabalhosa, com dano e muito prejuízo, não só da carga e do navio, mas também da nossa vida.
11 Ndi su ndindäa ra soldado kuchee kan, xaꞌa vi ña ndikaꞌan ra Pablo. Chi kandixa ka va ra ña ndikaꞌan ra ndiaa itun xika nuu mini kan, xiꞌin ña ndikaꞌan ra kuu xitoꞌo nu.
11 Porém o centurião dava mais crédito ao piloto e ao mestre do navio do que ao que Paulo dizia.
12 Ra ndia nii ndia ndixïin ña kuachi ndi ñuu Buenos Puertos kan, saa chi iyo ni ndituvi ndia, ña kan ke ndikaꞌan ndia ña kuꞌun ndi chi ñuu Fenice ña ndikaa suvi mii Creta ña kundee ndi yoo savi, saa chi ikan ke kuëe ndoꞌo itun xika nuu mini kan, saa chi küvi kixi ndaku tachi ña tandaꞌa ña nu kaꞌan ndia.
12 Não sendo o porto próprio para invernar, a maioria deles era de opinião que deviam partir dali, para ver se podiam chegar a Fenice e aí passar o inverno, visto ser um porto de Creta, que olha para o noroeste e para o sudoeste.
13 Ra saa xaꞌa vita vita loꞌo kani tachi ña vaxi chi ninu nuu kuu sur, ra kuchuun va itun kan kuꞌun nu, ndituvi ra ndiaa nu xiꞌin ra kuu xitoꞌo nu. Ra saa xaꞌndia ndia chiñu ña ndaxita inka ndia yuu vee ña itiin nu xiꞌin nandaa ña. Ra saa ndakiꞌin nu kuee kuee kuaꞌan nu suvi mii yuꞌu mini nuu nani Creta kan va.
13 Soprando brandamente o vento sul, e pensando eles ter alcançado o que desejavam, levantaram âncora e foram costeando mais de perto a ilha de Creta.
14 Ra sakan iin kani loꞌo va kuaꞌan nu xiꞌin ndi, saa ra xaꞌa va tachi ña nani Euroclidón ña ndiee ni kani ña, chi nuu kuaꞌan itun kan.
14 Entretanto, não muito depois, desencadeou-se, do lado da ilha, um tufão de vento, chamado Euroaquilão.
15 Ra nditäxi ña kuꞌun nu chi nuu kuni ndia kuꞌun nu, saa chi tiaa ni ndaku kani ña. Ndia saa ra ndisaña ndaꞌa nu kuaꞌan nu xiꞌin va ndi xa tachi kan.
15 O navio foi arrastado com violência e, sem poder resistir ao vento, cessamos a manobra e nos fomos deixando levar.
16 Ra ndiyaꞌa nu xiꞌin ndi chi xiin ñuꞌu loꞌo ña ndikaa niꞌni nuu mini ñani Clauda, ra loꞌo va tu kani tachi kan, ra tiaa ni uꞌvi saa kuchuun ndi, ndakiꞌin ndi itun vali tu xika nuu mini tun ndiso nu, ña ndataan ndi nu chi ini mii tun chee kan.
16 Passando ao abrigo de uma ilhota chamada Cauda, com dificuldade conseguimos recolher o bote.
17 Ra ta ndiꞌi, saa chikuꞌni ndia mii itun chee kan, xiꞌin kuaꞌa ni yoꞌo, saa chi iyuꞌvi ni ndia ña kani ndiaa nuu nu yuti ña nani Sirte ña iyoo kaꞌa mini kan, ra ndata nu, káꞌán ndia. Ra saa sanuu ndia tikoto ndika ña ndita sata nu, ña vaꞌa na ndukuee kuꞌun nu, kuni ndia.
17 Tendo içado o bote, os marinheiros usaram de todos os meios para reforçar o navio com cabos de segurança. E, temendo que fossem encalhar nos bancos de areia de Sirte, desceram as velas e foram à deriva.
18 Ra ta ndituvi inka kii, ra iin ndakundiee va tachi kan xika ña. Ndia saa ra xaꞌa ndia koꞌni ndia ñaꞌa ña ndiso nu nuu mini kan va, ña vaꞌa na ndukama nu, kuni ndia.
18 Açoitados severamente pela tormenta, no dia seguinte começaram a jogar a carga no mar.
19 Ra ta ndixinu uni kii, ra saa xatia ndi takundiꞌi va ñaꞌa ña xiniñuꞌu mii itun xika nuu mini kan.
19 E, no terceiro dia, nós mesmos, com as próprias mãos, lançamos ao mar a armação do navio.
20 Ra kuaꞌa ni kii nindändii, ra ni kimi ndikanäta, ra ndikäꞌan ka ndi ña kutiaku vi ndi, saa chi tiaa ni ndiee xika tachi kan.
20 E, não aparecendo, havia já alguns dias, nem sol nem estrelas, caindo sobre nós grande tempestade, dissipou-se, afinal, toda a esperança de salvamento.
21 Ra xa kuaꞌa ni tu kii täan kuxi va ndi, ra saa ndakundichi ra Pablo maꞌñu, ra ndikaꞌan ra kachi ra saa:
21 Havendo todos estado muito tempo sem comer, Paulo, pondo-se em pé no meio deles, disse: — Senhores, na verdade, era preciso terem-me atendido e não partir de Creta, para evitar este dano e perda.
22 Ndi su na kuayüꞌvi ndo, saa chi nii na ndiꞌi va xaꞌa itun yoꞌo, ndi su ndoꞌo, ra ndia nii ndo küvi.
22 Mas agora aconselho que tenham coragem, porque nenhuma vida se perderá, mas somente o navio.
23 Saa chi ñuu nduveꞌe ndituvi iin ra tatun Ndioxi nuu yu, ra Ndioxi ra ndikun yu, ra xachiñu yu nuu kuvi ra, tiꞌvi ra ña kixi ra nuu yu,
23 Porque, esta mesma noite, um anjo do Deus a quem pertenço e a quem sirvo, esteve comigo,
24 ra ndikaꞌan ra xiꞌin yu kachi ra saa: “Kuayüꞌvi kun, Pablo, saa chi xiniñuꞌu xaa va kun nuu ra chiñu kuchee ñuu Roma, ra xaꞌa yoꞌo ke kaku tu ndia kuaꞌan xiꞌin kun ñaꞌa va”, kachi ra xiꞌin yu.
24 dizendo: “Paulo, não tenha medo! É preciso que você compareça diante de César, e eis que Deus, por sua graça, lhe deu todos os que navegam com você.”
25 Ña kan ke ndaku ni na koo ini ndo, ndia taꞌan yo. Saa chi yuꞌu, ra ndiaa va ini yu Ndioxi, ra kandixa tu yu ña kuu ña ndikaꞌan ra tatun kan xiꞌin va yu.
25 Portanto, senhores, tenham coragem! Pois eu confio em Deus que tudo vai acontecer conforme me foi dito.
26 Ndi su xa saa xiniñuꞌu xaa va itun yoꞌo koꞌni nu yoo nuu iin ñuꞌu loꞌo ña ndikaa niꞌni nuu mini ―kachi ra Pablo xiꞌin ndia.
26 Porém é necessário que sejamos arrastados para alguma ilha.
27 Saa kuu ra ndixinu va uxi kumi kii ñuꞌu ndi nuu mini kan, ra mii ñuu kii kan ke xa kuaꞌan ndi nuu mini ra nani Adriático va, ra iin choꞌo iin chi kan va kuaꞌan itun kan xiꞌin ndi xa tachi, ra ta xa kuu sava ñuu saa ra kundaa va ini ndia ndiaa itun kan ña xa kuyachin nu nuu ndikaa ñuꞌu ichi.
27 Quando chegou a décima quarta noite, sendo nós batidos de um lado para outro no mar Adriático, por volta da meia-noite os marinheiros pressentiram que se aproximavam de alguma terra.
28 Ra saa tava ndia kuꞌva ña kunu mini nuu kuaꞌan ndi kan, ra oko xaꞌun iin metro ka ke kunu ra, ra ta xa iin vaꞌa vaꞌa loꞌo ka kuaꞌan itu kan, ra saa tava tuku va ndia kuꞌva, ra ndia kuꞌva oko uxa metro va ke kunu ra.
28 E, lançando a sonda, viram que a profundidade era de trinta e seis metros. Passando um pouco mais adiante, tornando a lançar a sonda, viram que a profundidade era de vinte e sete metros.
29 Ra saa ndiyuꞌvi ndia ña kani ndiaa nu kava, ra saa sanuu ndia kumi yuu vee chi kaꞌa nu, ña vaꞌa na kundichi nu nuu mini kan, ra xaꞌa ña ndiyuꞌvi ndia ke kuni ndia ña kama ni na tuvi.
29 E, receosos de que fôssemos atirados contra lugares rochosos, lançaram da popa quatro âncoras e oravam para que rompesse o dia.
30 Saa xaꞌa ^kuni kunu va ndia sakanda itun kan kuꞌun ndia, ra xaꞌa ndia sanuu ndia itun vali tu xika nu tiakuii tun ndiso itun chee kuaꞌan xiꞌin ndi kan; ra iin ^xa tiin ndia yuu vee ña xikundichi nu xiꞌin ña koꞌni ndia ña chi nuu nu, iyoo tuꞌun.
30 Nisto os marinheiros tentaram escapar do navio. Arriaram o bote no mar, a pretexto de que iam largar âncoras da proa.
31 Ra xini va ra Pablo ña xa ndia saa. Ra saa ndikaꞌan ra xiꞌin ra soldado kuchee kan, ra saa tu xiꞌin ndia soldado va ra, kachi ra saa:
31 Paulo disse ao centurião e aos soldados: — Se estes não permanecerem a bordo, vocês não poderão se salvar.
32 Ra saa xaꞌndia ndia soldado kan yoꞌo ña nuꞌni ndiaa itun vali kan, saa ra ndikoyo nu nuu mini kan kuaꞌan va nu.
32 Então os soldados cortaram os cabos do bote e o deixaram afastar-se.
33 Ra ta xa kuaꞌan ndituvi, ra saa ndikaꞌan ra Pablo xiꞌin ndia ña xiniñuꞌu kuxi va ndia kachi ra, ra saa ndikaꞌan ka ra kachi saa xiꞌin ndia:
33 Enquanto amanhecia, Paulo rogava a todos que se alimentassem, dizendo: — Hoje é o décimo quarto dia em que, esperando, vocês estão sem comer, não tendo provado nada.
34 Ña kan ke ^nduku yu ña mani nuu ndo, ña na kuxi va ndo loꞌo vichin, ra kuayüꞌvi ndo, chi ndia nii ixi loꞌo xini ndo ke ndoñüꞌu vi ―kachi ra.
34 Por isso peço que comam alguma coisa, pois disto depende a sobrevivência de vocês. Porque nenhum de vocês perderá nem mesmo um fio de cabelo.
35 Ra ta ndiꞌi ndikaꞌan ra Pablo tuꞌun kan, ra saa kiꞌin ra xita ra taxi tixaꞌvi ndaꞌa Ndioxi xaꞌa ña, ra xini takundiꞌi va ndia ndee kan ña ndikaꞌan ra xiꞌin Ndioxi, ra saa taꞌvi ra ña ra xaꞌa ra xixi va ra.
35 Tendo dito isto, pegando um pão, deu graças a Deus na presença de todos e, depois de o partir, começou a comer.
36 Saa ra ndakindiee tu ini ndia kuaꞌa kan va, ra xaꞌa tu ndia kan va xixi ndia.
36 Todos ficaram mais animados e se puseram também a comer.
37 Ra uvi ciento uni xiko xaꞌun iin vi kuvi ndi kuaꞌan xiꞌin itun kan.
37 Estávamos no navio duzentas e setenta e seis pessoas ao todo.
38 Ra ta xa nditiandiaa ini ndia ña xixi ndia, ra saa xaꞌa ndia xatia ndia nuni trigo ña kuaꞌan xiꞌin itun kan nuu mini kan, ña vaꞌa na ndukama ka nu, kuni ndia.
38 Refeitos com a comida, aliviaram o navio, jogando o trigo no mar.
39 Ra ta ndituvi, ra nindäkuni vi ndia, ndia itun kan ndia mii ku nuu ndixaa ndi. Ndi su xini va tu ndia ndikaa iin ñuꞌu loꞌo maꞌñu mini kan, ra ndaa va loꞌo xiin ña, ra xa vita va kandita mini ikan, ra saa kuni ndia ña na kundutiaꞌa itun kan, nuu ndaa xiin ñuꞌu loꞌo kan.
39 Quando amanheceu, não reconheceram a terra, mas avistaram uma enseada, onde havia uma praia. Então consultaram entre si se não podiam encalhar ali o navio.
40 Ra saa xaꞌa ndia xaꞌndia ndia yoꞌo, ña nuꞌni yuu vee ña itiin itun kan ña vaꞌa ndichi nu, ra sataya tu ndia itun tun sakanda ndia ña vaꞌa kuaꞌan va nu. Ra saa sandandaa tuku va ndia tikoto ndika ña ndichi chi nuu nu, ra saa ndakanda itun kan kuaꞌan nu chi nuu ndaa, nuu vita loꞌo kani mini kan.
40 Cortando os cabos das âncoras, deixaram que ficassem no mar. Soltaram também as amarras do leme. E, alçando a vela de proa ao vento, dirigiram-se para a praia.
41 Ra saa ^kuu nu kuaꞌan nu, saa ra nditiin va chi yuꞌu nu yuti ña ndakoo ndee kaꞌa mini kan, ndia saa ra ndiküvi vaꞌa ka kuꞌun vi nu. Ra xiꞌin ña ndiee ni kani ndiaa mini kan chi kaꞌa nu, saa ra xaꞌa chachi va nu.
41 Dando, porém, num lugar onde duas correntes se encontravam, encalharam ali o navio; a proa encravou-se e ficou imóvel, mas a popa se despedaçava pela violência das ondas.
42 Ra saa xaꞌa ndia soldado kan kuni ndia kaꞌni ndia, ndia ndasi ndiaa kuaꞌan kuꞌun veꞌe kàà, ña vaꞌa na ndasütia ndia ra kunu ndia kuꞌun ndia.
42 O parecer dos soldados era que os presos deviam ser mortos, para que nenhum deles fugisse nadando.
43 Ndi su nditäxi vi ra soldado kuchee kan, ña kuvi ndia ndasi ndiaa kan, chi ña xa ra ke xaꞌndia ra chiñu nuu ndia xini sutia, ña na sutia ndia, ra kee ndia chi nuu ñuꞌu ichi va. Ra ra Pablo va kuvi ra kuni ra sakaku ra ña xa ra saa.
43 Mas o centurião, querendo salvar Paulo, impediu-os de fazer isso. Ordenou que os que soubessem nadar fossem os primeiros a lançar-se ao mar e alcançar a terra.
44 Ra ndia kuchüun sutia tu ndikaꞌan ra xiꞌin, ña na kiꞌin ndia vitu a ndia ka ñaꞌñu mii itun chee kuaꞌan xiꞌin ndi kan va, ra nuu nu kan va na kundee ndia ña kee ndia chi nuu ñuꞌu ichi, kachi ra xiꞌin ndia. Ra saa ndixa ke xa va ndia, ra vaꞌa ndixaa tiaku ndiꞌi va ndi, chi nuu ñuꞌu ichi kan.
44 Quanto aos demais, que se salvassem, uns, em tábuas, e outros, em destroços do navio. E foi assim que todos se salvaram em terra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?