Atos 16
MXV vs NTLH
1 Ra ta ndiꞌi, saa ndakiꞌin tuku ra Pablo xiꞌin ra Silas kuaꞌan ndia, ra saa ndixaa ndia ñuu Derbe, ra saa ndixaa tu ndia Listra va, ra ikan ndaniꞌi ndia iin ra itia ra kandixa Jesús, ra Timoteo ke nani ra, ra siꞌi ra ra judío kuvi ña, ra kandixa tu ña kan va Jesús, ra iva ra, ra ra griego va kuvi ra kan.
1 Paulo chegou às cidades de Derbe e Listra. Em Listra morava um cristão chamado Timóteo. A mãe dele, uma cristã, era da raça dos judeus, mas o pai dele não era judeu.
2 Ra ra Timoteo kan, ra vaꞌa ni nduꞌu tuꞌun xaꞌa ra, nuu na ndikun Jesús na ndee ñuu Listra xiꞌin Iconio.
2 Todos os irmãos que moravam em Listra e Icônio falavam bem de Timóteo.
3 Saa ra kindoo va ini ra Pablo ña kuꞌun ra Timoteo xiꞌin ra, ra saa chikaa ra tuni Ndioxi ra Timoteo ña vaꞌa kuëe väꞌa na kuni na judío na ndee nuu kuꞌun ndia kuni na ra, saa chi xini ndiꞌi va na iva ra ña kuu ra, ra griego.
3 Paulo quis levá-lo consigo e por isso o circuncidou , pois todos os judeus que moravam naqueles lugares sabiam que o pai de Timóteo não era judeu.
4 Ra saa ndakiꞌin ndia kuaꞌan ndia; ra iin ta iyoo ña ndikaꞌan ndia xitaꞌan xiꞌin Jesús, xiꞌin ña ndikaꞌan ndia xikuaꞌa veꞌe ñuꞌu Jerusalén xiꞌin ndia, iin saa iyoo ña ndatuꞌun ndia xiꞌin takundiꞌi na ndikun Jesús na ndee takundiꞌi ñuu nuu yaꞌa ndia kuaꞌan ndia.
4 Nas cidades por onde passavam, eles diziam aos cristãos quais as decisões que tinham sido tomadas pelos apóstolos e pelos presbíteros da igreja de Jerusalém e aconselhavam que eles obedecessem a essas decisões.
5 Ra xiꞌin tuꞌun ña ndikaꞌan ndia xiꞌin na veꞌe ñuꞌu ke ndinuni ni ka kandixa na, ra kuaꞌa ni ka tu na kandixa ta iin iin kii va.
5 Assim as igrejas ficavam mais fortes na fé, e o número de cristãos aumentava cada dia mais.
6 Ra saa kuni ndia kuꞌun ndia chi Asia, ndi su nditäxi Tachi Yii ña kaꞌan ndoso ndia ñuu ña ndoꞌni chi Asia kan. Xaꞌa ña kan ke ndakiꞌin ndia kuaꞌan ndia chi Frigia xiꞌin Galacia.
6 Como o Espírito Santo não deixou que anunciassem a palavra na província da Ásia, eles atravessaram a região da Frígia-Galácia.
7 Ra ta ndixaa ndia nuu ndakutaꞌan xaꞌñu Misia xiꞌin Bitinia, ra saa kuni ndia kuꞌun ndia chi Bitinia, ndi su nditäxi vi Tachi Yii Jesús ña kuꞌun ndia chi kan.
7 Quando chegaram perto do distrito da Mísia, tentaram ir para a província da Bitínia, mas o Espírito de Jesus não deixou.
8 Ra saa ndiyaꞌa ndaku ndia chi Misia, ra iin saa nduxinu ndia ñuu ña nani Troas ña ndikaa ndia yuꞌu mini va.
8 Então atravessaram a Mísia e chegaram à cidade de Trôade.
9 Ra ñuu Troas kan ke satuvi Ndioxi nuu ra Pablo ñuú ra xini ra iin tiaa ra ñuu Macedonia ña ndichi ra, ra xakundaꞌvi ra nuu ra kachi ra saa: “Yaꞌa chi Macedonia ra chindiee taꞌan kun xiꞌin ndi”, kachi ra.
9 Naquela noite Paulo teve uma visão. Ele viu um homem da província da Macedônia, que estava de pé e lhe pedia: “Venha para a Macedônia e nos ajude!”
10 Ra ta ndiꞌi satuvi Ndioxi nuu ra Pablo, saa ra ndikun xa nduvi ndi ña kuꞌun ndi chi Macedonia va, saa chi xa kundaa kaxi va ini ndi ña kana Ndioxi nduꞌu kuꞌun ndi kaꞌan ndoso ndi tuꞌun ra.
10 Logo depois dessa visão, nós resolvemos partir logo para a Macedônia, pois estávamos certos de que Deus nos havia chamado para anunciar o evangelho ao povo dali.
11 Ra saa ndixaa ndi yuꞌu mini mii ñuu Troas, ndaa ndi itun xika nuu mini, ra ikan kee ndi, ra iin ndaku saa ndixaa ndi ndia ñuu Samotracia, ra inka kii ndituvi ndakiꞌin ndi ndixaa ndi ñuu Neápolis.
11 Nós embarcamos em Trôade e fomos diretamente para a ilha de Samotrácia. No dia seguinte chegamos ao porto de Neápolis.
12 Ra ñuu Neápolis kee ndi, ra saa ndixaa ndi ñuu Filipos, ra xa mani ni gobierno ñuu Roma ñuu kan, saa chi viꞌi ni na kee Roma ndee. Ra iin ñuu ña xiniñuꞌu ni ke ini ñuꞌu ña kuu mii Macedonia. Ra ikan xindee ndi ndiaꞌvi kii.
12 Dali fomos a Filipos, que é uma cidade do primeiro distrito da província da Macedônia e também colônia romana, onde ficamos vários dias.
13 Ra saa iin kii yii ña ndakindiee, kee ndi yeꞌe ñuu kan chi keꞌe, ra ndixaꞌan ndi yuꞌu iin itia nuu xa yunaꞌa na xaꞌan na kaꞌan na xiꞌin Ndioxi. Ra saa xikundee ndi yuꞌu itia kan, ra ndakani ndi tuꞌun Ndioxi nuu na siꞌi na ndakutaꞌan ndee kan.
13 No sábado saímos da cidade e fomos para a beira do rio, pois pensávamos que ali devia haver um lugar de oração para os judeus. Sentamos e começamos a conversar com as mulheres que estavam reunidas lá.
14 Ra tiañu na siꞌi kan nduꞌu iin ñaꞌa ña nani Lidia, ra ñuu chee ña nani Tiatira ke kee ña; ra ña ixiko tikoto vaꞌa ña kuaꞌa tuun kuvi ña. Ra ña ndikun Ndioxi kuvi ña, ra tiaa soꞌo ña nduꞌu ña, ra saa ndakuna Ndioxi nima ña, ra kandixa va ña ña ndikaꞌan ra Pablo.
14 Uma daquelas mulheres que estavam nos ouvindo era Lídia, uma vendedora de púrpura , da cidade de Tiatira. Ela adorava a Deus, e o Senhor abriu a mente dela para que compreendesse o que Paulo dizia.
15 Ra saa chichi ña, ra saa tu na veꞌe va ña, ra ta ndiꞌi saa xakundaꞌvi ña nuu ndi, kachi ña saa:
15 Ela e as pessoas da sua casa foram batizadas. Depois Lídia nos convidou, dizendo: — Venham ficar na minha casa, se é que vocês acham que, de fato, eu creio no Senhor. Assim ela nos convenceu a ficar na casa dela.
16 Ra saa iin kii kee ndi kuaꞌan ndi yuꞌu itia kan kaꞌan ndi xiꞌin Ndioxi, ra ichi kan ndakutaꞌan ndi xiꞌin iin ñaꞌa loꞌo ña kuu mii tachi ña ndáku. Ra ña xachiñu ndaꞌvi va kuvi ña nuu iin tiaa, ra kuaꞌa ni xuꞌun xakanaa ña xiꞌin ña xa ndáku ña, ra ndataxi ña ña ndaꞌa tiaa kan.
16 Certo dia, quando estávamos indo para o lugar de oração, veio ao nosso encontro uma escrava. Essa moça estava dominada por um espírito mau que adivinhava o futuro, e os seus donos ganhavam muito dinheiro com as adivinhações que ela fazia.
17 Ra saa ndakundikun ña sata ra Pablo, ra ndaꞌyu ña,
17 A moça começou a nos seguir, gritando assim: — Estes homens são
18 Ra kuaꞌa ni kii xa ña saa, ra saa väꞌa ndikuni ra Pablo, ra saa ndikokuiin ra ra ndikaꞌan ra xiꞌin tachi ndivaꞌa ña ndikaa ini ña, kachi ra saa:
18 Ela fez isso muitos dias. Por fim Paulo se aborreceu, virou-se para ela e ordenou ao espírito: — Pelo poder do nome de Jesus Cristo, eu mando que você saia desta moça! E, no mesmo instante, o espírito saiu.
19 Ra ta kundaa ini na xitoꞌo ñaꞌa kan, ña küvi ka sakanaa na xuꞌun xiꞌin ña, saa ra tiaa ni ndisaa na ra tiin na ra Pablo xiꞌin ra Silas ra saa ndakundiaka na ndia ndixaa na xiꞌin ndia nuu na chiñu, yeꞌe chiñu kaꞌnu.
19 Quando os donos da moça viram que não iam poder mais ganhar dinheiro com as adivinhações dela, agarraram Paulo e Silas e os arrastaram até a praça pública, diante das autoridades.
20 Ra saa ndixaa na xiꞌin ndia nuu na chiñu, kachi na saa:
20 Eles os apresentaram a essas autoridades romanas e disseram: — Estes homens são judeus e estão provocando desordem na nossa cidade.
21 ra sañaꞌa ndia na costumbre ña xaa, ra köo ndiayu yo kutuꞌva yo ña, ra sa yo ña, chi na romano va kuvi yo ―kachi na.
21 Estão ensinando costumes que são contra a nossa lei . Nós, que somos romanos, não podemos aceitar esses costumes.
22 Saa ra ndisaa ni na ñuu xiꞌin ndia, ra saa xaꞌndia ndia juez kan, chiñu nuu ndia soldado ña na tava ndia tikoto ra Pablo xiꞌin ra Silas, ra kani na ndia xiꞌin itun.
22 Aí uma multidão se ajuntou para atacar Paulo e Silas. As autoridades mandaram que tirassem as roupas deles e os surrassem com varas.
23 Ra ta ndiꞌi kani na ndia, ra saa taan na ndia veꞌe kàà. Ra xaꞌndia na chiñu nuu ra ndiaa yeꞌe kaa ña na kondiaa vaꞌa ra ndia.
23 Depois de baterem muito neles, as autoridades jogaram os dois na cadeia e deram ordem ao carcereiro para guardá-los com toda a segurança.
24 Ra saa ndakiꞌin ra ndia yeꞌe kaa kan ndia, ra ndixaꞌan ra taan ra ndia ndia kaꞌa veꞌe kàà nuu seꞌe vaꞌa, ra taan ra xaꞌa ndia ini itun ña vaꞌa na künu ndia.
24 Depois de receber essa ordem, o carcereiro os jogou numa cela que ficava no fundo da cadeia e prendeu os pés deles entre dois blocos de madeira.
25 Ra saa xaꞌa ndia kaꞌan ni ndia xiꞌin Ndioxi ra xita ndia, ra ndia ndia ñuꞌu veꞌe kaa kan va xini soꞌo. Ra ta xa kuaꞌan kusava ñuu,
25 Mais ou menos à meia-noite, Paulo e Silas estavam orando e cantando hinos a Deus, e os outros presos escutavam.
26 saa ra tuꞌva xaꞌa va nditaan, ra iin ndiakua kisi ninu ña xaꞌa veꞌe kàà kan. Saa ra ndinuña ndiꞌi va yeꞌe kaa kan, ra ndikoyo tu kaa, ña nuꞌni ndaꞌa ndia ñuꞌu veꞌe kàà kan va.
26 De repente, o chão tremeu tanto, que abalou os alicerces da cadeia. Naquele instante todas as portas se abriram, e as correntes que prendiam os presos se arrebentaram.
27 Ra ta ndoto ra ndiaa yeꞌe kaa kan, ra saa ndixaꞌan ra xitoꞌni ra yeꞌe kaa kan ra xa ndinuña ndiꞌi va ña, ra saa tava ra ichi ra ña kaꞌni ra mii ra, saa chi vaꞌa xinu ndiꞌi va ndia ñuꞌu veꞌe kàà, káꞌán ra.
27 Aí o carcereiro acordou. Quando viu que os portões da cadeia estavam abertos, pensou que os prisioneiros tinham fugido. Então puxou a espada e ia se matar,
28 Ra saa nindaꞌyu ra Pablo, ra kachi ra saa xiꞌin ra:
28 mas Paulo gritou bem alto: — Não faça isso! Todos nós estamos aqui!
29 Ra saa nduku ra ndia yeꞌe kàà kan ñuꞌu, ra saa xinu ra ndikiꞌvi ra, ra ndakusiti ra nuu ra Pablo xiꞌin ra Silas, ra iin kisi ninu ña ra.
29 Aí o carcereiro pediu que lhe trouxessem uma luz, entrou depressa na cela e se ajoelhou, tremendo, aos pés de Paulo e Silas.
30 Ra saa taꞌva ra ndia veꞌe kàà, ra ndikaꞌan ra xiꞌin ndia, kachi ra saa:
30 Depois levou os dois para fora e perguntou: — Senhores, o que devo fazer para ser salvo?
31 Ra saa ndakuiin ndia, kachi ndia saa xiꞌin ra:
31 Eles responderam: — Creia no Senhor Jesus e você será salvo — você e as pessoas da sua casa.
32 Ra saa ndakani ndia tuꞌun vaꞌa xaꞌa Jesús nuu ra, ra xini tu soꞌo takundiꞌi na ndee veꞌe va ra.
32 Então eles anunciaram a palavra do Senhor ao carcereiro e a todas as pessoas da casa dele.
33 Saa ra ndikun ñuu saa, ndukuiin ra ndakatia ra nuu takueꞌe ndia. Ra ta ndiꞌi, saa sakuchi ra Pablo ra, ra saa tu takundiꞌi na veꞌe va ra.
33 Naquela mesma hora da noite, o carcereiro começou a cuidar deles, lavando os ferimentos da surra que haviam levado. Logo depois ele e todas as pessoas da sua casa foram batizados.
34 Ra saa ndakiꞌin ra ndia ndixaꞌan ndia xiꞌin ra veꞌe ra, ra taxi ra xixi ndia. Ra tiaa ni kusii ini tiaa kan, ra saa tu na veꞌe va ra xaꞌa ña kandixa na Ndioxi.
34 Em seguida ele levou Paulo e Silas para a sua casa e lhes deu comida. O carcereiro e as pessoas da sua casa ficaram cheios de alegria porque agora criam em Deus.
35 Ra ta ndituvi saa tiꞌvi ndia juez kan ndia kumisio kuaꞌan ndia kaꞌan ndia xiꞌin ra ndiaa yeꞌe kaa kan, ña na saña ra ra Pablo, xiꞌin ra Silas ña kuꞌun ndika ndia.
35 Quando amanheceu, as autoridades romanas mandaram alguns policiais com a seguinte ordem para o carcereiro: “Solte esses homens.”
36 Ra saa ndikaꞌan ra ndiaa yeꞌe kaa kan xiꞌin ra Pablo xiꞌin ra Silas, kachi ra saa:
36 Então o carcereiro disse a Paulo: — As autoridades mandaram soltá-los. Podem ir embora em paz.
37 Ra saa ndikaꞌan ra Pablo xiꞌin ndia kumisio ndia ndixaa kan, kachi ra saa:
37 Mas Paulo disse aos policiais: — Eu e Silas somos cidadãos romanos e, mesmo assim, sem termos sido julgados, fomos surrados em público. E depois nos jogaram na cadeia. E agora querem nos mandar embora assim em segredo? Isso não! Que as próprias autoridades romanas venham aqui e nos soltem!
38 Ra saa ndaxaa ndia kumisio kan ndatuꞌun ndia xiꞌin ndia juez kan, ra ta kundaa ini ndia juez kan, xaꞌa ra Pablo xiꞌin xaꞌa ra Silas ña kuu ndia ndia Roma, saa ra ndiyuꞌvi ni ndia.
38 Os policiais foram contar às autoridades romanas o que Paulo tinha dito. Quando as autoridades souberam que Paulo e Silas eram cidadãos romanos, ficaram com medo
39 Ra saa kee ndia ndixaꞌan ndia, ra ndixaꞌan ndia nduku ndia ña kaꞌnu ini nuu ra Pablo xiꞌin ra Silas, ra saa tava ndia ndia veꞌe kàà, ra xakundaꞌvi ndia nuu ndia ña na kee ndia kuꞌun ndia ñuu kan.
39 e foram lhes pedir desculpas. Então os tiraram da prisão e pediram que fossem embora da cidade.
40 Ra ta kita ra Pablo xiꞌin ra Silas veꞌe kàà, ra saa ndakiꞌin ndia ndixaꞌan ndia veꞌe ña Lidia, ra ndikaꞌan ndia tuꞌun ndiee ni xiꞌin na ndikun Jesús na ndee kan, ra saa ndakiꞌin ndia kuaꞌan chi Tesalónica va.
40 Paulo e Silas saíram da cadeia e foram para a casa de Lídia. Ali encontraram-se com os irmãos, animaram a todos e depois foram embora.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?