Mateus 5

MCP vs XGS

XGS Xwɨyí̵á Gorɨxoyá Sɨŋí̵pɨrɨnɨ

¹ Ja Yésus mə́ dʉ́g áncuncuma buud ɛ́nɛ yí, a mú bád mbʉ́mbʉ́ŋʉ́d, kə ji shí. *Ompwíín bɛ́ bwə́ mú shísh nyə́dɨ́.Yésus ŋgə jɨ́ɨ́gʉ́lí buud mbʉ́mbʉ́ŋʉ́d|src="CN01700B.TIF" size="span" copy="David C. Cook" ref="5.1"

¹ Jisaso ámá oxɨ́ apɨxɨ́ niaíwɨ́ obaxɨ́ o tɨ́ŋɨ́ e nánɨ bɨmiarɨŋagɨ́a nɨwɨnɨrɨ dɨ́wɨ́ mɨŋɨ́yo nánɨ nɨyoarɨ éɨ́ nɨŋwearɨ xegɨ́ wiepɨsarɨŋɨ́yɨ́ xɨ́o tɨ́ŋɨ́ e nánɨ báná

² A mú tɛ́ɛ́d jɨ́ɨ́gʉ́lílə ntʉ́ga:

² o nuréwapɨya nurɨ re urɨŋɨnigɨnɨ,

³ Buud bwə́ ŋgə́ mpu nə́

³ “Ámá gɨyɨ́ gɨyɨ́né ‘Nionɨ nɨgɨ́pɨ apánɨrɨnɨ.’ mɨrɨpa éɨ́áyɨ́né, ‘Ámá arɨrá oneaípoyɨ.’ yaiwiarɨgɨ́áyɨ́né, Gorɨxo xwioxɨ́yo mɨmeámɨ́ nɨseairɨ píránɨŋɨ́ seameŋweanɨ́á eŋagɨ nánɨ yayɨ́ seainɨpaxɨ́yɨ́nérɨnɨ.

⁴ Buud bɨ́ nə məcɛy mílámʉ́d wá, bwə́ mə́ jəla,

⁴ Ámá gɨyɨ́ gɨyɨ́né, ŋwɨ́ eanɨrɨ yarɨgɨ́áyɨ́né, Gorɨxo mɨŋɨ́ ikɨŋwɨ́ seamɨrɨnɨ́á eŋagɨ nánɨ yayɨ́ seainɨpaxɨ́yɨ́nérɨnɨ.

⁵ Buud bwə́ ádɛ́ *búgʉla məŋkul máŋ wá, bwə́ mə́ jəla,

⁵ Ámá gɨyɨ́ gɨyɨ́né, ɨ́wɨ́ mé nɨrɨmaxɨnɨro sanɨŋɨ́ imónɨgɨ́áyɨ́né, Gorɨxo xwioxɨ́yo mɨmeámɨ́ nerɨ seameŋweanɨ́e dánɨ xwɨ́á nɨrínɨ segɨ́ imónɨnɨ́á eŋagɨ nánɨ yayɨ́ seainɨpaxɨ́yɨ́nérɨnɨ.

⁶ Buud bwə́ ŋgə́ gwág cʉg á tʉ́təlí zha nə yɛ̂sh wá, bwə́ mə́ jəla,

⁶ Ámá gɨyɨ́ gɨyɨ́né, aiwá nánɨ agwɨ́ seairɨ iniɨgɨ́ nánɨ seainɨrɨ yarɨŋɨ́pa rɨ́á mɨkɨró píránɨŋɨ́ yarɨgɨ́á ayɨ́ nánɨ́nɨŋɨ́ nɨseaimónɨrɨ́ná Gorɨxo ananɨ xɨxenɨ seaiinɨ́á eŋagɨ nánɨ yayɨ́ seainɨpaxɨ́yɨ́nérɨnɨ.

⁷ Buud bwə́ ŋgə́ gwág búúd ŋkúŋkwóŋʉ́lə wá, bwə́ mə́ jəla,

⁷ Ámá gɨyɨ́ gɨyɨ́né, ámá wíyo wá wianarɨgɨ́áyɨ́né, Gorɨxo enɨ wá seawianɨnɨ́á eŋagɨ nánɨ yayɨ́ seainɨpaxɨ́yɨ́nérɨnɨ.

⁸ Buud bɨ́ nə mílâm fúbán wá, bwə́ mə́ jəla,

⁸ Ámá gɨyɨ́ gɨyɨ́né, ámá sɨŋwɨ́ anɨgɨ́e dánɨranɨ, segɨ́pɨ úɨ́ámɨ dánɨranɨ, dɨŋɨ́ ná bɨnɨ nɨmoro axɨ́pɨnɨ yarɨgɨ́áyɨ́né, Gorɨxo xewanɨŋo sɨwá seainɨnɨ́á eŋagɨ nánɨ yayɨ́ seainɨpaxɨ́yɨ́nérɨnɨ.

⁹ Buud bwə́ dʉ sá nə́ buud bwə́ cʉ́gəg nə́ shɛɛ wá, bwə́ mə́ jəla,

⁹ Ámá gɨyɨ́ gɨyɨ́né, ámá mɨxɨ́ inarɨ́ná nuro pɨyɨ́á wɨ́rarɨgɨ́áyɨ́né, Gorɨxo ayɨ́ nánɨ ‘Gɨ́ niaíwɨ́xɨnɨ.’ rɨnɨ́á eŋagɨ nánɨ yayɨ́ seainɨpaxɨ́yɨ́nérɨnɨ.

¹⁰ Buud bwə́ ŋgə́ bwəma nə cúwʉ́lí nəcé otʉ́təlí ɔ́ Zɛmbî wá, bwə́ mə́ jəla,

¹⁰ Ámá gɨyɨ́ gɨyɨ́né, wé rónɨŋɨ́ Gorɨxo e éɨ́rɨxɨnɨrɨ wimónarɨŋɨ́pɨ xɨ́darɨŋagɨ́a nánɨ xeanɨŋɨ́ seaikárɨ́áyɨ́né, o xwioxɨ́yo mɨmeámɨ́ nɨseairɨ píránɨŋɨ́ seameŋweanɨ́á eŋagɨ nánɨ yayɨ́ seainɨpaxɨ́yɨ́nérɨnɨ.

¹¹ «Ja buud bwə́ lwîy bɨ̂, bwə́ lwágʉlə bɨ̂ cúwʉ́lí, bwə́ lás nə bɨ́ ilɨ́s-lɨ́s nəcé mə yí, bɨ mə́ jəla.

¹¹ Ámá gɨyɨ́ gɨyɨ́né, nionɨ nɨxɨ́darɨŋagɨ́a nánɨ ikayɨ́wɨ́ searɨro xeanɨŋɨ́ seaikárɨro pí pí xwɨyɨ́á yapɨ́ seaxekwɨ́moro seaiarɨ́náyɨ́, yayɨ́ seainɨpaxɨ́yɨ́nérɨnɨ.

¹² Gwágʉ́gá məshusʉg, bɨ́ kɔɔs, nə́ bɨ mə bá kə bə nə məma myə́na gwɔ̂w.

¹² Eŋíná wɨ́á rókiamoagɨ́áwamɨ xeanɨŋɨ́ nɨwikára wagɨ́ápa axɨ́pɨ seyɨ́né enɨ nɨseaikára warɨ́náyɨ́, seyɨ́né aŋɨ́namɨ nɨpeyirɨ́ná Gorɨxo yayɨ́ nɨseaimorɨ amɨpí ayá rɨmɨxarɨŋɨ́pɨ seaiapɨnɨ́á eŋagɨ nánɨ yayɨ́ seainɨpaxɨ́yɨ́nérɨnɨ.

¹³ «Bɨ bɨ́ nə buud nə́mə́ nda ca dʉ́sə́ nə idʉ̂w nə́. Ŋkí ca í cwâl, ye bɨ bɨ́ nə ŋkul kwo sâ nə í gwámʉ́g? Mbɔ̂, í cúgɛ́ nə ŋkul nyiŋgə sɛ̂y. Bwə́ yida shwu dwo shí, buud jee nyaal.»

¹³ “Saxɨ́ aiwáyo nɨmorɨ nɨnɨrɨ́náyɨ́ awɨ́í yarɨŋɨ́pa seyɨ́né nionɨ seararɨŋáyo píránɨŋɨ́ nɨnɨxɨ́dɨróná ámá nɨyonɨ enɨ nɨwíwapɨyiro saxɨ́ awɨ́í yarɨŋɨ́pa axɨpɨ́nɨŋɨ́ wimɨxɨ́ɨ́rɨxɨnɨ. Saxɨ́ awɨ́í yarɨŋɨ́pɨ nɨpurɨ rɨxa uráwɨ́nɨŋɨ́ imónɨŋánáyɨ́ arɨre éáná ámɨ awɨ́í imónɨnɨŋoɨ? Oweoɨ, amɨpí wí imɨxɨpaxɨ́ mimónɨŋagɨ nánɨ óɨ́ e emɨ mɨwiárómóáná ámá xwɨrɨŋwɨ́ osɨxayarɨgɨ́árɨnɨ. Seyɨ́né nionɨ seararɨŋáyo nɨnɨwiaíkirɨ́náyɨ́, saxɨ́ rɨxa uráwɨ́nɨŋɨ́ imónɨŋɨ́pɨ emɨ moarɨgɨ́ápa Gorɨxo enɨ axɨ́pɨ emɨ e seamonɨ́árɨnɨ.

¹⁴ «Bɨ bɨ́ məŋkɛnya shú búúd ɔ́ shí ga. Ŋgwə́la wúsə́ mbʉ́mbʉ́ŋ dɨ́ gwɔ́w yí, í cúgɛ́ nə ŋkul bə kú nyîn.

¹⁴ Seyɨ́né ámá Gorɨxomɨ xɨ́dɨpɨ́rɨ́a nánɨ uyɨ́wɨ́ nɨmɨxároro wɨ́ánɨŋɨ́ uyamopɨ́rɨ́árɨnɨ. Aŋɨ́ dɨ́wɨ́ mɨŋɨ́yo ikwɨ́rónɨŋɨ́pɨ́nɨŋɨ́ ínɨmɨ mimónɨ́ eŋɨ́pɨ yapɨ seyɨ́né enɨ nionɨ píránɨŋɨ́ nɨnɨxɨ́dɨrónáyɨ́, ámá nɨyonɨ sɨŋánɨ e wimónɨpɨ́rɨ́árɨnɨ.

¹⁵ Mbií ŋgwúd nə lámba, ja bwə́ dʉ jida dwo yí, bwə́ ádɛ́ kúd dwo mpɨ́ɨ́d. Bwə́ yida dʉ tə̂l dwo cé lámba dɨ́, í ŋgə́ faan, buud ɔ njɔ́w bɛ̂sh bwə́ dʉ́g mə́ŋkɛnya.

¹⁵ Ámá ramɨxɨ́ nɨmɨxároro sɨxɨ́ wá nɨmearo sɨxɨ́ ikwaseaárarɨgɨ́ámanɨ. Nɨmɨxároro seáyɨ e íkwiaŋwɨ́yo ŋwɨrárárarɨgɨ́árɨnɨ. Seáyɨ e tánáyɨ́ ámá aŋɨ́yo ínɨmɨ ŋweagɨ́á nɨyonɨ wɨ́á wókiarɨŋɨ́rɨnɨ.

¹⁶ Ntɔ́, məŋkɛnya mʉ́n mə́ jəlá nə nyîn búúd dɨ̂. Bwə́ dʉ́gʉ́g jɔ̧jɔ̧ mísɔ́ɔ́lʉ́gʉ́ mín, bwə́ mú ságʉsə Sɔ́ɔ́ŋgʉ́ wʉ́n jɨ́ gwɔ́w yɛ́.

¹⁶ Ramɨxɨ́ seáyɨ e ikwiáráráná ámá nɨyonɨ wɨ́á wókiarɨŋɨ́pánɨŋɨ́ seyɨ́né enɨ ámá sɨŋwɨ́yo dánɨ wé rónɨŋɨ́ imónɨro ámáyo arɨrá wiro nerónáyɨ́ ámá sɨŋwɨ́ nɨseanɨro ‘Ayɨ́ Gorɨxomɨ nɨxɨ́dɨro nánɨ rɨ́a yarɨŋoɨ?’ nɨyaiwiro omɨ seáyɨ e umepɨ́rɨ́árɨnɨ.

¹⁷ «Bɨ kú ŋgə tə́dʉga nə́ mə mə́ zə nyaal Mə́cɛ̧ɛ̧ mə́ Moyîz nə minjɨ́ɨ́gʉ́lá mí *búúd ɔ mícúndə́. Mə azə́yɛ́ nyaal myo, mə á yida zə sá nə́ mí bwə́mag.

¹⁷ Seyɨ́né nionɨ nánɨ ‘O Gorɨxoyá ŋwɨ́ ikaxɨ́ Moseso nɨrɨrɨ eaŋɨ́pɨ tɨ́nɨ wɨ́á rókiamoagɨ́áwa nɨrɨro eagɨ́ápɨ tɨ́nɨ enɨ xwɨ́á iwenɨ nánɨ bɨŋɨ́rɨnɨ.’ mɨniaiwipanɨ. Xwɨ́á iwenɨ nánɨ mɨbɨ́ amɨpí nɨrɨnɨrɨ eánɨŋɨ́pɨ sɨnɨ xɨxenɨ imónɨnɨ́a nánɨ bɨŋárɨnɨ.

¹⁸ Bʉ́bə́lɛ́ mə́ jaaw bɨ́ nə́, té wɛ̂sh gwɔ̂w nə shí í ŋgə́ ná bə yí, tɔɔ kaŋgá ŋgwúd á *mbwoomb mə́cɛ̧ɛ̧ ŋkí cúcwán í ábʉ́lɛ́ bwɛlɛ wû, kə jé jwɔ́w byɛ̂sh í bá fwo bwəma yí.

¹⁸ Aga nepa seararɨŋɨnɨ. Xwɨ́árí tɨ́nɨ aŋɨ́na tɨ́nɨ sɨnɨ eŋánáyɨ́ ŋwɨ́ ikaxɨ́ nɨrɨnɨrɨ eánɨŋɨ́ nɨpɨnɨ sɨnɨ xɨxenɨ mimónɨpa eŋánáyɨ́ ná bɨnɨ onɨmiápɨ rɨnɨŋɨ́ apɨ aiwɨ xwɨ́á iwenɨ́ámanɨ.

¹⁹ Ntɔ́ wə́ jɨ́ nə́, múúd mə ká mpyêny cʉ́cɛ̧ɛ̧́ ŋgwúd, ŋkí nə́ á julə búúd nə́ bwə́ sáág ntɔ́, muud wɔɔŋgʉ̂ mə bá bul bə bíbíyá Faan á gwɔ́wʉ́d. Njɨ muud mə bá bɛ̧ mə́cɛ̧ɛ̧, a julə búúd nə bwə́ sáág ntɔ́ yɛ́, a bá bə fwámɛ́ múúd Faan á gwɔ́wʉ́d.

¹⁹ Ámá gɨyɨ́ gɨyɨ́né ŋwɨ́ ikaxɨ́ nɨrɨnɨrɨ eánɨŋɨ́pɨ bɨ nánɨ ‘Xwémanɨ. Xwɨyɨ́á nɨmearɨpaxɨ́manɨ.’ nɨyaiwiro ogámɨ́ nero ámá wí enɨ axɨ́pɨ ogámɨ́ epɨ́rɨ nánɨ nɨwíwapɨyirɨ́náyɨ́, Gorɨxo xwioxɨ́yo mɨmeámɨ́ nerɨ seameŋweanɨ́íná e yarɨgɨ́áyɨ́ nánɨ ‘Sɨyikwɨ́piánɨŋɨ́ imónɨgɨ́áyɨ́rɨnɨ.’ rɨpɨ́rɨ́árɨnɨ. Gɨyɨ́ gɨyɨ́né ŋwɨ́ ikaxɨ́ nɨrɨnɨrɨ eánɨŋɨ́pɨ xɨxenɨ axɨ́pɨ nero ámá wí enɨ axɨ́pɨ epɨ́rɨ nánɨ nɨwíwapɨyirɨ́náyɨ́, Gorɨxo xwioxɨ́yo mɨmeámɨ́ nerɨ píránɨŋɨ́ seameŋweanɨ́íná e yarɨgɨ́áyɨ́ nánɨ ‘Ámá xwé mamadɨ́rɨxánɨŋɨ́ imónɨgɨ́áyɨ́rɨnɨ.’ rɨpɨ́rɨ́árɨnɨ.

²⁰ Mə́ mpú jaaw bɨ́ nə́ Zɛmbî jɨ nə ŋkul magʉlə múúd Faan dɛ́d njɨ muud tʉ́təlí yé mə cɔ̧́ nyɔɔŋg á *Ofarizyɛ̂ŋ nə *Oyɨ́ɨ́gʉli ɔ́ mə́cɛ̧ɛ̧ yɛ́.»

²⁰ ‘Seyɨ́né Parisiowa tɨ́nɨ ŋwɨ́ ikaxɨ́ eánɨŋɨ́pɨ mewegɨ́áwa tɨ́nɨ “None ŋwɨ́ ikaxɨ́ eánɨŋɨ́pimɨ nɨxɨ́dɨrane e nerɨ́náyɨ́ wé rónɨŋɨ́ yarɨŋwɨnɨ.” yaiwinarɨgɨ́ápɨ mɨmúropa nerɨ́náyɨ́, Gorɨxo xwioxɨ́yo mɨmeámɨ́ nɨseairɨ seameŋweanɨ́e wí ŋweapɨ́rɨ́ámanɨ.’ seararɨŋɨnɨ.

²¹ «Bɨ a shí gwág nə́ bwə́ á cɨ nə odá nə́: “Muud kú gwú múúd. Muud mə ká gwú múúd, bwə́ tə̂l nyə kɔɔdʉd.”

²¹ “Eŋíná Moseso segɨ́ seárɨ́awéyo ŋwɨ́ ikaxɨ́ nurɨrɨ́ná ‘Nɨwiápɨ́nɨmearɨ ámá mɨpɨkipanɨ. Ámá gɨyɨ́ e nerɨ́náyɨ́ xwɨrɨxɨ́ seamepɨ́rɨ́árɨnɨ.’ urɨŋɨ́pɨ seyɨ́né rɨxa arɨ́á nɨwiro nɨjɨ́á imónɨŋoɨ.

²² Njɨ mɛɛ mə́ cɨ nə bɨ́ nə́ múúd mə ká gwág mpimbə nə mínyɔŋʉ̂ yé, a tɔ̂w nə́mə́ kɔɔdʉd. Múúd mə ká lwîy mínyɔŋʉ̂ yé, bwə́ kə nə nɛ́ *Mpáánzə́ milə́sʉ́ á Zɛmbî. Múúd mə ká jɔ̂w mínyɔŋʉ̂ yé nə́ mpúfú, á jəlá nə kə *Gehɛ̂n kuda á kandʉgəd.

²² Ayɨ́ naŋɨ́ nerɨ aiwɨ agwɨ nionɨ ámɨ bɨ nɨpɨkwɨnɨ naŋɨ́ seáyɨ e nimɨxɨrɨ re seararɨŋɨnɨ, ‘Ámá gɨyɨ́ xegɨ́ ámá imónɨgɨ́á wo nánɨ wikɨ́ nɨwónɨrɨ mɨxɨ́ nurɨrɨ́náyɨ́ aŋɨ́ e dánɨ xwɨrɨxɨ́ mepɨ́rɨ́árɨnɨ. Gɨyɨ́ xegɨ́ ámá imónɨgɨ́á womɨ “Dɨŋɨ́ mayɨ́ roxɨnɨ.” nurɨrɨ́náyɨ́ opisɨ́ aŋɨ́yo dánɨ xwɨrɨxɨ́ mepɨ́rɨ́árɨnɨ. Gɨyɨ́ xegɨ́ ámá imónɨgɨ́á womɨ “Majɨmajɨ́á ikárɨnarɨŋɨ́ roxɨnɨ.” nurɨrɨ́náyɨ́ xewanɨŋo xwɨyɨ́á nɨmeárɨnɨrɨ rɨ́á anɨŋɨ́ wearɨŋɨ́yo ikeaárɨpɨ́rɨ́árɨnɨ.’ seararɨŋɨnɨ.

²³ Í ká wɔ́ɔ́s nə́ wo ŋgə́ kə *alatâr dɨ́ nə́ wo kə́ yə́ Zɛmbî gúl sâ, wo ka tə́dʉga nə́ ŋgwɔ́l mínyɔŋʉ̂ woó ŋgə gwág wo mpimbə,

²³ Ayɨnánɨ Gorɨxo nánɨ aiwá peaxɨ́ tɨmɨnɨrɨ nerɨ́ná dɨŋɨ́ re sináná ‘Gɨ́ ámá imónɨgɨ́áyɨ́ wo sɨnɨ xwɨyɨ́á nɨmearɨpaxɨ́ imónɨnɨ.’ dɨŋɨ́ e sinánáyɨ́

²⁴ lʉ́gə́g sâ jɔɔŋgʉ́ na kúnə́-kúnə nə alatâr, wo tɛ́ɛ́d fwo kə kwambʉlə nə mínyɔŋʉ̂ woó. Cínɔŋgʉ́, wo mú ka tɛɛm zə yə́ Zɛmbî sá wó yə́ nyə yí.

²⁴ aiwá peaxɨ́ tarɨgɨ́e mɨdánɨŋɨ́ e nɨtɨmɨ nurɨ omɨ xámɨ pɨyɨ́á nɨwɨ́rɨnɨmáná ámɨ rɨ́wɨ́yo dánɨ nɨbɨrɨ dɨxɨ́ aiwá peaxɨ́ tɨrɨ́ɨnɨ.

²⁵ «Ŋkí wo mə́ byaagʉlə nə ŋgwɔ́l múúd nə́ ndɛɛ́ á cɛɛl kə nə wo mpáánzə́ milə́sʉ́, lɛɛlʉg kwambʉlə nə nɛ́ té bɨ́ bɨ́ ná zhɨ́ɨ́d ŋgə́lə kə yí. Nəcé nyə a bá kənd wo wə́ sémbye milə́sʉ́, sémbye milə́sʉ́ mú kənd wo wə́ fulísh, fulísh kə wá wo mímbwugʉd.

²⁵ Seyɨ́né woxɨ ámá wo tɨ́nɨ xwɨyɨ́á mearɨnɨpaxɨ́ imónɨŋánáyɨ́ xwɨrɨxɨ́yo rɨwárɨnɨnɨ nánɨ sɨnɨ óɨ́ e o tɨ́nɨ nuríná aŋɨ́nɨ pɨyɨ́á wɨ́rɨnɨrɨ́ɨnɨ. E mepa nerɨ́náyɨ́, o xwɨrɨxɨ́yo rɨwáráná gapɨmanɨ́ xwɨrɨxɨ́ mearɨŋo e dánɨ porisowa tɨ́ŋɨ́ e rɨwáráná awa gwɨ́ aŋɨ́yo rɨwárɨpɨ́rɨ́árɨnɨ.

²⁶ Bʉ́bə́lɛ́ mə́ jaaw wo nə́, wo cugɛ́ nə ŋkul wú mímbwug myɔɔŋgʉ́d, té wɛ̂sh wo afwóyɛ́ shîn jə́na tâŋ nyɛ̂sh, fáda ŋgwúd kú lʉ́g yí.»

²⁶ Aga nepa re seararɨŋɨnɨ, ‘Joxɨ ɨ́wɨ́ eŋɨ́yɨ́ nánɨ nɨgwɨ́ ɨ́wɨ́ eŋɨ́pɨ tɨ́nɨ xɨxenɨ nɨroarɨ mɨwipa nerɨ́náyɨ́, anɨŋɨ́ e ŋweaŋáná wí pɨ́nɨ nɨrɨwiárɨro rɨwáramopaxɨ́ mimónɨnɨ.’ seararɨŋɨnɨ.

²⁷ «Bɨ a shí gwág nə́ bwə́ á cɨ nə́: “Muud kú sá minɔɔmb.”

²⁷ “Eŋíná Moseso segɨ́ seárɨ́awéyo ŋwɨ́ ikaxɨ́ nurɨrɨ́ná rɨ́wamɨŋɨ́ nearɨ ‘Meánɨgɨ́ípagwí ámá wí tɨ́nɨ ɨ́wɨ́ minɨpanɨ.’ nurɨrɨ eaŋɨ́pɨ seyɨ́né arɨ́á nɨwiro nɨjɨ́á imónɨŋoɨ.

²⁸ Njɨ mə́ jaaw bɨ́ nə́ múdúm mə́ ká dʉ́g múdá ŋkán mədʉ́gya mâ wɨ́ɨ́mbʉ́lə nyə, a mə́ bwey sá minɔɔmb nə mudá wɔɔŋg nyə́dɨ́ lámʉ́d.

²⁸ Ayɨ́ naŋɨ́ nerɨ aiwɨ agwɨ ámɨ bɨ nɨpɨkwɨnɨ naŋɨ́ seáyɨ e nimɨxɨrɨ re seararɨŋɨnɨ, ‘Ámá nɨ́nɨ gɨyɨ́ gɨyɨ́ apɨxɨ́ wímɨ “Nionɨ í tɨ́nɨ ɨ́wɨ́ inɨpaxonɨrɨnɨ.” yaiwimɨnɨrɨ nánɨ sɨŋwɨ́ ɨ́wɨ́ nɨwɨnɨrɨ́náyɨ́, o rɨxa dɨŋɨ́ tɨ́nɨ ɨ́wɨ́ inarɨŋiɨ.’ seararɨŋɨnɨ.” urɨŋɨnigɨnɨ.

²⁹ Nə́ ndɛɛ́, í ká bə nə́ jús dwô á məncwûm í dʉ sá nə́ wo sáág *sə́m, tɨ́ɨ́g dwo, wo wusə dwo shwóg-shwóg. Nəcé í bul jəla nə́ wo jímbálʉ́g gúl kʉ́l nyúul gwô, ntɔ̧ nə́ bwə́ wúsəg nyúul nywô ncindî kuda á kandʉgəd.

²⁹ O ámá ayɨ́ dɨŋɨ́ oeyírónɨ́poyɨnɨrɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Segɨ́ sɨŋwɨ́ wɨyɨ́ji ‘Ɨ́wɨ́ apɨ eɨ.’ rɨránáyɨ́ sɨŋwɨ́ e rɨrɨ́ɨ́yi nɨyorɨ emɨ morɨ́ɨnɨ. E ninɨrónáyɨ́ rɨ́nɨŋɨ́ xwé nɨseainɨrɨŋɨ́ aiwɨ Gorɨxo rɨ́á anɨŋɨ́ wearɨŋɨ́yo seaikeaáráná rɨ́nɨŋɨ́ seainɨmɨnɨrɨ eŋɨ́pɨ́nɨŋɨ́ seainɨnɨ́ámanɨ. Sɨŋwɨ́ wɨyinɨ anɨpá nimónɨrɨ́náyɨ́ ayɨ́ naŋɨ́ meŋagɨ aiwɨ joxɨ sɨnɨ sɨŋɨ́ urɨ́á eŋagɨ nánɨ ayɨ́ ananɨrɨnɨ.

³⁰ Ntɔ́ ŋkí mbwə̂ wô á məncwûm í dʉ sá nə́ wo sáág sə́m, sámbʉ́g wə, wo wusə wə shwóg-shwóg. Nəcé í bul jəla nə́ wo jímbálʉ́g gúl kʉ́l nyúul gwô, ntɔ̧ nə́ nyúul nywô ncindî í kə́g kuda á kandʉgəd.»

³⁰ Dɨxɨ́ wé onamɨŋú tɨ́nɨ ɨ́wɨ́ nánɨ ɨ́eapá sinánáyɨ́ ‘Gorɨxo gɨ́ wará nɨrínɨ rɨ́á anɨŋɨ́ wearɨŋɨ́yo nikeaárɨnɨgɨnɨ.’ nɨyaiwirɨ wéú nɨwákwínɨrɨ emɨ morɨ́ɨnɨ. E ninɨrɨ́náyɨ́ rɨ́nɨŋɨ́ xwé nɨsinɨrɨ aiwɨ rɨ́nɨŋɨ́ Gorɨxo rɨ́á anɨŋɨ́ wearɨŋɨ́yo sikeaáráná sinɨmɨnɨrɨ eŋɨ́pɨ́nɨŋɨ́ sinɨnɨ́ámanɨ. Wé wúnɨ nɨwákwínɨrɨ́náyɨ́ ayɨ́ naŋɨ́ meŋagɨ aiwɨ joxɨ sɨnɨ sɨŋɨ́ urɨ́á eŋagɨ nánɨ ayɨ́ ananɨrɨnɨ.

³¹ «Gúl ciyá jɨ́ nə́mə́ nə́: “Ŋkí mudûm mə́ cɛɛl yîl mudá yé bâ, á jəlá nə yə́ mudá wɔɔŋgʉ̂ fə́b lʉ́ məgwú mə́ bâ.”

³¹ “Eŋíná Moseso ŋwɨ́ ikaxɨ́ nɨrɨrɨ rɨ́wamɨŋɨ́ re eaŋɨnigɨnɨ, ‘Ámá go go xegɨ́ xiepímɨ “Emɨ omómɨnɨ.” nɨyaiwirɨ́náyɨ́ ámá nɨ́nɨ “O apɨxímɨ rɨxa emɨ moŋoɨ.” yaiwipɨ́rɨ nánɨ payɨ́ wɨna nimɨxɨrɨ mɨnɨ wiowárɨ́wɨnɨgɨnɨ.’ Moseso rɨ́wamɨŋɨ́ naŋɨ́ e nɨrɨrɨ eaŋɨ́ aiwɨ

³² Njɨ mɛɛ mə́ jaaw bɨ́ nə́, muud yɛ̂sh mə yíl múdá yé báád, mudá kú fwo sá mínɔɔmb yɛ́, mudá wɔɔŋg mə ká kə́ dúl báád ɨɨ́, ŋgwúm yé wə́ mə́ cíndal nyə nə́ a sáág minɔɔmb. Múúd mə́ ká bá múdá bwə́ ámə yîl bâ yɛ́, muud wɔɔŋg mə́ sá nə́mə́ mínɔɔmb.»

³² agwɨ nionɨ ámɨ bɨ nɨpɨkwɨnɨ naŋɨ́ seáyɨ e nimɨxɨrɨ re seararɨŋɨnɨ, ‘Go go xegɨ́ xiepí xámɨ meaŋí ámá wo tɨ́nɨ ɨ́wɨ́ bɨ minarɨ́ná emɨ nɨmorɨ́náyɨ́ í ámá womɨ nɨmeánɨrɨ aí xámɨ nɨmearɨ emɨ moŋoyá dɨŋɨ́yo dánɨ ɨ́wɨ́ inarɨŋiɨ. Go go apɨxɨ́ wa nɨmearo emɨ mogɨ́ímɨ nɨmearɨ́náyɨ́ ayɨ́ enɨ í tɨ́nɨ ɨ́wɨ́ inarɨŋiɨ.’ seararɨŋɨnɨ.

³³ «Bɨ a shí nə́mə́ gwág nə́ bwə́ á cɨ nə odá nə́: “Wó ká kɛɛn Zɛmbî gúl sâ dɨ́, ság sâ jɔɔŋgʉ̂ kú bɨ́d.”

³³ “Eŋíná Moseso segɨ́ seárɨ́awéyo ŋwɨ́ ikaxɨ́ nurɨrɨ́ná rɨ́wamɨŋɨ́ rɨpɨ nearɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, ‘Seyɨ́né woxɨ woxɨ sɨ́ŋáyo árɨxá nɨwirɨ “Sɨ́ŋá ro ŋweaŋe dánɨ rɨrarɨŋɨnɨ.” nurɨrɨ́ná yapɨ́ bɨ murɨpanɨ. E nurɨrɨ́ná Gorɨxoyá sɨŋwɨ́yo dánɨ axɨ́pɨ éɨrɨxɨnɨ.’ Rɨ́wamɨŋɨ́ e nurɨrɨ eaŋɨ́pɨ seyɨ́né arɨ́á nɨwiro nɨjɨ́á nimónɨrɨ aiwɨ

³⁴ Njɨ mɛɛ mə́ jaaw bɨ́ nə́ bɨ kú ná dʉ kɛɛn tɔɔ sâ. Bɨ kú kɛɛn joŋ lʉ gwɔ̂w nəcé dʉ́sə *caaŋgə́ mə́ Zɛmbî.

³⁴ — ausente —

³⁵ Bɨ kú kɛɛn shí nəcé cínɔŋg wə́ á dʉ tə̂l məkuú yɛ́. Bɨ kú kɛɛn Yurʉ́səlɛm nəcé jísə də́nd mə́ Zɛmbî, Njwú-buud ánʉ́nɨ̂.

³⁵ — ausente —

³⁶ Wó kú kɛɛn lúú wô, nəcé wo cúgɛ́ nə ŋkul shwɔ̧́ɔ̧la tɔɔ ntand shilú ŋgwúd nə́ í fúməg ŋkí nə́ í yíndə́g.

³⁶ Dɨxɨ́ dɨŋɨ́yo dánɨ dɨ́á wɨyi pɨ́pɨ́ó oŋɨ́ werɨ apɨ́á weŋɨ́ werɨ epaxɨ́ mimónɨŋagɨ nánɨ “Gɨ́ mɨŋɨ́ rɨyimɨ dánɨ rɨrarɨŋɨnɨ.” wí murɨpa éɨ́rɨxɨnɨ.

³⁷ Ntɔ́ jɨ nə́ wó ká cɨ nə́ wo sá gúl sâ, cɨɨ́g njɨ nə́: “Haaw, mə é sá”. Wó ká cɨ nə́ wo asáyɛ́ gúl sâ, cɨɨ́g njɨ nə́: “Mbɔ̂, mə asáyɛ́”. Ciyá jɛ̂sh wó kwádʉlə na gwɔ́w yí, í zhu wə́ Mbʉ́wʉ́lú múúd.»

³⁷ Pɨ́né nurɨrɨ́ná sa “Oyɨ.” urɨrɨ “Oweoɨ.” urɨrɨ xɨxenɨ éɨ́rɨxɨnɨ. Wínɨ nɨra nurɨ “Sɨ́ŋá tɨ́ tɨ́ŋɨ́ e dánɨ rɨrarɨŋɨnɨ.” nurɨrɨ́náyɨ́, rɨxa Oboyá dɨŋɨ́yo dánɨ yarɨŋoɨ.’ seararɨŋɨnɨ.

³⁸ «Bɨ a shí gwág nə́ bwə́ á cɨ nə́: “Jús í cé jús, jə í cé jə”.

³⁸ “Eŋíná Moseso segɨ́ seárɨ́awéyo ŋwɨ́ ikaxɨ́ nurɨrɨ́ná rɨ́wamɨŋɨ́ nearɨ re urɨŋɨ́pɨ, ‘Ámá wa seyɨ́néyá womɨ sɨŋwɨ́ pɨ́rɨ́ seauyɨkíáná seyɨ́né enɨ wayá womɨ sɨŋwɨ́ pɨ́rɨ́ uyɨkirɨ́ɨnɨ. Wa seyɨ́néyá womɨ maŋɨ́ pɨ́rɨ́ seayíreááná seyɨ́né enɨ wayá womɨ pɨ́rɨ́ uyírearɨ́ɨnɨ.’ nurɨrɨ eaŋɨ́pɨ seyɨ́né arɨ́á nɨwiro nɨjɨ́á imónɨŋoɨ.

³⁹ Njɨ mɛɛ mə́ cɨ nə́, muud kú kə nə lal lúu wə́ sɔ́ɔ́l məbɔ̂w. Ŋkí muud mə nyífə́ wo bɔ́ɔ́nz mbáŋ á məncwúmʉ́d, yə́g nə́mə́ nyə wúl mbáŋ.

³⁹ Ayɨ́ naŋɨ́ nerɨ aiwɨ agwɨ nionɨ ámɨ bɨ nɨpɨkwɨnɨ naŋɨ́ seáyɨ e nimɨxɨrɨ re seararɨŋɨnɨ, ‘Mɨxɨ́ seyɨ́né seaíáná seyɨ́né xɨxe mɨwipanɨ. Ámá wo marɨpɨŋwɨ́yo iwaŋɨ́ reááná xɨ́omɨ enɨ meá ámɨ bɨ tɨ́nɨ reámɨnɨrɨ yarɨ́ná xe oneanɨrɨ marɨpɨŋwɨ́ mɨdánɨ wimɨxɨrɨ́ɨnɨ.

⁴⁰ Ŋkí muud mə kə́ nə wo njɔ́w mílə́sʉ́ nə́ a mánda wo nə wáma gwô á cwû, bɨ́dʉ́g a kə́g nə́mə́ nə kúúd.

⁴⁰ Ámá wo xwɨrɨxɨ́ nɨrɨmerɨ dɨxɨ́ sorɨ́á rɨrápɨmɨnɨrɨ yarɨ́ná xɨ́o xe onɨrápɨnɨrɨ sɨŋwɨ́ nɨwɨnɨrɨ iyɨ́á nɨpánɨ méú enɨ mɨnɨ wirɨ́ɨnɨ.

⁴¹ Múúd mə ká zə nə mpə̂l zə yɨ́ɨ́mbʉli wo nə́ wo ŋkɛ́nyʉ́g nyə mbag, cé kílomáda ŋgwúd, wɛɛ kaág nə nyə okílomáda óbá.

⁴¹ Porisɨ́ woranɨ, gapɨmanɨ́ woranɨ, “Nɨgwɨ́ nánɨ marɨ́á, joxɨ saŋɨ́ nɨnɨrápɨrɨ nɨgɨ́ saŋɨ́ rɨpɨ nɨmeámɨ aŋɨ́ apimɨ nánɨ nuiɨ.” rɨráná “Nɨgwɨ́ meámɨ imorɨ nɨmeámɨ umɨnɨréɨnɨ?” mɨyaiwipanɨ. Aŋɨ́ xɨ́o rɨrɨ́ɨ́pimɨ nɨrémorɨ aiwɨ “Ámɨ aŋɨ́ bimɨ nánɨ ananɨ nɨmeámɨ oruimɨnɨ.” urɨrɨ́ɨnɨ.

⁴² Múúd mə ká gwáámb wo sâ, yə́g nyə; nyɔɔŋg mə zə́ kwalád wódɨ́ yɛ́, wo kú ban.»

⁴² Ámá wo amɨpí nánɨ xegɨ́ dɨŋɨ́ nɨyaiwirɨ rɨxɨŋɨ́ rɨrɨ́ɨ́pɨyɨ́ sa mɨnɨ wirɨ́ɨnɨ. Ámá wo “Amɨpí wí nionɨyá rɨ́wéná siapɨmɨ́a nánɨ joxɨyá niapeɨ.” rɨránáyɨ́ “Menɨnɨ.” murɨpanɨ. Sa mɨnɨ wirɨ́ɨnɨ.’ seararɨŋɨnɨ.

⁴³ «Bɨ a shí gwág nə́ bwə́ á cɨ nə́: “Wó jəlá nə cɛɛl múúd yɛ̂sh jísə́ wo kúnə́-kúnə yɛ́, wo mpii zhízhíŋ wô”.

⁴³ “Eŋíná Moseso segɨ́ seárɨ́awéyo ŋwɨ́ ikaxɨ́ nurɨrɨ́ná rɨ́wamɨŋɨ́ nearɨ re urɨŋɨ́pɨ, ‘Ámá dɨxɨ́yoyɨ́ dɨŋɨ́ sɨpí síwɨnɨgɨnɨ.’ nurɨrɨ eaŋɨ́pɨ seyɨ́né arɨ́á nɨwiro nɨjɨ́á imónɨŋoɨ. Xwɨyɨ́á rɨpɨ, segɨ́ ámɨnáowa rɨgɨ́ápɨ ‘Xepɨxepá rónɨgɨ́áyɨ́ tɨ́nɨ wikɨ́ tɨ́nɨ inɨrɨ́ɨnɨ.’ rɨgɨ́ápɨ enɨ seyɨ́né rɨxa nɨjɨ́á imónɨŋoɨ.

⁴⁴ Njɨ mɛɛ mə́ cɨ nə bɨ́ nə́ cɛɛlʉgá mizhízhíŋ mín, bɨ́ jəgʉla nə Zɛmbî shú bɔɔŋg bwə́ ŋgə́ lwágʉlə bɨ́ cúwʉ́lí wá.

⁴⁴ Ayɨ́ e nerɨ aiwɨ nionɨ ámɨ bɨ nɨpɨkwɨnɨ naŋɨ́ seáyɨ e nimɨxɨrɨ re seararɨŋɨnɨ, ‘Dɨxɨ́ xepɨxepá rónɨgɨ́áyɨ́ nánɨ dɨŋɨ́ sɨpí síwɨnɨgɨnɨ. Ámá xeanɨŋɨ́ seaikárarɨgɨ́áyo naŋɨ́ wí owímeanɨrɨ Gorɨxomɨ rɨxɨŋɨ́ urɨrɨ́ɨnɨ.

⁴⁵ Ntɔ́ í é mpûy nə́ bɨ bʉ́sə bwân ɔ́ Sɔ́ɔ́ŋgʉ́ wʉ́n jɨ́ gwɔ́w yɛ́. Nəcé Zɛmbî mə́ dʉ sá nə́ yásə́ í fáánʉg shú buud bɛ̂sh, tɔɔ bɔɔŋg ɔ́ ányunywaâ tɔɔ bɔɔŋg ɔ́ abʉ́bɔ̂w. A dʉ nə́mə́ sá nə́ mpú nywɔ̧́g shú búúd bɛ̂sh, tɔɔ bɔɔŋg ɔ́ átʉ́təlí tɔɔ bɔɔŋg bwə́ cúgɛ́ tʉ́təlí wá.

⁴⁵ Seyɨ́né e nerɨ́náyɨ́, nepa niaíwɨ́ segɨ́ ápo Gorɨxoyá niaíwɨ́yɨ́nénɨŋɨ́ imónɨŋoɨ.’ seararɨŋɨnɨ. Ayɨ́ rɨpɨ nánɨ seararɨŋɨnɨ. Xewanɨŋoyá dɨŋɨ́ tɨ́nɨ ámá sɨpí ayo tɨ́nɨ naŋɨ́ ayo tɨ́nɨ sogwɨ́ wanarɨŋɨ́rɨnɨ. Iniá enɨ oyá dɨŋɨ́ tɨ́nɨ wé rónɨgɨ́á ayo tɨ́nɨ wé mɨrónɨgɨ́á ayo tɨ́nɨ eaarɨŋɨ́rɨnɨ. O ‘Ámá sɨpí ayo aiwɨ iniá wearɨ sogwɨ́ wanɨrɨ mepa oenɨ.’ yaiwiarɨŋɨ́manɨ. Seyɨ́né o xegɨ́ niaíwɨ́yɨ́né eŋagɨ nánɨ ámá segɨ́yo tɨ́nɨ xepɨxepá rónɨgɨ́áyo tɨ́nɨ aiwɨ Gorɨxo yarɨŋɨ́pa axɨ́pɨ wéyo merɨ́ɨnɨ.

⁴⁶ Ŋkí bɨ́ mə́ cɛɛl njɨ buud bwə́ cɛ́ɛ́l nə́mə́ bɨ́ wá, bɨ mə mpíyá nə máyɛ́ myə́na? Ŋgaá buud bwə́ dʉ ŋwa otóya wá bwə́ dʉ nə́mə́ sá ntɔ́?

⁴⁶ Seyɨ́né ámá dɨŋɨ́ sɨxɨ́ seayigɨ́áyonɨ dɨŋɨ́ sɨpí nɨwirónáyɨ́, ‘Nene e yarɨŋagwɨ nánɨ Gorɨxo yayɨ́ nɨneairɨ amɨpí ayá tɨ́ŋɨ́ bɨ neaiapɨnɨ́árɨnɨ.’ rɨyaiwiarɨŋoɨ? Oweoɨ! Ámá takisɨ́ nánɨ nɨgwɨ́ nɨnearápɨrɨ́ná xɨxenɨ mɨnearápɨ́ bɨ ɨ́wɨ́ nearáparɨgɨ́áwa axɨ́pɨ dɨŋɨ́ sɨxɨ́ uyigɨ́áyonɨ dɨŋɨ́ sɨpí nɨwiro nánɨ ‘Gorɨxo amɨpí ayá tɨ́ŋɨ́ bɨ mɨnɨ winɨ́árɨnɨ.’ yaiwiarɨŋwáranɨ? Oweoɨ!

⁴⁷ Ŋkí bɨ mə́ dʉ bə́da njɨ omínyɔŋʉ̂ bʉ́n, ye gúl sâ ágúgwáan wə́ cɨ́? Ŋgaá íkûl ishús í dʉ nə́mə́ sá ntɔ́?

⁴⁷ Ámá dɨxɨ́yonɨ óɨ́ e sɨŋwɨ́ nɨwɨnɨrɨ yayɨ́ nɨwirɨ́náyɨ́, ‘Ámá wí yarɨgɨ́áyɨ́ tɨ́nɨ xɨxenɨ mimónɨ́ múroarɨŋwɨnɨ.’ rɨyaiwinarɨŋoɨ? Oweoɨ! Ámá Gorɨxomɨ mɨxɨ́dɨpa yarɨgɨ́áyɨ́ aí axɨ́pɨ seyɨ́né yarɨgɨ́ápa enɨ e yarɨŋagɨ́a nánɨ e mɨyaiwipanɨ.

⁴⁸ Bə́gá mbii í jə́la yí, nə́mə́ nda Sɔ́ɔ́ŋgʉ́ wʉ́n jɨ́ gwɔ́w yɛ́, a jɨ mbii í jə́la yí.»

⁴⁸ Ayɨnánɨ segɨ́ séno, aŋɨ́namɨ ŋweaŋo wé rónɨŋɨ́ nimónɨrɨ ámá naŋɨ́ ayo tɨ́nɨ sɨpí ayo tɨ́nɨ aí dɨŋɨ́ sɨpí nɨwirɨ naŋɨ́ wiarɨŋɨ́pa seyɨ́né enɨ axɨ́pɨ e wirɨ́ɨnɨ.

Mateus 5

Atalhos do teclado

Ler em outra tradução

Comparar com outra