Atos 19

MCP vs ARA

ARA Almeida Revista e Atualizada 1993

¹ Í á ka zə bə, ja Apolos nyə á bə Kɔrɛ̂nt nɨ, Pwôl nyə a shîn lɨ́ɨ́na shí á mimbʉ́ŋ nə́ ndɛɛ́ a mú shulə kə Ifɛ̂z. Nyə á ka kə kwey bɔ́ɔ́l *ómpwíín nûŋ,

¹ Aconteceu que, estando Apolo em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso e, achando ali alguns discípulos,

² a mú jî bwo nə́: «Ye bɨ a shí lə́g Ŋkɛ̧́ŋkɛ̧̂ Shíshim ja bɨ́ á *búgʉla yí?» Bwə́ nə nɛ́ nə́: «Sə́ afwóyɛ́ nə́mə́ bwɛlɛ gwág nə́ Ŋkɛ̧́ŋkɛ̧̂ Shíshim jisə.»

² perguntou-lhes: Recebestes, porventura, o Espírito Santo quando crestes? Ao que lhe responderam: Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.

³ A mú kwo jî nə́: «Wáyɛ́ nduwán bɨ́ á ka duwan yí?» Bwə́ nə́: «Nduwán mə́ Yuánɛs.»

³ Então, Paulo perguntou: Em que, pois, fostes batizados? Responderam: No batismo de João.

⁴ Pwôl mú ka cɨ nə́: «Nduwán mə́ Yuánɛs í á bə shú búúd bwə́ á magʉlə nə́ bwə́ cɛ́nd mítə́dʉ́gá wá. Yuánɛs nyə á ŋgə lwágʉlə kúl búúd nə́ bwə́ búgʉ́lág múúd ŋgə́ zə nyə́dɨ́ mpʉ́sə yɛ́. Muud wɔɔŋg wə́ Yésus.»

⁴ Disse-lhes Paulo: João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que vinha depois dele, a saber, em Jesus.

⁵ Nda bwə́ á gwág ntɔ́ nə́, bwə́ á duwan jínə́ mə́ Cwámba Yésus dɨ́.

⁵ Eles, tendo ouvido isto, foram batizados em o nome do Senhor Jesus.

⁶ Ja Pwôl nyə á bəd bwo məbwə̂ yí, Ŋkɛ̧́ŋkɛ̧̂ Shíshim mú zə bwə́dɨ́, bwə́ mú ŋgə lás mə́kə́lʉ́d bwə́ ŋgə́ cúndə micúndə́ mí Zɛmbî.

⁶ E, impondo-lhes Paulo as mãos, veio sobre eles o Espírito Santo; e tanto falavam em línguas como profetizavam.

⁷ Bwə́ á je bə buud wûm nə óbá.

⁷ Eram, ao todo, uns doze homens.

⁸ Pwôl nyə á kə nyíi *mpáánzə́ minjɨ́ɨ́gʉ́lá, nyə a dʉ bwiiŋg kɛ́ɛl cínɔŋg tâŋ oŋkwoond olɔ́ɔl kú fúndə mísh mə buud, a ŋgə́ lésha nə buud, a ŋgə́ sá nə́ bwə́ mágʉləg sâ í dʉ́gya nə Faan mə́ Zɛmbî.

⁸ Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, dissertando e persuadindo com respeito ao reino de Deus.

⁹ Nda bɔ́ɔ́l bwə́ á ŋgə sá lal lúú bwə́ kú magʉlə sá nyə á ŋgə cɨ yí bwə́ ŋgə́ yida *lás nə zhɨɨ́ mə Cwámba bwaasʉ́lə mpu tâm buud nə́, Pwôl nyə á ka ntâg béégya nə bwo, a ŋwa ómpwíín, a kə dʉ lésha nə bwo jwɔ̂w dɛ̂sh shikûl mə́ Tirános dɨ̂.

⁹ Visto que alguns deles se mostravam empedernidos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo, apartando-se deles, separou os discípulos, passando a discorrer diariamente na escola de Tirano.

¹⁰ Nyə a sá ntɔ́ tâŋ mimbû mímbá, í mú sá nə́ buud ɔ Azî bɛ̂sh bwə́ gwágʉ́g kɛ́ɛl mə Cwámba, tɔɔ *Oyúdɛn tɔɔ Ogʉrɛ̂k.

¹⁰ Durou isto por espaço de dois anos, dando ensejo a que todos os habitantes da Ásia ouvissem a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.

¹¹ Zɛmbî nyə a wééshʉli *məshimbá mə́ álal-ŋkul mə́bwə̂ mə́ Pwôl dɨ̂,

¹¹ E Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,

¹² mbií í á bə nə́ bwə́ á dʉ ŋwa onábʉkən nə mikáándə́ mí á dʉ kúnya nə Pwôl myá, bwə́ dʉ báaw mímbə̂l nə myo, məbwas bɨ́d mímbə̂l myɔɔŋgʉ́, məjamb wû.

¹² a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.

¹³ Bɔ́ɔ́l óŋkɔ̧ɔ̧ ɔ́ Oyúdɛn bwə́ á dʉ kyey mílɔɔm milɔɔm dʉ yîl búúd məjamb wá, bwə́ mú zə tɛ́ɛ́d nə́ bwə́ dʉ jɔ̂w jínə́ mə́ Cwámba Yésus nə́ í lwágʉg minjumbʉ́lu. Bwə́ á dʉ cɨ nə́: «Mə yɨ́ɨ́mbʉ́lí bɨ́ jínə́ mə́ Yésus Pwôl ŋgə́ cúndə yɛ́d.»

¹³ E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre possessos de espíritos malignos, dizendo: Esconjuro-vos por Jesus, a quem Paulo prega.

¹⁴ Ntɔ́, bɔ́ɔ́l búúd zaŋgbá bwə́ njúl bwân ɔ́ wúl lúlúú ófada Oyúdɛn bwə́ dʉ jɔ̂w nə́ Skéva yɛ́, bwə́ á ka nə́mə́ zə sá sɔ́ɔ́lʉ́gʉ́ wɔɔŋg.

¹⁴ Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.

¹⁵ Ntɔ́ jamb í á zə fɛɛl bwo nə́: «Mə mpú Yésus, mə mpú nə́mə́ Pwôl, bɨ́ bâŋ wə́ ozə́?»

¹⁵ Mas o espírito maligno lhes respondeu: Conheço a Jesus e sei quem é Paulo; mas vós, quem sois?

¹⁶ Muud nyə á bə nə jamb nɨ yɛ́ mú ncoŋ bwo nyúúlʉd, figə bɛ̂sh shí ntɔ̧ bwo ŋkul. Nyə a sá bwo nə́ ndɛɛ́ bwə́ mú wɛɛnzh na njɔ́w nɨ dɨ́ oshushwáás nə məfə́ŋ nyúúlʉ́d nə́ jəəd.

¹⁶ E o possesso do espírito maligno saltou sobre eles, subjugando a todos, e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, desnudos e feridos, fugiram daquela casa.

¹⁷ Buud ɔ Ifɛ̂z bɛ̂sh, tɔɔ Oyúdɛn tɔɔ Ogʉrɛ̂k bwə́ mú gwág lâŋ wɔɔŋg, í mú sá bwo ifwaas nə́ ndɛɛ́ jínə́ mə́ Cwámba Yésus í mú jwɔ̧.

¹⁷ Chegou este fato ao conhecimento de todos, assim judeus como gregos habitantes de Éfeso; veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.

¹⁸ Ncúlyá buud wâ bɔɔŋg bwə́ á búgʉla wá bwə́ mú zə ŋgə magʉlə məbɔ̂w máŋ, bwə́ ŋgə́ bágʉlə isâ bwə́ á dʉ sá yí tâm buud.

¹⁸ Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.

¹⁹ Bɔ́ɔ́l zhwog buud bwə́ á dʉ sá májig wá bwə́ mú dʉ zə nə okálaad bɔɔŋg dʉ zə ŋkúnd tâm buud nə́ ndɛɛ́ jígal. Bwə́ á bála bímbí lʉ́ ókálaad dɔɔŋg nə́ í á kumə́ misaŋ mí *mwaanɛ̂ otɔ́ɔ́shin məwûm mə́tɔ́ɔn.

¹⁹ Também muitos dos que haviam praticado artes mágicas, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculados os seus preços, achou-se que montavam a cinquenta mil denários.

²⁰ Nə́ ndɛɛ́, kɛ́ɛl í á ŋgə mpyáánz nə ŋkul mə Cwámba, misɔ́ɔ́lʉ́gʉ́ mí ŋgə́ sɨ̂y.

²⁰ Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.

²¹ Ja ísâ ínɨ í á shîn sɨ̂y yí, Pwôl mú zə bii tə́dʉ́gá nə́ á kyey Masedwân nə Akayî kə Yurʉ́səlɛm. Nyə nə́: «Ja mə́ bá kumə Yurʉ́səlɛm yí, í bá nə́mə́ jɨ nə́ mə kə́g Róma.»

²¹ Cumpridas estas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia, considerando: Depois de haver estado ali, importa-me ver também Roma.

²² A mú kənd bɔ́ɔ́l ósɔ́ɔl ɔ́ mə́sáal bɛ́ óbá Masedwân, nə Timotê nə Erâst. Nyɛɛ mú lɛŋgʉli fwámɛ́ fwála Azî.

²² Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que lhe ministravam, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na Ásia.

²³ Fwála dɔɔŋg wə́ ícucu í á zə bə shú zhɨ́ɨ́ mə Cwámba yí.

²³ Por esse tempo, houve grande alvoroço acerca do Caminho.

²⁴ Ŋgwɔ́l álúlə igwámʉ́gə̂ nə jínə́ nə́ Dəmitrî nyə á dʉ lúlə kwóógʉ́ bwə́ dʉ lúlə *mwaanɛ̂ nə ndɨ̂ yí, dʉ sá ímpʉ́mpáánzə́ í zɛmbî ámudâ bwə́ á dʉ jɔ̂w nə́ Artemís yɛ́. Sâ jɔɔŋg í á dʉ sá nə́ buud bwə́ á dʉ sá íság-ság í məbwə̂ wá bwo bííg fwámɛ́ mə́bii.

²⁴ Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia, de prata, nichos de Diana e que dava muito lucro aos artífices,

²⁵ Nyə á ka sɛɛŋg buud ɔ íság-ság bɔɔŋgʉ́ nə bɔ́ɔ́l búúd bɛ̂sh bwə́ dʉ sá mbií mə́sáal mɔɔŋg wá, a mú cɨ nə bwo nə́: «Owɛy, bɨ mə mpú nə́ isɛ́y íga wə́ í ŋgə́ yə shé məbugʉbaan.

²⁵ convocando-os juntamente com outros da mesma profissão, disse-lhes: Senhores, sabeis que deste ofício vem a nossa prosperidade

²⁶ Bɨ́ ŋgə dɨ́ gwág nda í mú ŋgə lɨ́s nə́! Nə́, tɔɔ wa Ifɛ̂z tɔɔ Azî yɛ̂sh, Pwôl ɛ́nɛ mə́ shîn sá nə́ zhwog buud bwə́ mágʉləg lâŋ yé nə́ ozɛmbî buud bwə́ lúlə nə məbwə̂ wá bwə́ cúgɛ́ ózɛmbî.

²⁶ e estais vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando não serem deuses os que são feitos por mãos humanas.

²⁷ Sâ jɔɔŋg í é sá nə́ isɛ́y bísʉ́ í bə́g zhizhe. Kú nə́mə́ bul bə njɨ ntɔ́, í é sá nə́mə́ nə́ mpáánzə́ mə́ Artemís məma zɛmbî ámudâ í nyínʉ́g zhizhe, buud bwə́ mú dʉ́g nywo nda sâ cwag, í kú ná nyiŋgə bə nə gúmə́ Azî nə shí nyɛ̂sh bwə́ ŋgə́ gúmal Artemís yí.»

²⁷ Não somente há o perigo de a nossa profissão cair em descrédito, como também o de o próprio templo da grande deusa, Diana, ser estimado em nada, e ser mesmo destruída a majestade daquela que toda a Ásia e o mundo adoram.

²⁸ Njɨ bwə́ á gwág ntʉ́nɨ yí, bwə́ mú nyada, bwə́ mú tɛ́ɛ́d ŋgə́lə kɨ̂m nə́: «Artemís á buud ɔ Ifɛ̂z jisə sâ anʉ́nɨ́.»

²⁸ Ouvindo isto, encheram-se de furor e clamavam: Grande é a Diana dos efésios!

²⁹ Ŋgwə́la wɛ̂sh mú shwal tɔ̂w nə́ shwuu. Buud bwə́ mú cíg kə mpáánzə́ isɛɛŋgyá. Bwə́ bii búúd ɔ́ gwooŋg ɔ Pwôl, Gáyus bá Aristárʉg, buud wâ Masedwân, julə kə nə bwo wu mpáánzə́ isɛɛŋgyá.

²⁹ Foi a cidade tomada de confusão, e todos, à uma, arremeteram para o teatro, arrebatando os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.

³⁰ Pwôl mú cɨ nə́ a kə́ lwóya nyúul wu tâm buud. Njɨ, *ompwíín bwə́ mú ban nə́ a kú kə.

³⁰ Querendo este apresentar-se ao povo, não lhe permitiram os discípulos.

³¹ Bɔ́ɔ́l búúd ɔ Azî bwə́ á bə oshwə́ bɛ́ wá bwə́ mú nə́mə́ kənd búúd kə tɛ́ɛ́g nyə məbwə̂ nə́ a kú tə̂l mə́kuú mpáánzə́ isɛɛŋgyá.

³¹ Também asiarcas, que eram amigos de Paulo, mandaram rogar-lhe que não se arriscasse indo ao teatro.

³² Í á shwal zə bə buud ŋgə kɨ̂m ntʉ́nɨ, nyâŋ kɨ̂m yé ŋkwiimbyê, nyâŋ kɨ̂m yé. Í mú bə áfúlʉkumbɛ̂, bɔ́ɔ́l ncúlyá buud kú nə́mə́ mpu sâ gwə́mɛ́fwó í ámə sɛɛŋg búúd yí.

³² Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia caíra em confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.

³³ Bɔ́ɔ́l búúd bwə́ mú mpu jaaw Aləgʉzándrə sâ í ŋgə́ cɔ̧́ yí, nyɛ muud *Oyúdɛn bwə́ á tə́l shwóg yɛ́. A mú ŋgə fʉfə buud mbwə̂ nə́ bwə́ gwágʉ́lə́g, á cɛɛl lwágʉlə búúd sâ jísə́ yí.

³³ Então, tiraram Alexandre dentre a multidão, impelindo-o os judeus para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.

³⁴ Njɨ bwə́ á yag nə́ a jɨ Yúdɛn yí, buud bɛ̂sh bwə́ á shwal ŋgə kɨ̂m nda ŋgwa nə́: «Artemís á buud ɔ Ifɛ̂z jisə sâ anʉ́nɨ́.» Bwə́ á kɨ̂m ntɔ́ nə ndɛɛ́ je bə tâŋ məwəla məbá.

³⁴ Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram por espaço de quase duas horas: Grande é a Diana dos efésios!

³⁵ Muud nyə á dʉ cilə isâ í ŋgwə́la yɛ́ mú ka zə mpu jil búúd nə́ shɛɛ. A mú lás nə bwo nə́: «Ye búúd ɔ Ifɛ̂z, nyáyɛ́ múúd á shí ga mə jág nə́ njɨ wa Ifɛ̂z wə́ mpáánzə́ mə́ Artemís məma zɛmbî ámudâ nyísə́ yɛ́, njɨ wa nə́mə́ wə́ vʉgʉli jé í á kud wú gwɔ́w yí jísə́ yɛ́?

³⁵ O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: Senhores, efésios: quem, porventura, não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu de Júpiter?

³⁶ Muud cugɛ́ nə ŋkul shwána sâ jɔɔŋg. Ntɔ́, bɨ mə jəlá nə ji nə́ shɛɛ bɨ kú jigʉwa nə́ bɨ mə sá wúl sɔ́ɔ́lʉ́gʉ́ kú fwo tə́dʉga.

³⁶ Ora, não podendo isto ser contraditado, convém que vos mantenhais calmos e nada façais precipitadamente;

³⁷ Bɨ́ ámə zə nə buud ɔ́ga wa í njúl nə́ bwə́ asáyɛ́ zɛmbî ámudâ wúsʉ́ bɔ̂w, kú nə́mə́ *lás nə nɛ́ bwaasʉ́lə mpu.

³⁷ porque estes homens que aqui trouxestes não são sacrílegos, nem blasfemam contra a nossa deusa.

³⁸ Ŋkí Dəmitrî bə́nɔ̂ŋ buud ɔ íság-ság bɛ́ bʉ́sə nə lə́sʉ́ nə muud, ŋgaá nə́ mílə́sʉ́ mí dʉ lɨ́s njɔ́w mílə́sʉ́, ogwə́mʉna bʉ́sə nə́mə́! Bwə́ kə́g nə lə́sʉ́ wáŋ íshwə́man dɨ̂.

³⁸ Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, há audiências e procônsules; que se acusem uns aos outros.

³⁹ Ŋkí bɨ mə́ ka bə nə gúl sâ bɨ́ ŋgə́ shwaag yí, í jəlá nə lɨ́s fwámɛ́ sɛɛŋgyád.

³⁹ Mas, se alguma outra coisa pleiteais, será decidida em assembleia regular.

⁴⁰ Jɔɔŋg sə́ ŋgə́ sá múús ga jísə ojwû jee wáámb sə́ nə́ sə́ ŋgə wá zhizhɔɔm lɔɔmʉd. Sə́ bʉ́sə ná nə ŋkul ka jaaw búúd nə́ sɛɛŋgya ga jísə shú jɨ́?»

⁴⁰ Porque também corremos perigo de que, por hoje, sejamos acusados de sedição, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.

⁴¹ Njɨ nyə á shîn lás ntʉ́nɨ́ yí, a mú cɨ nə buud nə́ bwə́ bwɨ́lyág.|src="Paul3-BW.tif" size="span" copy="Wycliffe Bible Translators Inc." ref="Misɔ́ɔ́lʉ́gʉ́ 19:41"

⁴¹ E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.

Atos 19

Atalhos do teclado

Ler em outra tradução

Comparar com outra