Daniel 2
IFY vs NVT
1 Yan eman ni meikkadwan toon ni nampatulan Nebukadnessar ey wada ini-innep tun tuka pannenemnem et eleg meuggip.
1 Certa noite, no segundo ano de seu reinado, Nabucodonosor teve sonhos tão perturbadores que não conseguiu mais dormir.
2 Et tuddalli paeyag hu tutu-u tun nelaing ni magic, yadda madiba, yadda maeyak, niyadda etan daka dibbaa hu bittuwen. Immalidda et umehneng idan emin di hinangga tu
2 Chamou seus magos, encantadores, feiticeiros e astrólogos e exigiu que lhe dissessem o que ele havia sonhado. Quando se apresentaram ao rei,
3 et kantun hi-gaday “Wada ini-innep kun nemahhig ni nakka pannenemnem, et humman hu, pinhed kun amtaen hu keibbellinan tu.”
3 ele disse: “Tive um sonho que muito me perturbou e preciso saber o que significa”.
4 Himmumang ida humman ni tuun impaeyag tu e in-ehel dad Aramaic et kanday “Apu patul, ya kayyaggud ey mannenneng kan mategu! Ehel mu etan ini-innep mu ma-lat ehelen mi hu keibbellinan tu.”
4 Então os astrólogos responderam ao rei em aramaico: “Que o rei viva para sempre! Conte-nos o sonho e nós lhe diremos o que ele significa”.
5 Nem kan patul ey “Eleg, tep ya ninemnem kun pehding yu ey hi-gayu hu menghel ni numman ni ini-innep ku ey han yu inhel hu keibbellinan tu. Tep hedin eleg yu han-ipahding huyyan inhel ku, man pepettey dakeyu et pampetegteg ku hu annel yu niya pebahbah ku baballey yu.
5 O rei, porém, disse aos astrólogos: “Estou falando sério! Se não me disserem qual foi o sonho e o que ele significa, vocês serão despedaçados, e suas casas, transformadas em montes de escombros!
6 Nem hedin e-helen yu hu ini-innep ku niya keibbellinan tu, ey wada hu iddawat kun hi-gayun gungunahen yu niya wada pehding kun keidaydayawan yu. Et humman hu, ehel yu humman ni nak ini-innep, niya ehel yu hu keibbellinan tu.”
6 Mas, se me disserem qual foi o sonho e o que ele significa, lhes darei muitos presentes, muitas recompensas e honras. Portanto, digam-me qual foi o sonho e o que ele significa!”.
7 Nem kanda mewan ni humang day “Pakkadek nisin e-helen mu e Apu patul etan ini-innep mu et han dammutun e-helen mi hu keibbellinan tu.”
7 Eles disseram novamente: “Ó rei, conte-nos o sonho e então lhe diremos o que ele significa”.
8 — ausente —
8 O rei respondeu: “Sei o que estão fazendo! Estão tentando ganhar tempo, pois sabem que falo sério quando digo:
9 — ausente —
9 ‘Se não me contarem qual foi o sonho, estão condenados!’. Por isso, conspiraram para me dizer mentiras, na esperança de que mudarei de ideia. Digam-me, porém, qual foi o sonho e então saberei que podem explicar o que ele significa”.
10 Kan idan nunman ni kaumtugun nan patul ey “Endi hu tuud ta-pew eyan puyek ni han-ipahding tu eya muka ibbaga e apu patul. Niya endi hu patul ni an nengibegan henin nuntan idan nelaing ni magic, yadda madiba, niyadda etan daka dibbaa bittuwen, anin na-mun hi-gatu hu keta-ta-geyyan niya kemeidaydayaw di emin ni patul di puyek.
10 Os astrólogos responderam ao rei: “Não há ninguém, em toda terra, capaz de dizer ao rei qual foi seu sonho! E nenhum rei, por maior e mais poderoso que fosse, pediu algo assim a um mago, encantador ou astrólogo!
11 Apu patul, endi tuun nengamta eyan muka ibbaga, tep nekalligat ni peteg et ebuh ida dios ni nengamta. Nem endiddadya tep eleg ida mekihha-ad ni hi-gatsun tuu.”
11 É impossível cumprir a exigência do rei. Ninguém, exceto os deuses, pode dizer qual foi seu sonho, e os deuses não vivem entre os mortais”.
12 — ausente —
12 O rei ficou furioso e ordenou que todos os sábios da Babilônia fossem executados.
13 — ausente —
13 E, por causa do decreto do rei, foram enviados homens para encontrar Daniel e seus amigos e matá-los.
14 Hi Daniel ey impakannemnem tu hu hipan pehding tu. Et lumaw di kad-an Arioch e ap-apuddan guwalyan patul ni neputuk ni mengippahding ni in-olden nan patul.
14 Quando Arioque, comandante da guarda do rei, veio matá-los, Daniel se dirigiu a ele com sabedoria e prudência.
15 Et kan tun Arioch ey “Kele wada hanniman ni olden nan patul?” Et ehelen Arioch ni hi-gatu hu nekapkapya.
15 Perguntou-lhe: “Por que o rei publicou um decreto tão severo?”, e Arioque lhe contou o que havia acontecido.
16 Dingngel Daniel hu impanumang Arioch et ebuhe papuut tun limmaw et tu ungbalen hi patul ma-lat genaden tu hu keippahdingan nunman ni in-olden tu et wada inna-nu tun mengippeamtan patul ni keibbellinan nunman ni ini-inep tu.
16 Daniel foi ver o rei de imediato e pediu mais tempo para comunicar o significado do sonho.
17 Yan inenamutan Daniel di baley da ey ine-ehhel tuddan edum tu e hi Hananiah, hi Mishael, ni hi Asariah hu neipahding.
17 Em seguida, Daniel voltou para casa e contou a seus amigos Hananias, Misael e Azarias o que havia acontecido.
18 Et ehelen tun hi-gada e mandasal idan Apu Dios di kabunyan ma-lat hemeken tudda niya ma-lat peamta tun hi-gada humman ni ini-innep nan patul niya hipa keibbellinan tu, et emin idan nelaing ni kaumtugun nan patul di Babilon ey meihwang di katey.
18 Pediu que suplicassem ao Deus dos céus que tivesse misericórdia deles e lhes revelasse o segredo, para que não fossem mortos com os outros sábios da Babilônia.
19 Yan nunman ni hileng ey impeamtan Apu Dios nan Daniel etan ini-innep nan patul ni eleg amtan tuu. Et daydayawen tu hi Apu Dios di kabunyan e kantuy
19 Naquela noite, o segredo foi revelado a Daniel numa visão. Então Daniel louvou o Deus dos céus
20 “Daydayawen dakan ingganah e Apu Dios tep hi-gam hu kelalla-ingan niya hi-gam ni ebuh hu kabaelan tun mengippahding ni emin.
20 e disse: “Louvado seja o nome de Deus para todo o sempre, pois a ele pertencem a sabedoria e o poder.
21 Hi-gam mewan hu ngenamung ni hipan kamekapkapya eyad puyek. Ey hi-gam hu kamemillin mampatul niya hi-gam hu kamemappeg ni daka pan-ap-apui. Hi-gam hu kamengidwat ni laing idan nangkenemneman niya hi-gam hu kakelpuin kabaelan ni tuun mengewwat idan neligat ni meewwatan.
21 Ele muda o curso dos acontecimentos; remove reis de seus tronos e põe outros no lugar. Dá sabedoria aos sábios e conhecimento aos eruditos.
22 Muka peamta keibbellinan idan eleg han-awat ni tuu. Ey inamtam ida neitlud engeenget, tep hi-gam hu kakelpuin benang.
22 Revela coisas profundas e misteriosas e sabe o que está escondido nas trevas, embora ele seja cercado de luz.
23 Nakka mansalamat ni hi-gam niya daka kadaydayawa e Dios ida lan aammed ku, tep indawtan muwak ni laing ku niya kabaelan ku. Ey hinumang mu dasal mi niya impeamtam ni hi-gami hu pinhed nan patul ni amtaen.”
23 Eu te agradeço e te louvo, ó Deus de meus antepassados, pois me deste sabedoria e força. Tu me mostraste o que te pedimos; revelaste o que o rei exigiu”.
24 Et lumaw mewan hi Daniel ni an menang-ang nan Ariok, e sinudun patul ni an memettey idan nelaing ni kaumtugun nan patul, et kantun hi-gatuy “Entan dakemi anhan pampatey. Ilaw muwak di kad-an patul et nak ehelen ni hi-gatu hu keibbellinan etan ni ini-innep tu.”
24 Então Daniel foi falar com Arioque, a quem o rei havia ordenado que executasse os sábios da Babilônia. “Não mate os sábios”, disse. “Leve-me ao rei e eu interpretarei o sonho dele.”
25 Impapuut Ariok ni inlaw hi Daniel di kad-an patul e hi Nebukadnessar et kantuy “Apu patul, in-alik eya hakey ni iJudah ni nengamtan keibbellinan etan ni ini-innep mu.”
25 Sem demora, Arioque levou Daniel ao rei e disse: “Encontrei um dos exilados de Judá que dirá ao rei o significado do sonho!”.
26 Et puhdanan nan patul nan Daniel, e hi Belteshasar hu hakey ni ngadan tu, et kantu ey “Kaw kabaelan mu makkaw ni menghel etan ni ini-innep ku niya keibbellinan tu?”
26 O rei disse a Daniel (também chamado Beltessazar): “Você pode mesmo me dizer qual foi meu sonho e o que ele significa?”.
27 Hinumang Daniel et kantuy “Apu patul, endi, anin hakey ni tuun nelaing, winu kamengippahding ni magic winu maenap winu tuka dibbaa hu bittuwen, ni kabaelan tun mengamtan ini-innep mu niya menghel ni keibbellinan tu.
27 Daniel respondeu: “Não existem sábios, encantadores, magos nem adivinhos capazes de revelar o segredo do rei.
28 Nem wada hu Dios di kabunyan ni kamengippeamtan eleg tayu amta, et humman hu, hi-gatu nengipeamtan hi-gam e apu patul ni mekapkapyallin edum ni aggew. Heninnuy hu inang-ang mud i-innep mu.
28 Mas há um Deus nos céus que revela segredos, e ele mostrou ao rei Nabucodonosor o que acontecerá no futuro. Agora lhe direi qual foi o sonho e as visões que o rei teve enquanto estava deitado em sua cama.
29 Yan nunman ni neugipam e apu patul ey nampeang-ang hi Apu Dios di kabunyan ni hi-gam et peamta tu hu mekapkapyallin hakey ni aggew.
29 “Enquanto o rei dormia, sonhou com acontecimentos futuros. Aquele que revela segredos lhe mostrou o que acontecerá.
30 Hi-gak nengipeamtaan tun nunman ni eleg amtan tuu, nem beken ni gapu tep nelalla-ingngak nem ya edum ni tuu, nem ma-lat pengamtaan mu e Apu patul ni keibbellinan ni nunman ni ini-innep mu niya ma-lat awatam hu hipan impenemnem tun hi-gam.
30 E eu sei o segredo de seu sonho não porque sou mais sábio que os outros, mas porque Deus deseja que o rei entenda o que se passava em seu coração.
31 Apu patul, yan nunman ni nan-i-innepam ey man-ang-ang ka ey wada kumangngu hu immehneng di hinanggam ni et-eteng ni peteg ni tuttu-un anggetakkut hu ang-ang tun kaumhili.
31 “Em sua visão, ó rei, havia à sua frente uma enorme estátua brilhante, e a aparência dela era assustadora.
32 Ya ulu tu ey nemahmah ni balituk. Ya pagew tu niya ngamay tu ey silber. Ya gitang tu niya ulpu tu ey giniling.
32 A cabeça da estátua era feita de ouro puro. O peito e os braços eram de prata, a barriga e os quadris eram de bronze,
33 Ya heli tu ey gumek, ya dapan tu ey nangkamdug ni gumek niya pula.
33 as pernas eram de ferro, e os pés, uma mistura de ferro e barro cozido.
34 Nem yan nunman ni muka ang-ang-anga ey wada hu nepikwal alin batud deplah et maulin, nem endi an nemikwal nunman ni batu. Neitegmil humman ni batu etan di dapan etan ni tuttu-un nekapyad gumek niya pula et makabbukli.
34 Enquanto o rei observava, uma pedra foi cortada de uma montanha, mas não por mãos humanas. Ela atingiu os pés de ferro e barro e os despedaçou.
35 Et metukkad humman ni tuttu-un neikapyad gumek, pula, giniling, silber niya balituk et mebenukli et heni dep-ul ni kapan-illikin siyaggew hu nangkeguduan tu. Nan-ityab ni dibdib ni emin et endin hekey natdaan di sinuunan tu. Nem hedin ya etan batu, man immetteng et mambalin ni et-eteng ni duntug et enanan tun emin hu puyek.
35 Toda a estátua se desintegrou em minúsculos pedaços de ferro, barro, bronze, prata e ouro. Então o vento levou tudo, como se fosse palha na eira. Mas a pedra que derrubou a estátua se tornou uma grande montanha que cobriu toda a terra.
36 Huyya hu inang-ang mud i-innep mu, e apu patul. Yan nunya ey e-helek ni hi-gam hu keibbellinan tu.
36 “Esse foi o sonho. Agora, direi ao rei o que ele significa.
37 Hi-gam e apu patul hu keta-ta-geyyan di emin ni patul. Hi Apu Dios di kabunyan hu nengidwat ni saad mu, ya kabaelan mu niya dayaw mu.
37 Ó rei, o senhor é o maior de todos os reis. O Deus dos céus lhe deu soberania, poder, força e honra.
38 Impambalin dakan pan-ap-apun emin ni kebebbebley eyad puyek, anin idan sisit niyadda edum ni kaman-ayyam di puyek. Ya nan-ap-apuan mu hu neieligan nunman ni ulun balituk.
38 Ele o fez governante de todo o mundo habitado e pôs até os animais selvagens e as aves debaixo de seu controle. O senhor é a cabeça de ouro.
39 Ya etan silber ni annel ni tuttu-u ey humman hu kei-elligan ali etan ni bebley ni meihhullul eyad bebley ni nampatulan mud Babilon. Nem humman alin bebley ni meihhullul ey eleg tu han-ingngeh hu kabaelan ni nan-ap-apuam. Nem meendilli dama kabaelan tu humman et wadalli meikkatlun man-ap-apud kebebbebley e humman hu neieligan etan ni giniling ni annel etan ni tuttu-u.
39 “Quando, porém, seu reino chegar ao fim, outro reino, inferior ao seu, se levantará em seu lugar. Depois que esse reino tiver caído, o terceiro reino, representado pelo bronze, se levantará para governar o mundo.
40 Ya meihhullul mewan alin nunman ni bebley hu neieligan etan ni gumek ni annel etan ni tuttu-u, et humman ali meikka-pat ni man-ap-apu eyad puyek. Henilli gumek e tuka bahbahan emin, tep apputen tuddallin emin hu memengngulun man-ap-apu.
40 Depois dele haverá o quarto reino, forte como o ferro. Esse reino esmagará e despedaçará todos os impérios anteriores, como o ferro esmaga e despedaça tudo que ele atinge.
41 — ausente —
41 Os pés e os dedos que o rei viu, uma mistura de ferro e barro cozido, mostram que esse reino será dividido. Como ferro misturado com barro, ele terá um tanto da força do ferro.
42 — ausente —
42 Algumas partes serão fortes como o ferro, mas outras serão fracas como o barro.
43 Ya hakey mewan ni keibbellinan nunman ni nangkamdug ni pula niya gumek ey ippatnaddalli etan ni aap-apu etan di negadwan bebley ni man-aapu ma-lat wada inna-nu tun pangkakahhakeyan da, nem endilli tu pambalbalinan humman ni da pehding tep henin kapangkamdugin pula niya gumek e endi silbitu tep kabbubukli.
43 A mistura de ferro e barro também mostra que esses reinos tentarão se fortalecer ao formar alianças entre si por meio de casamentos. Contudo, não permanecerão unidos, da mesma forma que o ferro não se une ao barro.
44 Nem yallin pan-ap-apuan idan nunman ey weddaen alin Apu Dios di kabunyan hu hakey ni pan-ap-apuan ni mannananeng e eleg mepappeg, tep endi hakey ni an mengapput ni hi-gatu. Tep hi-gatu anhallaw hu mengapput ni emin ni aap-apud puyek et ebuh tullin mannenneng.
44 “Enquanto esses reis estiverem no poder, o Deus dos céus estabelecerá um reino que jamais será destruído ou conquistado. Reduzirá os outros reinos a nada e permanecerá para sempre.
45 Humman ni pan-ap-apuan alin Apu Dios hu keibbellinan etan ni inang-ang mud i-innep mun nepikwal di deplah ni batu, ey endi an nemikwal, et meitegmil etan di tuttu-un nekapyad gumek, pula, giniling, silber niyad balituk.
45 Esse é o significado da pedra cortada da montanha, mas não por mãos humanas, que despedaçou a estátua de ferro, bronze, barro, prata e ouro. O grande Deus está mostrando ao rei o que acontecerá no futuro. O sonho é verdadeiro, e seu significado é certo”.
46 Dingngel nan patul e hi Nebukadnessar humman ni inhel Daniel ey nanyuung et dayawen tu hi Daniel. Et imandal tuddan tutu-u e man-appit ida niya gihheben da bangbanglun penaydayaw dan Daniel.
46 Então o rei Nabucodonosor se curvou à frente dele e ordenou que o povo oferecesse sacrifícios e queimasse incenso diante de Daniel.
47 Immehel etan patul et kantun Daniel ey “Inamtak law e ya etan Dios mu hu keta-ta-geyyan di emin ni dios. Hi-gatu hu Ap-apun emin ni patul niya hi-gatu hu kamengidwat ni kabaelan ni tuun mengewwat ida etan ni kamekapkapyan hi-gatsun tuun eleg tayu han-awat, tep indawat tun hi-gam hu kabaelan mun mengamtan keibbellinan ni ini-innep ku.”
47 O rei lhe disse: “Verdadeiramente, seu Deus é o maior de todos os deuses, Senhor dos reis e revelador de mistérios, pois você conseguiu revelar esse segredo”.
48 Entanni ey nambalin nan patul hi Daniel ni gobernor di Babilon niya hi-gatu law hu apuddan emin ni konsihal di baley tu. Ey indawtan tu hi Daniel ida etan ni nangkenginan kaiddawat ni patul idan tuu tu.
48 O rei colocou Daniel em um cargo elevado e lhe deu muitos presentes valiosos. Nomeou-o governador de toda a província da Babilônia e chefe de todos os sábios.
49 Inungbal Daniel hi patul ma-lat idwatan tudda dama etan tellun impan-edum tun hi Shadrak, hi Meshak, et hi Abednego ni eta-gey ni saad dad bebley di diman Babilon, ey inebulut tu. Nem hedin hi Daniel, man nannaneng ni nangngunud baley patul.
49 A pedido de Daniel, nomeou Sadraque, Mesaque e Abede-Nego para cuidarem de todos os negócios da província da Babilônia, enquanto Daniel permaneceu na corte do rei.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?