Daniel 2
IFY vs ARIB
1 Yan eman ni meikkadwan toon ni nampatulan Nebukadnessar ey wada ini-innep tun tuka pannenemnem et eleg meuggip.
1 Ora no segundo ano do reinado de Nabucodonosor, teve este uns sonhos; e o seu espírito se perturbou, e passou-se-lhe o sono.
2 Et tuddalli paeyag hu tutu-u tun nelaing ni magic, yadda madiba, yadda maeyak, niyadda etan daka dibbaa hu bittuwen. Immalidda et umehneng idan emin di hinangga tu
2 Então o rei mandou chamar os magos, os encantadores, os adivinhadores, e os caldeus, para que declarassem ao rei os seus sonhos; eles vieram, pois, e se apresentaram diante do rei.
3 et kantun hi-gaday “Wada ini-innep kun nemahhig ni nakka pannenemnem, et humman hu, pinhed kun amtaen hu keibbellinan tu.”
3 E o rei lhes disse: Tive um sonho, e para saber o sonho está perturbado o meu espírito.
4 Himmumang ida humman ni tuun impaeyag tu e in-ehel dad Aramaic et kanday “Apu patul, ya kayyaggud ey mannenneng kan mategu! Ehel mu etan ini-innep mu ma-lat ehelen mi hu keibbellinan tu.”
4 Os caldeus disseram ao rei em aramaico: Ó rei, vive eternamente; dize o sonho a teus servos, e daremos a interpretação
5 Nem kan patul ey “Eleg, tep ya ninemnem kun pehding yu ey hi-gayu hu menghel ni numman ni ini-innep ku ey han yu inhel hu keibbellinan tu. Tep hedin eleg yu han-ipahding huyyan inhel ku, man pepettey dakeyu et pampetegteg ku hu annel yu niya pebahbah ku baballey yu.
5 Respondeu o rei, e disse aos caldeus: Esta minha palavra é irrevogável se não me fizerdes saber o sonho e a sua interpretação, sereis despedaçados, e as vossas casas serão feitas um monturo;
6 Nem hedin e-helen yu hu ini-innep ku niya keibbellinan tu, ey wada hu iddawat kun hi-gayun gungunahen yu niya wada pehding kun keidaydayawan yu. Et humman hu, ehel yu humman ni nak ini-innep, niya ehel yu hu keibbellinan tu.”
6 mas se vós me declarardes o sonho e a sua interpretação, recebereis de mim dádivas, recompensas e grande honra. Portanto declarai-me o sonho e a sua interpretação.
7 Nem kanda mewan ni humang day “Pakkadek nisin e-helen mu e Apu patul etan ini-innep mu et han dammutun e-helen mi hu keibbellinan tu.”
7 Responderam pela segunda vez: Diga o rei o sonho a seus servos, e daremos a interpretação.
8 — ausente —
8 Respondeu o rei, e disse: Bem sei eu que vós quereis ganhar tempo; porque vedes que a minha palavra é irrevogável.
9 — ausente —
9 se não me fizerdes saber o sonho, uma só sentença será a vossa; pois vós preparastes palavras mentirosas e perversas para as proferirdes na minha presença, até que se mude o tempo. portanto dizei-me o sonho, para que eu saiba que me podeis dar a sua interpretação.
10 Kan idan nunman ni kaumtugun nan patul ey “Endi hu tuud ta-pew eyan puyek ni han-ipahding tu eya muka ibbaga e apu patul. Niya endi hu patul ni an nengibegan henin nuntan idan nelaing ni magic, yadda madiba, niyadda etan daka dibbaa bittuwen, anin na-mun hi-gatu hu keta-ta-geyyan niya kemeidaydayaw di emin ni patul di puyek.
10 Responderam os caldeus na presença do rei, e disseram: Não há ninguém sobre a terra que possa cumprir a palavra do rei; pois nenhum rei, por grande e poderoso que fosse, tem exigido coisa semelhante de algum mago ou encantador, ou caldeu.
11 Apu patul, endi tuun nengamta eyan muka ibbaga, tep nekalligat ni peteg et ebuh ida dios ni nengamta. Nem endiddadya tep eleg ida mekihha-ad ni hi-gatsun tuu.”
11 A coisa que o rei requer é difícil, e ninguém há que a possa declarar ao rei, senão os deuses, cuja morada não é com a carne mortal.
12 — ausente —
12 Então o rei muito se irou e enfureceu, e ordenou que matassem a todos os sábios de Babilônia.
13 — ausente —
13 saiu, pois, o decreto, segundo o qual deviam ser mortos os sábios; e buscaram a Daniel e aos seus companheiros, para que fossem mortos.
14 Hi Daniel ey impakannemnem tu hu hipan pehding tu. Et lumaw di kad-an Arioch e ap-apuddan guwalyan patul ni neputuk ni mengippahding ni in-olden nan patul.
14 Então Daniel falou avisada e prudentemente a Arioque, capitão da guarda do rei, que tinha saído para matar os sábios de Babilônia;
15 Et kan tun Arioch ey “Kele wada hanniman ni olden nan patul?” Et ehelen Arioch ni hi-gatu hu nekapkapya.
15 pois disse a Arioque, capitão do rei: Por que é o decreto do rei tão urgente? Então Arioque explicou o caso a Daniel.
16 Dingngel Daniel hu impanumang Arioch et ebuhe papuut tun limmaw et tu ungbalen hi patul ma-lat genaden tu hu keippahdingan nunman ni in-olden tu et wada inna-nu tun mengippeamtan patul ni keibbellinan nunman ni ini-inep tu.
16 Ao que Daniel se apresentou ao rei e pediu que lhe designasse o prazo, para que desse ao rei a interpretação.
17 Yan inenamutan Daniel di baley da ey ine-ehhel tuddan edum tu e hi Hananiah, hi Mishael, ni hi Asariah hu neipahding.
17 Então Daniel foi para casa, e fez saber o caso a Hananias, Misael e Azarias, seus companheiros,
18 Et ehelen tun hi-gada e mandasal idan Apu Dios di kabunyan ma-lat hemeken tudda niya ma-lat peamta tun hi-gada humman ni ini-innep nan patul niya hipa keibbellinan tu, et emin idan nelaing ni kaumtugun nan patul di Babilon ey meihwang di katey.
18 para que pedissem misericórdia ao Deus do céu sobre este mistério, a fim de que Daniel e seus companheiros não perecessem, juntamente com o resto dos sábios de Babilônia.
19 Yan nunman ni hileng ey impeamtan Apu Dios nan Daniel etan ini-innep nan patul ni eleg amtan tuu. Et daydayawen tu hi Apu Dios di kabunyan e kantuy
19 Então foi revelado o mistério a Daniel numa visão de noite; pelo que Daniel louvou o Deus do céu.
20 “Daydayawen dakan ingganah e Apu Dios tep hi-gam hu kelalla-ingan niya hi-gam ni ebuh hu kabaelan tun mengippahding ni emin.
20 Disse Daniel: Seja bendito o nome de Deus para todo o sempre, porque são dele a sabedoria e a força.
21 Hi-gam mewan hu ngenamung ni hipan kamekapkapya eyad puyek. Ey hi-gam hu kamemillin mampatul niya hi-gam hu kamemappeg ni daka pan-ap-apui. Hi-gam hu kamengidwat ni laing idan nangkenemneman niya hi-gam hu kakelpuin kabaelan ni tuun mengewwat idan neligat ni meewwatan.
21 Ele muda os tempos e as estações; ele remove os reis e estabelece os reis; é ele quem dá a sabedoria aos sábios e o entendimento aos entendidos.
22 Muka peamta keibbellinan idan eleg han-awat ni tuu. Ey inamtam ida neitlud engeenget, tep hi-gam hu kakelpuin benang.
22 Ele revela o profundo e o escondido; conhece o que está em trevas, e com ele mora a luz.
23 Nakka mansalamat ni hi-gam niya daka kadaydayawa e Dios ida lan aammed ku, tep indawtan muwak ni laing ku niya kabaelan ku. Ey hinumang mu dasal mi niya impeamtam ni hi-gami hu pinhed nan patul ni amtaen.”
23 Ó Deus de meus pais, a ti dou graças e louvor porque me deste sabedoria e força; e agora me fizeste saber o que te pedimos; pois nos fizeste saber este assunto do rei.
24 Et lumaw mewan hi Daniel ni an menang-ang nan Ariok, e sinudun patul ni an memettey idan nelaing ni kaumtugun nan patul, et kantun hi-gatuy “Entan dakemi anhan pampatey. Ilaw muwak di kad-an patul et nak ehelen ni hi-gatu hu keibbellinan etan ni ini-innep tu.”
24 Por isso Daniel foi ter com Arioque, ao qual o rei tinha constituído para matar os sábios de Babilônia; entrou, e disse-lhe assim: Não mates os sábios de Babilônia; introduze-me na presença do rei, e lhe darei a interpretação.
25 Impapuut Ariok ni inlaw hi Daniel di kad-an patul e hi Nebukadnessar et kantuy “Apu patul, in-alik eya hakey ni iJudah ni nengamtan keibbellinan etan ni ini-innep mu.”
25 Então Arioque depressa introduziu Daniel à presença do rei, e disse-lhe assim: Achei dentre os filhos dos cativos de Judá um homem que fará saber ao rei a interpretação.
26 Et puhdanan nan patul nan Daniel, e hi Belteshasar hu hakey ni ngadan tu, et kantu ey “Kaw kabaelan mu makkaw ni menghel etan ni ini-innep ku niya keibbellinan tu?”
26 Respondeu o rei e disse a Daniel, cujo nome era Beltessazar: Podes tu fazer-me saber o sonho que tive e a sua interpretação?
27 Hinumang Daniel et kantuy “Apu patul, endi, anin hakey ni tuun nelaing, winu kamengippahding ni magic winu maenap winu tuka dibbaa hu bittuwen, ni kabaelan tun mengamtan ini-innep mu niya menghel ni keibbellinan tu.
27 Respondeu Daniel na presença do rei e disse: O mistério que o rei exigiu, nem sábios, nem encantadores, nem magos, nem adivinhadores lhe podem revelar;
28 Nem wada hu Dios di kabunyan ni kamengippeamtan eleg tayu amta, et humman hu, hi-gatu nengipeamtan hi-gam e apu patul ni mekapkapyallin edum ni aggew. Heninnuy hu inang-ang mud i-innep mu.
28 mas há um Deus no céu, o qual revela os mistérios; ele, pois, fez saber ao rei Nabucodonosor o que há de suceder nos últimos dias. O teu sonho e as visões que tiveste na tua cama são estas:
29 Yan nunman ni neugipam e apu patul ey nampeang-ang hi Apu Dios di kabunyan ni hi-gam et peamta tu hu mekapkapyallin hakey ni aggew.
29 Estando tu, ó rei, na tua cama, subiram os teus pensamentos sobre o que havia de suceder no futuro. Aquele, pois, que revela os mistérios te fez saber o que há de ser.
30 Hi-gak nengipeamtaan tun nunman ni eleg amtan tuu, nem beken ni gapu tep nelalla-ingngak nem ya edum ni tuu, nem ma-lat pengamtaan mu e Apu patul ni keibbellinan ni nunman ni ini-innep mu niya ma-lat awatam hu hipan impenemnem tun hi-gam.
30 E a mim me foi revelado este mistério, não por ter eu mais sabedoria que qualquer outro vivente, mas para que a interpretação se fizesse saber ao rei, e para que entendesses os pensamentos do teu coração.
31 Apu patul, yan nunman ni nan-i-innepam ey man-ang-ang ka ey wada kumangngu hu immehneng di hinanggam ni et-eteng ni peteg ni tuttu-un anggetakkut hu ang-ang tun kaumhili.
31 Tu, ó rei, na visão olhaste e eis uma grande estátua. Esta estátua, imensa e de excelente esplendor, estava em pé diante de ti; e a sua aparência era terrível.
32 Ya ulu tu ey nemahmah ni balituk. Ya pagew tu niya ngamay tu ey silber. Ya gitang tu niya ulpu tu ey giniling.
32 A cabeça dessa estátua era de ouro fino; o peito e os braços de prata; o ventre e as coxas de bronze;
33 Ya heli tu ey gumek, ya dapan tu ey nangkamdug ni gumek niya pula.
33 as pernas de ferro; e os pés em parte de ferro e em parte de barro.
34 Nem yan nunman ni muka ang-ang-anga ey wada hu nepikwal alin batud deplah et maulin, nem endi an nemikwal nunman ni batu. Neitegmil humman ni batu etan di dapan etan ni tuttu-un nekapyad gumek niya pula et makabbukli.
34 Estavas vendo isto, quando uma pedra foi cortada, sem auxílio de mãos, a qual feriu a estátua nos pés de ferro e de barro, e os esmiuçou.
35 Et metukkad humman ni tuttu-un neikapyad gumek, pula, giniling, silber niya balituk et mebenukli et heni dep-ul ni kapan-illikin siyaggew hu nangkeguduan tu. Nan-ityab ni dibdib ni emin et endin hekey natdaan di sinuunan tu. Nem hedin ya etan batu, man immetteng et mambalin ni et-eteng ni duntug et enanan tun emin hu puyek.
35 Então foi juntamente esmiuçado o ferro, o barro, o bronze, a prata e o ouro, os quais se fizeram como a pragana das eiras no estio, e o vento os levou, e não se podia achar nenhum vestígio deles; a pedra, porém, que feriu a estátua se tornou uma grande montanha, e encheu toda a terra.
36 Huyya hu inang-ang mud i-innep mu, e apu patul. Yan nunya ey e-helek ni hi-gam hu keibbellinan tu.
36 Este é o sonho; agora diremos ao rei a sua interpretação.
37 Hi-gam e apu patul hu keta-ta-geyyan di emin ni patul. Hi Apu Dios di kabunyan hu nengidwat ni saad mu, ya kabaelan mu niya dayaw mu.
37 Tu, ó rei, és rei de reis, a quem o Deus do céu tem dado o reino, o poder, a força e a glória;
38 Impambalin dakan pan-ap-apun emin ni kebebbebley eyad puyek, anin idan sisit niyadda edum ni kaman-ayyam di puyek. Ya nan-ap-apuan mu hu neieligan nunman ni ulun balituk.
38 e em cuja mão ele entregou os filhos dos homens, onde quer que habitem, os animais do campo e as aves do céu, e te fez reinar sobre todos eles; tu és a cabeça de ouro.
39 Ya etan silber ni annel ni tuttu-u ey humman hu kei-elligan ali etan ni bebley ni meihhullul eyad bebley ni nampatulan mud Babilon. Nem humman alin bebley ni meihhullul ey eleg tu han-ingngeh hu kabaelan ni nan-ap-apuam. Nem meendilli dama kabaelan tu humman et wadalli meikkatlun man-ap-apud kebebbebley e humman hu neieligan etan ni giniling ni annel etan ni tuttu-u.
39 Depois de ti se levantará outro reino, inferior ao teu; e um terceiro reino, de bronze, o qual terá domínio sobre toda a terra.
40 Ya meihhullul mewan alin nunman ni bebley hu neieligan etan ni gumek ni annel etan ni tuttu-u, et humman ali meikka-pat ni man-ap-apu eyad puyek. Henilli gumek e tuka bahbahan emin, tep apputen tuddallin emin hu memengngulun man-ap-apu.
40 E haverá um quarto reino, forte como ferro, porquanto o ferro esmiúça e quebra tudo; como o ferro quebra todas as coisas, assim ele quebrantará e esmiuçará.
41 — ausente —
41 Quanto ao que viste dos pés e dos dedos, em parte de barro de oleiro, e em parte de ferro, isso será um reino dividido; contudo haverá nele alguma coisa da firmeza do ferro, pois que viste o ferro misturado com barro de lodo.
42 — ausente —
42 E como os dedos dos pés eram em parte de ferro e em parte de barro, assim por uma parte o reino será forte, e por outra será frágil.
43 Ya hakey mewan ni keibbellinan nunman ni nangkamdug ni pula niya gumek ey ippatnaddalli etan ni aap-apu etan di negadwan bebley ni man-aapu ma-lat wada inna-nu tun pangkakahhakeyan da, nem endilli tu pambalbalinan humman ni da pehding tep henin kapangkamdugin pula niya gumek e endi silbitu tep kabbubukli.
43 Quanto ao que viste do ferro misturado com barro de lodo, misturar-se-ão pelo casamento; mas não se ligarão um ao outro, assim como o ferro não se mistura com o barro.
44 Nem yallin pan-ap-apuan idan nunman ey weddaen alin Apu Dios di kabunyan hu hakey ni pan-ap-apuan ni mannananeng e eleg mepappeg, tep endi hakey ni an mengapput ni hi-gatu. Tep hi-gatu anhallaw hu mengapput ni emin ni aap-apud puyek et ebuh tullin mannenneng.
44 Mas, nos dias desses reis, o Deus do céu suscitará um reino que não será jamais destruído; nem passará a soberania deste reino a outro povo; mas esmiuçará e consumirá todos esses reinos, e subsistirá para sempre.
45 Humman ni pan-ap-apuan alin Apu Dios hu keibbellinan etan ni inang-ang mud i-innep mun nepikwal di deplah ni batu, ey endi an nemikwal, et meitegmil etan di tuttu-un nekapyad gumek, pula, giniling, silber niyad balituk.
45 Porquanto viste que do monte foi cortada uma pedra, sem auxílio de mãos, e ela esmiuçou o ferro, o bronze, o barro, a prata e o ouro, o grande Deus faz saber ao rei o que há de suceder no futuro. Certo é o sonho, e fiel a sua interpretação.
46 Dingngel nan patul e hi Nebukadnessar humman ni inhel Daniel ey nanyuung et dayawen tu hi Daniel. Et imandal tuddan tutu-u e man-appit ida niya gihheben da bangbanglun penaydayaw dan Daniel.
46 Então o rei Nabucodonosor caiu com o rosto em terra, e adorou a Daniel, e ordenou que lhe oferecessem uma oblação e perfumes suaves.
47 Immehel etan patul et kantun Daniel ey “Inamtak law e ya etan Dios mu hu keta-ta-geyyan di emin ni dios. Hi-gatu hu Ap-apun emin ni patul niya hi-gatu hu kamengidwat ni kabaelan ni tuun mengewwat ida etan ni kamekapkapyan hi-gatsun tuun eleg tayu han-awat, tep indawat tun hi-gam hu kabaelan mun mengamtan keibbellinan ni ini-innep ku.”
47 Respondeu o rei a Daniel, e disse: Verdadeiramente, o vosso Deus é Deus dos deuses, e o Senhor dos reis, e o revelador dos mistérios, pois pudeste revelar este mistério.
48 Entanni ey nambalin nan patul hi Daniel ni gobernor di Babilon niya hi-gatu law hu apuddan emin ni konsihal di baley tu. Ey indawtan tu hi Daniel ida etan ni nangkenginan kaiddawat ni patul idan tuu tu.
48 Então o rei engrandeceu a Daniel, e lhe deu muitas e grandes dádivas, e o pôs por governador sobre toda a província de Babilônia, como também o fez chefe principal de todos os sábios de Babilônia.
49 Inungbal Daniel hi patul ma-lat idwatan tudda dama etan tellun impan-edum tun hi Shadrak, hi Meshak, et hi Abednego ni eta-gey ni saad dad bebley di diman Babilon, ey inebulut tu. Nem hedin hi Daniel, man nannaneng ni nangngunud baley patul.
49 A pedido de Daniel, o rei constituiu superintendentes sobre os negócios da província de Babilônia a Sadraque, Mesaque e Abednego; mas Daniel permaneceu na corte do rei.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?