Mateus 13
COE vs ARC
1 Ũcuaumucusepi Jesús repaʉ pa'isivʉ'e eta sani chiara rʉ'tʉvana pʉʉsi'kʉa'mʉ pãire chʉ'vara chini.
1 Tendo Jesus saído de casa naquele dia, estava assentado junto ao mar.
2 Ũcuarʉmʉ repaʉ pãipi jairepanʉko rani chi'irena choovʉna caje pʉʉsi'kʉa'mʉ. Pãita'ni chiara rʉ'tʉva'te pa'isinaa'me.
2 E ajuntou-se muita gente ao pé dele, de sorte que, entrando num barco, se assentou; e toda a multidão estava em pé na praia.
3 Ũcuarʉmʉ Jesús choovʉ'te ñu'iʉ repanani rʉa chʉ'vakʉ ija'chere cuasakʉ kʉasi'kʉa'mʉ:
3 E falou-lhe de muitas coisas por parábolas, dizendo: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Sani tĩ'a pachu ku'iʉ chu'chukʉna trigocaã te'era'karʉã ma'ana tuã'tuaasomʉ. Ma'ana tuã'tuaʉna pĩ'ava'napi rani ãkuesõasome repara'karʉã.
4 E, quando semeava,
5 Chekʉra'karʉãta'ni cata pa'ichejana cha'o jmamakarʉ pa'ichejana tuã'tuaasomʉ. Cha'o sẽ'serʉchi'a pa'ichejata'ni na'mi aineeasomʉ repara'karʉã.
5 e outra
6 Na'mi aineesi'eta'ni ʉ̃sʉʉji rʉarepa asukʉna uu phã'pha jũnisõasomʉ repasañarʉã, chitapi peokʉ.
6 Mas, vindo o sol, queimou-se e secou-se, porque não tinha raiz.
7 Chekʉra'karʉã miu pa'ichejana tuã'tua miuna'me aineeʉna miupi ju'je vẽasõasomʉ repara'ñʉrʉã.
7 E outra caiu entre espinhos, e os espinhos cresceram e sufocaram-na.
8 Chekʉra'karʉãta'ni re'oja'che cha'o pa'ichejñana tuã'tuasira'karʉãjekʉ re'oja'che ainee ju'a ñaniasomʉ. Te'era'karʉ aineesi'ñʉ te'echa'chava treintarepara'karʉã pa'icha'cha ju'a ñaniasomʉ. Chekʉra'karʉã aineesiñʉã sesentarepara'karʉã pa'icha'cha ju'a ñaniasomʉ. Chekʉra'ñʉrʉã cienrepara'karʉã pa'icha'cha ju'a ñaniasomʉ.
8 E outra caiu em boa terra e deu fruto: um, a cem, outro, a sessenta, e outro, a trinta.
9 Chʉ'ʉ chʉ'vache asa chẽaʉana ũcuanʉko asa chẽajʉ̃'ʉ —chiisi'kʉa'mʉ repaʉ.
9 Quem tem ouvidos para ouvir, que ouça.
10 Ũcuarʉmʉ chʉkʉna Jesús neena repaʉji cuasakʉ kʉaʉna asa repaʉ'te kueñe tĩ'a,
10 E, acercando-se dele os discípulos, disseram-lhe: Por que lhes falas por parábolas?
11 Chitena Jesús ija'che i'kasi'kʉa'mʉ:
11 Ele, respondendo, disse-lhes: Porque a vós é dado conhecer os mistérios do Reino dos céus, mas a eles não lhes é dado;
12 Dios chʉ'o asa jachamana si'arʉmʉ na'a rʉa re'oja'che pa'ijanaa'me. Repaʉ chʉ'ore na'a rʉa masia'jʉ chini cho'okaija'mʉ Dios repanare. Jã'ata'ni chekʉna chʉ'ʉ chʉ'vache asanata'ni masi cuasamapʉ chʉ'ʉpi cho'okʉna repana jmamakarʉ masiche cavesʉjanaa'me.
12 porque àquele que tem se dará, e terá em abundância; mas aquele que não tem, até aquilo que tem lhe será tirado.
13 Jã'ajekʉna pãire chʉ'vakʉ repana asavesʉcheji cuasakʉ kʉamʉ chʉ'ʉ, masi asamanea'jʉ chini. Ñanata'ni ñamanesina pa'icheja'che pa'ime repana. Ũcuachi'a asanata'ni asama'ñena pa'ime repana.
13 Por isso, lhes falo por parábolas, porque eles, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem compreendem.
14 Repana pa'ijachere kʉakʉ aperʉmʉ Dios chʉ'o kʉasi'kʉ Isaías tocha jo'kasi'e ũcuarepa ti'jñecuhamʉ. Ija'che chiimʉ repa:
14 E neles se cumpre a profecia de Isaías, que diz: Ouvindo, ouvireis, mas não compreendereis e, vendo, vereis, mas não percebereis.
15 Ina pãi rʉa cu'ache pa'inaa'me.
15 Porque o coração deste povo está endurecido, e ouviu de mau grado com seus ouvidos e fechou os olhos, para que não veja com os olhos, e ouça com os ouvidos, e compreenda com o coração, e se converta, e eu o cure.
16 ’Mʉsanʉkonata'ni chʉ'ʉ cho'okʉ pa'iche ñajʉ chʉ'ʉ chʉ'vachejẽ'e asamasijʉ, “Dios cho'oche'me jã'a”, chiijʉ masijʉ pojojʉ pa'ime.
16 Mas bem-aventurados os vossos olhos, porque veem, e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Aperʉmʉ pa'isina Dios chʉ'o kʉasinana'me chekʉna pãi re'ona irʉmʉ mʉsanʉkona ñañeja'ñere ñañu chiisinata'ni ñamaneasome. Ũcuachi'a irʉmʉ mʉsanʉkona asacheja'chere asañu chiisinata'ni asamaneasome repana. Ũcuarepaa'me jã'a —chiisi'kʉa'mʉ repaʉ.
17 Porque em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vós vedes e não
18 Ũcuarʉmʉ Jesús chʉkʉna'te jo'e i'kasi'kʉa'mʉ.
18 Escutai vós, pois, a parábola do semeador.
19 Trigora'karʉã te'era'karʉã ma'ana tuã'isira'karʉã chejapi rʉarepa jʉjakʉna sa'navʉ kakama'mʉ. Pãi te'enare repana rekoñoã chejapi rʉarepa jʉjakʉ trigocaã chu'chusicaã sa'navʉ kakama'ñeja'ñe Dios chʉ'o kakama'mʉ, jachajʉna. Asanareta'ni vatipi ʉ̃semʉ repanare, Dioni cuasamanea'jʉ chini.
19 Ouvindo alguém a palavra do Reino e não a entendendo, vem o maligno e arrebata o que foi semeado no seu coração; este é o que foi semeado ao pé do caminho;
20 — ausente —
20 porém o que foi semeado em pedregais é o que ouve a palavra e logo a recebe com alegria;
21 — ausente —
21 mas não tem raiz em si mesmo; antes, é de pouca duração; e, chegada a angústia e a perseguição por causa da palavra, logo se ofende;
22 Ũcuachi'a miu pa'ichejña tuã'tuasira'karʉã miuna'me aineemʉ. Jã'ajekʉna miu sũkipi ju'jekʉna kʉ̃ima'ñe jũnisõmʉ repara'ñʉrʉã. Pãi ũcuachi'a te'ena Dios chʉ'o asa chẽa Repaʉ chʉ̃'ʉñe cho'onata'ni na'mi ũhasõme. Repana cho'oche'te kurina'me põsere rʉarepa cuasajʉ Dios chʉ'o repana asa chẽa cuasache ũhasõme.
22 e o que foi semeado entre espinhos é o que ouve a palavra, mas os cuidados deste mundo e a sedução das riquezas sufocam a palavra, e fica infrutífera;
23 Ũcuachi'a cheja re'ojachejñana tuã'tuasicaã ainee re'oja'che kʉ̃iñeja'ñe re'oja'che pa'ime pãi, Dios chʉ'o asa chẽa Repaʉ chʉ̃'ʉ jo'kasi'e cho'ojʉ pa'ina. Repana Diore cuasana te'ena trigoñʉã treintarepara'karʉã pa'icha'chava ju'a ña'isi'ñʉãja'ñe re'oja'che pa'ime repana rekoñoã. Chekʉna sesentarepara'karʉã pa'icha'chava ju'a ña'isi'ñʉãja'ñe na'a rʉa re'oja'che pa'ime. Chekʉna cienrepara'karʉã pa'icha'chava ju'a ña'isi'ñʉãja'ñe jo'e na'a rʉa re'oja'che pa'ime Repaʉ chʉ̃'ʉñe cho'ona —chiisi'kʉa'mʉ Jesús chʉkʉna'te.
23 mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve e compreende a palavra; e dá fruto, e um produz cem, outro, sessenta, e outro, trinta.
24 Ũcuarʉmʉ Jesús chʉkʉnani jo'e chʉ'vakʉ ija'chere cuasakʉ kʉasi'kʉa'mʉ:
24 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O Reino dos céus é semelhante ao homem que semeia boa semente no seu campo;
25 Jã'ata'ni repaʉna'me repaʉ paana kãnisõsirʉmʉna repaʉ'te cuhekʉ ũcuachiona sani cu'ara'ñʉrʉã aineea'kʉ chini cu'ara'karʉãre tã jo'ka sanisõasomʉ.
25 mas, dormindo os homens, veio o seu inimigo, e semeou o joio no meio do trigo, e retirou-se.
26 Na'a pa'isirʉmʉ trigora'ñʉrʉã ainee pi'ni ju'a ñaniasomʉ. Cu'ara'ñʉrʉã ũcuaja'che ũcuapa'rʉva aineeasomʉ.
26 E, quando a erva cresceu e frutificou, apareceu também o joio.
27 Ũcuarʉmʉ repaʉ'te cho'oche cho'okaina chio ñajani co'i repachio paakʉni kʉaasome, ija'che i'kajʉ: “Mʉ'ʉ chio trigora'karʉã re'ojara'karʉãchi'a tãsi'kʉa'mʉ. Jã'ata'ni, ¿je'se pa'iʉna repachio cu'ara'ñʉrʉã ja'me aineeʉ?”, chiniasome repana.
27 E os servos do pai de família, indo ter
28 Chitena asa chio paakʉ i'kaasomʉ. “Chʉ'ʉre cuhekʉ cho'osi'ecosomʉ jã'a”, chiniasomʉ. Chikʉna repaʉ'te cho'oche cho'okaina jo'e ija'che i'kaasome: “¿Repara'ñʉrʉã cu'ara'ñʉrʉã ru'tesõkaijaijʉ̃'ʉ chiikʉ mʉ'ʉ chʉkʉna'te?”, chiniasome.
28 E ele lhes disse: Um inimigo é quem fez isso. E os servos lhe disseram: Queres, pois, que vamos arrancá-lo?
29 Chitena i'kaasomʉ repaʉ. “Pãamʉ. Jã'aja'ñe cho'omanejʉ̃'ʉ. Cu'ara'ñʉrʉã ru'teni chekʉrʉmʉ mʉsanʉkona trigora'ñʉrʉã ja'me ru'tesõme.
29 Porém ele lhes disse: Não; para que, ao colher o joio, não arranqueis também o trigo com ele.
30 Ija'che cho'oto na'a re'omʉ: Repara'ñʉrʉã cu'ara'ñʉrʉã chura ru'tesõjaimanejʉ̃'ʉ, trigona'me ũcuapa'rʉva aineea'kʉ repa tʉarʉmʉjatʉ'ka. Repa trigo tʉache tĩ'asirʉmʉ, ‘Ija'che cho'ojʉ̃'ʉ’, chiiʉ chʉ̃'ʉ saoja'mʉ chʉ'ʉ repa tʉakaijanare: ‘Chio sani cu'ara'ñʉrʉãre charo ru'te rũhijuu quẽ'ke ʉosõjʉ̃'ʉ. Jã'aja'ñe cho'ocuha trigo tʉa pi'ni chʉ'ʉ ãumajñarʉã care'vavʉ'ena sa ũhakaijʉ̃'ʉ’, chiija'mʉ chʉ'ʉ”, chiniasomʉ —Jã'aja'ñe kʉasi'kʉa'mʉ Jesús chʉkʉna'te.
30 Deixai crescer ambos juntos até à ceifa; e, por ocasião da ceifa, direi aos ceifeiros: colhei primeiro o joio e atai-o em molhos para o queimar; mas o trigo, ajuntai-o no meu celeiro.
31 Ũcuarʉmʉ Jesús pãire jo'e chʉ'vakʉ ija'chere cuasakʉ kʉasi'kʉa'mʉ:
31 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O Reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda que um homem, pegando dele, semeou no seu campo;
32 Repa mostazara'karʉã chekʉra'karʉã na'a jmara'karʉãa'me. Jã'ata'ni pãipi tãru chekʉra'ñʉrʉã tãsira'ñʉrʉã na'a ʉjañʉã aineemʉ repara'karʉã. Ʉjañʉãpi ka rʉa pa'iñʉã aineeʉna pĩ'ava'na ũcuañʉã kana chĩi sʉo suhame —chiisi'kʉa'mʉ repaʉ.
32 o qual é realmente a menor de todas as sementes; mas, crescendo, é a maior das plantas e faz-se uma árvore, de sorte que vêm as aves do céu e se aninham nos seus ramos.
33 Ũcuarʉmʉ Jesús pãire ũcua chʉ'vakʉ ija'chere cuasakʉ kʉasi'kʉa'mʉ:
33 Outra parábola lhes disse: O Reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher toma e introduz em três medidas de farinha, até que tudo esteja levedado.
34 Reparʉmʉ Jesús pãire chʉ'vakʉ ũcuaʉji cuasakʉ kʉachechi'api chʉ'vasi'kʉa'mʉ. Cheke i'kamanesi'kʉa'mʉ repaʉ.
34 Tudo isso disse Jesus por parábolas à multidão e nada lhes falava sem parábolas,
35 Jã'aja'ñe cho'okʉna repaʉ cho'ojachere kʉakʉ aperʉmʉ Dios chʉ'o kʉasi'kʉ tocha jo'kasi'epi ũcuarepa ti'jñecuhamʉ, ija'che chiicheji:
35 para que se cumprisse o que fora dito pelo profeta, que disse: Abrirei em parábolas a boca; publicarei coisas ocultas desde a criação do mundo.
36 Ũcuarʉmʉ Jesús repanare pãi saosõ repaʉ aperʉmʉ pa'isivʉ'ena sani kakasi'kʉa'mʉ. Kakaʉna chʉkʉna repaʉ neena repaʉ'te kueñe tĩ'a ija'che i'kasinaa'me:
36 Então, tendo despedido a multidão, foi Jesus para casa. E chegaram ao pé dele os seus discípulos, dizendo: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Chitena Jesús ija'che i'kasi'kʉa'mʉ:
37 E ele, respondendo, disse-lhes: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem,
38 Pãi icheja cheja pa'ina chioja'che pa'ime Dios chʉ'o chʉ'vacojñonajejʉ. Ũcuaja'che pãi Dios chʉ'o chʉ'vajʉna asa chẽa Repaʉ chʉ̃'ʉñe cho'ona Ũcuaʉ neenajejʉ re'oja'che pa'ijʉ re'ojara'karʉãja'ñe pa'ime. Jã'ata'ni Repaʉ chʉ'o asacuhena vati neenajejʉ cu'ara'karʉãja'ñe cu'ache pa'ime.
38 o campo é o mundo, a boa semente são os filhos do Reino, e o joio são os filhos do Maligno.
39 Repaʉ vati pãipi cu'ache cho'oa'jʉ chini chʉ̃'ʉkʉjekʉ chio paakʉ'te cuhekʉja'che pa'ikʉ'mʉ. Ũcuachi'a Dios pãi ũcuanʉkore chi'i ro'irʉmʉ trigo tʉarʉmʉja'ñe cho'ocojñoja'mʉ. Reparʉmʉ ángelepi pãi ũcuanʉkore trigo tʉa chi'icheja'che chi'ijanaa'me. Ũcuaja'che trigo tʉacuha ãu care'vavʉ'ena sa jo'kacheja'che Dios Repaʉ'te cuasanare Repaʉ pa'ichejana saja'mʉ.
39 O inimigo que o semeou é o diabo; e a ceifa é o fim do mundo; e os ceifeiros são os anjos.
40 Ũcuachi'a cu'ara'ñʉrʉã ru'te chi'i rũhijuu quẽ'ke ʉosõñeja'ñe Dios Repaʉ'te cuasamanare vati toana saoja'mʉ.
40 Assim como o joio é colhido e queimado no fogo, assim será na consumação deste mundo.
41 Reparʉmʉ chʉ'ʉpi Dios Raosi'kʉpi chʉ̃'ʉʉna ángeles sani chʉ'ʉ neena pa'ichejña ja'me pa'ijʉ chekʉnani cacʉ'oñu chini cu'ache chʉ'vanana'me chekʉnare cu'ache cho'onare ũcuanʉkore ra chi'ijanaa'me.
41 Mandará o Filho do Homem os seus anjos, e eles colherão do seu Reino tudo o que causa escândalo e os que cometem iniquidade.
42 Repanare peore chi'i vati toana saojanaa'me repana. Ũcuatoare uujʉ oijʉ cõjire asoche ãijʉ pa'ijanaa'me repana.
42 E lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali, haverá pranto e ranger de dentes.
43 Jã'ata'ni Dios chʉ̃'ʉñe cho'ojʉ re'oja'che pa'ina repana Ja'kʉ Dios pa'ichejare sani pa'ijʉ ʉ̃sʉʉ miañeja'ñe rʉa ko'sijana pa'ijanaa'me. Chʉ'ʉ chʉ'vache asa chẽaʉana ũcuanʉko asa chẽajʉ̃'ʉ —chiisi'kʉa'mʉ Jesús.
43 Então, os justos resplandecerão como o sol, no Reino de seu Pai. Quem tem ouvidos para ouvir, que ouça.
44 Ũcuarʉmʉ Jesús chʉkʉna'te chʉ'vakʉ jo'e ija'chere cuasakʉ kʉasi'kʉa'mʉ:
44 Também o Reino dos céus é semelhante a um tesouro escondido n dele, vai, vende tudo quanto tem e compra aquele campo.
45 Ũcuarʉmʉ Jesús chʉkʉnani chʉ'vakʉ jo'e ija'chere cuasakʉ kʉasi'kʉa'mʉ:
45 Outrossim, o Reino dos céus é semelhante ao homem negociante que busca boas pérolas;
46 Ku'ekʉ chekʉpi perlara'karʉ rʉa ro'ira'karʉ'te paakʉna ña pojokʉ koora chiniasomʉ. Jã'ata'ni repara'karʉji rʉarepa ro'ikʉ kuripi tĩ'amaʉna sani repaʉ nee cu'amajñarʉã peore ĩsisõ kuri rʉa koo jo'e sani kooasomʉ repara'karʉ —chiisi'kʉa'mʉ repaʉ.
46 e, encontrando uma pérola de grande valor, foi, vendeu tudo quanto tinha e comprou-a.
47 Ũcuarʉmʉ Jesús chʉkʉnani ũcua chʉ'vakʉ jo'e ija'chere cuasakʉ kʉasi'kʉa'mʉ:
47 Igualmente, o Reino dos céus é semelhante a uma rede lançada ao mar e que apanha toda qualidade
48 Ũcuarʉmʉ repava'napi jairepanʉko kaka timusõrena mejavʉna reparʉ rueni maasome. Rueni ma ũha pʉʉ ñu'ijʉ repava'nare va'iva'nare re'ojava'narechi'a jʉ'ñana jña'nujʉ mañaasome. Cu'ava'iva'nareta'ni sẽjosõasome repana.
48 E, estando cheia, a puxam para a praia e, assentando-se, apanham para os cestos os bons; os ruins, porém, lançam fora.
49 — ausente —
49 Assim será na consumação dos séculos: virão os anjos e separarão os maus dentre os justos.
50 — ausente —
50 E lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali, haverá pranto e ranger de dentes.
51 Ũcuarʉmʉ Jesús chʉkʉna'te ija'che sẽesi'kʉa'mʉ:
51 E disse-lhes Jesus: Entendestes todas estas Disseram-lhe eles: Sim, Senhor.
52 Chitena Jesús i'kasi'kʉa'mʉ.
52 E ele disse-lhes: Por isso, todo escriba instruído acerca do Reino dos céus é semelhante a um pai de família que tira do seu tesouro
53 — ausente —
53 E aconteceu que Jesus, concluindo essas parábolas, se retirou dali.
54 — ausente —
54 E, chegando à sua pátria, ensinava-os na sinagoga deles, de sorte que se maravilhavam e diziam: Donde veio a este a sabedoria e estas maravilhas?
55 Ijoopo pa'ikʉ chooko'ña si'ache cho'omasikʉ mamakʉ'mʉ ikʉ Jesús. Repaʉ pʉka'ko Maríaa'mo. Repaʉ cho'jechĩia'me jã'ana, Santiagona'me Josena'me Simonna'me Judas.
55 Não é este o filho do carpinteiro? E não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos, Tiago, e José, e Simão, e Judas?
56 Repaʉ cho'jeromi ũcuaja'che ijoopo'te maina'me pa'ime. ¿Je'se cho'o ikʉ jã'arepa rʉa masikʉ? —chiisinaa'me repana.
56 E não estão entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe veio, pois, tudo isso?
57 Jã'aja'ñe cuasanajejʉ repaʉ i'kache jachasinaa'me repana.
57 E escandalizavam-se nele. Jesus, porém, lhes disse: Não há profeta sem honra, a não ser na sua pátria e na sua casa.
58 Repanapi repaʉni cuasamapʉna Diochi'a cho'omasiche rʉarepa cho'o ñomanesi'kʉa'mʉ Jesús repajoopo pa'irʉmʉ.
58 E não fez ali muitas maravilhas, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?