Mateus 5
YLE vs ARC
1 Yesu ngê yoo yi módu, wod꞉oo mbu mbêmê kee wo, y꞉i mbwódo mî yaa wo. P꞉uu ndiye pyu knî y꞉oo a yina ngópu,
1 Jesus, vendo a multidão, subiu a um monte, e, assentando-se, aproximaram-se dele os seus discípulos;
2 wod꞉oo doo ndiye kîgha dé.
2 e, abrindo a boca, os ensinava, dizendo:
3 Yepê, Pinté knî y꞉oo u yi ntee a kwo,
3 Bem-aventurados os pobres de espírito, porque deles é o Reino dos céus;
4 Yepê, N꞉ii knî y꞉oo yi dono knî yi l꞉êê dîy꞉o tpéé kópu dpî vyi ngmê,
4 bem-aventurados os que choram, porque eles serão consolados;
5 Yepê, Yélini daa kadakada nyédi,
5 bem-aventurados os mansos, porque eles herdarão a terra;
6 Yepê, N꞉ii knî ye kópu mb꞉aa d꞉uud꞉uu yi nté njini ngê a ya yédi,
6 bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque eles serão fartos;
7 Yepê, N꞉ii knî ye yoo dpî ch꞉anê dmi,
7 bem-aventurados os misericordiosos, porque eles alcançarão misericórdia;
8 Yepê, N꞉ii knî y꞉oo yi nuw꞉o k꞉oo nuw꞉o ghi dono daa kîgha tumo,
8 bem-aventurados os limpos de coração, porque eles verão a Deus;
9 Yepê, N꞉ii knî y꞉oo yoo wunê kââdîkââdî tumo,
9 bem-aventurados os pacificadores, porque eles serão chamados filhos de Deus;
10 Yepê, N꞉ii knî y꞉oo Chóó Lémi u l꞉êê dîy꞉o kópu mb꞉aa adnyi d꞉uud꞉uu dé,
10 bem-aventurados os que sofrem perseguição por causa da justiça, porque deles é o Reino dos céus;
11 Yepê, A l꞉êê dîy꞉o pi knî ye wanmyi diya dmi, k꞉omodanê mbêmê kópu dono yilî nmyi p꞉uu adnyin꞉aa tpapê, amyednyi vyee nmyo.
11 bem-aventurados sois vós quando vos injuriarem, e perseguirem, e, mentindo, disserem todo o mal contra vós, por minha causa.
12 Yepê, Yi dono vy꞉o nmyi gha dmi dpî pywálî dniye, dono ngê kîngî pyaa dmi, mu kópu u dîy꞉o yi mgînî vyîmî u pywuu mb꞉aa wanmyimo ngee ngmê, mbóó p꞉uu. Yepê, Yi kópu daa nmyi mo nmye wa pyódu. Yepê, Yinté kópu knî yi kn꞉ââ knî y꞉oo Chóó Lémi u komo kapî pyu knî y꞉e wunê kîmyedê d꞉uu tumo. Yepê, Chóó Lémi ngê u komo kapî pyu yoo yi dpodo ntee wa pwila, yinté wamye pwila nmyo.
12 Exultai e alegrai- porque é grande o vosso galardão nos céus; porque assim perseguiram os profetas que
13 Yesu ngê p꞉uu ndiye pyu knî ye mgongo ngmê kwólu, yepê, Ntii mb꞉aamb꞉aa. Yepê, Nté tpyópu u mênê ntii daanyi yé knomomê, ye u n꞉uu daadî ya, pwópwó ngê wa pyódu, nanê wa ma. Yepê, Wo yéli knî ye ntii ntee tpile ngê dmyinên꞉aa ya. Yepê, Ntii vy꞉êmî têdê nmyi tp꞉ee ngmanmyi dy꞉ââ knomomê, pye nkwodo ntii wa vy꞉êê knomomê, yini pwópwó, u n꞉uu daadî ya, ye lónté mb꞉aamb꞉aa ngê wa pyódu? Yepê, Doo u ntââ. Yepê, U dpodo daadî ya, wanmyi pii ngmê. Yepê, Ntii n꞉ii nmyi mênê a tóó, chedê ngê kîngê pyódu.
13 Vós sois o sal da terra; e, se o sal for insípido, com que se há de salgar? Para nada mais presta, senão para se lançar fora e ser pisado pelos homens.
14 Yesu ngê mgongo ye m꞉uu kwólu, yepê, Nmyo yoo wo yéli yi pywápê ntee tpile dé. Yepê, P꞉aani n꞉ii mbu mbêmê anyi gh꞉ii knomomê, doo u ntââ pi daawa ngmo.
14 Vós sois a luz do mundo; não se pode esconder uma cidade edificada sobre um monte;
15 Yepê, Lam myenté. Yepê, Dini ghi n꞉ii ngê mgîdî dpo ghay, n꞉ii ngê lam dpo vyuwó, doo u ntââ tpile u pwo k꞉ame daawa kââ, mu kópu u dîy꞉o lukwe ngê mgîdî wa chaa? Yepê, Yi pini ngê lam dpo y꞉oo, ya nkwodo dpî kââ, yoo u ngwo dpî numo m꞉uu.
15 nem se acende a candeia e se coloca debaixo do alqueire, mas, no velador, e dá luz a todos que estão na casa.
16 Yepê, Nmyo mye ntee dé. Yepê, Nmyo yoo yi lam dé, mb꞉aamb꞉aa ngê dmyinê dnyednye, kópu ngmê ngê kîngê dyênê nmyo. Yepê, Kópu mb꞉aa n꞉ii anmyin꞉aa d꞉uud꞉uu dé, pi knî y꞉oo dny꞉oo mumu dé, yi kópu knî yi l꞉êê dîy꞉o nmyi Mî dny꞉oo chaa kîgha, pini n꞉ii mbóó p꞉uu wunê tóó.
16 Assim resplandeça a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem o vosso Pai, que
17 Yesu ngê yepê, Alanté namê nuw꞉o, Nê ngê Mósisi u dêêpî kópu dyuu, Chóó Lémi u komo kapî pyu yoo yi kópu dé yinê a chedêchedê té. Yepê, Kêle. Yepê, Daa yi chedêchedê u l꞉êê dîy꞉o nê loo, ngmênê yi kópu dyuu yi ntiyentiye u l꞉êê dîy꞉o nê loo.
17 Não cuideis que vim destruir a lei
18 Yepê, Ndê kópu nmye ngmên꞉aa tpapê, yepê, mbóó dyámê ntee chedê ngê ghêlî k꞉ii daawa pyaa knî, Chóó Lémi u dêêpî kópu dyuu ndêndê yinté chedê ngê myedaawa pyódu, mu ngmidi l꞉âmo myedaawa a ngêpa, u dî kópu yilî yintómu wamî pyaa dmi.
18 Porque em verdade vos digo que, até que o céu e a terra passem, nem um jota ou um til se omitirá da lei sem que tudo seja cumprido.
19 Yepê, N꞉ii ngê dêêpî kópu dyuu adî chââchââ dé, u pyipe knî ye amyedîn꞉aa tpapê dé, Chóó Lémi kóó k꞉oo yi pini u pi ndîî ngê wa pyódu. Yepê, Ngmênê n꞉ii ngê dêêpî kópu ngmê daadî chââchââ, u pyipe yoo u nt꞉anê wa yé té, k꞉omo tpile yi dêêpî kópu daa ndîî, ngmênê Chóó Lémi kóó k꞉oo yi pini u pi têdê ngê wa a pyódu.
19 Qualquer, pois, que violar um destes menores mandamentos e assim ensinar aos homens será chamado o menor no Reino dos céus; aquele, porém, que
20 Yepê, Ndê kópu nmye m꞉uu n꞉aa tpapê. Yepê, Dêêpî pyu yoo Pádisi yoo dêêpî kópu dyuu yi too pee mbêmê a chââchââ tumo. Yepê, Dêêpî kópu dyuu ntênê daanmyi chââchââ dé, ye Chóó Lémi kóó k꞉oo daanmyi ghê dmi.
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder de modo nenhum entrareis no Reino dos céus.
21 Yesu ngê yepê, Mósisi ngê nmî kn꞉ââ knî ye ala kópu wunê mwo a vyu, yepê, Pi nangmê vy꞉a, n꞉ii ngê pi ngmêdê vya knomomê, dpî kóté kalê yó, u nkwo dpî vya yó.
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; mas qualquer que matar será réu de juízo.
22 Yepê, Mósisi ngê yi kópu ye a vyu, ngmênê ala kópu nmye n꞉aa tpapê, N꞉ii u mbwó ka dê nod꞉e knomomê, ye dono kópu ayi d꞉uu, kóté têdê dpî lee we. Yepê, N꞉ii ngê u mbwó ka dê vyi knomomê, M̱odo podo, ye dono kópu ndîî ayi d꞉uu, kóté ndîî têdê dpî lee we. Yepê, N꞉ii ngê u mbwó p꞉uu wa vyi, Wu pini dono, Chóó Lémi kóó k꞉oo daawa ghê, yepê, yi pini Chóó Lémi ngê kóó k꞉oo p꞉ee daawa kââ, ndiya wa kéé. Yepê, Noko mb꞉aamb꞉aa ngê dmyinê ya.
22 Eu, porém, vos digo que qualquer que, sem motivo, se encolerizar contra seu irmão será réu de juízo, e qualquer que chamar a seu irmão de raca será réu do Sinédrio; e qualquer que réu do fogo do inferno.
23 Yepê, Dini ghi n꞉ii ngê Chóó Lémi ka tpile ngmanyi y꞉oo, kópu ngmanyi nuw꞉o kwolo, kópuni u l꞉êê dîy꞉o m̱wó ṉga a nod꞉enod꞉e yédi,
23 Portanto, se trouxeres a tua oferta ao altar e aí te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 ye yi tpile y꞉i dpo kuwo ngi, m̱wó ka dpî lili, yi kópu dp꞉uu l꞉âmo nyoo, mb꞉aamb꞉aa noko moon꞉aa y꞉ee nyoo. Yepê, U kuwó dini ghi ngê modo dini, Chóó Lémi ka yi tpile moon꞉aa y꞉eni.
24 deixa ali diante do altar a tua oferta, e vai reconciliar-te primeiro com teu irmão, e depois vem, e apresenta a tua oferta.
25 Yepê, Dini ghi n꞉ii ngê ngmanmyi kn꞉aadi ngmê, n꞉ii ngê u yi adî kwo, Nî kóté kalê nmyo, dini ghi n꞉ii ngê kóté têdê adî ńeńe nmyo, yi kópu maa p꞉uu d꞉ââ dpî l꞉âmo yó, yed꞉oo kóté y꞉enê pyu u ngîma mêdaanmy꞉uu ghê dmi, mbwa k꞉oo mêdaamî km꞉êê nmyo.
25 Concilia-te depressa com o teu adversário, enquanto estás no caminho com ele, para que não aconteça que o adversário te entregue ao juiz, e o juiz te entregue ao oficial, e te encerrem na prisão.
26 Yepê, Mbwa k꞉oo wa km꞉êê nmyomomê, ye y꞉i anmyin꞉aa ya, u dî nmyi dono ntênê wanmyi pwila t꞉oo.
26 Em verdade te digo que, de maneira nenhuma, sairás dali, enquanto não pagares o último ceitil.
27 Yesu ngê yepê, Ala kópu nmyi lama ka tóó, wunê Mósisi ngê nmî kn꞉ââ knî ye mwo a vyu, yepê, Pi u kuwó nangmê pwiyé.
27 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não cometerás adultério.
28 Yepê, Mósisi ngê yi kópu ye a vyu, ngmênê ala kópu nmye n꞉aa tpapê, N꞉ii ngê pyââ angmê m꞉uu, u nuw꞉o k꞉oo awo, Kî pyópu u maadî n꞉aa wowo, yepê, yi pini ngê yi pyópu dpî d꞉uu, pyââ ti u kópu u nuw꞉o k꞉oo yu d꞉uu.
28 Eu porém, vos digo que qualquer que atentar numa mulher para a cobiçar já em seu coração cometeu adultério com ela.
29 Yepê, Tpileni nmyi ngwolo knî y꞉oo wa m꞉uu ngmê, yi p꞉uu anmyi nuw꞉odono, u kuwó dini ghi ngê wanmyi d꞉uu ngmê, mu dini ghi ngê ndiya u nkwo anmy꞉uu ghêpê dmi. Yepê, Yi nuw꞉odono u kwee lîmîlîmî ngê anmyi châpwo ngmê, yed꞉oo yi dono daanmyi d꞉uu ngmê. Yepê, Dono kópuni pi knî ye mb꞉aamb꞉aa dé, k꞉omo tpile yi p꞉eeni kópu daanmyi d꞉uu t꞉oo, ngmênê yi l꞉êê dîy꞉o ndiya daanmy꞉uu ghêpê dmi.
29 Portanto, se o teu olho direito te escandalizar, arranca-o e atira-o para longe de ti, pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que todo o teu corpo seja lançado no inferno.
30 Yepê, Kópuni ngmanmyi d꞉uud꞉uu, yi kópu u l꞉êê dîy꞉o dono wanmyi d꞉uu ngmê, mu dini ghi ngê ndiya anmy꞉uu ghêpê dmi. Yepê, Yi kópu u kwee mwiyé anmyinê châpwo ngmê, yed꞉oo yi dono daanmyi d꞉uu ngmê. Yepê, Dono kópuni pi knî ye mb꞉aamb꞉aa dé, k꞉omo tpile yi p꞉eeni kópu daanmyi d꞉uu t꞉oo, ngmênê yi l꞉êê dîy꞉o ndiya daanmy꞉uu ghêpê dmi.
30 E, se a tua mão direita te escandalizar, corta-a e atira-a para longe de ti, porque te é melhor que um dos teus membros se perca do que todo o teu corpo seja lançado no inferno.
31 Yesu ngê yepê, Mósisi ngê nmî kn꞉ââ knî ye ala kópu wunê mwo a vyu, yepê, Mââ ngê u kpâm dî kpîpî knomomê, u kópu dyuu dpî d꞉êê ngê, u kwo dpî y꞉ee ngê, u ngwo dpî dy꞉ââ ngê.
31 Também foi dito: Qualquer que deixar sua mulher, que lhe dê carta de desquite.
32 Yepê, Mósisi ngê yi kópu ye a vyu, ngmênê ala kópu nmye n꞉aa tpapê, Pyópuni u tumu mââ daadî ya, u moo ngê kîngî kpîpî. Yepê, Yi pyópu u moo ngê módó wa kpîpî knomomê, kn꞉aa pini ngê wa nya knomomê, ye yi pini yi pyópu y꞉oo daa yééyéé u kópu ayi d꞉uu ngmê, pyââ ti mââ ti u kópu ayi d꞉uu ngmê.
32 Eu, porém, vos digo que qualquer que repudiar sua mulher, a não ser por causa de prostituição, faz que ela cometa adultério; e qualquer que casar com a repudiada comete adultério.
33 Yesu ngê yepê, Mósisi ngê nmî kn꞉ââ knî ye ala kópu wunê mwo a vyu, yepê, Kópuni u l꞉êê dîy꞉o Chóó Lémi u pi ngê anmyi kpaa, yi kópu ntênê dmyinê d꞉uud꞉uu, u pi ngê módó myekidingê kpaa.
33 Outrossim, ouvistes que foi dito aos antigos: Não perjurarás, mas cumprirás teus juramentos ao Senhor.
34 Yepê, Mósisi ngê yi kópu ye a vyu, ngmênê ala kópu nmye n꞉aa tpapê, Dmyinê ndê danê, kpaa ngê kêê nangê t꞉oo. Yepê, Chóó Lémi u pi ngê nangê kp꞉aa, mbóó dyámê yi pi ngê myenangê kp꞉aa.
34 Eu, porém, vos digo que, de maneira nenhuma, jureis nem pelo céu, porque é o trono de Deus,
35 Yepê, Mbóó u pi ngê nangê kp꞉aa, mu kópu u dîy꞉o doo u ntââ mbóó p꞉uu kópu daangmanmyi d꞉uu ngmê, Chóó Lémi ngê yinê a y꞉enê. Yepê, Dyámê myenté, u pi ngê myenangê kp꞉aa, mu kópu u dîy꞉o doo u ntââ dyámê daanmyi ngmêê ngmê. Yepê, Chóó Lémi ngê yinê l꞉âmo ngê, yinê a y꞉enê. Yepê, Njedusalem u pi ngê myenangê kp꞉aa, mu kópu u dîy꞉o daa nmyi chóó nmyi p꞉aa, king ndêndê ngê yinê a y꞉enê.
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés, nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei,
36 Yepê, Nmyi mbodo dmi ngê myenangmê kp꞉aa, mu kópu u dîy꞉o doo u ntââ nmyi chóó nmyi mbodo gh꞉aa dmi daanmyi ngmêê t꞉oo, n꞉ii kpêdêkpêdê dé, mbéédi ngê daanmyi pyódu t꞉oo, n꞉ii mbédimbédi dé, kpêdêkpêdê ngê daanmyi pyódu t꞉oo.
36 nem jurarás pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 Yepê, Dmyinê ndêdanê. Yepê, Kópuni p꞉uu nmye adnyi póó, nyââ knomomê, yipid꞉o, Nyââ. Yepê, Kêle knomomê, yipid꞉o, Kêle. Yepê, Anmyi kpaa knomomê, ye Setan u komo ayinmyi kapî.
37 Seja, porém, o vosso falar: Sim, sim; não, não, porque o que passa disso é de procedência maligna.
38 Yesu ngê yepê, Mósisi ngê nmî kn꞉ââ knî ye ala kópu wunê mwo a vyu, yepê, Pi miyó adpî l꞉êê, ngmê ngê woni ngwolo wa dyênê, ye yini ngwolo u nkwo dpî dyênê yó, myenté ngmê ngê woni nyóó ntémwi wa pwââ, yi pini nyóó yi ntémwi u nkwo dpî pwaa yó.
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho e dente por dente.
39 Yepê, Mósisi ngê yi kópu ye a vyu, ngmênê ala kópu nmye n꞉aa tpapê, N꞉ii knî y꞉oo dono kópu nmye angmê d꞉uu ngmê, ntââ ye nangmê vy꞉u. Yepê, Pini n꞉ii ngê nmyi teknâpwo dê dêê knomomê, wopee u kwo my꞉oo y꞉ee yó, y꞉i myedo dêê ngê.
39 Eu, porém, vos digo que não resistais ao mal; mas, se qualquer te bater na face direita, oferece-lhe também a outra;
40 Yepê, Pi ngmê ngê u yi adî kwo, Mu pini u kpîdî u l꞉êê dîy꞉o nî kóté kwolo, yi pini ngê u nkuwo kpîdî u kwo myoo y꞉ee ngê.
40 e ao que quiser pleitear contigo e tirar-te a vestimenta, larga-lhe também a capa;
41 Yepê, Lóma lede knî y꞉oo nmye dê vyi knomomê, Nmî tpile dnyinê tóó, wu p꞉aani nyinê kuwo nmédi, ye yi p꞉aani dp꞉uu lee dmyeno, u kada p꞉aani dpîmo kuwo tóó.
41 e, se qualquer te obrigar a caminhar uma milha, vai com ele duas.
42 Yepê, N꞉ii ngê tpileni nmye dê dmy꞉ee knomomê, u kwo dpî y꞉ee yó. Yepê, Nmye wa vyi knomomê, A ngópu mwiyé adîn꞉aa ya, ye u kwo dpî y꞉ee yó, u kwo nangê w꞉ono.
42 Dá a quem te pedir e não te desvies daquele que quiser que lhe emprestes.
43 Yesu ngê yepê, N꞉ii knî y꞉oo a ndiye kîgha nmyoo, ala kópu a tpapê ngópu, nmyedpo, Nmyi yoo yi nuu ghi dmi nmyi nódo dny꞉oo ya, ngmênê n꞉ii yoo nmyi p꞉uu a d꞉uu nyédi, yi p꞉uu u nkwo dmyinê d꞉uu, nmye myedny꞉oo diya.
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e aborrecerás o teu inimigo.
44 Yepê, Yi kópu a tpapê ngópu, ngmênê ala kópu nmye n꞉aa tpapê, Yélini nmyi p꞉uu a d꞉uu nyédi, yi nuu ghi dmi nmyi nódo dny꞉oo ya, n꞉ii knî y꞉oo kópu dono nmyi p꞉uu a d꞉uud꞉uu tumo, yi dîy꞉o mêdmyinê ngêpê.
44 Eu, porém, vos digo: Amai a vossos inimigos, bendizei os que vos maldizem, fazei bem aos que vos odeiam e orai pelos que vos maltratam e vos perseguem,
45 Yepê, Yinté kópu anmyi d꞉uud꞉uu dé, ye nmyi Mî Chóó Lémi nt꞉anê wanmyi yaa dmi, pini n꞉ii mbóó p꞉uu wunê tóó. Yepê, Yoo d꞉uudpî chámê, yoo mb꞉aa yoo dono yi pwo tpii nipi wunê gh꞉aygh꞉ay ngê, kââdî wunê pil꞉apil꞉a ngê.
45 para que sejais filhos do Pai que porque faz que o seu sol se levante sobre maus e bons e a chuva desça sobre justos e injustos.
46 Yepê, Yélini yi nódo nmyi nuu ghi dmi a tóó, yi yéli yi mo yi nuu ghi dmi nmyi nódo adî ya knomomê, nmyinê nmye kópu ndîî ayinmyi d꞉uud꞉uu? Yepê, Lukwe, nmyinê nmye Chóó Lémi ngê yi kópu mb꞉aamb꞉aa ngê nmye wa pwila? Yepê, Kêle, Tákisi ngêêpî pyu dono knî y꞉oo yi kópu dpî d꞉uu ngmê. Yepê, Ngmênê pi yintómu yi nuu ghi dmi nmyi nódo choo ya.
46 Pois, se amardes os que vos amam, que galardão tereis? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Yepê, Kn꞉aa yéli knî ye daanmyi vyuwo knomomê, nmyi yoo knî ye yi mo anmyi vyuwo, ye yi kópu Chóó Lémi ka daa ndîî kópu. Yepê, Mgîdî u yoo knî y꞉oo vyîlo yi kópu ye d꞉uud꞉uu ngópu, yi chóó numo ka a vyuwo nyédi.
47 E, se saudardes unicamente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os publicanos também assim?
48 Yepê, Ala kópu ndîî dmyinê d꞉uud꞉uu, nmyi Mî Chóó Lémi ntee pini ngê pyaa dmyeno. Yepê, Pi yintómu knî ye ntee wunê vyuwo, pi yintómu knî ye yinté myedmyinê vyuwo.
48 Sede vós, pois, perfeitos, como é perfeito o vosso Pai, que
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?