Mateus 5

XTDNT vs ARIB

Sair da comparação
ARIB Almeida Revisada Imprensa Bíblica
1 N‑xini Jesús xa kueꞌe ñayiu xyuku nuu‑ia, te n‑xe xee‑ia ɨɨn yuku, te n‑nukoo‑ia ijan. N‑ka xetuꞌa ñaꞌa se dakuaꞌa‑ia.
1 Jesus, pois, vendo as multidões, subiu ao monte; e, tendo se assentado, aproximaram-se os seus discípulos,
2 N‑kixeꞌe‑ia xa dakuaꞌa‑ia‑s xiꞌin ñayiu xyuku ijan. Xiaꞌan‑ia:
2 e ele se pôs a ensiná-los, dizendo:
3 —Na jaꞌan‑r xa ñayiu ka xani ini xa ma dananitaꞌu ñaꞌa Ianyuux xaxeꞌe xa yo n‑ka kida‑i kuechi, te n‑ka natu ini‑i xa n‑ka kida‑i kuechi, naka taꞌu‑i chi kɨu tnaꞌa‑i nuu ñayiu ka jandixa xa taxnuni Ianyuux nuu‑i.
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 ʼÑayiu ka ndaꞌi xaxeꞌe xa yo ka kukoꞌyo ini‑i xa n‑ka kida‑i kuechi, naka taꞌu‑i chi kundaꞌu ini ñaꞌa Ianyuux, te ma kukoꞌyo ini ka‑i.
4 Bem-aventurados os que choram, porque eles serão consolados.
5 ʼÑayiu ka xani ini xa ka kuu‑i ñayiu dakuu nga, te dɨuni ka xani ini‑i xa ñatu ndandɨꞌɨ‑i, naka taꞌu‑i chi kendoo‑i xiꞌin ñuꞌu n‑xiaꞌan Ianyuux xa juñaꞌa‑ia.
5 Bem-aventurados os mansos, porque eles herdarão a terra.
6 ʼÑayiu io anu xa kada koio‑i xa juini Ianyuux, naka taꞌu‑i chi kada‑i ntdaa xijan, te kudɨ ini‑i.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça porque eles serão fartos.
7 ʼÑayiu kundaꞌu ini ɨnka ñayiu, naka taꞌu‑i chi kundaꞌu ini ñaꞌa Ianyuux.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque eles alcançarão misericórdia.
8 ʼÑayiu n‑kida Ianyuux xa n‑ndunini‑i, naka taꞌu‑i chi jini‑i‑ia.
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque eles verão a Deus.
9 ʼÑayiu kida xa ka ndumani nuu tnaꞌa ɨnka ñayiu, naka taꞌu‑i chi jaꞌan Ianyuux xa kuu‑i daꞌya‑ia.
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque eles serão chamados filhos de Deus.
10 ʼÑayiu kida xa juini Ianyuux te ndaꞌu yaꞌa‑i xaxeꞌe‑ia, naka taꞌu‑i chi jɨꞌɨn‑i nuu taxnuni‑ia.
10 Bem-aventurados os que são perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 ʼNaka taꞌu kuu koio‑n hora kuiꞌa na jaꞌan ñaꞌa ñayiu te kada uꞌu ñaꞌa‑i te tekuechi neñuu ñaꞌa‑i. Ntdaa xijan kada ñaꞌa‑i xaxeꞌe ruꞌu.
11 Bem-aventurados sois vós, quando vos injuriarem e perseguiram e, mentindo, disserem todo mal contra vós por minha causa.
12 Io xa kuvete‑n. Io xa kudɨ ini koio‑n chi yo kueꞌe xa io andɨu taxi Ianyuux xaxeꞌe xa daa yaꞌa‑n. Duꞌa n‑ka kida uꞌu ñayiu xanaꞌa se n‑ka jaꞌan tnuꞌu Ianyuux nuu ñayiu na ta koo koio ka‑n.
12 Alegrai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; porque assim perseguiram aos profetas que foram antes de vós.
13 ʼKa kuu‑n ná kuu ñɨɨ́. Nux ñatuka ede ñɨɨ́, ma kuu xa nduu ede. Ña xiniñuꞌu ka. Kate‑ro te jueñi niꞌno nga‑ro.
13 Vós sois o sal da terra; mas se o sal se tornar insípido, com que se há de restaurar-lhe o sabor? para nada mais presta, senão para ser lançado fora, e ser pisado pelos homens.
14 Dɨuni ka kuu‑n ná kuu ngandii xa datnuni‑ia ñuñayiu. Ná kuu ɨɨn ñuu katuu nuu yuku dujun ka kuu‑n xa ñatu yɨvaꞌa.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada sobre um monte;
15 Ñayo ñayiu natnuu candil te chindeyu‑i maquila. Ñatu daa kida‑i chi jandodo‑i candil jan ɨɨn nuu dujun na kuaꞌa na kuu kanda nituꞌu xiti veꞌe‑i.
15 nem os que acendem uma candeia a colocam debaixo do alqueire, mas no velador, e assim ilumina a todos que estão na casa.
16 Dani ndoꞌo ɨɨn ɨɨn‑n, kada‑n xa vaꞌa xa na kundeꞌa ñayiu ñuñayiu xa ka kida‑n xavaꞌa na kuaꞌa na ndadakaꞌnu‑i Taa‑ro Ianyuux, Ia tuu andɨu.
16 Assim resplandeça a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras, e glorifiquem a vosso Pai, que está nos céus.
17 ʼMaxku kani ini koio‑n xa tniu‑r kuu xa dita‑r ley n‑chidotnuni Moisés xiꞌin xa n‑ka chidotnuni se n‑ka jaꞌan tnuꞌu Ianyuux nuu ñayiu. Ma daa kada‑r, chi kada‑r xa jɨn tnaꞌa xa xyodotnuni.
17 Não penseis que vim destruir a lei ou os profetas; não vim destruir, mas cumprir.
18 Xandaa xakuiti na jaꞌan‑r xa nɨni na kavatuu ka ñuñayiu xiꞌin andɨu ma dita Ianyuux ni ɨɨn tnuꞌu n‑chidotnuni Moisés. Ma dita‑ia ni ɨɨn letra, ni ɨɨn parti tnuꞌu‑ia nde na jɨn tnaꞌa ntdaa xa n‑chidotnuni‑s.
18 Porque em verdade vos digo que, até que o céu e a terra passem, de modo nenhum passará da lei um só i ou um só til, até que tudo seja cumprido.
19 Nux ma jandixa‑n idii ni xa jaꞌan ley Ianyuux, juini ɨɨn tnuꞌu luchi kuu‑i, ma jiniñuꞌu vaꞌa‑n nuu taxnuni Ianyuux. Dɨuni ma jiniñuꞌu vaꞌa‑n nuu taxnuni Ianyuux nux jaꞌan‑n nuu ɨnka ñayiu xa maxku jandixa‑i xijan. Nux jandixa koio‑n tnuꞌu n‑chidotnuni‑s te jaꞌan‑n nuu ñayiu xa na jandixa‑i xaꞌa, nduu‑n ñayiu ndandɨꞌɨ andɨu nuu taxnuni Ianyuux.
19 Qualquer, pois, que violar um destes mandamentos, por menor que seja, e assim ensinar aos homens, será chamado o menor no reino dos céus; aquele, porém, que os cumprir e ensinar será chamado grande no reino dos céus.
20 Nux ka kuxee ini‑n nuu Ianyuux ná ka kuxee ini se dakuaꞌa ñayiu ley n‑chidotnuni Moisés xiꞌin se fariseu nuu‑ia, ma yoo‑n jɨꞌɨn andɨu nuu taxnuni‑ia.
20 Pois eu vos digo que, se a vossa justiça não exceder a dos escribas e fariseus, de modo nenhum entrareis no reino dos céus.
21 ʼKa xini‑n nax n‑ka jaꞌan se xanaꞌa nuu xixitna‑n. N‑ka xiaꞌan‑s: “Maxku kaꞌni‑n ndɨyɨ.” Ndeda ɨɨn‑n na kaꞌni ndɨyɨ, ndadandaa Ianyuux kuechi‑n.
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e, Quem matar será réu de juízo.
22 Ko mee‑r jaꞌan xa nux diko ni na kiti ini‑n nuu ñanitnaꞌa‑n, ndadandaa Ianyuux kuechi‑n. Nux kuiꞌa na jaꞌan‑n ñayiu netnaꞌa xiꞌin‑n, ndadandaa juxtixia Israel kuechi‑n. Nux jaꞌan‑n nuu‑s: “Ku kuꞌu‑n”, jɨꞌɨn‑n nuu nuꞌu koko.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que se encolerizar contra seu irmão, será réu de juízo; e quem disser a seu irmão: Raca, será réu diante do sinédrio; e quem lhe disser: Tolo, será réu do fogo do inferno.
23 Nux jɨꞌɨn‑n veñuꞌu te jɨn tuꞌa‑n nuu altar xa doko‑n ɨɨn xa doko‑n nuu IanyuUx te ijan najaꞌan‑n xa n‑tuyɨka ɨɨn ñayiu n‑ndatnuꞌu xiꞌin‑n xaxeꞌe tnuꞌu loko n‑jaꞌan‑n nuu‑i,
23 Portanto, se estiveres apresentando a tua oferta no altar, e aí te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 dandoo‑n xa doko‑n jan yatni altar te jɨn ndatnuꞌu mani‑n xiꞌin ñayiu ijan. Nde na ndvaꞌa anu‑i, ijan dada jɨꞌɨn‑n te doko‑n xa neꞌe‑n juaꞌan nuu altar Ianyuux.
24 deixa ali diante do altar a tua oferta, e vai conciliar-te primeiro com teu irmão, e depois vem apresentar a tua oferta.
25 Nux kuu ɨɨn ñayiu jantnaꞌa xiꞌin‑n xa kandeka ñaꞌa‑i jɨꞌɨn nuu juxtixia, hora ijan ndumani‑n xiꞌin‑i na ñaꞌa kandeka ñaꞌa‑i jɨꞌɨn nuu‑s, te jɨn ndeka ñaꞌa‑s nuu se xndee ñayiu xyɨndiꞌu vekaa te chindiꞌu ñaꞌa‑s.
25 Concilia-te depressa com o teu adversário, enquanto estás no caminho com ele; para que não aconteça que o adversário te entregue ao guarda, e sejas lançado na prisão.
26 Xandaa xakuiti ma kee‑n nde na chiyaꞌu‑n ntdandituꞌu tvini kajan juxtixia jan.
26 Em verdade te digo que de maneira nenhuma sairás dali enquanto não pagares o último ceitil.
27 ʼKa xini‑n xa n‑jaꞌan xixitna‑n: “Nux io ñadɨꞌɨ‑n maxku kava‑n xiꞌin ɨnka ñadɨꞌɨ. Nux io yɨɨ‑n, maxku kava‑n xiꞌin ɨnka seyɨɨ.”
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Mee‑r jaꞌan xa nux diko ni na kundeꞌa‑n ɨɨn ñadɨꞌɨ te kukajan ini‑n‑ña, xá n‑kida‑n kuechi.
28 Eu, porém, vos digo que todo aquele que olhar para uma mulher para a cobiçar, já em seu coração cometeu adultério com ela.
29 Nux ɨɨn nduchi nuu‑n kida xa xko kida‑n kuechi, tava‑n te dajane‑n chi vaꞌa ka nux na kuita ɨɨn nduchi nuu‑n dada xa jɨꞌɨn ntdantuꞌu‑n xiꞌin anu‑n andea.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Nux ɨɨn ndaꞌa‑n kida xa ka kida‑n kuechi, kaꞌnde‑n te dajane‑n chi vaꞌa ka nux na kuita ɨɨn ndaꞌa‑n dada xa jɨꞌɨn ntdantuꞌu‑n xiꞌin anu‑n andea.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que vá todo o teu corpo para o inferno.
31 ʼDɨuni n‑jaꞌan xixitna‑n: “Se juini xa dandoo‑s ñadɨꞌɨ‑s, na kadakutu‑s tutu yodotnuni xa n‑dandoo‑s‑ña.”
31 Também foi dito: Quem repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Mee‑r jaꞌan xa nux ña n‑kida ɨɨn ñadɨꞌɨ io yɨɨ kuechi xiꞌin ɨnka seyɨɨ, te dandoo ñaꞌa yɨɨ‑ña, kuechi mee‑s kuu xa kada‑ña kuechi xiꞌin ɨnka seyɨɨ. Dani se n‑natnundaꞌa xiꞌin ñadɨꞌɨ n‑dandoo ñaꞌa yɨɨ‑ña, kada‑s kuechi xiꞌin‑ña.
32 Eu, porém, vos digo que todo aquele que repudia sua mulher, a não ser por causa de infidelidade, a faz adúltera; e quem casar com a repudiada, comete adultério.
33 ʼDɨuni ka xini‑n xa se xanaꞌa n‑jaꞌan nuu xixitna‑n: “Nux kada‑n uxi dɨkɨ ndaꞌa‑n xa chinaa‑n xa juñaꞌa‑n ɨɨn xa juñaꞌa‑n Ianyuux, juñaꞌa‑n xijan xa na jɨn tnaꞌa xa n‑jaꞌan‑n.”
33 Outrossim, ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás para com o Senhor os teus juramentos.
34 Mee‑r jaꞌan xa maxku chinaa koio‑n. Maxku chinaa‑n andɨu, chi andɨu nukoo Ianyuux xa taxnuni‑ia.
34 Eu, porém, vos digo que de maneira nenhuma jureis; nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 Maxku chinaa‑n nuu ñuꞌu chi neñi niꞌno xeꞌe Ianyuux nuu ñuꞌu. Maxku chinaa‑n Jerusalén, chi Ia ndadakaꞌnu‑ro taxnuni ñuu ijan.
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei;
36 Maxku kada koio‑n uxi dɨkɨ ndaꞌa‑n xa chinaa‑n, ni maxku chinaa‑n dɨkɨ‑n, chi ni idii idi dɨkɨ‑n, ma ndaku‑n xa ndada kuixi‑n a ndada tnuu‑n.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um só cabelo branco ou preto.
37 Jaꞌan ndaa‑n. Jaꞌan‑n na io na juaꞌan. Nux na kadavaꞌa vete‑n tnuꞌu, Kuiꞌna dajaꞌan ñaꞌa.
37 Seja, porém, o vosso falar: Sim, sim; não, não; pois o que passa daí, vem do Maligno.
38 ʼDɨuni ka xini‑n tnuꞌu n‑jaꞌan xixitna‑n: “Nux na tava ñayiu ɨɨn nduchi nuu‑n, io xa natava naa juxtixia nduchi nuu‑i. Nux na kineꞌe ñayiu nuꞌu‑n, io xa kineꞌe juxtixia nuꞌu‑i.”
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, e dente por dente.
39 Ko ruꞌu jaꞌan xa maxku kani‑n ñayiu janñaꞌa. Maxku daa kada‑n. Nux na kani ñayiu kuñu nuu‑n lado kuaꞌa, ngoneꞌe‑n xa na kani‑i ɨnka lado.
39 Eu, porém, vos digo que não resistais ao homem mau; mas a qualquer que te bater na face direita, oferece-lhe também a outra;
40 Nux tekuechi ñaꞌa ñayiu nuu juxtixia ɨɨn xa tekuechi ñaꞌa‑i, te juini‑i xa tnɨɨ‑i duꞌnu‑n, juñaꞌa‑n te juñaꞌa‑n kotona‑n tuku.
40 e ao que quiser pleitear contigo, e tirar-te a túnica, larga-lhe também a capa;
41 Nux ka kidajuexa se taxnuni xa kaneꞌe‑n ɨɨn xa vee jɨꞌɨn ɨɨn yodo kilómetro, uni kilómetro kaneꞌe xijan jɨꞌɨn.
41 e, se qualquer te obrigar a caminhar mil passos, vai com ele dois mil.
42 Nux na kajan nuu ñayiu xaxii‑n juñaꞌa nuu‑n, te maxku dangondita duꞌa nga‑n‑yɨ.
42 Dá a quem te pedir, e não voltes as costas ao que quiser que lhe emprestes.
43 ʼDɨuni ka xini‑n xa xixitna‑n n‑jaꞌan: “Juemani koio ñayiu io yatni xiꞌin‑n te jini uꞌu koio se xini uꞌu ñaꞌa.”
43 Ouvistes que foi dito: Amarás ao teu próximo, e odiarás ao teu inimigo.
44 Mee‑r jaꞌan juemani koio ñayiu ka xini uꞌu ñaꞌa, te kajan taꞌu koio xa na kutuu vii kutuu vaꞌa ñayiu ka kida uꞌu ñaꞌa xiꞌin ñayiu kuiꞌa ka jaꞌan ñaꞌa.
44 Eu, porém, vos digo: Amai aos vossos inimigos, e orai pelos que vos perseguem;
45 Daa kada koio, chi daa kida Taa‑ro Ianyuux, Ia tuu andɨu. Kida‑ia xa ndii ngandii nuu io ñayiu loko, nuu io ñayiu vaꞌa. Dɨuni dajuun‑ia dau nuu io ñayiu loko, nuu io ñayiu vaꞌa.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai que está nos céus; porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons, e faz chover sobre justos e injustos.
46 Nux mee ni ñayiu ka xemani ñaꞌa ka xemani‑n, ma niꞌi koio‑n taꞌu‑n. Ntdaa ñayiu duꞌa ka kida, nde se ka xijan tvini nandajan gobierno duꞌa ka kida.
46 Pois, se amardes aos que vos amam, que recompensa tereis? não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Nux mee ni nuu ñani tnaꞌa‑n xndaxio‑n xañuꞌu, ñatu io vaꞌa xa duꞌa ka kida‑n. Davaꞌa nga ñayiu daa ka kida, nde ñayiu ña ka najaꞌan Ianyuux duꞌa ka kida.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis demais? não fazem os gentios também o mesmo?
48 Jandixa koio ntdaa tnuꞌu dijan n‑jaꞌan‑r, te kada‑n xa ndaa na kida Taa‑ro Ianyuux, Ia tuu andɨu.
48 Sede vós, pois, perfeitos, como é perfeito o vosso Pai celestial.

Ler em outra tradução

Comparar com outra