Mateus 13
XTDNT vs ARIB
1 Kɨu ni ijan n‑ka kee‑da xiꞌin Jesús veꞌe tuu‑ia. Juaꞌan koio‑da xiꞌin‑ia yuꞌu mar, te n‑nukoo‑ia ijan.
1 No mesmo dia, tendo Jesus saído de casa, sentou-se à beira do mar;
2 Kueꞌe ñayiu n‑ka taka yuꞌu mar jan. Xaxeꞌe xijan n‑keé‑ia ɨɨn barcu, te n‑nukoo‑ia xiti barcu jan.
2 e reuniram-se a ele grandes multidões, de modo que entrou num barco, e se sentou; e todo o povo estava em pé na praia.
3 Kueꞌe xa n‑jaꞌan‑ia nuu‑da ntdaa‑da xa dakuaꞌa ñaꞌa‑ia. N‑jaꞌan‑ia:
3 E falou-lhes muitas coisas por parábolas, dizendo: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Dava trɨu n‑dadaꞌu‑s jan n‑ndava ichi, te n‑ka xee chilidaa te n‑ka xaxi‑tɨ.
4 e quando semeava, uma parte da semente caiu à beira do caminho, e vieram as aves e comeram.
5 Dava trɨu n‑ndava nuu ñuꞌu yadi nuu kaa yuú. Yachi n‑ka xite, chi kakoꞌyo nuu ñuꞌu jan,
5 E outra parte caiu em lugares pedregosos, onde não havia muita terra: e logo nasceu, porque não tinha terra profunda;
6 ko nu n‑ndii, n‑ka dii te n‑ka yichi xaxeꞌe xa ña n‑xika yoꞌo‑i.
6 mas, saindo o sol, queimou-se e, por não ter raiz, secou-se.
7 Dava trɨu n‑ndava nuu yuku iñu. Ntdaa n‑ka xite, ko ña n‑xejoon yuku iñu jan xa kueꞌnu, te n‑ka kuchachi.
7 E outra caiu entre espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Dava trɨu n‑xe kava nuu ñuꞌu kojon jan n‑xaꞌnu te n‑kuaꞌa. Ntnaꞌa ɨɨn ɨɨn yoko trɨu ñuꞌu ɨɨn ɨɨn cientu nuni. Dava yoko trɨu jan n‑kee uni diko uni diko nuni. Dava yoko trɨu jan n‑kee oko uxi, oko uxi nuni.
8 Mas outra caiu em boa terra, e dava fruto, um a cem, outro a sessenta e outro a trinta por um.
9 Xaxeꞌe xa xnini‑n xa jaꞌan‑r kunini vaꞌa koio xa na kutnuni ini‑n.
9 Quem tem ouvidos, ouça.
10 Te n‑ka xetuꞌa ntdaa daña‑ia. Ka xiaꞌan‑da:
10 E chegando-se a ele os discípulos, perguntaram-lhe: Por que lhes falas por parábolas?
11 Te n‑jaꞌan Jesús nuu‑da ntdaa‑da:
11 Respondeu-lhes Jesus: Porque a vós é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas a eles não lhes é dado;
12 Ñayiu ka kutnuni ini xaꞌa vitna, kutnuni vaꞌa ka ini‑i kɨu jɨꞌɨn‑ro. Ñayiu ña ka kutnuni vaꞌa ini vitna, ni itaꞌu ma kutnuni ini koio‑i kɨu jɨꞌɨn‑ro.
12 pois ao que tem, dar-se-lhe-á, e terá em abundância; mas ao que não tem, até aquilo que tem lhe será tirado.
13 Xijan kuu xa jaꞌan‑r tnuꞌu ña ka kutnuni ini‑i nuu‑i. Xijan kuu xa: Kundeꞌa‑i, ko mayo‑i ke ini. Kunini koio‑i, ko mayo‑i kutnuni ini.
13 Por isso lhes falo por parábolas; porque eles, vendo, não vêem; e ouvindo, não ouvem nem entendem.
14 Tnuꞌu yaꞌa n‑chidotnuni Isaías. Duꞌa n‑chidotnuni‑s:
14 E neles se cumpre a profecia de Isaías, que diz: Ouvindo, ouvireis, e de maneira alguma entendereis; e, vendo, vereis, e de maneira alguma percebereis.
15 Ma jandixa ñayiu tnuꞌu teku‑i, chi unu xee ini‑i.
15 Porque o coração deste povo se endureceu, e com os ouvidos ouviram tardiamente, e fecharam os olhos, para que não vejam com os olhos, nem ouçam com os ouvidos, nem entendam com o coração, nem se convertam, e eu os cure.
16 ʼNaka taꞌu kuu koio ndoꞌo chi xndeꞌa‑n xa kida‑r te xnini‑n xa jaꞌan‑r te ka kutnuni ini‑n nax kuu xa jaꞌan‑r.
16 Mas bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem, e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Na jaꞌan ndaa‑r xa kueꞌe se n‑jaꞌan nuu ñayiu xa n‑jaꞌan Ianyuux xiꞌin dava ka ñayiu ka jandixa xa n‑taꞌu tniu‑ia n‑ka juini xa jini koio‑i xa kida‑r. N‑ka juini‑i xa jini‑i xa xndeꞌa‑n vitna, ko ñayo‑i n‑xini. N‑juini‑i xa kunini koio‑i tnuꞌu xnini mee‑n, ko ña n‑kuu xa kunini‑i.
17 Pois, em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes, e não o viram; e ouvir o que ouvis, e não o ouviram.
18 ʼKunini koio na jaꞌan‑r nax kuu cuentu se xitu trɨu.
18 Ouvi, pois, vós a parábola do semeador.
19 Ñayiu ka teku nax io xa kada‑i xa kɨu tnaꞌa‑i nuu ñayiu taxnuni Ianyuux nuu‑i, te ña ka kutnuni ini‑i xa n‑ka teku‑i, kuenda kɨu ichi nuu ndava trɨu jan ka kuu‑i. Xee Kuiꞌna te dajaꞌan ñaꞌa‑i xa maxku kunini koio ka‑i tnuꞌu jan.
19 A todo o que ouve a palavra do reino e não a entende, vem o Maligno e arrebata o que lhe foi semeado no coração; este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Nuu kaa yuú nuu n‑ndava trɨu jan kuu ná kuu ñayiu xnini tnuꞌu Ianyuux. Ka kudɨ ini‑i te yachi ka jandixa‑i tnuꞌu jan.
20 E o que foi semeado nos lugares pedregosos, este é o que ouve a palavra, e logo a recebe com alegria;
21 Ña tuu na yoꞌo trɨu n‑xika nuu ñuꞌu jan. Xijan kuu ná kuu ñayiu xaku ni kɨu jandixa tnuꞌu jan. Na ndaꞌu yaꞌa‑i a kida ñaꞌa dava ka ñayiu ɨɨn xa kida ñaꞌa‑i xaxeꞌe xa ka jandixa‑i xa jaꞌan‑r, te ka dandoo‑i xa n‑ka dakuaꞌa‑i xaxeꞌe xa ka kujanuu‑i.
21 mas não tem raiz em si mesmo, antes é de pouca duração; e sobrevindo a angústia e a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Nuu ñuꞌu nuu n‑ndava trɨu meꞌñu yuku iñu, ka kuu ñayiu ka teku xa jaꞌan‑r. N‑kida yuku iñu xa n‑kuchachi trɨu jan, te ñatu n‑kuaꞌa. Ka chi ini ñayiu ijan xa ma niꞌi koio‑i tvini xa kutuu vaꞌa koio‑i ñuñayiu. Yɨ ini ka‑i xijan dada Ianyuux, te ña ka kida ka‑i xa juini‑ia.
22 E o que foi semeado entre os espinhos, este é o que ouve a palavra; mas os cuidados deste mundo e a sedução das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Nuu ñuꞌu vaꞌa nuu n‑daꞌu trɨu jan, xijan kuu ñayiu xnini tnuꞌu Ianyuux, te ka kutnuni ini‑i. Dava yoko trɨu jan n‑kee ɨɨn cientu ɨɨn cientu nuni. Dava yoko trɨu jan n‑kee uni diko, uni diko nuni. Dava yoko jan n‑kee oko uxi, oko uxi nuni —kuu Jesús, n‑jaꞌan‑ia.
23 Mas o que foi semeado em boa terra, este é o que ouve a palavra, e a entende; e dá fruto, e um produz cem, outro sessenta, e outro trinta.
24 Ijan dada n‑jaꞌan ka‑ia ɨnka tnuꞌu kandee nuu ñayiu xyuku ijan. Xiaꞌan‑ia:
24 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante ao homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Nu n‑kidi‑s, n‑ka xe kate se ka xini uꞌu ñaꞌa ndɨjɨn cebadilla nuu n‑dadaꞌu‑s trɨu jan, te n‑ka ndee‑s; ka nuꞌu‑s.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou joio no meio do trigo, e retirou-se.
26 N‑xite trɨu jan te n‑ka xaꞌnu. Dɨuni n‑ka xaꞌnu cebadilla. N‑ka xini se ka xinokuechi nuu xtoꞌo ñuꞌu jan xijan,
26 Quando, porém, a erva cresceu e começou a espigar, então apareceu também o joio.
27 te n‑ka xe juña tnuꞌu‑s xtoꞌo‑s. Ka xiaꞌan‑s: “Dito, ¿Nax kuu xa n‑kane cebadilla nuu trɨu‑n?, te mee ni trɨu vaꞌa n‑dadaꞌu‑n”, kuu‑s, ka xiaꞌan‑s.
27 Chegaram, pois, os servos do proprietário, e disseram-lhe: Senhor, não semeaste no teu campo boa semente? Donde, pois, vem o joio?
28 Xiaꞌan xtoꞌo‑s nuu‑s: “Xijan n‑kida ɨɨn se xini uꞌu ñaꞌa.” Te ka xiaꞌan se xinokuechi jan nuu‑s: “¿Nax kachi‑n? ¿Jɨn tnuꞌu koio‑da cebadilla, te janyuku‑da ɨɨn nuu janyuku‑da u?”
28 Respondeu-lhes: Algum inimigo é quem fez isso. E os servos lhe disseram: Queres, pois, que vamos arrancá-lo?
29 Te xiaꞌan‑s: “Ñaꞌa, maxku tnuꞌu koio‑n na ñaꞌa tnuꞌu koio‑n xiꞌin nde trɨu.
29 Ele, porém, disse: Não; para que, ao colher o joio, não arranqueis com ele também o trigo.
30 Daa na koo naꞌi nde kɨu na ndoneꞌe‑ro. Kɨu ijan juñaꞌa‑r nuu se kaꞌnde trɨu jan. Kiꞌna ka cebadilla kaꞌnde koio, te janyuku koio‑n xa dakeé koio‑n nuu nuꞌu. Ijan dada kaꞌnde koio‑n trɨu jan te chiꞌi‑n ɨɨn yaka.” Kuu xtoꞌo ñuꞌu trɨu jan, n‑xiaꞌan‑s nuu se ka xinokuechi nuu‑s.
30 Deixai crescer ambos juntos até a ceifa; e, por ocasião da ceifa, direi aos ceifeiros: Ajuntai primeiro o joio, e atai-o em molhos para o queimar; o trigo, porém, recolhei-o no meu celeiro.
31 Ijan dada n‑jaꞌan‑ia ɨnka xa n‑jaꞌan‑ia nuu‑da ntdaa‑da xiꞌin nuu ñayiu xyuku ijan:
31 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda que um homem tomou, e semeou no seu campo;
32 Yava ka ndɨjɨn tnumaxtaxa dada ndɨjɨn kuꞌu, ko dujun ka xaꞌnu‑tnu dada kuꞌu te ka xajan chilidaa taka‑tɨ daꞌnda‑tnu.
32 o qual é realmente a menor de todas as sementes; mas, depois de ter crescido, é a maior das hortaliças, e faz-se árvore, de sorte que vêm as aves do céu, e se aninham nos seus ramos.
33 Ijan dada n‑jaꞌan‑ia ɨnka tnuꞌu kandee nuu‑da ntdaa‑da:
33 Outra parábola lhes disse: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e misturou com três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Diko ni tnuꞌu kandee n‑xo jaꞌan‑ia nuu‑da xiꞌin nuu ñayiu n‑ka xo nataka nuu‑ia; ña n‑xo jaꞌan ndaa‑ia.
34 Todas estas coisas falou Jesus às multidões por parábolas, e sem parábolas nada lhes falava;
35 Xijan n‑xo jaꞌan‑ia xa na jɨn tnaꞌa xa n‑chidotnuni ɨɨn se n‑jaꞌan nuu ñayiu xa n‑jaꞌan Ianyuux. N‑chidotnuni‑s:
35 para que se cumprisse o que foi dito pelo profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a fundação do mundo.
36 Ijan dada n‑dandoo‑ia ñayiu xyuku ijan te n‑xe juindodo nuu‑ia xa juan nuꞌu‑ia veꞌe n‑xeen nuu‑ia. Ijan dada xndijun uxi uu daña, se dakuaꞌa ñaꞌa‑ia juaꞌan veꞌe‑ia. Te ka xiaꞌan‑da nuu‑ia:
36 Então Jesus, deixando as multidões, entrou em casa. E chegaram-se a ele os seus discípulos, dizendo: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Te n‑jaꞌan Jesús nuu‑da ntdaa‑da:
37 E ele, respondendo, disse: O que semeia a boa semente é o Filho do homem;
38 te ñuꞌu trɨu kuu ñuñayiu. Trɨu ka kuu ñayiu n‑ka kɨu tnaꞌa nuu ñayiu taxnuni Ianyuux nuu‑i. Cebadilla ka kuu ñayiu kida xaloko juini Kuiꞌna.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Se xini uꞌu ñaꞌa te n‑xate‑s cebadilla kuu Kuiꞌna. Trɨu n‑yichi kuu ñayiu kuyuku kɨu na naa ñuñayiu. Se kaꞌnde trɨu te taxtnaꞌa‑s kuu ángel, ia ka xinokuechi nuu Ianyuux.
39 o inimigo que o semeou é o Diabo; a ceifa é o fim do mundo, e os celeiros são os anjos.
40 Xa keé cebadilla nuu nuꞌu kuu xa yaꞌa na naa ñuñayiu.
40 Pois assim como o joio é colhido e queimado no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Kɨu ijan tundaꞌa ruꞌu, Ia kuu ñayiu, ángel, ia ka xinokuechi nuu Ianyuux, xa kineꞌe dɨɨn‑ia ñayiu ñatu ka jandixa tnuꞌu n‑jaꞌan Ianyuux nuu ñayiu vaꞌa. Ñayiu yaꞌa n‑ka dajaꞌan dava ka ñayiu xa maxku jandixa ka‑i Ianyuux. Ma kandeka tnaꞌa ka‑i xiꞌin ñayiu n‑ka kɨu tnaꞌa nuu ñayiu taxnuni Ianyuux nuu‑i.
41 Mandará o Filho do homem os seus anjos, e eles ajuntarão do seu reino todos os que servem de tropeço, e os que praticam a iniqüidade,
42 Dakeé‑ia ñayiu jan andea. Ijan ndeꞌe ndaꞌi koio‑i te ndeꞌe kiti ini‑i nuu Ianyuux.
42 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Kɨu ijan ndii ñayiu n‑ka jandixa xa n‑jaꞌan Ianyuux ná ndii ngandii. Xaxeꞌe xa xnini‑n xa jaꞌan‑r kunini vaꞌa koio xa na kutnuni ini‑n.
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos, ouça.
44 ʼKuenda kɨu ɨɨn xa yo yaꞌu yɨnduxi nuu ñuꞌu xitu ɨɨn ñayiu kuu nuu taxnuni Ianyuux. Hora na naniꞌi ɨɨn se naniꞌi xijan, nachinduxi‑s. Xaxeꞌe xa yo kuvete‑s xa n‑naniꞌi‑s xaꞌa, jɨn nudiko‑s ntdantuꞌu xaxii‑s te jueen‑s ñuꞌu ijan.
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem, ao descobri-lo, esconde; então, movido de gozo, vai, vende tudo quanto tem, e compra aquele campo.
45 ʼDɨuni kuenda kɨu ɨɨn perla yo yaꞌu kuu nuu taxnuni Ianyuux. Se xko xeen perla te nadiko‑s,
45 Outrossim, o reino dos céus é semelhante a um negociante que buscava boas pérolas;
46 na jini‑s ɨɨn perla yo yaꞌu, nadiko‑s ntdantuꞌu xaxii‑s te jueen‑s perla jan.
46 e encontrando uma pérola de grande valor, foi, vendeu tudo quanto tinha, e a comprou.
47 ʼKuenda kɨu ñunu tava‑ro chaka kuu nuu taxnuni Ianyuux. N‑keé ñunu jan nuu mar, te kueꞌe nuu chaka n‑ka keé xiti‑i.
47 Igualmente, o reino dos céus é semelhante a uma rede lançada ao mar, e que apanhou toda espécie de peixes.
48 Nu n‑chitu ñunu jan, te n‑ka ñuꞌu se ka tava chaka ñunu jan yuꞌu mar, te n‑ka nukoo‑s xa n‑ka kineꞌe dɨɨn‑s chaka vaꞌa. N‑ka dakee‑s chaka vaꞌa xiti yɨka, te n‑ka dajane‑s chaka ña ka xiniñuꞌu.
48 E, quando cheia, puxaram-na para a praia; e, sentando-se, puseram os bons em cestos; os ruins, porém, lançaram fora.
49 Duꞌa yaꞌa ñayiu na naa ñuñayiu. Kixi ángel, ia ka xinokuechi nuu Ianyuux te kaxi koio‑ia ñayiu ka jandixa xa taꞌu tniu Ianyuux nuu ñayiu loko.
49 Assim será no fim do mundo: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 Dakeé koio‑ia ñayiu loko jan andea. Ijan ndeꞌe ndaꞌi koio ñayiu jan, te ndeꞌe kiti ini‑i nuu Ianyuux —kuu Jesús, n‑jaꞌan‑ia nuu‑da ntdaa‑da.
50 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Ijan dada n‑xijan tnuꞌu ñaꞌa Jesús ntdaa‑da:
51 Entendestes todas estas coisas? Disseram-lhe eles: Entendemos.
52 Te n‑jaꞌan‑ia ɨnka ntuku tnuꞌu kandee:
52 E disse-lhes: Por isso, todo escriba que se fez discípulo do reino dos céus é semelhante a um homem, proprietário, que tira do seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Nu n‑yaꞌa xa n‑jaꞌan‑ia ntdaa tnuꞌu ijan nuu ñayiu, te n‑ndee‑ia ijan.
53 E Jesus, tendo concluído estas parábolas, se retirou dali.
54 N‑naxee‑ia ñuu‑ia, te n‑xo dakuaꞌa‑ia ñayiu xiti veñuꞌu ijan. N‑ka yuꞌu anu ñayiu te n‑ka xiaꞌan tnaꞌa‑i:
54 E, chegando à sua terra, ensinava o povo na sinagoga, de modo que este se maravilhava e dizia: Donde lhe vem esta sabedoria, e estes poderes milagrosos?
55 Daꞌya carpinteru ni kuu‑s. Dɨꞌɨ‑s kuu María te ñani‑s kuu Jacobo, José, Simón, Judas du.
55 Não é este o filho do carpinteiro? e não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos Tiago, José, Simão, e Judas?
56 Dɨuni yaꞌa xtuu kuꞌa‑s. ¿Ndexu n‑kuaꞌa‑s ntdaa xaꞌa?
56 E não estão entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Ña n‑ka xe ini‑i‑ia chi ñatu n‑kida‑ia xa n‑ka ñu ini‑i xa kada‑ia. Te xiaꞌan‑ia nuu‑i:
57 E escandalizavam-se dele. Jesus, porém, lhes disse: Um profeta não fica sem honra senão na sua terra e na sua própria casa.
58 Xaxeꞌe xa ña n‑ka kukanu ini ñaꞌa ñayiu ñuu‑ia jan, xijan kuu xa ña n‑kida‑ia kueꞌe milagru.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?