Marcos 2
TOCNT vs XGS
1 Ni̠ li̠maka̠s quilhtamacú Jesús ampá nac xaca̠chiquí̠n Capernaum y lhu̠hua catzí̠calh pi̠ antá xlá xcha̠ni̠t.
1 Jisaso, sɨ́á wí rɨxa nóra núɨsáná, o ámɨ aŋɨ́ yoɨ́ Kapaneamɨyo nánɨ nurɨ xegɨ́ aŋɨ́yo ínɨmɨ ŋweaŋáná ámá obaxɨ́ arɨ́á re nɨwiro “O ámɨ xegɨ́ aŋɨ́yo ŋweanɨ.” rarɨŋagɨ́a arɨ́á e nɨwiro nɨbɨro
2 La̠li̠huán tatamacxtúmi̠lh lhu̠hua cristianos hasta niajlay xtanu̠ko̠cán nac chiqui; Jesús tzúculh ca̠ma̠lacti̠tumi̠niy xtapéksi̠t Dios lácu xlá lacasquín natalatama̠y.
2 awí neánɨro nɨpáwiro aŋɨ́yo ínɨmɨ déroro aŋɨ́ ɨ́wí e enɨ pɨ́kwɨpɨ́kwɨ́ inɨro yarɨ́ná o ámá ayɨ́ nɨyonɨ wáɨ́ nɨwirɨ pɨ́né repɨyɨ́ wiarɨ́ná
3 Chunacú xca̠ta̠chuhui̠nama acxni̠ tachilh kalhata̠ti lacchixcuhuí̠n xtapu̠li̠mimá̠nalh pu̠chexni cha̠tum chixcú hua̠nti̠ ni̠lay xtla̠huán porque xli̠lanca xlu̠ntu̠huanani̠t.
3 ámá wa eŋɨ́ nɨ́nɨ sɨwímɨ́ eŋɨ́ womɨ —O aŋɨ́ epaxomanɨ. Omɨ íkwiaŋwɨ́yo nikwiárɨro níkwónɨmɨ nɨbɨro aí
4 Pero cumu ni̠lay xtalakchá̠n antanícu xuí Jesús porque xtzamacán huata tatahuácalh nac xakstí̠n chiqui y tama̠také̠nu̠lh pekstiy teja xma̠lakatancs antaní xuí Jesús y antá talacmá̠cti̠lh pu̠chexni hua̠ntu̠ xlacma a̠má ta̠tatlá.
4 ámá aŋɨ́ ɨ́wí e pɨ́kwɨpɨ́kwɨ́ inɨŋagɨ́a nɨwɨnɨro aŋɨ́yo nɨpáwiro Jisaso tɨ́ŋɨ́ e tɨpaxɨ́ meŋagɨ nánɨ nɨmeámɨ nɨpeyiro aŋɨ́ rɨ́wɨ́ seáyɨyo dánɨ aŋɨ́ sɨ́á bɨ Jisaso ŋweaŋe núpɨyiro íkwiaŋwɨ́ xɨ́o weŋɨ́namɨ mɨdɨmɨdánɨ gwɨ́ nɨyurárárɨro gwɨ́yo ɨ́á nɨxɨrɨmáná aŋɨ́ sɨ́á úpɨyíɨ́e dánɨ awayinɨ mamówáráná
5 Acxni̠ ca̠úcxilhli Jesús pi̠ luu xtali̠pa̠huán xlacata tla̠n nama̠tla̠nti̠y chiné huánilh ta̠tatlá:
5 Jisaso awa xɨ́omɨ dɨŋɨ́ nɨwɨkwɨ́roro “O negɨ́ ámá eŋɨ́ sɨwímɨ́ eŋomɨ ananɨ naŋɨ́ imɨxɨpaxɨ́rɨnɨ.” yaiwiarɨŋagɨ́a nɨwɨnɨrɨ omɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Íwe, joxɨ ɨ́wɨ́ ikárɨnɨŋɨ́ rɨxa yokwarɨmɨ́ siiarɨŋɨnɨ.” uráná
6 Pero antá xtalayá̠nalh makapitzí̠n xma̠kalhtahuake̠nacán judíos, xlacán chiné tzúculh talacpuhuán:
6 Gorɨxoyá ŋwɨ́ ikaxɨ́ eánɨŋɨ́pɨ mewegɨ́á wa Jisaso uréwapɨyarɨŋɨ́pɨ arɨ́á wianɨro nánɨ e nɨŋwearɨ́ná Jisaso eŋɨ́ sɨwímɨ́ eŋomɨ e urɨ́ɨ́pɨ arɨ́á nɨwiro ínɨmɨ dɨŋɨ́ re nɨmóa ugɨ́awixɨnɨ,
7 “¿Túcu xpa̠lacata chuná li̠kalhchuhui̠nán eé chixcú? Pus ta̠la̠lacata̠qui̠ma Dios; porque ni̠ti̠ anán tícu tla̠n ma̠tzanke̠nani̠nán tala̠kalhí̠n sino xma̠n Dios.”
7 “Pí nánɨ rɨ́a urarɨnɨ? Nionɨ Gorɨxonɨnɨrɨ yokwarɨmɨ́ rɨwiiarɨnɨ? Sa Gorɨxonɨ ɨ́wɨ́ yokwarɨmɨ́ wiiarɨŋorɨnɨ. Ámá ro Gorɨxomɨ rɨperɨrɨ́ numearɨrɨ rɨ́a yarɨnɨ?” yaiwiarɨ́ná
8 Pero cumu Jesús xcatzi̠y túcu xlacán xtalacpuhuamá̠nalh chiné ca̠huánilh:
8 Jisaso xegɨ́ kwíyɨ́yo dánɨ awa ínɨmɨ dɨŋɨ́ e nɨmóa warɨŋagɨ́a nɨwɨnɨrɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Soyɨ́né pí nánɨ nionɨ nánɨ ínɨmɨ ‘O ɨ́wɨ́ ámá yarɨgɨ́ápɨ yokwarɨmɨ́ wiipaxomanɨ.’ nɨmóa warɨŋoɨ?” nurɨrɨ
9 Pus caquila̠huaníhu, ¿xatúcu a̠tzinú ni̠para tuhua ma̠kantaxti̠cán, pi̠ acxni̠ nahuaniya cha̠tum ta̠tatlá: “Mintala̠kalhí̠n hua̠k cma̠tzanke̠naniyá̠n”, osuchí para nahuaniya: “La̠li̠huán cata̠qui y catlá̠huanti”?
9 ámɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Ámá wo ɨ́wɨ́ ikárɨnɨŋɨ́ nionɨ yokwarɨmɨ́ wiíánáyɨ́ ínɨmɨ imónɨŋagɨ nánɨ ámá woxɨ sɨŋwɨ́ tɨ́nɨ sɨŋwɨ́ wɨnɨpaxɨ́ menɨnɨ. E nerɨ aiwɨ nionɨ ámá eŋɨ́ nɨ́nɨ sɨwímɨ́ eŋɨ́ womɨ ‘Rɨxa nɨwiápɨ́nɨmearɨ dɨxɨ́ íkwiaŋwɨ́ nɨmeámɨ uɨ.’ uránáyɨ́ o naŋɨ́ imónɨ́agɨ ámá nɨyɨ́nénɨ sɨŋwɨ́ tɨ́nɨ sɨŋwɨ́ wɨnɨpaxɨ́rɨnɨ.” nurɨrɨ
10 Pus la̠nchú camá̠n ca̠ma̠siyuniyá̠n pi̠ aquit Xatalacsacni Chixcú y na̠chuna li̠túm pi̠ xli̠ca̠na ckalhi̠y li̠tlihueke uú nac ca̠quilhtamacú y caj quintachuhuí̠n tla̠n cli̠ma̠tzanke̠nani̠nán tala̠kalhí̠n.
10 re urɨŋɨnigɨnɨ, “Nɨyɨ́nénɨ nionɨ nánɨ re yaiwipɨ́rɨ nánɨ, ‘Ámá imónɨŋo ananɨ ámá xwɨ́á tɨ́yo dáŋɨ́yɨ́ ɨ́wɨ́ ikárɨnɨ́ápɨ ananɨ yokwarɨmɨ́ wiipaxorɨnɨ.’ niaiwipɨ́rɨ nánɨ píránɨŋɨ́ sɨŋwɨ́ nanɨ́poyɨ.” nurɨrɨ
11 —Huix cuaniyá̠n, cata̠qui, casacti mimpu̠chexni y capit nac mínchic.
11 eŋɨ́ sɨwímɨ́ eŋomɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Nionɨ re rɨrarɨŋɨnɨ, ‘Joxɨ nɨwiápɨ́nɨmearɨ dɨxɨ́ íkwiaŋwɨ́ nɨmeámɨ aŋɨ́ e nánɨ uɨ.’ rɨrarɨŋɨnɨ.” uráná re eŋɨnigɨnɨ.
12 Amá ta̠tatlá pála suacaj tá̠qui̠lh, sacli xpu̠chexni y táxtulh. Lhu̠hua hua̠nti̠ antá xtayá̠nalh hua̠k taúcxilhli luu xtali̠pa̠xuhuamá̠nalh xtaca̠cni̠nanimá̠nalh Dios, y chiné xtahuán:
12 O rɨxa naŋɨ́ nimónɨrɨ nɨwiápɨ́nɨmearɨ ámá nɨ́nɨ sɨŋwɨ́ anɨgɨ́e dánɨ íkwiaŋwɨ́ xwaŋwɨ́ níkwónɨmɨ peyeaŋɨnigɨnɨ. E éáná ámá ayɨ́ sɨrɨ́ nɨpɨkínɨro Gorɨxomɨ seáyɨ e numero re rɨgɨ́awixɨnɨ, “Nene eŋíná dánɨ aiwɨ ámá wo ro yarɨŋɨ́pa axɨ́pɨ re yarɨŋagɨ mɨwɨnagwárɨnɨ.” rɨgɨ́awixɨnɨ.
13 Acali̠stá̠n Jesús ampá nac xquilhtú̠n pupunú xalac Galilea, antá talákcha̠lh lhu̠hua cristianos y xlá tzúculh ca̠ma̠kalhchuhui̠ni̠y.
13 Jisaso ámɨ aŋɨ́ e pɨ́nɨ nɨwiárɨmɨ nurɨ ipí imaŋɨ́pá tɨ́ŋɨ́ e ŋweaŋáná oxɨ́ apɨxɨ́ niaíwɨ́ nɨ́nɨ o tɨ́ŋɨ́ e nánɨ bayarɨŋagɨ́a o nuréwapɨya nurɨ
14 Acxni̠ aya xqui̠taspitma úcxilhli xkahuasa Alfeo xuanicán Leví, xlá xuí nac xtanquilhtí̠n chiqui xca̠ma̠ta̠ji̠y hua̠nti̠ xtalakaxoko̠nuniy gobierno xalac Roma, y chiné huánilh:
14 sɨnɨ ipí imaŋɨ́pámɨ nɨpurɨ́ná Arɨpiasomɨ xewaxo Ripaio —O takisɨ́ nánɨ nɨgwɨ́ uráparɨŋorɨnɨ. O opisɨ́ aŋɨ́yo éɨ́ nɨŋwearɨ xegɨ́ omɨŋɨ́ yarɨŋagɨ nɨwɨnɨrɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Joxɨ rɨ́wɨ́yo nɨxɨ́deɨ.” uráná o nɨwiápɨ́nɨmeámɨ rɨ́wɨ́yo nuxɨ́dɨrɨ nuro
15 Acali̠stá̠n Jesús alh hua̠yán nac xchic Leví xlá ca̠tá̠alh xdiscípulos; antaní ca̠ma̠huí̠calh na̠ támilh tahua̠yán lhu̠hua xma̠ta̠ji̠naní̠n impuestos xa̠hua a̠makapitzí̠n hua̠nti̠ xtalacpuhuaniy judíos pi̠ maktum xtalaktzanka̠ta̠yani̠t, y ni̠tu̠ xca̠liucxilhcán; porque cani̠huá antaní xlapu̠lay Jesús huá eé lacchixcuhuí̠n hua̠nti̠cu xtasta̠laniy.
15 Ripaioyá aŋɨ́yo nɨpáwiro Jisaso tɨ́nɨ xegɨ́ wiepɨsarɨŋowa tɨ́nɨ nɨŋwearo aiwá nɨnɨro ámá takisɨ́ nánɨ nɨgwɨ́ uráparɨgɨ́á wa tɨ́nɨ (Eŋíná Judayɨ́ aŋɨ́yo takisɨ́ nánɨ nɨgwɨ́ urápɨgɨ́áwa takisɨ́ nánɨ nɨgwɨ́ nurápɨrɨ́náyɨ́ wigɨ́ meapɨ́rɨ́a nánɨ nɨgwɨ́ seáyɨ e bɨ ɨ́wɨ́ urápagɨ́á eŋagɨ nánɨ ámá nɨ́nɨ awa nánɨ xwioxɨ́yo dánɨ wikɨ́ nɨwónɨro kɨ́kɨ́mí nɨwimónɨrɨ yagɨ́árɨnɨ.) Awa tɨ́nɨ ɨ́wɨ́ yarɨgɨ́á wínɨyɨ́ tɨ́nɨ ámá ayɨ́ obaxɨ́ Jisasomɨ nɨxɨ́dɨro nánɨ ayɨ́ enɨ nawínɨ Jisaso tɨ́nɨ aiwá nɨnɨro yarɨ́ná
16 Makapitzí̠n xma̠kalhtahuake̠nacán judíos xa̠hua fariseos acxni̠ taúcxilhli pi̠ Jesús pu̠tum xca̠ta̠hua̠yama a̠ma̠ko̠lh lacchixcuhuí̠n chiné tahuánilh xtama̠kalhtahuaké̠n:
16 ámá Parisiyɨ rɨnɨŋɨ́yɨ́ wayá ámá Gorɨxoyá ŋwɨ́ ikaxɨ́ eánɨŋɨ́pɨ mewegɨ́á wa Jisaso ámá takisɨ́ nánɨ nɨgwɨ́ uráparɨgɨ́á wa tɨ́nɨ ɨ́wɨ́ yarɨgɨ́á wínɨyɨ́ tɨ́nɨ aiwá nawínɨ narɨŋagɨ́a nɨwɨnɨro xegɨ́ wiepɨsarɨŋowamɨ Jisaso nánɨ re urɨgɨ́awixɨnɨ, “O pí nánɨ ámá takisɨ́ nánɨ nɨgwɨ́ nearáparɨgɨ́á awa tɨ́nɨ ɨ́wɨ́ yarɨgɨ́á ayɨ́ tɨ́nɨ nawínɨ aiwá nɨro iniɨgɨ́ nɨro yarɨŋoɨ? O naŋɨ́ rɨyarɨnɨ?” urarɨ́ná
17 Acxni̠ ca̠kalhakáxmatli Jesús hua̠ntu̠ xtaquilhuamá̠nalh ca̠huánilh:
17 Jisaso e urarɨŋagɨ́a arɨ́á nɨwirɨ ewayɨ́ xwɨyɨ́á bɨ nurɨrɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Ámá sɨmɨxɨ́ mepa nerɨ́ná xwɨrɨ́ tɨ́ŋɨ́ e nánɨ warɨgɨ́ámanɨ. Sɨmɨxɨ́ tɨ́gɨ́áyɨ́ warɨgɨ́árɨnɨ. Nionɨ enɨ ámá ‘Nionɨ nɨgɨ́pɨ wé rónɨŋɨnɨ.’ yaiwinarɨgɨ́áyɨ́ nánɨ mɨbɨŋárɨnɨ. Ámá ‘Nionɨ ɨ́wɨ́ yarɨŋáonɨrɨnɨ.’ yaiwinarɨgɨ́áyɨ́ wigɨ́ uyɨ́niɨ́ yarɨgɨ́ápɨ yokwarɨmɨ́ wiíáná ayɨ́ wé rónɨŋɨ́ imónɨpɨ́rɨ nánɨ bɨŋárɨnɨ.” urɨŋɨnigɨnɨ.
18 Maktum quilhtamacú acxni̠ xtama̠kalhtahuaké̠n Juan xa̠hua xlacán fariseos xtalakachixcuhui̠má̠nalh Dios y xtakalhxteknini̠t, makapitzí̠n cristianos talákmilh Jesús y chiné takalhásquilh:
18 Jisaso tɨ́nɨ xegɨ́ wiepɨsarɨŋowa tɨ́nɨ aiwá ŋwɨ́á bɨ mɨŋweapa yarɨŋagɨ́a Jono wayɨ́ numeaia warɨŋoyá wiepɨsarɨŋowa tɨ́nɨ ámá Parisiyɨ rɨnɨŋowa tɨ́nɨ aiwá nánɨ ŋwɨ́á nɨŋwɨrárɨnayiróná Jonoyá wiepɨsarɨŋowa tɨ́nɨ Parisiowayá wiepɨsarɨgɨ́á wa tɨ́nɨ nawínɨ nuro Jisasomɨ nɨwímearo re urɨgɨ́awixɨnɨ, “Jonoyá neaiepɨsarɨŋone tɨ́nɨ Parisiowayá neaiepɨsarɨgɨ́one tɨ́nɨ aiwá nánɨ ŋwɨ́á ŋwɨrárɨnayarɨŋwɨnɨ. Pí nánɨ joxɨyá wiepɨsarɨŋowa aiwá ŋwɨ́á mɨŋweá yarɨŋoɨ?” uráná
19 Jesús ca̠kálhti̠lh:
19 Jisaso ewayɨ́ xwɨyɨ́á bɨ nurɨrɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Ámá apɨxɨ́ sɨŋɨ́ ŋwɨrárɨ́o sɨnɨ ŋweaŋáná oyá nɨkumɨxɨnɨrɨ emearɨgɨ́áwa aiwá ŋwɨ́á nɨxeŋwɨrárɨnɨro yarɨgɨ́áranɨ? Oweoɨ, o sɨnɨ awa tɨ́nɨ ŋweaŋáná aiwá ŋwɨ́á xeŋwɨrárɨnɨpaxɨ́ menɨnɨ.
20 Pero nachá̠n quilhtamacú acxni̠ nasputa pu̠pa̠xcua y a̠má kahuasa naán mákat a̠lacatunu cumu la̠ aquit cama okspulay, entonces xlacán taamá̠nalh takalhxteknín ma̠squi ni̠ti̠ caca̠li̠ma̠péksi̠lh.
20 E nerɨ aiwɨ o apɨxɨ́ nɨmearɨ nɨŋweaŋɨsáná eŋáná ámá wí omɨ anɨ́nɨmɨxáná íná aiwá ŋwɨ́á ŋweapɨ́rɨ́árɨnɨ.” nurɨrɨ xewanɨŋo apɨxɨ́ sɨŋɨ́ ŋwɨrárɨ́ónɨŋɨ́ imónɨŋagɨ nánɨ ewayɨ́ xwɨyɨ́á e urɨŋɨnigɨnɨ.
21 ’Porque hua̠nti̠ takaxmata hua̠ntu̠ aquit cli̠chuhui̠nán y quili̠pa̠huán chiné qui̠taxtuy; ni̠ anán cristianos ti̠ nalaktzapay mactum lakuán vestido y nali̠laktzapay actzú xasa̠sti lháka̠t, porque acxni̠ nacheke̠cán a̠má lháka̠t, xasa̠sti nataaktumi̠y y li̠huaca naxti̠ta xalakuán y a̠tzinú tlak lanca nataxti̠ta y ni̠chuná la̠ xuani̠t.
21 Ewayɨ́ xwɨyɨ́á ámɨ bɨ nurɨrɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Ámá rapɨrapɨ́ eŋínaŋɨ́ nɨyíga bagɨ́á wú axenɨŋagɨ nɨwɨnɨrɨ́ná rapɨrapɨ́ sɨŋɨ́ sɨnɨ wayɨ́ mɨrónɨŋɨ́ wú nɨmearo nupákiro gwɨ́ kiwearɨgɨ́ámanɨ. E yanɨro éɨ́áyɨ́ wayɨ́ róáná sɨŋɨ́ upákíɨ́ú nɨkɨkarínɨrɨ eŋɨ́ nɨpɨperɨ́ná eŋínaŋú xwé naxega unɨŋoɨ.” nurɨrɨ ayɨ́ wigɨ́ eŋíná dánɨ “Nene e nerɨ́ná wé rónɨŋɨ́ nimónɨrane nɨperɨ́náyɨ́, ananɨ Gorɨxo tɨ́ŋɨ́ e nánɨ peyanɨ́wárɨnɨ.” nɨra wagɨ́ápɨ sɨnɨ yarɨgɨ́ápɨ tɨ́nɨ oyá xwɨyɨ́á sɨŋɨ́ tɨ́nɨ nawínɨ ɨkwieropɨ́rɨxɨnɨrɨ ewayɨ́ xwɨyɨ́á e urɨŋɨnigɨnɨ.
22 Y na̠chuna li̠túm ni̠ti̠ pu̠maju̠y xaskata pulque nac xalakuán xmakxu̠hua borrego, porque xasa̠sti pulque tzucuy catlán y ma̠pankay xmakxu̠hua borrego, pus caj laktzanka̠y pulque xa̠hua xu̠hua. Por eso maju̠cán xaskata pulque nac xasa̠sti xmakxu̠hua borrego.
22 Ámɨ axɨ́pɨ oyaiwípoyɨnɨrɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Ámá iniɨgɨ́ wainɨ́ sɨŋɨ́ nɨmearo memé wará sɨxɨ́ soyɨ́ axɨ́yo iwajɨ́á yarɨgɨ́ámanɨ. Iwajɨ́á yanɨro éɨ́áyɨ́ núpɨyimɨ nɨpurɨ sɨxɨ́ soyɨ́wá enɨ rɨxa sɨpí enɨŋoɨ. Wainɨ́ sɨŋɨ́ memé wará sɨxɨ́ sɨŋɨ́yo iwajɨ́á yarɨgɨ́árɨnɨ.” urɨŋɨnigɨnɨ.
23 Maktum quilhtamacú acxni̠ ni̠ti̠ cscuja Jesús xti̠puntaxtuma aktum ca̠tuhuá̠n antanícu chancani̠t trigo, y xdiscípulos tzúculh tai̠ti̠lhay xtahuácat.
23 Jisaso tɨ́nɨ wiepɨsarɨŋowa tɨ́nɨ Sabarɨ́áyo aŋɨ́ nemero witɨ́ aiwá omɨŋɨ́ tɨ́ŋɨ́ e óɨ́yo nɨpurɨ́ná wiepɨsarɨŋowa witɨ́ siyɨ́ nɨyíraga warɨ́ná
24 Acxni̠ xtati̠puntaxtumá̠nalh makapitzí̠n lacchixcuhuí̠n ca̠huanicán fariseos chiné tali̠huánilh:
24 ámá Parisiyɨ rɨnɨŋɨ́yɨ́ wa omɨ yarɨŋɨ́ re wigɨ́awixɨnɨ, “Awa pí nánɨ ‘Sabarɨ́áyo ŋwɨ́árɨnɨ.’ rɨnɨŋɨ́pɨ nɨwiaíkiro witɨ́ aiwá nɨyírɨro narɨŋoɨ?” urɨ́agɨ́a
27 Jesús chiné ca̠huanipá:
27 re urɨŋɨnigɨnɨ, “Gorɨxo ámá xámɨ nimɨxárɨmáná sɨ́á wɨyi kikiɨ́á ŋwearo dɨŋɨ́ sɨxɨ́ yínɨro epɨ́rɨ nánɨ Sabarɨ́á tɨŋɨ́rɨnɨ. Sabarɨ́á xámɨ nɨtɨrɨ ámá rɨ́wɨ́yo Sabarɨ́áyo mewepɨ́rɨ́a nánɨ imɨxɨŋɨ́manɨ.
28 Por eso aquit Xatalacsacni Chixcú nacca̠huaniy cristianos hua̠ntu̠ tlak naca̠li̠macuaniy eé quilhtamacú acxni̠ jaxcán.
28 Ayɨnánɨ ámá imónɨŋáonɨ Sabarɨ́á ayo aí xiáwonɨrɨnɨ. Nionɨ ‘Sabarɨ́áyo ayɨ́ ananɨrɨnɨ.’ rɨpaxɨ́ imónɨŋáonɨrɨnɨ.” urɨŋɨnigɨnɨ.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?