Marcos 4
TED vs ACF
1 ‑Nyrɔwɔ ꞊de 'mʋ, ‑Yusu 'ɔ mu 'le lele Galileblʋgba a 'yru nʋa 'mʋ, 'ɔɔ 'le Nyɩsʋa a ‑tɩ nahuin tɔɔ, nahuin 'plɔplɔ 'ʋ ꞊glɔɔ 'le. Bɔ 'nɩnɩ 'ye 'hru, nɛ‑ nue, 'ɔ 'ya 'le 'blagbe wlɔn, 'ɔ nɩ gbo, 'ɔ 'yɩya 'le 'nie ke gbo, nahuin a ‑gbɛ 'ʋ 'wlɛ 'o 'nie nʋa 'mʋ gbo,
1 E outra vez começou a ensinar junto do mar, e ajuntou-se a ele grande multidão, de sorte que ele entrou e assentou-se num barco, sobre o mar; e toda a multidão estava em terra junto do mar.
2 'ɔ nyu ‑tɔplɩ 'plɔplɔ tɔɔ, 'ke 'le ‑talʋdʋɩ 'kwli 'mʋ. Kɛ ɔ nyu 'klɛɛ ye po:
2 E ensinava-lhes muitas coisas por parábolas, e lhes dizia na sua doutrina:
3 «Ba po 'mʋ nʋa ye gbo. Ɛ kɔ la ‑nyrɔwɔ ꞊de, nyɩbɛyu ꞊de 'ɔ mu la 'a ‑tɔplɩ 'dɔ wɔn. Ɔ nyi lɛ 'nɩ ‑gbla, 'ke 'le 'a ‑ci 'kwli 'mʋ.
3 Ouvi: Eis que saiu o semeador a semear.
4 ‑Tɛ ɔ nyi lɛ ‑gbla, ‑ye 'ke ꞊ɩ ‑ye bi 'o 'hru wlɔn lɛ, nʋblɩ 'ɩ di 'le, 'ɩ di.
4 E aconteceu que semeando ele, uma parte da semente caiu junto do caminho, e vieram as aves do céu, e a comeram;
5 Gblo a 'hɔn a nɔnɔ, ɔɔ lɛ ‑gbla, ‑ye 'ke ɔ bi 'o ‑tʋtʋtɩɔ ꞊nʋ ke, ‑ɔ kɔ gbo 'hɩɔ 'pa nɩ 'le, 'ɔ ‑hlɛntie ‑tɛɛ, 'ɔ ꞊ga ‑wɛ 'tata, ‑ɛ nue, ‑tʋtʋtɩɔ a ‑gbɛ, ɔ 'de la 'mʋ gbo hren.
5 E outra caiu sobre pedregais, onde não havia muita terra, e nasceu logo, porque não tinha terra profunda;
6 ‑Tɛ 'dɩdɔ‑tɔplɩ a ‑gbɛ, ɩ ꞊ga 'klɛɛ, 'yrʋ bi 'le yrayrɩ, ‑ye 'a ꞊gagɛi 'yrɔ nɩ, ‑ɛ nue, 'a ‑wlubʋɩ kʋɛ 'hɩɔ a ‑gbɛ ye.
6 Mas, saindo o sol, queimou-se; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Gblo a ta a nɔnɔ, ɔɔ lɛ ‑gbla, ‑ye 'ke ɔ bi 'le 'witi a ꞊gagɛi ‑gbahlɔn. ‑Tɛ 'dɩdɔ‑tɔplɩ a ‑gbɛ, ɩ ꞊ga, ‑ye 'witilili ꞊nʋ, ɩ 'ya 'o ꞊o, 'ɩ 'bui 'lu lɛ. 'A ‑tɩ, ɩ 'de 'hlɛ po.
7 E outra caiu entre espinhos e, crescendo os espinhos, a sufocaram e não deu fruto.
8 Gblo a ‑hɛn a nɔnɔ, ɔɔ lɛ ‑gbla, nɔ‑ bi 'o ꞊hapʋ‑tʋtʋ ke. ‑Tɛ 'dɩdɔ‑tɔplɩ a ‑gbɛ, ɩ ꞊ga, ‑ye ɩ ku nɩ ‑tɛɛ, 'ɩ po 'hlɛ. 'A 'hlɔɔ ‑do, ɔ po 'yɔ a (30) ‑wlʋ ꞊tu 'o ‑pu, ꞊ɔ ‑ye po 'yɔ a (60) ‑wlɩɩ ta, 'a 'be ‑ye po 'yɔ a (100) ‑wlɩɩ ꞊hun.»
8 E outra caiu em boa terra e deu fruto, que vingou e cresceu; e um produziu trinta, outro sessenta, e outro cem.
9 ‑Ye kɛ ‑Yusu nyu la 'klɛɛ ye po: «'Bɩa 'ba kɔ ‑tɩ'wɔnnʋa, ‑ye ba 'wɔn ‑tɩ ‑dodo.»
9 E disse-lhes: Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
10 Ti gbi bɩ ‑hi, ‑ye ‑Yusu kɔ 'a ‑naagbopʋʋ ‑pu ꞊tu 'o 'hɔn 'hɛɛn, kɔ pʋpʋ‑naagbopʋ ‑ye, ɔ kɔ ꞊nʋ 'hɛɛn, ʋ ‑do, nʋ‑ nɩ la 'o. ‑Ye ʋ ꞊gbɔ wlɔn: «‑Talʋdʋ ‑gbo, ‑n po, dɛ tio‑ ɛ ꞊hɛn 'nyrɛ 'le?»
10 E, quando se achou só, osque estavam junto dele com os doze interrogaram-no acerca da parábola.
11 ‑Ye ɔ nɔ: «'A mʋ ‑gbo, ‑ʋ mɔ 'na ‑naagbopʋ, Nyɩsʋa nye 'nɩ nu, 'aa Nyɩsʋa a ‑tɩ 'mʋ lɛ yrii, ‑tɛ ɔɔ nu, 'ɔ kɔɔ nahuin win ke. Nyɩsʋa a ‑tɩ a ‑gbɛ, ɩ ‑hli nahuin ke 'yi. Nahuin ‑gbo, ‑ʋ 'nɩnɩ naa 'mʋ ‑wɔn, ʋ ‑mɛ ‑ye, 'ke ʋ nyi 'le ‑talʋdʋɩɩ ‑do 'kwli 'mʋ 'wɔɔn.
11 E ele disse-lhes: A vós vos é dado saber os mistérios do reino de Deus, mas aos que estão de fora todas estas coisas se dizem por parábolas,
12 Ɩ ‑do a ‑gbɛ, ʋ 'crɩɩ la, 'ke 'le Nyɩsʋacrɩɩnɩɛ 'kwli 'mʋ, ‑ɛ mɔ:
12 Para que, vendo, vejam, e não percebam; e, ouvindo, ouçam, e não entendam; para que não se convertam, e lhes sejam perdoados os pecados.
13 ‑Ye ɔ nyu lele 'nɩ le: «'Bɩa 'ba 'nɩnɩ yrii ‑talʋdʋ ‑gbo 'mʋ lɛ, ‑ye a 'die 'le ‑wɛ ba yrii ꞊ɩ ‑ye ꞊nʋ 'mʋ lɛ gbe.»
13 E disse-lhes: Não percebeis esta parábola? Como, pois, entendereis todas as parábolas?
14 Kɛ ɔɔ 'klɛɛ po: «Ɛ 'we ꞊nɔ ye, 'dɩdɔnyɔ ꞊nʋ, nɔ‑ mɔ nahuon ‑gbo, ‑ɔɔ Nyɩsʋa a wintɛ ‑wɔn lɛ na. ‑Ye 'dɩdɔ‑tɔplɩ ꞊nʋ, nɩ‑ mɔ Nyɩsʋa a wintɛ.
14 O que semeia, semeia a palavra;
15 ‑Ye 'hru ꞊nʋ, ‑ʋ kɔ wlɔn ɩ bi 'o lɛ, 'plɩɩ nʋblɩ 'ɩ di 'le, 'ɩ di, nʋ‑ mɔ nahuin ‑gbo, ‑ʋʋ Nyɩsʋa a wintɛ 'wɔn, 'plɩɩ Satan, ‑ɔ mɔ 'kuo ‑hʋɩn a nyɩgblaka, 'ɔɔ 'le di, 'ɔɔ 'le ꞊nʋ Nyɩsʋa a wintɛ a ‑gbɛ ꞊wlʋ ke ‑ha.
15 E, os que estão junto do caminho são aqueles em quem a palavra é semeada; mas, tendo-a eles ouvido, vem logo Satanás e tira a palavra que foi semeada nos seus corações.
16 ‑Ye ‑tʋtʋtɩɔ ꞊nʋ, ‑ɔ nɩ 'o 'hɩɔ 'pa ke, ‑ɔ kɔ ke 'dɩdɔ‑tɔplɩ ‑ye ꞊nʋ, ɩ bi ‑wɛ 'o, nɔ‑ mɔ nahuin ‑gbo, ‑ʋʋ Nyɩsʋa a wintɛ 'wɔn, 'plɩɩ ‑ʋ nye ke wɛɛn, 'ke 'le plɔ a bleelɛ 'kwli 'mʋ,
16 E da mesma forma os que recebem a semente sobre pedregais; os quais, ouvindo a palavra, logo com prazer a recebem;
17 'plɩɩ ‑ʋ nye ‑wɛ kwa 'ble, 'ke 'o ti 'cicrɛi gbi ‑wɔn. Kɛɛ, ʋ 'nɩ ‑hʋɛ ꞊le, 'ke bɛ po 'ma, 'ke 'le ꞊nʋ ꞊wlʋ ke. Nahuin a ‑gbɛ, 'waa 'bienʋ, ‑ʋ 'nɩnɩ ‑hʋa Nyɩsʋa a wintɛ, 'bʋ nyu ꞊sʋɛ ꞊tue, kɔ 'bʋ yrʋʋ, nɛ‑ mɔ nahuin a ‑gbɛ, 'waa nɩ Nyɩsʋa a ‑tɩ bɩ sɩa ꞊nʋ.
17 Mas não têm raiz em si mesmos, antes são temporãos; depois, sobrevindo tribulação ou perseguição, por causa da palavra, logo se escandalizam.
18 ‑Ye ‑tʋtʋtɩɔ ꞊nʋ, 'witi a ꞊gagɛi nɩ 'o ke, ‑ɔ kɔ ke 'dɩdɔ‑tɔplɩ ꞊nʋ, ɩ bi ‑wɛ 'o,
18 E outros são os que recebem a semente entre espinhos, os quais ouvem a palavra;
19 nʋ‑ mɔ nahuin ‑gbo, ‑ʋʋ Nyɩsʋa a wintɛ 'wɔn, 'plɩɩ nahuin a ‑gbɛ 'ʋʋ 'klɔ ke a 'kla‑wliye'yɩya a hrɛtilɛ hrɛti, kɔ 'ʋʋ kʋkɔ‑tɔplɩ ꞊wlɩ klɛ naa, ‑ɩ nyu 'le kɩka 'mʋ po, 'plɩɩ 'waa ꞊wlɩ 'ɩɩ 'klɔ ‑gbo a ‑tɔplɩ ‑ye ‑wɔn lɛ kʋɛ, ʋ nʋɛ 'mʋ. ‑Tɔplɩ 'bii a ‑gbɛ, ɩ nue, Nyɩsʋa a wintɛ, 'ɛ 'nɩnɩ nu ‑kʋan, 'ke 'le ꞊nʋ ꞊wlɩ ke, 'plɩɩ 'ɛ hihre lɛ.
19 Mas os cuidados deste mundo, e os enganos das riquezas e as ambições de outras coisas, entrando, sufocam a palavra, e fica infrutífera.
20 ‑Ye ꞊hapʋ‑tʋtʋ ꞊nʋ, ‑ʋ kɔ ke 'dɩdɔ‑tɔplɩ ‑ye ꞊nʋ, ɩ bi ‑wɛ 'o, nʋ‑ mɔ nahuin ꞊nʋ, ‑ʋʋ Nyɩsʋa a wintɛ 'wɔn, ‑ʋ nye kwa 'ble, 'ɛɛ ‑kʋan nu, 'ke 'le ꞊nʋ ꞊wlʋ ke, gblei a (30) ‑wlʋ ꞊tu 'o ‑pu, kɔ (60) ‑wlɩɩ ta, kɔ (100) ‑wlɩɩ ꞊hun, 'ɛ ‑hi 'o ‑tɛ ʋ nu o 'a 'wʋnwɔn 'mʋ.»
20 E estes são os que foram semeados em boa terra, os que ouvem a palavra e a recebem, e dão fruto, um trinta, e outro sessenta, e outro cem.
21 Kɛ ‑Yusu nyu lele ye po: «Nahuon 'bɔ 'bɩa 'napɩ, ɔ 'nɩ ꞊jre ꞊le kaka 'lu gbo, kɔ, nahuon 'bɔ 'bɩa 'napɩ, ɔ 'nɩ ꞊tue ꞊le 'le ‑bɛlɛ gbo. Kɛɛ, 'ke ɔ nye 'le dɛ 'klɔ gbo ꞊tu, ‑ɛ die nu, ɛ 'mʋ kayu gblɛ yri.
21 E disse-lhes: Vem porventura a candeia para se meter debaixo do alqueire, ou debaixo da cama? não vem antes para se colocar no velador?
22 ‑Tɔplɩ 'bii, ‑ɩ ‑hli, ɛ di kɔ ‑nyrɔwɔ, ɩ 'mʋ pepe' 'mʋ lɛ bi, kɔ, ‑tɔplɩ 'bii, nahuon ꞊de 'de o yi, ɛ di kɔ ‑nyrɔwɔ, ɩ 'mʋ 'mʋlɛyriilɛ kɔ.
22 Porque nada há encoberto que não haja de ser manifesto; e nada se faz para ficar oculto, mas para ser descoberto.
23 Ba po 'mʋ nʋa ye gbo ‑tɛɛ: Nahuon 'bɔ nɩ 'o, 'bɔ kɔ ‑tɩ'wɔnnʋa, bɔ 'wɔn ‑tɩ ‑dodo.»
23 Se alguém tem ouvidos para ouvir, ouça.
24 ‑Ye kɛ ɔɔ lele ꞊nʋ ye po: «Nyɩsʋa a wintɛ ‑gbo, 'nɩɩ ‑wɔn lɛ na, ba ꞊tue 'yie. ‑Tɛ a di 'a 'wʋnwɔn nu, kɛ Nyɩsʋa di 'a mʋ 'a 'mʋlɛyriilɛ nu.
24 E disse-lhes: Atendei ao que ides ouvir. Com a medida com que medirdes vos medirão a vós, e ser-vos-á ainda acrescentada a vós que ouvis.
25 Nahuon ꞊nʋ, ‑ɔɔ Nyɩsʋa a wintɛ nʋa ye gbo po, Nyɩsʋa die 'nɩ nu, ɔ 'mue 'mʋ lɛ yrii, ɛ 'mʋ 'o ‑tɛ ɔ nu o 'a 'wʋnwɔn 'mʋ ‑hi. Kɛɛ, nahuon ꞊nʋ, ‑ɔ 'nɩnɩ pue nʋa ye gbo, ɔ 'nɩ yrie ꞊le 'mʋ lɛ nɩ gbe.»
25 Porque ao que tem, ser-lhe-á dado; e, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
26 Kɛ ‑Yusuu lele ꞊nʋ ye po, ɔ nɔ: «‑Tɛ Nyɩsʋaa nahuin a win a kekɔɔlɛ nu, ɛ 'we ꞊nɔ ye nahuon ‑gbo, ‑ɔ ‑gbla 'dɩdɔ‑tɔplɩ lɛ, 'ke 'le 'a ‑ci ke.
26 E dizia: O reino de Deus é assim como se um homem lançasse semente à terra.
27 ‑Tɛ ɔ ‑wɔ 'a lɛ‑gbʋgbla ‑wɔn, ‑ye ɔ mu 'mʋ 'dɩɔ. ‑Nyrɔwɩ 'bii, ɔɔ 'le 'dɩɔ 'mʋ ‑hi, ‑ye 'dɩdɔ‑tɔplɩ ꞊nʋ, ɔ ‑gbla o lɛ, 'ke 'le ‑ci ke, ɩ ‑do, ɩɩ 'nɩ ꞊ga, mɔ, ɔ 'nɩ ‑hi ꞊le 'le ‑ci a ‑gbɛ ke.
27 E dormisse, e se levantasse de noite ou de dia, e a semente brotasse e crescesse, não sabendo ele como.
28 ‑Tʋtʋʋ ‑do, nʋ‑ nye nu, 'ɩɩ ꞊ga. 'A ꞊gbaa ‑do, nɔ‑ ꞊ga ‑tɩtɛ, 'ɔ ku, 'ɔ po 'hlɛ, 'plɩɩ 'a 'yɔ ꞊nʋ, 'ɔ ku.
28 Porque a terra por si mesma frutifica, primeiro a erva, depois a espiga, por último o grão cheio na espiga.
29 ‑Tɛ 'dɩdɔ‑tɔplɩ a ‑gbɛ, ɩ ꞊hlu, ‑ye ɔ mu nɩ, 'ɔ gba 'a ‑faka, 'ɔ 'cɩ, ‑ɛ nue, 'a 'cɩcɛti nyre 'o ꞊o.»
29 E, quando já o fruto se mostra, mete-se-lhe logo a foice, porque está chegada a ceifa.
30 Kɛ ‑Yusuu lele ꞊nʋ ye po, ɔ nɔ: «'N di po ‑talʋdʋ ‑ye, 'mue 'a mʋ tɔɔ, ‑tɛ Nyɩsʋaa nu, 'ɛ kɔ nahuin ‑ye a ‑dodo, 'ɔ kʋʋ win ke, 'plɩɩ nahuin ‑ye 'ʋʋ klɛ bii.
30 E dizia: A que assemelhare-mos o reino de Deus? ou com que parábola o representaremos?
31 Dɛ a ‑gbɛ, ɛ 'we ꞊nɔ ye 'dɩdɔdɛ ꞊nʋ, ‑ɛ kɔ 'yɛɛ 'cɩmɩ 'dɔ, 'ɛ ‑hi 'o 'dɩdɔ‑tɔplɩ 'bii a 'yɔ 'mʋ.
31 É como um grão de mostarda, que, quando se semeia na terra, é a menor de todas as sementes que há na terra;
32 Kɛɛ, 'bʋ 'dʋɛ, ‑ye ɛ ꞊ga nɩ. 'Bɛ ku, ‑ye ɛ 'bʋa nɩ, 'ɛɛ 'o 'dɩdɔ‑tɔplɩ 'bii 'mʋ ‑hi, kɔ, 'ɛɛ babʋɩ gblakɩ gblɛ po. 'A babʋɩ gblakɩ a ‑gbɛ 'kwli 'mʋ, ɛ ‑wɛ 'le nʋblɩ bɩ poo 'le 'lɛ nɩ.»
32 Mas, tendo sido semeado, cresce; e faz-se a maior de todas as hortaliças, e cria grandes ramos, de tal maneira que as aves do céu podem aninhar-se debaixo da sua sombra.
33 ‑Tɛ ‑talʋdʋɩ ‑gbo, ɩ nɩ 'mʋ, kɛ ꞊ɩ ‑ye nɩ ‑wɛ 'mʋ, ‑Yusu 'ɔ nyi po, 'ɔɔ nahuin Nyɩsʋa a wintɛ tɔɔ. ‑Ye dɛ ꞊nʋ, nahuin, ʋ ‑wɛ 'le bʋ yrii 'mʋ lɛ, nɛ‑ ɔɔ ꞊nʋ tɔɔ.
33 E com muitas parábolas tais lhes dirigia a palavra, segundo o que podiam compreender.
34 ‑Ye ti a pɛpɛ, 'bɔɔ ꞊nʋ dɛ tɔɔ, 'ke 'le ‑talʋdʋɩ 'kwli 'mʋ, 'ke ɔ nyu 'le tɔɔ. Kɛɛ, ɔ kɔ 'a ‑naagbopʋʋ ‑do 'hɛɛn, 'bʋ nɩ 'o, 'plɩɩ ‑talʋdʋɩ 'bii ꞊nʋ, ɔɔ po, 'ɔ nyi ꞊nʋ klɛ ‑hɩhɩa.
34 E sem parábolas nunca lhes falava; porém, tudo declarava em particular aos seus discípulos.
35 ‑Nyrɔwɔɔ ‑do ꞊nʋ a ‑wise, ‑ye ‑Yusu le 'a ‑naagbopʋ nɩ, ɔ nɔ: «‑Ba ꞊ta 'le 'yru a 'pɩa ‑ye ꞊nʋ ke!»
35 E, naquele dia, sendo já tarde, disse-lhes: Passemos para o outro lado.
36 'a ‑naagbopʋ 'ʋ gbɔ, 'ʋ 'ya 'le 'blagbe ꞊nʋ wlɔn, ‑ɛ kɔ 'kwli 'mʋ ɔɔ wɛn 'le nahuin Nyɩsʋa a ‑tɩ tɔɔ, 'ʋ gba nahuin a ‑gbɛ wlu, 'ʋ mu. 'Ke 'o 'waa nɩ 'blagbe 'hʋɩn 'mʋ, 'blagbei ‑ye nɩ 'o.
36 E eles, deixando a multidão, o levaram consigo, assim como estava, no barco; e havia também com ele outros barquinhos.
37 Bʋ nɩ 'klɛɛ 'o 'nie ke, bʋʋ mu, tii ‑do a ti 'yri, ‑ye ‑hlonpʋ gblaka cɛ 'le ꞊le, 'yru 'ʋʋ 'dʋɩ po, 'a 'dʋɩ a ‑gbɛ 'ɩɩ 'le 'blagbe wlɔn lɛ 'wlɛɛ, ‑ye 'blagbe a ‑gbɛ, ɛ 'tatɩ 'le'yiilɛ nɩ, 'ke 'o 'yru a 'dʋɩ ‑wɔn, ‑ɩɩ 'le ꞊nɔ wlɔn lɛ 'wlɛɛ.
37 E levantou-se grande temporal de vento, e subiam as ondas por cima do barco, de maneira que já se enchia.
38 ‑Ye 'ke ‑Yusu ‑mɛ ‑ye, ɔ pɛ 'le 'blagbe a ‑hʋnma 'mʋ gbo, 'ɔ po 'o 'a 'lu 'pela ke gbo, 'ɔɔ ŋmo, 'a ‑naagbopʋ 'ʋ ‑hɩɔ ŋmla 'mʋ, ʋ nɔ: «Tɔɔnyɔ, ꞊be ɩ 'nɩ 'yaa ꞊le ‑mʋ 'kla ‑wliye, ‑ɛ mɔ, ‑aa gbo mu 'nɩ ‑wɛ?»
38 E ele estava na popa, dormindo sobre uma almofada, e despertaram-no, dizendo-lhe: Mestre, não se te dá que pereçamos?
39 ‑Yusu 'ɔ 'ba ye 'mʋ, 'ɔ 'prɛɛ 'le ‑hlonpʋ kɔ 'yru 'hɛɛn ‑wɔn, 'ke 'le win 'yaklɩ 'kwli 'mʋ, ɔ nɔ: «Ba ma wien, 'plɩɩ ba ‑wan ke gbo!» ‑ye 'ɛ mɔ ‑tɛɛ, ‑hlonpʋ ꞊nʋ, ʋ nyra gbo, 'yru 'bii ꞊nʋ, 'ʋ ‑wan ke gbo.
39 E ele, despertando, repreendeu o vento, e disse ao mar: Cala-te, aquieta-te. E o vento se aquietou, e houve grande bonança.
40 ‑Tɛ ‑hlonpʋ kɔ 'yru 'hɛɛn, ɩ ‑wan ke gbo, ‑ye ‑Yusu ꞊hɩan ‑wɔn, 'ɔɔ 'le 'a ‑naagbopʋ ‑wɔn 'prɛɛ, ɔ nɔ: «Dɛ tio‑ kɔ ‑tɩ 'aa hʋannʋ pɩ 'le? A 'kɩɛ 'dee wɛn Nyɩsʋa ꞊wlʋ ye a kue.»
40 E disse-lhes: Por que sois tão tímidos? Ainda não tendes fé?
41 'A ‑naagbopʋ ‑mɛ ‑ye, ʋ 'ta 'mʋ gblɛ 'dɔ, 'ʋʋ 'mʋ lɛ 'pʋprɛ, ʋ nɔ: «Ba 'ye kɛ nahuon ‑gbo, ‑hlonpʋ kɔ 'yru 'hɛɛn, ɩ nyo ‑wɛ 'o 'nɩ ꞊tuu.»
41 E sentiram um grande temor, e diziam uns aos outros: Mas quem é este, que até o vento e o mar lhe obedecem?
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?