Mateus 5
NFA vs ARIB
1 Ropa Yesus ladhe nèdhi dhèu ae-ae mai madhutu Ne, hèia Na caꞌe laꞌe asa ledhe iiki cue, ka Na madhèdi ètu èèna. Ana-ana madhutu dhu Na hagꞌe nare sèra, mai padètu sèna ka nanene Ne.
1 Jesus, pois, vendo as multidões, subiu ao monte; e, tendo se assentado, aproximaram-se os seus discípulos,
2 Hèia Na ajꞌa-nori si, peka na,
2 e ele se pôs a ensiná-los, dizendo:
3 “Dhèu kasia, rèngu oto,
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 Dhèu dhu ètu dꞌara sasusa, rèngu oto,
4 Bem-aventurados os que choram, porque eles serão consolados.
5 Dhèu haha oto,
5 Bem-aventurados os mansos, porque eles herdarão a terra.
6 Dhèu dhu dꞌara kateme dènge Ama Lamatua, rèngu oto,
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça porque eles serão fartos.
7 Dhèu dhu padꞌelo rasa kasia mi dhèu leo, rèngu oto,
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque eles alcançarão misericórdia.
8 Dhèu dhu dꞌara mola-mèci, rèngu oto,
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque eles verão a Deus.
9 Dhèu dhu tema padame dhèu, rèngu oto,
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque eles serão chamados filhos de Deus.
10 Dhèu dhu pasae jꞌajꞌèra, lula ra madhutu Ama Lamatua, rèngu oto,
10 Bem-aventurados os que são perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 Ladhe dhèu leo pajꞌèra miu, lula miu madhutu Jaꞌa, miu oto kahèi. Ladhe dhèu padhai kakedꞌu miu, aa lole paꞌele iie kolongara miu, miu oto kahèi.
11 Bem-aventurados sois vós, quando vos injuriarem e perseguiram e, mentindo, disserem todo mal contra vós por minha causa.
12 Masi ka sèmi èèna, te ngaa miu hudꞌi pakasee iisi aa pakarejꞌe dꞌara, lula Ama Lamatua dhu sadia nare le pala dhu ae hia miu ètu sorga. Te ngaa sanèdꞌe! Mesa boe miu di dhu dui jꞌajꞌèra sèmi èèna, te lodꞌo uru sèra dhèu dhu pajꞌèra le kahèi dhèu rèti lii padhai Ama Lamatua.”
12 Alegrai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; porque assim perseguiram aos profetas que foram antes de vós.
13 “Ladhe èdhi dꞌèi sèna ka ngangaꞌa jꞌajꞌi beꞌa, na, èdhi tao ku masi. Sèmi èèna kahèi dènge dhèu dhu mamuri ètu rai-haha ne, rèngu parluu miu. Te ngaa ladhe masi sèro heka, gaguna na, ngaa? Dhoka core eele di ètu jꞌara, ho dhèu jꞌèli ne.
13 Vós sois o sal da terra; mas se o sal se tornar insípido, com que se há de restaurar-lhe o sabor? para nada mais presta, senão para ser lançado fora, e ser pisado pelos homens.
14 Miu hudꞌi mamuri ku sèmi labhu kahèi, sèna ka dhèu ae bisa ladhe rèdhi miu dènge beꞌa. Miu hudꞌi heo loꞌa-loꞌa ku, nuka sèmi kota ètu kolo ledhe, dhu dhèu aaꞌi-aaꞌi ladhe rèdhi ne.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada sobre um monte;
15 Ladhe dhèu paheo labhu iiki, ra saguru boe ne dènge èru rai, te ngaa ra padhèdi labhu ne ètu era dedha, ho pasaraa aaꞌi dꞌara èmu.
15 nem os que acendem uma candeia a colocam debaixo do alqueire, mas no velador, e assim ilumina a todos que estão na casa.
16 Miu hudꞌi mamuri ku sèmi èèna. Mamuri miu hudꞌi saraa ku, sèna ka dhèu leo ladhe rèdhi mamuri miu dhu beꞌa. Ropa dhèu ladhe rèdhi mamuri miu sèmi èèna, ra dedꞌe padedha-dedha kolongara Ama Lamatua, peka na, ‘Ira ii! Ama miu ètu sorga, kapai titu kèna, nga!’ ”
16 Assim resplandeça a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras, e glorifiquem a vosso Pai, que está nos céus.
17 “Mage miu pangee na, mamai Jaꞌa asa rai-haha ne, sèna ka tao eele atora Ama Lamatua dhu pangèdꞌu mi Musa. Aa baku pangee na, Jaꞌa pusi-pahae boe dènge ngaa dhu uru èèna, dhèu rèti lii padhai Ama Lamatua peka tèke le. Te mamai Jaꞌa ne, sèna ka pamèci jꞌara aaꞌi-aaꞌi, nuka sèmi mia dhu ra peka tèke.
17 Não penseis que vim destruir a lei ou os profetas; não vim destruir, mas cumprir.
18 Nèti èèna ka, nanene paie-iie! Liru dènge rai-haha bisa mèka laho aaꞌi, ladhe aaꞌi-aaꞌi jꞌajꞌi mèka madhutu atora Ama Lamatua. Masi ka ca katèdꞌa èèna ka, bisa boe ele nèti atora se.
18 Porque em verdade vos digo que, até que o céu e a terra passem, de modo nenhum passará da lei um só i ou um só til, até que tudo seja cumprido.
19 Nèti dhèu unu Ama Lamatua aaꞌi-aaꞌi, ladhe abhu dhu sisu atora Ama Lamatua, lula na pangee, na, ‘Atora ne, ana iiki-iiki di, de gaguna na aadꞌo!’ Hèia na ajꞌa sèmi èèna kahèi mi dhèu leo, pe Ama Lamatua ètu sorga, tao ne jꞌajꞌi mi ca dhèu ana iiki. Te ngaa bagi mi dhèu dhu tao madhutu aaꞌi atora Ama Lamatua, hèia na ajꞌa-nori dhèu leo sèmi èèna, bèli-camèdꞌa Ama Lamatua pakabꞌua ne.
19 Qualquer, pois, que violar um destes mandamentos, por menor que seja, e assim ensinar aos homens, será chamado o menor no reino dos céus; aquele, porém, que os cumprir e ensinar será chamado grande no reino dos céus.
20 Parcaya la Jaꞌa! Miu hudꞌi mamuri mola, risi nèti mese agama dènge dhèu partei agama Parisi sèra. Ladhe aadꞌo, na, miu bisa boe jꞌajꞌi dhèu unu Ama Lamatua.”
20 Pois eu vos digo que, se a vossa justiça não exceder a dos escribas e fariseus, de modo nenhum entrareis no reino dos céus.
21 “Miu dhu meꞌa le atora Musa dhu hia mi bèi-baki èdhi, peka na, ‘Baku pamadhe dhèu, te dhèu cee dhu pamadhe dhèu nèngu lèke huku.’
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e, Quem matar será réu de juízo.
22 Te ngaa Jaꞌa peka dènge miu sèmi neꞌe: baku panasa, te dhèu cee dhu nasa dènge aꞌari na, èèna na nèngu lèke huku. Dhèu dhu jèke aꞌari na, ka peka na, ‘Èu bodꞌo kabao!’ pe nèngu laꞌe dhaa asa dhèu heka-dhèu heka agama. Aa dhèu cee dhu jèke aꞌari na, ‘Goa, ee!’ nèngu lèke huku ètu ai naraka.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que se encolerizar contra seu irmão, será réu de juízo; e quem disser a seu irmão: Raca, será réu diante do sinédrio; e quem lhe disser: Tolo, será réu do fogo do inferno.
23 De ladhe èu dhu mèti mèdha persembahan hia Ama Lamatua, te ngaa èu sanèdꞌe, na, abhu aꞌari dhu nasa era dènge èu,
23 Portanto, se estiveres apresentando a tua oferta no altar, e aí te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 tèke eele uuru ku mèdha persembahan sèra. Hèia lamu padame ku dènge aꞌari mu, èle, na heka mai hia persembahan se asa Ama Lamatua kèna.
24 deixa ali diante do altar a tua oferta, e vai conciliar-te primeiro com teu irmão, e depois vem apresentar a tua oferta.
25 Ladhe ca dhèu neo tao lii langu dènge èu, beꞌa risi lamu lai-lai ho padame dènge ne. Ladhe aadꞌo, dhèu ne nèti èu asa hakim. Hèia hakim saraka èu sa polisi, ka ra pamaso èu asa dꞌara bèdho.
25 Concilia-te depressa com o teu adversário, enquanto estás no caminho com ele; para que não aconteça que o adversário te entregue ao guarda, e sejas lançado na prisão.
26 Jaꞌa pasanèdꞌe tareꞌa-reꞌa mi èu ne! Èèna na èu pea taruu ètu dꞌara bèdho, toke bꞌae aaꞌi mèu-mèu kèlu-gꞌètu èu sèra.”
26 Em verdade te digo que de maneira nenhuma sairás dali enquanto não pagares o último ceitil.
27 “Miu dhu meꞌa le atora Musa, dhu peka na, ‘Baku bersina.’
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Te ngaa Jaꞌa neo peka na, sèmi neꞌe: dhèu dhu ladhe nèdhi dhèu bhèni èci, hèia dꞌara na neo jꞌunu paꞌèci dènge ne, na, dhèu mone ne bersina le dènge bhèni ne ètu dꞌara na.
28 Eu, porém, vos digo que todo aquele que olhar para uma mulher para a cobiçar, já em seu coração cometeu adultério com ela.
29 Ladhe èu tao sala pake musi madha gꞌana èu, na, edꞌo eele ne. Te beꞌa risi èu maso sorga dènge musi madha cabèka di, aa baku ra pèci mu asa dꞌara ai naraka dènge musi madha dua-dua.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Aa ladhe èu tao sala dènge kacui-aai gꞌana èu, poro eele kacui-aai ne. Te beꞌa risi èu maso sorga dènge kacui-aai cabèka di, aa baku ra pèci mu asa dꞌara ai naraka dènge kacui-aai dhu kateme iisi.”
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que vá todo o teu corpo para o inferno.
31 “Miu dhu meꞌa le atora Musa, na, ‘Dhèu dhu paꞌia dènge dhèu èmu-kamali na, nèngu hudꞌi hia ku sasuri paꞌia mi bhèni èèna.’
31 Também foi dito: Quem repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Te ngaa Jaꞌa peka sèmi neꞌe: ladhe abhu dhèu dhu ia eele dhèu èmu na, te ngaa bhèni ne tao nèdhi boe jꞌara makae, hèia bhèni ne leo hari èmu, na, dhèu èmu uuru èèna ka dhu tao nèngu jꞌajꞌi bersina. Aa ladhe abhu dhèu mone dhu leo nare bhèni dhu dhèu èmu na ia eele, na, rèngu dua ra bersina kahèi.”
32 Eu, porém, vos digo que todo aquele que repudia sua mulher, a não ser por causa de infidelidade, a faz adúltera; e quem casar com a repudiada, comete adultério.
33 “Miu dhu meꞌa le atora Musa dhu na hia mi bèi-baki èdhi, peka na, ‘Ladhe èu pajaji pake lii soo-subha, dhu ale kolongara Ama Lamatua, na, èu dhu paꞌèki le dènge soo-subha èèna.’
33 Outrossim, ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás para com o Senhor os teus juramentos.
34 Te ngaa Jaꞌa peka sèmi neꞌe: ladhe èu neo pajaji, na, mage mu jꞌoka subha. Baku subha dènge ngara sorga, lula sorga èèna era pea Ama Lamatua.
34 Eu, porém, vos digo que de maneira nenhuma jureis; nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 Mage subha pake ngara rai-haha, lula rai-haha ne, era bane haga Ama Lamatua. Aa mage subha pake ngara Yerusalem, lula Yerusalem èèna, kota nèti Dhèu Aae Kapai.
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei;
36 Baku subha pake ngara kabꞌa kètu miu. Te miu dènge boe koasa ho paredha rèu kètu miu, sèna ka ca loa sa jꞌajꞌi mèdhi do jꞌajꞌi pudhi.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um só cabelo branco ou preto.
37 De ladhe miu neo pajaji, dhu peka oo, na, peka la ‘oo’ di. Te ngaa ladhe aadꞌo, na, peka la, ‘aadꞌo’ di. Ladhe miu peka risi nèti èèna, sèra sa jꞌajꞌajꞌi nèti nidhu.”
37 Seja, porém, o vosso falar: Sim, sim; não, não; pois o que passa daí, vem do Maligno.
38 “Miu dhu meꞌa le atora Musa, dhu peka na, ‘Ladhe dhèu cee dhu paꞌele iie musi madha miu, na, paꞌele iie kahèi musi madha na. Aa ladhe abhu dhèu dhu pakabhui eele ngutu èu, na, pakabhui eele ngutu na kahèi.’
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, e dente por dente.
39 Te ngaa Jaꞌa peka dènge miu sèmi neꞌe: baku bꞌala bhabhelu dènge bhabhelu. Ladhe dhèu tèbꞌe ripi èu cabèka, na hudꞌi laa, na tèbꞌe hari ripi dhu leo.
39 Eu, porém, vos digo que não resistais ao homem mau; mas a qualquer que te bater na face direita, oferece-lhe também a outra;
40 Ladhe dhèu neo tenge lii langu dènge èu, ho neo nare kodho èu, na, hia ne kodho pana èu kahèi.
40 e ao que quiser pleitear contigo, e tirar-te a túnica, larga-lhe também a capa;
41 Ladhe sordadꞌu ca dhèu laka-seti èu ho pasae mèdha na kako dꞌai ca kilometer, na, èu pasae mèti kajꞌèu na toke dua kilometer.
41 e, se qualquer te obrigar a caminhar mil passos, vai com ele dois mil.
42 Ladhe dhèu neo manèngi nare mèdha èu èci, na, hia la. Aa ladhe dhèu neo pija mèdha èu, na, hia la.”
42 Dá a quem te pedir, e não voltes as costas ao que quiser que lhe emprestes.
43 “Miu tadèngi le, dhu peka na, ‘Sue la aꞌari èu, aa nasa la dènge dhèu dhu nasa dènge èu.’
43 Ouvistes que foi dito: Amarás ao teu próximo, e odiarás ao teu inimigo.
44 Te ngaa Jaꞌa peka sèmi neꞌe: èu hudꞌi sue ku dhèu dhu nasa dènge èu, aa manèngi ho Lamatua hia mèngi-nale mi dhèu dhu pajꞌèra èu.
44 Eu, porém, vos digo: Amai aos vossos inimigos, e orai pelos que vos perseguem;
45 Ladhe èu tao sèmi èèna, èu padꞌelo, na, èu ana Ama ètu sorga. Lula Nèngu ka tao madha lodꞌo hia dhèu dhu beꞌa, dènge dhèu dhu bhelu. Na papuru èjꞌi hia dhèu dhu tao madhutu paredha Na, aa mi dhèu dhu labꞌa paredha Na kahèi.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai que está nos céus; porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons, e faz chover sobre justos e injustos.
46 De ladhe èu sue dhoka dhèu dhu sue èu, èu ngee na Ama Lamatua hudꞌi bꞌala hia èu mèngi-nale, do? Aadꞌo! Te dhèu bhelu kahèi neꞌa sue angalai na, dhu sue nèngu.
46 Pois, se amardes aos que vos amam, que recompensa tereis? não fazem os publicanos também o mesmo?
47 De ladhe èu meꞌa dhoka hia lii mahoꞌo mi angalai èu, na, kolo-karisi na ngaa? Te dhèu dhu parcaya boe Ama Lamatua, reꞌa adꞌu-ue jꞌara sèmi èèna kahèi.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis demais? não fazem os gentios também o mesmo?
48 De sanèdꞌe, ee! Ama mu ètu sorga sue dhèu aaꞌi-aaꞌi. De èu hudꞌi tao madhutu ku sèmi èèna kahèi!”
48 Sede vós, pois, perfeitos, como é perfeito o vosso Pai celestial.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?