Atos 2
MXV vs NAA
1 Saa kuu ra nditiandiaa va kii ña koo viko Pentecostés, ra itaꞌan kuiti takundiꞌi va na kandixa Jesús ndéé na iin veꞌe.
1 Ao cumprir-se o dia de Pentecostes, estavam todos reunidos no mesmo lugar.
2 Ra tuꞌva iin niniꞌi va xaꞌa ^kuu chi ndiví, ra iin ta ^kuu te ndiee ni vaxi tachi, iin saa xaꞌa kuu, ra saa ndu̱xínu̱ ña ini veꞌe nuu ndéé na, ra iin niniꞌi xaꞌa kuu veꞌe kan.
2 De repente, veio do céu um som, como de um vento impetuoso, e encheu toda a casa onde estavam sentados.
3 Ra iin ta kuꞌva íin yaa ñùꞌù, saa iyoo ña ndixinu sata ta iin ta iin na.
3 E apareceram, distribuídas entre eles, línguas, como de fogo, as quais pousaram sobre cada um deles.
4 Ra saa ndakiꞌin takundiꞌi na Tachi Yii Ndioxi, ra xaꞌa na ^kaꞌan na inka nuu tuꞌun, ra ta iyoo mii tuꞌun ña taxi Tachi Yii Ndioxi ndaꞌa na kaꞌan na, ke ndikaꞌan va na.
4 Todos ficaram cheios do Espírito Santo e começaram a falar em outras línguas, segundo o Espírito lhes concedia que falassem.
5 Ra kii kan, ra kuaꞌa ni na judío na ^kandixa ndinuni Ndioxi, na ndéé iinii saa kuvi ña yuuvi ndi̱xa̱a̱ ña ndasakaꞌnu na Ndioxi ñuu Jerusalén, viko Pentecostés xa ta kuꞌva yunaꞌa va na.
5 Estavam morando em Jerusalém judeus, homens piedosos, vindos de todas as nações debaixo do céu.
6 Ra te xini soꞌo yuvi kan ña iin níníꞌi kuu ra saa xaꞌa ndakaya kuaꞌa ka vi na ña xini soꞌo na ni ke kúú veꞌe kan, ra nii kundäa ini na ni ke sa vi na, saa chi ^xini soꞌo na ña kaꞌan yuvi na ndee veꞌe kan taꞌan tuꞌun ña kaꞌan ta iin iin na ndixaa kan.
6 Assim, quando se fez ouvir aquela voz, afluiu a multidão, que foi tomada de perplexidade, porque cada um os ouvia falar na sua própria língua.
7 Ra iin kua̱ꞌa̱n ini na ndita na, ra ndakanda ka vi ini na, ra kaꞌan na xiꞌin taꞌan na, kachi na saa:
7 Estavam atônitos e se admiravam, dizendo: — Vejam! Não são galileus todos esses que aí estão falando?
8 ¿Ra ni chuun ke vaꞌa ^kaꞌan na tuꞌun ña kaꞌan yo, tuꞌun ka̱ku yo? ¿Ra ndixaa ke xa̱ na ña sakuaꞌa na ña?
8 Então como os ouvimos falar, cada um em nossa própria língua materna?
9 Ra iinii kuvi va ke kee yoo, na xaa yoꞌo vichin; saa chi yoo yoꞌo ra Partia va kee yo, ra sava tu na ke̱e Media va, ra sava tu na ke̱e Elam va, xiꞌin na kee Mesopotamia, xiꞌin na ke̱e Judea, xiꞌin na ke̱e Capadocia, xiꞌin na ke̱e Ponto, xiꞌin na ke̱e Asia,
9 Somos partos, medos, elamitas e os naturais da Mesopotâmia, Judeia, Capadócia, Ponto e Ásia,
10 ra saa tu na ke̱e Frigia, na ke̱e Panfilia, na kee Egipto, ra saa tu na ke̱e África, ña ndikaa chikan ka nuu ndikaa ñuu Cirene; ra saa tu na ke̱e ñuu Roma na xaa ndakundee yoꞌo, ra nduu na judío xiꞌin yo vichin, ra saa tu mii yo na kuu judío va;
10 da Frígia, da Panfília, do Egito e das regiões da Líbia, nas imediações de Cirene, e romanos que aqui residem,
11 Ra sava tu na kee ñuu Creta xiꞌin ñuu Arabia. Ra ^xini soꞌo takundiꞌi yo ña ^kaꞌan yuvi na ñúꞌu veꞌe yoꞌo taꞌan tuꞌun ña kaꞌan ta iin iin yo. Ra kaꞌan na xaꞌa ña vaꞌa, ña nduvi ña xa Ndioxi ―^kachi na xiꞌin taꞌan na.
11 tanto judeus como prosélitos, cretenses e árabes. Como os ouvimos falar sobre as grandezas de Deus em nossas próprias línguas?
12 Ra ndakanda ka vi ini na ra nii nïꞌi na ni ke kachi na, ra saa ^kaꞌan na xiꞌin taꞌan na ^kachi na saa:
12 Todos, atônitos e perplexos, perguntavam uns aos outros: — O que será que isso quer dizer?
13 Ra sava tu na ^xasiki va, ra ^kaꞌan na ^kachi na saa:
13 Outros, porém, zombando, diziam: — Estão bêbados!
14 Ra saa ndakundichi ra Pedro xiꞌin ndia uxi iin ndia itaꞌan xiꞌin ra, ra ndikaꞌan ra xiꞌin takundiꞌi yuvi na ndakaya ndita kan, kachi ra saa:
14 Então Pedro se levantou, junto com os onze, e, erguendo a voz, dirigiu-se à multidão nestes termos: — Homens da Judeia e todos vocês que moram em Jerusalém, tomem conhecimento disto e prestem atenção no que vou dizer.
15 Saa chi nduꞌu, na ndee yoꞌo vichin, ra süvi na xíꞌí kuvi ndi, ta kuꞌva kachi sava ndo, chi vichin ra sakan kaa ìi̱n ixtiaan va kuvi ña.
15 Estes homens não estão bêbados, como vocês estão pensando, porque são apenas nove horas da manhã.
16 Ra na kundaa ini ndo xaꞌa ña kúú yoꞌo vichin, chi yoꞌo ke ^xinu nuu tuꞌun ña ndikaꞌan Ndioxi xiꞌin ra Joel, ra ndikaꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioxi xinaꞌa, te kachi ra suꞌva:
16 Mas o que está acontecendo é o que foi dito por meio do profeta Joel:
17 Yuꞌu, ra kuvi Ndioxi ndo kuvi ra kaꞌan xiꞌin ndo;
17 “E acontecerá nos últimos dias, diz Deus, que derramarei o meu Espírito sobre toda a humanidade. Os filhos e as filhas de vocês profetizarão, os seus jovens terão visões, e os seus velhos sonharão.
18 Saa chi kii kan kuvi ña saxinu yu Tachi Yii yu sata na xa chiñu nuu yu, na siꞌi xiꞌin ndia tiaa,
18 Até sobre os meus servos e sobre as minhas servas derramarei o meu Espírito naqueles dias, e profetizarão.
19 Ra sa yu ña iyo ni kuu nuu ndivi ni̱nù kuni na;
19 Mostrarei prodígios em cima no céu e sinais embaixo na terra: sangue, fogo e nuvens de fumaça.
20 Ra ñuꞌù, ña ^túu̱n nduꞌu ndivi,
20 O sol se transformará em trevas, e a lua, em sangue, antes que venha o grande e glorioso Dia do Senhor.
21 Ra takundiꞌi na ^kaꞌan xiꞌin yu ña chindiee taꞌan yu xiꞌin na,
21 E acontecerá que todo aquele que invocar o nome do Senhor será salvo.”
22 ’Ra xaꞌa ña kan ke na tiaa soꞌo ndoꞌo na ñuu Israel ña ka̱ꞌa̱n yu xiꞌin ndo vichin xaꞌa Jesús ra ke̱e ñuu Nazaret: Ra xa kundaa va ini ndo chi Jesús, ra ndiee Ndioxi va ke ndixiyo xiꞌin ra; ña kan ke vaꞌa xa̱ ra kuaꞌa ni ña vaꞌa xiꞌin ña ndichi, xiꞌin ña xituꞌun.
22 — Israelitas, escutem o que vou dizer: Jesus, o Nazareno, homem aprovado por Deus diante de vocês com milagres, prodígios e sinais, os quais o próprio Deus realizou entre vocês por meio dele, como vocês mesmos sabem,
23 Ndi su ndoꞌo, ra na tiin va kuvi ndo ra, ra ndataxi ndo ra ndaꞌa na yuvi kuachi, ra katakaa na ra ndaꞌa cruz ndixiꞌi ra. Ra na kundaa ini ndo chi ña ndoꞌo ra saa, ra süvi ña ndikuu sana kuvi ña, chi xa̱ ndiayu mii Ndioxi va ke ndoꞌo ra saa.
23 a este, conforme o plano determinado e a presciência de Deus, vocês mataram, crucificando-o por meio de homens maus.
24 Ndi su ndatiaku va ra xa Ndioxi, saa chi mii va Ndioxi kuvi ra sakaku ra ndaꞌa ña ndii, chi köo ndiayu ndaꞌa ña ndii ña kaꞌndia ña chiñu nuu ra.
24 Porém Deus o ressuscitou, livrando-o da agonia da morte, porque não era possível que fosse retido por ela.
25 Ra süvi tuꞌun chiꞌña kuvi ña yoꞌo, chi ña ndixa ke ^ndatiaku va Jesús, ra xa xinaꞌa vi ke ndikaꞌan ra rey David xaꞌa Jesús, ña ndikaꞌan ra xiꞌin Tata ra Ndioxi kachi ra suꞌva:
25 Porque Davi fala a respeito dele, dizendo: “Eu sempre via o Senhor diante de mim, porque ele está à minha direita, para que eu não seja abalado.
26 Ra xaꞌa ña kan ke iyoo sii ni va ini yu, ra ^ndasakaꞌnu yu Tata yu xiꞌin yuꞌu yu,
26 Por isso, o meu coração se alegra e a minha língua exulta; além disto, também a minha própria carne repousará em esperança,
27 chi xa ^kundaa va ini yu ña täxí kun kindoo yu kundikaa yu nuu ñúꞌu na ndii;
27 porque não deixarás a minha alma na morte, nem permitirás que o teu Santo veja corrupção.
28 Ra yoꞌo kuvi ra ndiñaꞌa nuu yu, Tata Ndioxi,
28 Fizeste-me conhecer os caminhos da vida, e me encherás de alegria na tua presença.”
29 Ra saa ndakani ka ra Pedro nuu na xaꞌa tuꞌun yoꞌo kachi ra saa:
29 — Irmãos, permitam-me falar-lhes claramente a respeito do patriarca Davi: ele morreu e foi sepultado, e o seu túmulo permanece entre nós até hoje.
30 Chi ra rey David, ra ra ndikaꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioxi va ke xikuu ra, ña kan ke vaꞌa kundaa ini ra ña kindoo Ndioxi xiꞌin ra xaꞌa seꞌe xikua ra, saa chi seꞌe xikua ra kan kuvi ra kuu Cristo, ña kaꞌndia ra chiñu, ra ndakunduꞌu ra tiayu kaꞌnu, tu xinduꞌu mii ra rey David.
30 Sendo, pois, profeta e sabendo que Deus lhe havia jurado que um dos seus descendentes se assentaria no seu trono,
31 Ra ra rey David kan, ra xa ta iyoo ña xi̱ni nuu va ra iyoo ña, ña ndatiaku ra ndikaxin Ndioxi. Ña kan ke ndikaꞌan ra ña kundikäa ra tixi ñuꞌú, ra nii iki kuñu ra tiäꞌyu, kachi ra.
31 prevendo isto, referiu-se à ressurreição de Cristo, que nem foi deixado na morte, nem o seu corpo experimentou corrupção.
32 Ra ra ndikaꞌan ra xaꞌa kan kuvi mii Jesús, ra ndatiaku xa Ndioxi vichin va. Ra nduꞌu kuvi ndia ndixa xini ña ndatiaku ra.
32 Deus ressuscitou este Jesus, e disto todos nós somos testemunhas.
33 Ra nadaa ra ndivi ndakunduꞌu ra xitia kuaꞌa Ndioxi ña ^xaꞌndia ra chiñu vichin; ra ndakiꞌin ra Tachi Yii ndaꞌa Tata ra, ra tiꞌvi ra ña xaa ña sata ndi vichin, ra ta kuꞌva kindoo ra ke xa va ra. Ña kan ke vaꞌa xini ndo, ra xini tu soꞌo va ndo takundiꞌi ña kuu yoꞌo vichin, ra mii va Jesús kuvi ra ^xa ña.
33 Exaltado, pois, à direita de Deus, tendo recebido do Pai a promessa do Espírito Santo, derramou isto que vocês estão vendo e ouvindo.
34 Ra na kundaa ini ndo, chi süvi ra rey David kuvi ra ndindaa ndivi, chi Jesús va kuvi ra nandaa ndivi ña ndakunduꞌu ra xiꞌin Ndioxi vichin. Ra ndikaꞌan va tu ra rey David ña káchí ra saa:
34 Porque Davi não subiu aos céus, mas ele mesmo afirma: “Disse o Senhor ao meu Senhor: ‘Sente-se à minha direita,
35 ra vaꞌa sandiꞌi yu xaꞌa takundiꞌi na iyoo kuachi xiꞌin kun, kachi ra ndikaꞌan ra xinaꞌa.
35 até que eu ponha os seus inimigos por estrado dos seus pés.’”
36 ’Ra xaꞌa ña kan ke xiniñuꞌu ni na kundaa ini takundiꞌi ndoꞌo, na taꞌan yo Israel, chi mii Jesús, ra katakaa ndo ndaꞌa cruz kan kuvi ra taxi Ndioxi ña kuu ra Tata yo, ra kuu tu ra ra sakaku yoo va ―kachi ra Pedro xiꞌin na.
36 — Portanto, toda a casa de Israel esteja absolutamente certa de que a este Jesus, que vocês crucificaram, Deus o fez Senhor e Cristo.
37 Ra te xini soꞌo na ña kachi ra Pedro saa xiꞌin na, saa ra iin ndiakua ndakava ini na, ra saa ndikaꞌan na xiꞌin ra Pedro ra ndikaꞌan tu na xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin va ra, káchí na saa:
37 Quando ouviram isso, ficaram muito comovidos e perguntaram a Pedro e aos demais apóstolos: — Que faremos, irmãos?
38 Saa ndikaꞌan ra Pedro xiꞌin na kachi ra saa:
38 Pedro respondeu: — Arrependam-se, e cada um de vocês seja batizado em nome de Jesus Cristo para remissão dos seus pecados, e vocês receberão o dom do Espírito Santo.
39 Chi mii va Ndioxi kuvi ra kindoo ña tiꞌví ra Tachi Yii ra kixi ña sata ndo xiꞌin sata seꞌe ndo, ra saa tu sata takundiꞌi yuvi na iyoo xika ka nuu va ra; ra saa tu na kuni mii Ndioxi kana ra kixi nuu va ra, chi taxi tu ra Tachi Yii ra koo xiꞌin na kan va ―kachi ra Pedro xiꞌin na.
39 Porque a promessa é para vocês e para os seus filhos, e para todos os que ainda estão longe, isto é, para todos aqueles que o Senhor, nosso Deus, chamar.
40 Ra ndataxi ni ka va ra Pedro nuu na, saa chi iin ndaa ra nindeè ra ña ndikaꞌan ra xiꞌin na, ña kachi ka ra saa:
40 Com muitas outras palavras deu testemunho e exortava-os, dizendo: — Salvem-se desta geração perversa.
41 Ra kii kan ra kuꞌva uni mil kuvi yuvi na ndixinu ini tuꞌun ña ndikaꞌan ra Pedro, saa ra chichi va na, ra ndakutaꞌan na xiꞌin na ndíku̱n ichi Jesús.
41 Então os que aceitaram a palavra de Pedro foram batizados, havendo um acréscimo naquele dia de quase três mil pessoas.
42 Ra ndinuni ka vi ini na ña sakuaꞌa na nuu ndia xitaꞌan xiꞌin Jesús, ra vii ka vi ndixiyo na xiꞌin taꞌan na, ra iin ^ndakutaꞌan kuiti va na ña taꞌvi na ixta xixi na xiꞌin taꞌan na, ra iin tuꞌun kuvi tu na ña kaꞌan na xiꞌin Ndioxi va.
42 E perseveravam na doutrina dos apóstolos e na comunhão, no partir do pão e nas orações.
43 Ra kuaꞌa ka vi ña ndichi xiꞌin ña xituꞌun xá ndia xitaꞌan xiꞌin Jesús xini yuvi kan, ra ^ndakanda ka vi ini na xaꞌa ña xa ndia.
43 Em cada alma havia temor; e muitos prodígios e sinais eram feitos por meio dos apóstolos.
44 Ra takundiꞌi na ndakundikun Jesús ra vii ka vi itaꞌan na; ra ^ndataꞌvi na takundiꞌi ñaꞌa ña iyoo nuu na xiꞌin taꞌan na.
44 Todos os que criam estavam juntos e tinham tudo em comum.
45 Ra ixiko na ñaꞌa ña kuu mii na ra ndataꞌvi na xuꞌun xiꞌin taꞌan na, ta kuꞌva iyoo mii ña kumani nuu va na.
45 Vendiam as suas propriedades e bens, distribuindo o produto entre todos, à medida que alguém tinha necessidade.
46 Ra iin takundiꞌi kii va ^ndakutaꞌan na veꞌe ñuꞌu kaꞌnu, ra iin ndisaa kii tu ndakutaꞌan na ña taꞌvi na ixta xixi na xiꞌin taꞌan va na, ra kusii ka vi ini na ña xixi na xiꞌin taꞌan na, ra ndinuni ka vi ini na xá na ña.
46 Diariamente perseveravam unânimes no templo, partiam pão de casa em casa e tomavam as suas refeições com alegria e singeleza de coração,
47 Ra ^ndasakaꞌnu ka vi na Ndioxi; ra iin takundiꞌi va na ñuu xíni máni̱ ñaꞌa; ra iin ndisaa kii va ndúkuáꞌa̱ na veꞌe ñuꞌu, chi na xiniñuꞌu ^kaku sa Ndioxi, ra ^kaku va na.
47 louvando a Deus e contando com a simpatia de todo o povo. Enquanto isso, o Senhor lhes acrescentava, dia a dia, os que iam sendo salvos.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?