Atos 17
MXV vs NAA
1 Ra saa ndiyaꞌa ndia chi ñuu Anfípolis, ra saa ndiyaꞌa tu ndia Apolonia va, ikan kee ndia ra iin saa ndixaa ndia ndia ñuu Tesalónica nuu iyoo iin veꞌe ñuꞌu na judío.
1 Tendo passado por Anfípolis e Apolônia, Paulo e Silas chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga dos judeus.
2 Ra saa ndixaꞌan ra Pablo veꞌe ñuꞌu na uni kii ña yunaꞌa na ndakindiee na, saa chi ndia ndia ka nuu kuaꞌan ra, ra xa saa yunaꞌa ra ^xa va ra, ra ndakani ra tuꞌun Ndioxi nuu na.
2 Paulo, segundo o seu costume, foi procurá-los e, por três sábados, discutiu com eles a respeito das Escrituras,
3 Ra mii tutu nuu vaxi tuꞌun Ndioxi ke xiniñuꞌu ra ña ndakani ra nuu na xaꞌa Cristo, ña xiniñuꞌu ndoꞌo ni ra, ra kaꞌni na ra, ra na yaꞌa uni kii ra ndatiaku ra, kachi ra. Ra saa ndikaꞌan ka ra xiꞌin na, kachi ra saa:
3 expondo e demonstrando ter sido necessário que o Cristo padecesse e ressuscitasse dos mortos. Paulo dizia: — Este Jesus, que eu anuncio a vocês, é o Cristo.
4 Ra kuaꞌa ni na griego na xa kandixa ndiayu Ndioxi kandixa Jesús, xiꞌin kuaꞌa ni na siꞌi na yoso tuꞌun ni, xiꞌin sava na judío, ra ndakutaꞌan na xiꞌin ra Pablo xiꞌin ra Silas.
4 Alguns deles foram persuadidos e se juntaram a Paulo e Silas. O mesmo aconteceu com numerosa multidão de gregos piedosos e muitas mulheres importantes.
5 Ra xaꞌa ña kandixa na kan, saa ra väꞌa ndikuni sava na judío, na ndikandïxa Jesús kuni na na, ra saa ndakaya na tiaa ndia xika sana, ndia väꞌa, ra chikaa yuꞌu na ndia ña ndakutaꞌan ndia xiꞌin na, ra sasaa na na ñuu, ra ndixaꞌan na ndikiꞌvi na veꞌe ra Jasón ndanduku na ra Pablo, xiꞌin ra Silas ña ndataxi na ndia ndaꞌa na ñuu kan kuni na.
5 Os judeus, porém, movidos de inveja, trazendo consigo alguns homens maus dentre a malandragem, reuniram uma multidão e provocaram um tumulto na cidade. E, atacando de surpresa a casa de Jasom, procuravam trazer Paulo e Silas para o meio do povo.
6 Ndi su ndindanïꞌi vi na ra Pablo xiꞌin ra Silas, ra ndia ra Jasón va tiin kañuꞌu na kuaꞌan na, xiꞌin sava ka na ndikun Jesús, ra ndixaa na xiꞌin na nuu na chiñu ñuu kan, ra ndaꞌyu na, kachi na saa:
6 Porém, não os encontrando, arrastaram Jasom e alguns irmãos diante das autoridades, gritando: — Estes que promovem tumulto em todo o mundo chegaram também aqui,
7 Ra ra Jasón kuvi ra iyoo kuachi, chi veꞌe ra yoꞌo ke xindee ndia. Ra takundiꞌi na yoꞌo, ra kuachi va ke kiꞌvi na xiꞌin ra chiñu César, saa chi kaꞌan na ña yoo inka rey, ra nani Jesús ―kachi na.
7 e Jasom os hospedou na casa dele. Todos estes agem contra os decretos de César, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 Ra ta xini soꞌo na ñuu xiꞌin na chiñu tuꞌun kan, saa ra tiaa ni ndisaa na.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas ao ouvir estas palavras.
9 Ra saa kindoo na chiñu kan xiꞌin ra Jasón xiꞌin na itaꞌan xiꞌin ra, ña na taxi na xuꞌun ndaꞌa na, ra saña na, ra tu na ndakiꞌin tuku na ra Pablo xiꞌin ra Silas saa ra ndakïꞌin ka na xuꞌun kan.
9 Porém, depois de terem recebido deles a fiança estipulada, as autoridades soltaram Jasom e os outros.
10 Ra saa ndakutaꞌan na ndikun Jesús, ra ndikun ñuu saa tiꞌvi na ra Pablo xiꞌin ra Silas kuaꞌan ndia chi ñuu Berea va. Ra ta ndixaa ndia ñuu kan, ra saa ndixaꞌan ndia veꞌe ñuꞌu na judío na ndee kan.
10 E logo, durante a noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Bereia. Ali chegados, dirigiram-se à sinagoga dos judeus.
11 Ra na judío na ndee Berea kan, ra toꞌo ni ka va na kan nuu na judío na ndee ñuu Tesalónica, saa chi xiin va na kandixa na Jesús xiꞌin ndinuni nima na, ra iin takundiꞌi kii nanduku na ña sañaꞌa ra Pablo na nuu tutu nuu vaxi tuꞌun Ndioxi, a ndixa saa kachi ña.
11 Ora, estes de Bereia eram mais nobres do que os de Tessalônica, pois receberam a palavra com toda a avidez, examinando as Escrituras todos os dias para ver se as coisas eram, de fato, assim.
12 Ra kuaꞌa ni na judío kan kandixa Jesús, xiꞌin kuaꞌa ni na griego, ta kuu na siꞌi na kuika ni, xiꞌin tiaa ndia kuika ni.
12 Com isso, muitos deles creram, mulheres gregas de alta posição social e muitos homens.
13 Ndi su ta kundaa ini na judío na ndee Tesalónica ña xika ra Pablo sañaꞌa tu ra tuꞌun Ndioxi ñuu Berea va, saa ra ndisaa ni na, ra ndakiꞌin na ndixaa na Berea ra chikaa yuꞌu tu na, na ñuu kan va ra xavaꞌa na kuachi xiꞌin ra Pablo.
13 Mas, logo que os judeus de Tessalônica souberam que a palavra de Deus era anunciada por Paulo também em Bereia, foram lá agitar e perturbar o povo.
14 Saa ra ndikun tava va na ndikun Jesús ra Pablo kuaꞌan ra chi yuꞌu mini, ra ra Silas xiꞌin ra Timoteo nindoo ñuu Berea va.
14 Então os irmãos fizeram com que Paulo fosse imediatamente para os lados do mar. Porém Silas e Timóteo continuaram em Bereia.
15 Ra ndia kuaꞌan xiꞌin ra Pablo ra ndia ñuu kaꞌnu Atenas va ndixaꞌan ndia ndiaka ndia ra. Ra ta nandiko ndia ndaxaa ndia ñuu Berea, ra saa ndikaꞌan ndia xiꞌin ra Silas xiꞌin ra Timoteo, ña numi ni na kuꞌun ndia ndakutaꞌan ndia xiꞌin ra Pablo ñuu Atenas.
15 Os responsáveis por Paulo levaram-no até Atenas e regressaram trazendo ordem a Silas e Timóteo para que fossem encontrá-lo o mais depressa possível.
16 Ra nani saa kuu ra Pablo ndiatu ra ña xaa ra Silas xiꞌin ra Timoteo, ra xini ra ña iyoo ni naꞌna iinii kuvi nuu yaꞌa kuaꞌan ra ñuu kan, saa ra väꞌa ndikuni vi ra.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, o seu espírito se revoltava em face da idolatria dominante na cidade.
17 Ra saa ndixaꞌan ra veꞌe ñuꞌu ndatuꞌun ra xiꞌin na judío, xiꞌin na inka na xa kandixa Ndioxi, ra iin takundiꞌi kii ndatuꞌun tu ra xiꞌin na ndakutaꞌan ra xiꞌin nuu yaꞌvi va.
17 Por isso, falava na sinagoga com os judeus e os gentios piedosos; também na praça, todos os dias, com os que se encontravam ali.
18 Ra ta xini soꞌo sava tiaa ndia ndichi ndia sakuaꞌa nuu na nani epicúreo, xiꞌin ndia sakuaꞌa nuu na nani estoico, tuꞌun Ndioxi, ra saa ndikaꞌan sava ndia, kachi ndia saa xaꞌa ra Pablo:
18 E alguns dos filósofos epicureus e estoicos discutiam com ele, havendo quem perguntasse: — Que quer dizer esse tagarela? Outros diziam: — Parece pregador de deuses estranhos. Diziam isso porque Paulo pregava Jesus e a ressurreição.
19 Ra saa ndakundiaka na ra Pablo kuaꞌan ra xiꞌin na iin nuu nani Areópago, saa chi ikan kuu nuu yunaꞌa na xikuaꞌa kan ndakutaꞌan va na, ra saa ndindakatuꞌun na ra, kachi na saa:
19 Então, tomando-o consigo, levaram-no ao Areópago, dizendo: — Podemos saber que nova doutrina é essa que você ensina?
20 Saa chi xïni ndi ni ñaꞌa ke kaꞌan kun xaꞌa, ra ña kan ke kuni ndi kundaa ini ndi ni ke kuni kachi ña ―kachi na xiꞌin ra.
20 Pois você nos traz aos ouvidos coisas estranhas e queremos saber o que vem a ser isso.
21 Saa chi takundiꞌi mii na ñuu Atenas xiꞌin na kee inka ñuu ra ndee na suvi ñuu kan, ra niña ña xaa ke kuni na kuni soꞌo na, ra niña ña xaa tu kuni na ndatuꞌun va na.
21 Acontece que todos os de Atenas e os estrangeiros residentes não se ocupavam com outra coisa senão dizer ou ouvir as últimas novidades.
22 Ra saa ndakundichi ra Pablo maꞌñu na, ra ndikaꞌan ra xiꞌin na, kachi ra saa:
22 Então Paulo, levantando-se no meio do Areópago, disse: — Senhores atenienses! Percebo que em tudo vocês são bastante religiosos,
23 Saa chi ta ndiyaꞌa yu xitoꞌni yu nuu ndasakaꞌnu ndo ndioxi ndo, ra xini tu yu iin nuu ndikaꞌyu tuꞌun kachi ña saa: “NDIOXI RA XÏNI YO”, kachi ña. Ra na kundaa ini ndo, chi xaꞌa Ndioxi ra xïni ndo kan ra ndasakaꞌnu ndo ra ke kaꞌan yu xiꞌin ndo vichin.
23 porque, andando pela cidade e observando os objetos de culto que vocês têm, encontrei também um altar no qual aparece a seguinte inscrição: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse que vocês adoram sem conhecer é precisamente aquele que eu lhes anuncio.
24 ’Ra ra kan kuvi Ndioxi ra xavaꞌa ña yuuvi yoꞌo, xiꞌin takundiꞌi ñaꞌa ña iyoo nuu ña. Ra kandüꞌu ra ini iin veꞌe ñuꞌu ña xavaꞌa na yuuvi, saa chi ra kan kuvi ra xaꞌndia chiñu ndivi, ra saa tu nuu ñuꞌu va.
24 — O Deus que fez o mundo e tudo o que nele existe, sendo ele Senhor do céu e da terra, não habita em santuários feitos por mãos humanas;
25 Ra nii xiniñüꞌu tu ra ña chindiee taꞌan na xiꞌin va ra, saa chi mii ra kuvi ra taxi ña tiaku yo, xiꞌin tachi, xiꞌin takundiꞌi ka ñaꞌa ña xamani nuu yo.
25 nem é servido por mãos humanas, como se precisasse de alguma coisa, pois ele mesmo é quem a todos dá vida, respiração e tudo mais.
26 ’Ra iin va tiaa kuvi ra xavaꞌa ra, ra ra indaa kan ku ra xiniñuꞌu ra ña ndasa kuaꞌa ra takundiꞌi nuu yuvi va, ña vaꞌa na kundee na takundiꞌi nuu ñuꞌu, ra chindee ra na nuu kuni mii va ra, ra taxi tu ra kutiaku na kuiya ña kuni mii va ra.
26 De um só homem fez todas as nações para habitarem sobre a face da terra, havendo fixado os tempos previamente estabelecidos e os limites da sua habitação;
27 Ra ña xa ra takundiꞌi ña yoꞌo, ra ña kuni ra ña na nanduku va na ra ke, ra vaꞌa ni kuee kuee va na kaka kuaa ndaꞌa na, ra ndaniꞌi va na ra, saa chi kuëe iin kani ra, chi íin yachin va ra xiꞌin ta iin iin yo.
27 para buscarem Deus se, porventura, tateando, o possam achar, ainda que não esteja longe de cada um de nós;
28 Ra mii ra kuvi ra taxi ña tiaku yo, ra taxi ra kanda yo xika yo, ña vaꞌa kuu yo yuvi ndee yo. Ra xa xini ndo chi ña ndikaꞌan ndia taꞌan ndo ndia tiaa tuꞌun nduvi ta yachi ra “Ndiseꞌe Ndioxi kuu tu yoo va”, kachi ndia.
28 pois nele vivemos, nos movemos e existimos, como alguns dos poetas de vocês disseram: “Porque dele também somos geração.”
29 Ra tu ndiseꞌe Ndioxi kuvi ndo, saa ra küvi vi kani ini ndo xaꞌa Ndioxi ña kuu ra oro, a plata a ndia ka tu yuu ña ndaku ini mii na yuuvi xavaꞌa va na.
29 Portanto, visto que somos geração de Deus, não devemos pensar que a divindade é semelhante ao ouro, à prata ou à pedra, trabalhados pela arte e imaginação do homem.
30 Xinaꞌa ra xa ndiee ni va ini Ndioxi xaꞌa kuachi na xii xikua yo. Ndi su vichin ra ña kuni Ndioxi ke na nandiko ini takundiꞌi va yuvi na ndee iinii saa ña yuuvi ra kandixa na ra, ra kaku na.
30 Deus não levou em conta os tempos da ignorância, mas agora ele ordena a todas as pessoas, em todos os lugares, que se arrependam.
31 Saa chi xa chituni va Ndioxi iin kii ña sayukun ra kuachi xiꞌin takundiꞌi yuvi, ra ndaku ni va sayukun ra ña, ra tiaa ra ndikaxin ra kuvi ra kuniñuꞌu ra ña sayukun ra ña. Ra xiꞌin ña xa sandatiaku Ndioxi tiaa kan ke xa ndañaꞌa va ra ra nuu takundiꞌi yuvi, ña kuu ra Jesús ―kachi ra Pablo xiꞌin na.
31 Porque Deus estabeleceu um dia em que julgará o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu certeza disso a todos, ressuscitando-o dentre os mortos.
32 Ra ta xini soꞌo na ña ndikaꞌan ra Pablo xaꞌa ña ndatiaku na ndii, ra saa xaꞌa sava na xasiki na ra, ra saa ndikaꞌan tu sava na, kachi na saa:
32 Quando ouviram falar de ressurreição de mortos, uns zombaram, e outros disseram: — A respeito disso ouviremos você em outra ocasião.
33 Ra saa ndakoo ra Pablo na, ra ndakiꞌin ra kuaꞌan va ra.
33 A essa altura, Paulo se retirou do meio deles.
34 Ndi su sava na, ra kandixa va na ra, ra ndakutaꞌan na xiꞌin ra. Ra iin ra yutaꞌan xiꞌin na kandixa kan nani Dionisio, ra ra kuchee xiꞌin na nuu nani Areópago kan kuvi ra, ra kandixa tu ñaꞌa ña nani Dámaris va, xiꞌin kuaꞌa ni ka na.
34 Houve, porém, alguns homens que se juntaram a ele e creram; entre eles estava Dionísio, o areopagita, uma mulher chamada Dâmaris e, com eles, mais algumas pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?