Mateus 5
MUR vs ARIB
1 Mazi akɔ acin Yesu kɔlɛ ci meel avunak nɔɔnɔ nɔkɔ, ɔtɔɔt bɛ, ma akɔ aavi loota bɛ ɔɔwa. Ma avu aliya nuyawa oginɛ nɔɔnɔ kau.
1 Jesus, pois, vendo as multidões, subiu ao monte; e, tendo se assentado, aproximaram-se os seus discípulos,
2 Ma akana niini demziin ci adɛmzi nɔɔgɔ azi nɛ,
2 e ele se pôs a ensiná-los, dizendo:
3 “Amayuwi ɔl o arɔɔŋ gɔl o Joowo, eeci baliin o Joowo izi cineeŋ.
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 Amayuwi ɔl o abad mony zinzeetinɛ kaale ugeec agɔɔn, eeci tiŋeere azoozek Jooi nɔɔgɔ.
4 Bem-aventurados os que choram, porque eles serão consolados.
5 Amayuwi ɔl o acɛlbɛzan eleeti, eeci tiŋeere ajowa niigi kaal o aterkedek Jooi nɔɔgɔ.
5 Bem-aventurados os mansos, porque eles herdarão a terra.
6 Amayuwi ɔl o arɔɔŋ kuzuuti zɔɔz o Joowo doon kujuk kaal dook loota, eeci ŋaan atirit Jooi nɔɔgɔ kutuguzɔ kaal ci abon.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça porque eles serão fartos.
7 Amayuwi ɔl o awucnek gɔnɔgja ogɛn, ma alaŋ acaca kaal o gɛr agoonek ɔl nɔɔgɔ, eeci buk tiŋeere awucnek niigi Jook.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque eles alcançarão misericórdia.
8 Amayuwi ɔl o iimi zinzeeti ŋaaten Jook, eeci tiŋeere acin niigi Jook.
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque eles verão a Deus.
9 Amayuwi ɔl o aliŋliŋ ganɔn ɔla, eeci tiŋeere anyek Jooi nɔɔgɔ kizi dɔl cigin een didi.
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque eles serão chamados filhos de Deus.
10 Amayuwi ɔl o agide giye o agɔɔni kaal o aricanek Jooi nɔɔgɔ kutuguzɔ, eeci baliin o Joowo izi cineeŋ.
10 Bem-aventurados os que são perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 Amayuwenu niiga, eeci gɔɔn amezu dominɛt ki gidɛn o akanuŋ ɔl igeet vɔlɔŋa giye o anuyaŋ niiga aneet.
11 Bem-aventurados sois vós, quando vos injuriarem e perseguiram e, mentindo, disserem todo mal contra vós por minha causa.
12 Amayuwenu niiga ɔrɔɔt ɛlɛ, eeci azoonekuŋ Jooi vɔyit ci appe ɔrɔɔt tammu tadena. Agaac zin buk baale nyakaŋanɛta o Joowo amɛz gidɛn kiyo niiga noko.
12 Alegrai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; porque assim perseguiram aos profetas que foram antes de vós.
13 Eelnu niiga kiyo mɛlɛ o ɔla dook loota ŋina. Bar zin gɔɔn mã idicai mɛlɛ mokcarɔnti, akɔm bodo gɔl oma ci ka kanycekɛ komokcar been nɛɛn. Izi gɛrzɛ nɔkɔ zɛɛ ma ajukonek tuu kizi gi ci labak, ma arɔc ɔl zɔɔnɛ.
13 Vós sois o sal da terra; mas se o sal se tornar insípido, com que se há de restaurar-lhe o sabor? para nada mais presta, senão para ser lançado fora, e ser pisado pelos homens.
14 Eelnu niiga kiyo vooritin o modɛni dook loota ŋina. Gɔɔn kuturi ci ɛɛnycai bɛ ɔɔwa, alaŋ aroodi ŋaati acini ɔl been nɛɛn.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada sobre um monte;
15 Akɔm eet ci atokol lamba muura, ma abuŋ ija. Bar atokol, ma anyek kataraan ceez kɛŋ dook.
15 nem os que acendem uma candeia a colocam debaixo do alqueire, mas no velador, e assim ilumina a todos que estão na casa.
16 Abon zin buk niiga ataranu ɔl dook loota ŋina kaale ugooc abon agoonu ka kanycek niigi baatinai o aavi tammu tadena zany bonate unooŋ.
16 Assim resplandeça a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras, e glorifiquem a vosso Pai, que está nos céus.
17 Má abaabanu aziyu nɛ, Kakun ka kiiya kuulal waragɛ o Joowo. Akɔm! Alaŋ kakun ka kiiya kutugu nɔkɔ, bar kakun ka kɛlɛɛmnyai keŋti ci zoozok o ayeedi waragewe o Joowo keelit tɔp.
17 Não penseis que vim destruir a lei ou os profetas; não vim destruir, mas cumprir.
18 Didilɛ kaduwakuŋ igeet, akɔ zɛɛ ma aṯornɛkɛ tammu taden ki tɔdɔ, akɔm lotinowe nicoko ŋintimiliny tɛr aaryai been nɛɛn zɛɛ ma iina kaal o aduwa Jooi waragewe onin dook.
18 Porque em verdade vos digo que, até que o céu e a terra passem, de modo nenhum passará da lei um só i ou um só til, até que tudo seja cumprido.
19 Ma ɛɛti ci acɛlbɛzan lotinɛt ci miliny lotinowe o Joowo, ma bar anyek kizi gi ci miliny labak, ma adɛmɛz gɔnɔgi oogi kutuguzɔ kiyo niini o, acɛlbɛzɛni buk katin niini baliinte o Joowo kizi gi ci labak. Maje ɛɛti ci azooni lotinok nicoko, ma adɛmɛz gɔnɔgi oogi kuzuuti kiyo buk niini o, adiŋdiŋani buk katin niini baliinte o Joowo nɔkɔ.
19 Qualquer, pois, que violar um destes mandamentos, por menor que seja, e assim ensinar aos homens, será chamado o menor no reino dos céus; aquele, porém, que os cumprir e ensinar será chamado grande no reino dos céus.
20 Kaduwakuŋ zin naana igeet, mã alaŋ abonanu ɔrɔɔt zinzeetine ugooc ujukit bonat ci ɔl o Parici kibeen alaat o ademzek ɔl lotinok, alaŋ avoyu baliinte o Joowo been nɛɛn.
20 Pois eu vos digo que, se a vossa justiça não exceder a dos escribas e fariseus, de modo nenhum entrareis no reino dos céus.
21 Aziiŋnu baale gɔɔn azi kɛɛrita ogaac nɛ, Má amuny eet ci deer. Mã alam eet ci amony eet ci deer, abon anyaayak rooni.
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e, Quem matar será réu de juízo.
22 Bar zin naana kanekuŋ nɛ, Mã alam eet ci olla abornek gɔn nɔŋ, apawonek nɔɔnɔ gerzitin. Mã anek ɛɛti gɔn nɛ, Olla niina arogi gaga, akɔm gi ci ka doma, abon apawonek buk nɔɔnɔ gerzitin. Maje ɛɛti ci anek gɔn nɛ, Een niina aliyai ci ḏɔmḏɔm, ajukonek niini goo o Loryento.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que se encolerizar contra seu irmão, será réu de juízo; e quem disser a seu irmão: Raca, será réu diante do sinédrio; e quem lhe disser: Tolo, será réu do fogo do inferno.
23 — ausente —
23 Portanto, se estiveres apresentando a tua oferta no altar, e aí te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 — ausente —
24 deixa ali diante do altar a tua oferta, e vai conciliar-te primeiro com teu irmão, e depois vem apresentar a tua oferta.
25 Mã anyak eet ci arɔɔŋ kooyin ineet rooni, abon aminyu niina ki nɔɔnɔ idica gi nico taman gɔla ŋina ɛlɛ ŋaati ŋaan urumti rooni. Mã alaŋ agoon nɔkɔ, akoyin koca niini ineet alaane o roonnyo, ma ŋinaante anyek alaani nici takirnya kɔɔt kacaptin ineet.
25 Concilia-te depressa com o teu adversário, enquanto estás no caminho com ele; para que não aconteça que o adversário te entregue ao guarda, e sejas lançado na prisão.
26 Didilɛ kaduwakin ineet, mã ŋaan ruk karama, alaŋ koca oogjai been nɛɛn.
26 Em verdade te digo que de maneira nenhuma sairás dali enquanto não pagares o último ceitil.
27 Aziiŋnu baale gɔɔn azi kɛɛrita ugooc nɛ, Má adoma zoocmaz.
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Bar zin inoko kaduwakuŋ naana ineet kanekuŋ nɛ, Mã anyak eet ci olla acin ŋaa culu alina, ma arɔɔŋ ziniza kɛlɛɛmtɔ ki nɔɔnɔ, utuguzɔ bar niini zoocmaz ki nɔɔnɔ odota ŋume o Joowo.
28 Eu, porém, vos digo que todo aquele que olhar para uma mulher para a cobiçar, já em seu coração cometeu adultério com ela.
29 Zin mã abacakin kɛbɛrɛci cune azo o gi ci gɛr, kata bitaala kodowiwin kɛbɛrɛci. Abon bar ŋaati adowinin kɛbɛrɛci kujuk ŋaati anyayɛ kɛbɛrɛ dook, ma ajukonek ɛlɛ dook goo o Loryento eecitɔ.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Mã anyin aziiti cune azo o baca baciinok, tɛɛdak bitaalin jukek tuu. Abon bar ŋaati adowinin aziiti kujuk ŋaati anyayɛ azɛɛn dook, ma ajukonek ɛlɛ dook goo o Loryento.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que vá todo o teu corpo para o inferno.
31 Aziiŋnyu baale gɔɔn azi kɛɛrita ugooc nɛ, Mã atɔɔk ɛɛti ŋaa cin, abon ayɛɛdak niini nɔɔnɔ waragɛ ci aryanto.
31 Também foi dito: Quem repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Bar zin inoko naana kanekuŋ nɛ, Mã atɔɔk ɛɛti ŋaa cin gaga nɔkɔ ŋaati alaŋ agami zoocmaza, ma akɔ ariyi ŋaa nico bodo ɛɛti oman, anyek niini ŋaa nico kodoma zoocmaz. Buk ɛɛti ci ariyi nɔɔnɔ o odoma zoocmaz.
32 Eu, porém, vos digo que todo aquele que repudia sua mulher, a não ser por causa de infidelidade, a faz adúltera; e quem casar com a repudiada, comete adultério.
33 Aziiŋnu baale gɔɔn zɔɔz ci azi nɛ, Má itoonu zaar o Joowo gaga. Bar mã itoontu Jook, abon didi agoonu gi nico.
33 Outrossim, ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás para com o Senhor os teus juramentos.
34 Bar zin inoko naana kanekuŋ nɛ, Má itoonu Jook been nɛɛn. Buk má itoonu tammu taden, eeci tammu tadena ŋino abaai Jooi alya nɛɛn.
34 Eu, porém, vos digo que de maneira nenhuma jureis; nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 Buk má itoonu tɔdɔ, eeci tɔdɔwa een ŋino ataadek Jooi zɔɔ nɛɛn. Buk má itoonu Jerusalɛm, eeci een kutur o alaan o adikir nɛɛn.
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei;
36 Má bar buk itoonu eleeti ugooc maany, eeci alaŋ niiga aganeku otoweec imitat codoi ṯɔr ootine cugooc o kizi vɔɔr, karabɔŋ kizi koli.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um só cabelo branco ou preto.
37 Olla gɔɔn iziti nɛ, Yɔŋ, karabɔŋ aziyu nɛ, Akɔm! Eeci zoozowa ogɛn ci arooŋnyu udukta neke avu Loryenta.
37 Seja, porém, o vosso falar: Sim, sim; não, não; pois o que passa daí, vem do Maligno.
38 Iziiktu buk baale azi ɔl nɛ, Mã akana ɛɛti gɔn keberec, akata buk nɔɔnɔ keberec. Mã aliba ɛɛti gɔn nyigitat, ilibta buk nɔɔnɔ nyigitat.
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, e dente por dente.
39 Bar zin naana inoko kanekuŋ nɛ, Mã agoonekin ɛɛti gi ci gɛr, má acaca been nɛɛn. Mã arookin ɛɛti voret ci azo o, towek bodo ci kaŋeto o.
39 Eu, porém, vos digo que não resistais ao homem mau; mas a qualquer que te bater na face direita, oferece-lhe também a outra;
40 Mã akoyin ɛɛti oman rooni arɔɔŋ kaamawin rum unun zinzeetinu, anyek buk nɔɔnɔ rum unun malkinto.
40 e ao que quiser pleitear contigo, e tirar-te a túnica, larga-lhe também a capa;
41 Mã arooŋnyin takirɛnti oman nyayek nɔɔnɔ ijo cigin dɔyiza ŋintimiliny, nyayek nɔɔnɔ ŋinti wun kal.
41 e, se qualquer te obrigar a caminhar mil passos, vai com ele dois mil.
42 Mã anyak eet ci alayin gi ci alayin, ma anyei niina gi nico, anyek nɔɔnɔ labak. Buk mã arɔɔŋ ɛɛti gi ci akɔ aliŋliŋi zɛɛ ŋaan abadakin tiŋeere, anyek nɔɔnɔ labak.
42 Dá a quem te pedir, e não voltes as costas ao que quiser que lhe emprestes.
43 Aziiŋnyu baale gɔɔn azi kɛɛrita ugooc nɛ, Ereezit laŋotugooc doon! Otoborit ɔl o amarninuŋ igeet!
43 Ouvistes que foi dito: Amarás ao teu próximo, e odiarás ao teu inimigo.
44 Bar zin inoko naana kanekuŋ nɛ, Ereezit buk ɔl o amarninuŋ igeet. Ijintek buk Jook ɔl o agiduŋ.
44 Eu, porém, vos digo: Amai aos vossos inimigos, e orai pelos que vos perseguem;
45 Mã agoonu nɔkɔ, izitu koca niiga didi dɔl o baatunooŋ o aavi tammu tadena. Eeci anyek niini ii kuduna, ma ataran ɔl o abon kibeen ɔl o gɛr buk. Ma anyek buk niini tammu taden kitiilak maam ɔl o abon ki ɔl o gɛr dook.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai que está nos céus; porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons, e faz chover sobre justos e injustos.
46 Mã areezu ɔl o areezuŋ igeet doon, alaŋ koca atitinyuŋ Jooi igeet, eeci ɔl o gɛrzɛ agɔɔn gɔɔn buk niigi nɔkɔ.
46 Pois, se amardes aos que vos amam, que recompensa tereis? não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Mã azaayu laŋotugoocok doon, anyak gi ci utuguzu abon kujuk kaal o agɔɔn ɔl o alaŋ atuwe tɔ? Mayo nuun een ɔl o alaŋ atuwe gɔɔn buk agɔɔn niigi nɔkɔ.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis demais? não fazem os gentios também o mesmo?
48 Abon zin niiga areezu ɔl dook ɔrɔɔt kiyo buk baatunooŋ o aavi tammu tadena o.
48 Sede vós, pois, perfeitos, como é perfeito o vosso Pai celestial.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?