Mateus 13
MUR vs ARIB
1 Ma iitene nice ɛlɛ itiŋa Yesu ɔlɔ ook liil otoga, ma akɔ aavi loota ŋinaante.
1 No mesmo dia, tendo Jesus saído de casa, sentou-se à beira do mar;
2 Ma ŋinaante ivitak nɔɔnɔ ɔl ci meel gɛr zɛɛ makacin ook niini kavoola liil kɛŋa. Maje ɔl dook aavtiz liil otoga dɔwɔna.
2 e reuniram-se a ele grandes multidões, de modo que entrou num barco, e se sentou; e todo o povo estava em pé na praia.
3 Ma oobek niini nɔɔgɔ kaal ci meel gɛr yabziinta. Anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Anyak baale eet ci akɔ ḏowɛn mana.
3 E falou-lhes muitas coisas por parábolas, dizendo: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Mazi akɔ aḏowɛ, iitazak ḏowo ogɛn gɔl kɛŋ, ma avu avɛra kibaali, ma adak dook lai.
4 e quando semeava, uma parte da semente caiu à beira do caminho, e vieram as aves e comeram.
5 Maje ḏowo ogɛn iinak vitɛn ceen biyɛn, ma aduŋna ḏowo nici kataman.
5 E outra parte caiu em lugares pedregosos, onde não havia muita terra: e logo nasceu, porque não tinha terra profunda;
6 Mazi aranɛ kɔr, araabjai bodo kataman, eeci akɔm tɔdɔ ci abon ka kuruktɛkɛ agɛrɔ looc juruŋ.
6 mas, saindo o sol, queimou-se e, por não ter raiz, secou-se.
7 Maje ḏowo ogɛn iinak bila kɔrgɛn, ma aduŋna bila zɛɛ makacin eedit nɔɔgɔ calaŋ abiir.
7 E outra caiu entre espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Bar ḏowo ogɛn iinak tɔdɔ ci abon, ma abiir juruŋ, ma anyaa gɔɔn vokonti codoi kɛbɛrɛ ci miliny. Ma anyaa ogɛn kɛbɛrɛ ci meel kidicilim. Maje ogɛn anyaa kɛbɛrɛ ci meelik ɔrɔɔt.”
8 Mas outra caiu em boa terra, e dava fruto, um a cem, outro a sessenta e outro a trinta por um.
9 Mazi aṯornɛkɛ Yesu yabziinte nico, enek nɔɔgɔ nɛ, “Mã anyaku iin ci aziiknenu, iziiktɔ juruŋ.”
9 Quem tem ouvidos, ouça.
10 Ivitak ni Yesu nuyawa oginɛ, ma avu anek nɛ, “Ma dim gɔɔn niina aduwai ɔl kaal yabziinta o naa?”
10 E chegando-se a ele os discípulos, perguntaram-lhe: Por que lhes falas por parábolas?
11 Abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Inoko anyozozeyuŋ igeet gɛnyizi ci ka agayi zoozok o baliin o Joowo aroodi. Maje nɔɔgɔ ŋaan kanyozozek gɛnyizi nici.
11 Respondeu-lhes Jesus: Porque a vós é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas a eles não lhes é dado;
12 Ma ɛɛti ci agɛny laadun azaaconek bodo nɔɔnɔ bar kɛgɛny ɔrɔɔt. Maje bar ɛɛti ci akɔm nɔɔnɔ gɛnyiz laadun, mayo nuun anyak da niini ci miliny tɛr, aamnyai bar ŋaatin nici kaavu nɔkɔ.
12 pois ao que tem, dar-se-lhe-á, e terá em abundância; mas ao que não tem, até aquilo que tem lhe será tirado.
13 Zin kaduwai nɔɔgɔ zoozok yabziinta o, eeci niigi mã agɛlɛm kaal, alaŋ acin juruŋ. Mã azii, alaŋ aga keŋti cigeec juruŋ.
13 Por isso lhes falo por parábolas; porque eles, vendo, não vêem; e ouvindo, não ouvem nem entendem.
14 Ɛlɛɛmnyai zin zɔɔz baal aduwa nyakaŋani o kazi Izaya. Azi baale niini nɛ, “Aziizar gɔɔn niigi kaal been tɛr, bar alaŋ aga keŋti cigeec. Agɛlɛm gɔɔn niigi kaal been tɛr, bar alaŋ acin juruŋ.
14 E neles se cumpre a profecia de Isaías, que diz: Ouvindo, ouvireis, e de maneira alguma entendereis; e, vendo, vereis, e de maneira alguma percebereis.
15 Eeci ɔl ci ɔɔ nico noko akɔm nɔɔgɔ baabani. Ma adiit iin ugeec, eeci alaŋ arɔɔŋ kiziiktɔ, ma amot kɛbɛrɛ, eeci alaŋ arɔɔŋ kicintɔ. Matɛ calaŋ agɔɔn niigi nɔkɔ, acinɛ waan kɛbɛrɛn labak, ma aziiknɛ iini ugeec. Matɛ waan buk kabadayan niigi aneet, akoli koca nɔɔgɔ ooti kagaac kaal juruŋ, ma waan kuruguz naana nɔɔgɔ.”
15 Porque o coração deste povo se endureceu, e com os ouvidos ouviram tardiamente, e fecharam os olhos, para que não vejam com os olhos, nem ouçam com os ouvidos, nem entendam com o coração, nem se convertam, e eu os cure.
16 Bar zin niiga amayuwenu ɔrɔɔt, eeci kɛbɛrɛ cugooc o acinɛ juruŋ, ma buk iina cugooc o aziiŋnɛ.
16 Mas bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem, e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Didilɛ kaduwakuŋ igeet, baale nyakaŋanɛta ci meel kibeen ɔl ci meel ole o Joowo arɔɔŋ kicinit kaal ci acinu niiga noko ɔrɔɔt ɛlɛ, ma bar ŋaan niigi kicinit nɔkɔ been nɛɛn. Ma buk arɔɔŋ niigi kiziiyit kaal ci aziiŋnu niiga noko, bar ŋaan kiziiyit.
17 Pois, em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes, e não o viram; e ouvir o que ouvis, e não o ouviram.
18 Iziirartɔ zin juruŋ ka agaac kɛŋ ci yabziin ci eet ci aḏowɛ o.
18 Ouvi, pois, vós a parábola do semeador.
19 Ma ɔl o azii kaviyak o akati baliin o Joowo, ma bar alaŋ aga kɛŋ cin, atobɔ niigi ki gɔl kɛŋ o iinak ḏowo. Ma aku Loryen, ma avɛra zɔɔz o aḏowɛ zinzeetine ugeec.
19 A todo o que ouve a palavra do reino e não a entende, vem o Maligno e arrebata o que lhe foi semeado no coração; este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Ma vitɛna ceen biyɛn iinak ḏowo o atobɔ niigi ki ɔl o gɔɔn olla azii zɔɔz o Joowo talniinta, ma agama kataman talniinta.
20 E o que foi semeado nos lugares pedregosos, este é o que ouve a palavra, e logo a recebe com alegria;
21 Bar alaŋ akɔ zɔɔz nici zinzeetinɛ juruŋ, ma atuwe ŋintimiliny tɛr, mazi akunak nɔɔgɔ piryakzɛt giye o tuwɛn uneeŋ, amiiri bodo niigi ki vurut.
21 mas não tem raiz em si mesmo, antes é de pouca duração; e sobrevindo a angústia e a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Ma tɔdɔwa ci ɛɛl bila kɔrgɛna, ma iinak ḏowo o, atobɔ niigi ki ɔl o gɔɔn azii zɔɔz o Joowo, maje bar baabani ci kaal o loocu ki baabani ci arokzetu ɛɛt zɔɔz o Joowo kamaduk ŋaatineeŋ.
22 E o que foi semeado entre os espinhos, este é o que ouve a palavra; mas os cuidados deste mundo e a sedução das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Mazin tɔdɔwa ci abon, ma iinak ḏowo o, atobɔ niigi ki ɔl o gɔɔn azii zɔɔz o Joowo juruŋ, ma azooni zinzeetine ugeec didi. Ma amɛna niigi gole o Joowo juruŋ, ma atobɔ niigi baayize uneeŋ ki labi ci abiirna kɛbɛrɛ ci miliny, maje ogɛn abiirna kɛbɛrɛ ci meel kidicilim, maje ogɛn abiirna kɛbɛrɛ ci meelik ɔrɔɔt.”
23 Mas o que foi semeado em boa terra, este é o que ouve a palavra, e a entende; e dá fruto, e um produz cem, outro sessenta, e outro trinta.
24 Ma bodo aduwak Yesu ɔl yabziin oma anek nɛ, “Ma baliin o Joowo atobɔ ki mana ci aḏok ɛɛti.
24 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante ao homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Ma iitene oman baalin kɛŋa ŋaati ataŋguzi ɔl dook iiya ɛɛti ceen miroi, ma aku aḏok imac kacantɔ ki labi mana eecitɔ zɛɛ ɔɔtɔ ni niini.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou joio no meio do trigo, e retirou-se.
26 Mazi akɔ arɛc labina, eyeliztai imac nicigi buk.
26 Quando, porém, a erva cresceu e começou a espigar, então apareceu também o joio.
27 Ma avu gabara ci eet o mana nico, ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Manyi, iiten baale kizik aḏui ḏowo ci abon ɔrɔɔt. Mazin yo imac nici avu ŋaaḏaŋ?”
27 Chegaram, pois, os servos do proprietário, e disseram-lhe: Senhor, não semeaste no teu campo boa semente? Donde, pois, vem o joio?
28 Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔgɔ anek nɛ, “Anyak miroi ci iiya oḏok nɔɔgɔ.”
28 Respondeu-lhes: Algum inimigo é quem fez isso. E os servos lhe disseram: Queres, pois, que vamos arrancá-lo?
29 Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔgɔ anek nɛ, “Akɔm! Alaŋ karooŋ, eeci kabaaban karabɔŋ koca ateedanu labi buk.
29 Ele, porém, disse: Não; para que, ao colher o joio, não arranqueis com ele também o trigo.
30 Anycek rak labi kibeen imac buk kɔɔt niigi dook zɛɛ ma iitene ci teedinto e, ŋaan kaduwai ɔl o teedinto ka kɔɔt keteeda rak imac ɔɔwa, ma acap zɛɛ ka kujuktek goo. Maje labi ka keteeda zɛɛ ka karyekan piim onan.”
30 Deixai crescer ambos juntos até a ceifa; e, por ocasião da ceifa, direi aos ceifeiros: Ajuntai primeiro o joio, e atai-o em molhos para o queimar; o trigo, porém, recolhei-o no meu celeiro.
31 Ma bodo aduwak Yesu nɔɔgɔ yabziin oma anek nɛ, “Ma baliin o Joowo atobɔ ki keberec o motoŋtoco aduŋna mana o.
31 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda que um homem tomou, e semeou no seu campo;
32 Bar mazi akɔ aduŋna, iroktai zɛɛ makacin izi kɛɛt ci adikir ɔrɔɔt. Ma ɛɛnyɛt kibaali ceezi kɛɛt nico otonɛ.”
32 o qual é realmente a menor de todas as sementes; mas, depois de ter crescido, é a maior das hortaliças, e faz-se árvore, de sorte que vêm as aves do céu, e se aninham nos seus ramos.
33 Ma bodo aduwak Yesu nɔɔgɔ yabziin oma anek nɛ, “Ma baliin o Joowo atobɔ ki nyigit o telawu gɔɔn adɔŋca ŋaa jayitota, ma arurek tela zɛɛ makacin ɛtɛdɛwi tela we dook komokcar o.”
33 Outra parábola lhes disse: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e misturou com três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Aduwak Yesu ɔl kaal dook yabziinta zɛɛ ma akɔm gi codoi ṯɔr nɔkɔ calaŋ aduwak niini nɔɔgɔ yabziinta.
34 Todas estas coisas falou Jesus às multidões por parábolas, e sem parábolas nada lhes falava;
35 Agooni kaala nici o ka kɛlɛɛmɛ zɔɔz baal aduwa nyakaŋani. Baale azi niini nɛ, “Katin gɔɔn mã kazoozona kibeen nɔɔgɔ, kaduwai zoozok yabziinta. Kaduwai katin nɔɔgɔ kaal ci baale kinatamma laadun e ŋaan kagaac.”
35 para que se cumprisse o que foi dito pelo profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a fundação do mundo.
36 Otoŋek ni Yesu kɔlɛ looc ɔɔtɔ ook ceeza. Ma avunak nuyawa oginɛ nɔɔnɔ, ma avu anek nɛ, “Duwayet di kɛŋ ci yabziin ci labinu kibeen imac o.”
36 Então Jesus, deixando as multidões, entrou em casa. E chegaram-se a ele os seus discípulos, dizendo: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔgɔ anek nɛ, “Ma ɛɛti ci aḏok ḏowo ci abon o aneeta Ŋɛɛrti Eeto nɛɛn.
37 E ele, respondendo, disse: O que semeia a boa semente é o Filho do homem;
38 Maje mana looc nɛɛn. Ma labina ci abon o ɔl o avunak baliin o Joowo nɛɛn. Maje imac ɔl o avɔ niigi ki Loryen.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Ma miroiti ci aku aḏok imac o Loryen nɛɛn. Ma ɔl ci aliŋliŋ atɛɛt labi o toonnyak o Joowo.
39 o inimigo que o semeou é o Diabo; a ceifa é o fim do mundo, e os celeiros são os anjos.
40 Zin kiyo buk alotai imac, ma ajukonek goo o, abil buk tiŋeere iitene ci aṯornɛkɛ lɔɔci e nɔkɔ.
40 Pois assim como o joio é colhido e queimado no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Waanci kagamɛ baliin onan loota ŋina kitoon tiŋeere naana Ŋɛɛrti Eeto toonnyak ogan kɔɔt kuluta ɔl dook o gɔɔn ademzek gɔnɔgi oogi gɔl ci ka kabacai baciinok, kibeen ɔl o gɔɔn agɔɔn kaal o gɛr dook.
41 Mandará o Filho do homem os seus anjos, e eles ajuntarão do seu reino todos os que servem de tropeço, e os que praticam a iniqüidade,
42 Ma avu ajukek nɔɔgɔ goo, ma alu niigi ŋinaante zɛɛ ma adak nyigit.
42 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Maje dɔlya o Joowo anyak katin niigi vooritin ci vɔɔr pɛr kataraanet kiyo ii o baliinte o baatineeŋ tammu tadena. Zin mã anyaku iin, iziiktɔ juruŋ.
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos, ouça.
44 Ma baliin o Joowo abil kiyo warkina o arɔɔt da ɛɛti oman mana kɛŋa o. Mazi awɔ aku ɛɛti oman bodo mana nico, ma ajowa warki nicoko, ma alaŋ arɔɔŋ rak kadawa. Bar atalnɛ ɔrɔɔt, ma abuŋ, ma akɔ ataalinɛ kaal ogin anyak dook zɛɛ iiya ni ataala mana nico ɛlɛ dook kizi cin.
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem, ao descobri-lo, esconde; então, movido de gozo, vai, vende tudo quanto tem, e compra aquele campo.
45 Buk baliin o Joowo abil kiyo ɛɛti ween tajɛr arɔɔŋ kataala kalbɛ ceen ziira o.
45 Outrossim, o reino dos céus é semelhante a um negociante que buscava boas pérolas;
46 Mazi akɔ ajowa niini codoi ŋaatineeŋ ci adoŋnyi ɔrɔɔt ɛlɛ, amiironek kɔrɔk, ma akɔ ataalinɛ kaal ogin anyak dook zɛɛ iiya ni ataala ziira nicoko.
46 e encontrando uma pérola de grande valor, foi, vendeu tudo quanto tinha, e a comprou.
47 Bodo buk baliin o Joowo abil kiyo cabai o ajukonek liil, ma agama kuluk kɛbɛrɛ dook o.
47 Igualmente, o reino dos céus é semelhante a uma rede lançada ao mar, e que apanhou toda espécie de peixes.
48 Mazi akɔ abiz cabai nici, agurak ɔl dɔwɔn, ma aku aavtiz loota, ma atakal kuluk. Adoma kuluk ci abon adikir o arek tori, maje ci miliny gɛr o ajukek tuu.
48 E, quando cheia, puxaram-na para a praia; e, sentando-se, puseram os bons em cestos; os ruins, porém, lançaram fora.
49 Mazin buk katin iitene ci adican lɔɔci e abil nɔkɔ. Avɔ katin toonnyawa o Joowo, ma avɔ alota ɔl o gɛr dook, ma aŋɛra nɔɔgɔ doon ole o abon dook lai.
49 Assim será no fim do mundo: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 Ma avu ajukek nɔɔgɔ goo o Loryento. Ma alu niigi ŋinaante zɛɛ ma adak nyigit kirkic kirkic.”
50 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Ma ajin Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Inoko kaal ci kaduwakuŋ noko dook aziiŋnu juruŋ?”
51 Entendestes todas estas coisas? Disseram-lhe eles: Entendemos.
52 Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Ma ɔl o aga waragɛ o Joowo rɛɛn, ma ademzek gɔnɔgi oogi, ma inoko ivita iziti nuyak cigan, atobɔ niigi kibeen eet ci korgu anyak ceeze cin kaal o abon rɛɛn been buk o colai o.”
52 E disse-lhes: Por isso, todo escriba que se fez discípulo do reino dos céus é semelhante a um homem, proprietário, que tira do seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Mazi adica Yesu yabziinok nicoko, ɔtɔɔ ŋinaante imiirozek kutur onin.
53 E Jesus, tendo concluído estas parábolas, se retirou dali.
54 Ma akɔ adɛmɛz ɔl ceeze o lotento. Ma abiir ɔl o azii nɔɔnɔ ŋinaante ooti tɛt, ma anɔ niigi nɛ, “Ma dim logoti nici ajowa gɛnyiz kibeen dɔyiz ci agɔɔni kaal ci atɛɛt ɔl biye noko ŋaaḏaŋ?
54 E, chegando à sua terra, ensinava o povo na sinagoga, de modo que este se maravilhava e dizia: Donde lhe vem esta sabedoria, e estes poderes milagrosos?
55 Mayo niini alaŋ een ŋɛɛrti eet o gɔɔn abaac kɛɛn ŋina o nɛɛn? Alaŋ een yaatin nɛɛn Meri? Alaŋ een gɔtɔnɔgi nɛɛn awoyi Jemis ki Josev ki Saiman been Judaz?
55 Não é este o filho do carpinteiro? e não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos Tiago, José, Simão, e Judas?
56 Alaŋ een ŋɔɔnɔgi dook nɛɛn o abaak ŋina o? Ajowa zin niini kaal nicoko dook ŋaaḏaŋ?”
56 E não estão entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Zin enico otoborit niigi nɔɔnɔ.
57 E escandalizavam-se dele. Jesus, porém, lhes disse: Um profeta não fica sem honra senão na sua terra e na sua própria casa.
58 Ma akɔm waanice Yesu kaal ci meelik atɛɛt ɔl biye agɔɔn ŋinaante, eeci alaŋ anyak niigi tuwɛn.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?