Daniel 2
MPX vs ACF
1 Nebukanesa wana logugui ana baliman labuina gamwanaa inoke i kenonou. Kenonou o i panuwanuwatu-an ge nige i bosowaina ni kenu bubun.
1 E no segundo ano do reinado de Nabucodonosor, Nabucodonosor teve sonhos; e o seu espírito se perturbou, e passou-se-lhe o sono.
2 Inoke baaba i patuna wana totuwalali sisibal bolo hi atena hauna i mamasal sauga i nenem, aloliyau tokukula ge toolaolal, nihi nem ge ana kenonou nihi pasikal. Sauga hi nem hi talmilil matanaa,
2 Então o rei mandou chamar os magos, os astrólogos, os encantadores e os caldeus, para que declarassem ao rei os seus sonhos; e eles vieram e se apresentaram diante do rei.
3 yaka i baek elal i ba, “Kenonou etega ya kenonouan. He i panuwanuwatu-agau, inoke nuwau nuku pasikal.”
3 E o rei lhes disse: Tive um sonho; e para saber o sonho está perturbado o meu espírito.
4 Yaka tosiba kin anana hi lahe hi pana Alameik, hi ba, “Oo kin, yawalim ni mihot! Am kenonou u baunanim inoke naha pasikal.”
4 E os caldeus disseram ao rei em aramaico: Ó rei, vive eternamente! Dize o sonho a teus servos, e daremos a interpretação.
5 Yaka kin i baek tosiba elal i ba, “No nuwatu hot i ola hiwe. Ebo o kenonou nige nuku babaunanim ge nuku papasikal, nasi na ba nihi gotomwatomwa-agimiu ge wami limi nihi pasamwalekaleka hoti.
5 Respondeu o rei, e disse aos caldeus: O assunto me tem escapado; se não me fizerdes saber o sonho e a sua interpretação, sereis despedaçados, e as vossas casas serão feitas um monturo;
6 Yaa ebo o kenonou nuku baunanim ge nuku pasikal, nasi na pwamolamiu ge alamiu na teli heyan. He sauga ya o kenonou nuku baunanim ge nuku pasikal.”
6 Mas se vós me declarardes o sonho e a sua interpretação, recebereis de mim dádivas, recompensas e grande honra; portanto declarai-me o sonho e a sua interpretação.
7 Yaka anana hi lahe al hi ba, “Oo kin, am kenonou nu baunanim inoke naha pasikal.”
7 Responderam segunda vez, e disseram: Diga o rei o sonho a seus servos, e daremos a sua interpretação.
8 Inoke i baek elal i ba, “Iyaka ya atenamiu! Nuwamiu sauga nuku payapu, kaiwena no nuwatu iyaka ku atena, i ola hiwe.
8 Respondeu o rei, e disse: Percebo muito bem que vós quereis ganhar tempo; porque vedes que o assunto me tem escapado.
9 Ebo o kenonou nige nuku babaunanim, nasi gegewemiu na lahemiu, ami lahi ni olaolaek. Iyaka gegewemiu ku nuwatu haba tage nuku lokalokakawi eliyau, kaiwena ku nuwatu tage ebo sauga ni yapu yaka abwe no nuwatu na pil. He sauga ya o kenonou ku baunanim, inoke na atena age i bosowaimiu o kenonou nuku pasikal.”
9 De modo que, se não me fizerdes saber o sonho, uma só sentença será a vossa; pois vós preparastes palavras mentirosas e perversas para as proferirdes na minha presença, até que se mude o tempo; portanto dizei-me o sonho, para que eu entenda que me podeis dar a sua interpretação.
10 Yaka tosiba kin anana hi lahe hi ba, “Oo kin, nige etega i gagan panayawi pwatanaa ge bosowaina ni ginol ni ola wam nuwatu. Nige kin etegana sauga etegana i babaa tage wana tosiba o wana tokukula bugul ololana o nihi ginol, bwagana iya i gasisi o ebo alana i bwata.
10 Responderam os caldeus na presença do rei, e disseram: Não há ninguém sobre a terra que possa declarar a palavra ao rei; pois nenhum rei há, grande ou dominador, que requeira coisas semelhantes de algum mago, ou astrólogo, ou caldeu.
11 Bugul toto owa kin u ba naha ginol i pulowan hot. Nige gamagal etega i bosowaina ni pamasal elam, iyai te yabowaineyau, yaa anamusa nige hi miminaa gamagal elala.”
11 Porque o assunto que o rei requer é difícil; e ninguém há que o possa declarar diante do rei, senão os deuses, cuja morada não é com a carne.
12 Baaba ya kaiwena kin i huga nabi, inoke i ba tosiba gegewel Babiloni gamwanaa nihi lolil.
12 Por isso o rei muito se irou e enfureceu; e ordenou que matassem a todos os sábios de babilônia.
13 Yaka logugui i ginol i ola to ge i patuna tagilan, inoke Daniyela ge alonau hi loyaagil ge nihi lolil.
13 E saiu o decreto, segundo o qual deviam ser mortos os sábios; e buscaram a Daniel e aos seus companheiros, para que fossem mortos.
14 Aliyoka, iya kin wana tolohaveyan bolo wana limi ana tomatahikan wali tohouwa, i tagil i nana Babiloni ana tosiba ni tagapaaligal. Sauga i vin Daniyela elana, inoke Daniyela alona wana siba ge wana nuwasapu i baaba elana.
14 Então Daniel falou avisada e prudentemente a Arioque, capitão da guarda do rei, que tinha saído para matar os sábios de babilônia.
15 I nel i ba, “Hauna kaiwena kin logugui pupulowanina ya i ginol?” Inoke Aliyoka kin wana logugui puna i baunan elana.
15 Respondeu, e disse a Arioque, capitão do rei: Por que se apressa tanto o decreto da parte do rei? Então Arioque explicou o caso a Daniel.
16 Yaka Daniyela i na kin elana i awanun sauga enuna al ni talamwan ge abwe ana kenonou ni pasikal.
16 E Daniel entrou; e pediu ao rei que lhe desse tempo, para que lhe pudesse dar a interpretação.
17 Inoke Daniyela i sikal wana limiya bugul ya i wasaan wana heliyamwau Hananaya, Miseil ge Asalaiya elal.
17 Então Daniel foi para a sua casa, e fez saber o caso a Hananias, Misael e Azarias, seus companheiros;
18 Yaka i baek elal nihi awanun Yabowaine labulabumwa elana ni atilomwan-agil, inoke bugul misusumena ya ni pwamwananal eliyalil ge bahi avaliyau ge Babiloni ana tosiba nihi tatagapaaligal.
18 Para que pedissem misericórdia ao Deus do céu, sobre este mistério, a fim de que Daniel e seus companheiros não perecessem, juntamente com o restante dos sábios da Babilônia.
19 Yaka bulin o Yabowaine bugul misusumena o ana mwananal i pamasal Daniyela ana pankite elana. Inoke Yabowaine labulabumwa i tobalan,
19 Então foi revelado o mistério a Daniel numa visão de noite; então Daniel louvou o Deus do céu.
20 i ba:
20 Falou Daniel, dizendo: Seja bendito o nome de Deus de eternidade a eternidade, porque dele são a sabedoria e a força;
21 Iya baliman ge huwalu ali sauga i logugui-an,
21 E ele muda os tempos e as estações; ele remove os reis e estabelece os reis; ele dá sabedoria aos sábios e conhecimento aos entendidos.
22 Bugul misusumena ge limwalimwanina iya i pankitela,
22 Ele revela o profundo e o escondido; conhece o que está em trevas, e com ele mora a luz.
23 Owa tubuwau wali Yabowaine, ya ba mulolu ge ya tobalagiwa.
23 Ó Deus de meus pais, eu te dou graças e te louvo, porque me deste sabedoria e força; e agora me fizeste saber o que te pedimos, porque nos fizeste saber este assunto do rei.
24 Inoke Daniyela i na Aliyoka eliyana, toto kin i ba tage Babiloni ana tosiba ni tagapaaligal, ge i baek elana i ba, “Bahi Babiloni ana tosiba nu tatagapaaligal. U aheyau ta na kin elana ge ana kenonou na pasikal.”
24 Por isso Daniel foi ter com Arioque, ao qual o rei tinha constituído para matar os sábios de babilônia; entrou, e disse-lhe assim: Não mates os sábios de babilônia; introduze-me na presença do rei, e declararei ao rei a interpretação.
25 Yaka sauga o Aliyoka Daniyela i ahe ge alona hi na kin elana ge i ba, “Tau etega ya pwawa Yuda bolo yowayowanil gamwaliyaa, iya bosowaina am kenonou ni pasikal.”
25 Então Arioque depressa introduziu a Daniel na presença do rei, e disse-lhe assim: Achei um homem dentre os cativos de Judá, o qual fará saber ao rei a interpretação.
26 Yaka kin i nel Daniyela elana, alana al hi ba Beltesesa, i ba, “I bosowaim ya o kenonou nu baunanim ge nu pasikal?”
26 Respondeu o rei, e disse a Daniel (cujo nome era Beltessazar): Podes tu fazer-me saber o sonho que tive e a sua interpretação?
27 Yaka anana Daniyela i lahe i ba, “Nige tosiba etega, o ebo tokukula ge toolaolal etega bosowaina am kenonou ni baunaniwa.
27 Respondeu Daniel na presença do rei, dizendo: O segredo que o rei requer, nem sábios, nem astrólogos, nem magos, nem adivinhos o podem declarar ao rei;
28 Yaa Yabowaine etega i gan labulabumwa, iya bosowaina bugul misusumena ni pankitela. Inoke owa kin Nebukanesa i pankitewa hauna abwe ni masal sauga i nenem. He am kenonou ge am pankite toto i masal eliyam sauga owa iyoho u kenukenu wam abakenuwa i ola hiwe.
28 Mas há um Deus no céu, o qual revela os mistérios; ele, pois, fez saber ao rei Nabucodonosor o que há de acontecer nos últimos dias; o teu sonho e as visões da tua cabeça que tiveste na tua cama são estes:
29 “Oo kin, sauga u kenukenu, inoke bugul bolo abwe nihi gan hi nem wam nuwatu elana, ge Yabowaine toto bugul misusumena ali topapamasal i pankitewa hauna abwe ni masal.
29 Estando tu, ó rei, na tua cama, subiram os teus pensamentos, acerca do que há de ser depois disto. Aquele, pois, que revela os mistérios te fez saber o que há de ser.
30 Bugul misusumena ya i pamasal elau, puna nige i oola tage nau no siba gamagal gegewel wali siba i bwata lake. Yaa i pamasal elau, kaiwena nuwana owa kin am kenonou, toto i nem wam nuwatu elana, ana sapu nu atena.
30 E a mim me foi revelado esse mistério, não porque haja em mim mais sabedoria que em todos os viventes, mas para que a interpretação se fizesse saber ao rei, e para que entendesses os pensamentos do teu coração.
31 “Oo kin, am kenonou elana gogoginol bwabwatana etega, gamagal kakanununa, u kite i talmilila maninimwa, i namanamal ge ana kite i lolovakun.
31 Tu, ó rei, estavas vendo, e eis aqui uma grande estátua; esta estátua, que era imensa, cujo esplendor era excelente, e estava em pé diante de ti; e a sua aparência era terrível.
32 Balomana gold enowana hot elana hi ginoliya, babagalina ge nimana silba elana hi ginoliya, tinena ge nagilina kopa elana hi ginoliya,
32 A cabeça daquela estátua era de ouro fino; o seu peito e os seus braços de prata; o seu ventre e as suas coxas de cobre;
33 aibibilana aiyan elana hi ginoliya, ge aena pwatana ge gamwana aiyan ginebi ge ulun hi ginoliya.
33 As pernas de ferro; os seus pés em parte de ferro e em parte de barro.
34 Sauga owa iyoho u gagayawa, inoke pat bwabwatana hi gotomwa yohem labilabiya, yaa nige gamagal nimaliya elana i oola. Kakanun aena pwatana toto aiyan ginebi ulun hi ginoliya i lol ge i tagamukumuku-an.Daniyela 2:34|alt="Daniel and king, vision of stone hitting statue" src="CO01349B.TIF" size="col" ref="Daniyela 2:34"
34 Estavas vendo isto, quando uma pedra foi cortada, sem auxílio de mão, a qual feriu a estátua nos pés de ferro e de barro, e os esmiuçou.
35 Sauga o pamaisena, aiyan, ulun, kopa, silba ge gold i tagamukumuku-agil. Mumwina i kekeisisi hot, i ola witi musana sauga witi enona alona ge musana hi asiasi. Mumwina gegewena mana i yu yoho, nige mulina i gagan. Yaa pat toto kakanun i lol i tabwa oya bwabwatana ge panayawi gegewena i pakalaopop.
35 Então foi juntamente esmiuçado o ferro, o barro, o bronze, a prata e o ouro, os quais se fizeram como pragana das eiras do estio, e o vento os levou, e não se achou lugar algum para eles; mas a pedra, que feriu a estátua, se tornou grande monte, e encheu toda a terra.
36 “He am kenonou i ola to, inoke sauga ya na pasikal.
36 Este é o sonho; também a sua interpretação diremos na presença do rei.
37 Oo kin, owa kin gegewel wali kin. Yabowaine toto labulabumwa i telewa owa tologugui bwabwatana, gasisi ge wasawasa i pewa eliyam.
37 Tu, ó rei, és rei de reis; a quem o Deus do céu tem dado o reino, o poder, a força, e a glória.
38 Gamagalau ge bwasumu, bolo bilibiliya ge bolo hawawala, i telel nimwamwa. Ebo hauna labi ona hi minaana, i telewa nu logugui-agil. He owa to, baloma toto gold elana hi ginoliya.
38 E onde quer que habitem os filhos de homens, na tua mão entregou os animais do campo, e as aves do céu, e fez que reinasse sobre todos eles; tu és a cabeça de ouro.
39 “Emwa, yaka abwe abalogugui etega al ni milil, yaa nige wana gasisi ni oola wam abalogugui wana gasisi. Toto o enaa, yaka abalogugui etonina wana gasisi ni ola kopa, panayawi bwalibwaligena ni logugui-an.
39 E depois de ti se levantará outro reino, inferior ao teu; e um terceiro reino, de bronze, o qual dominará sobre toda a terra.
40 He mowamowasena abalogugui esopalena wana gasisi ni ola aiyan. He aiyan bosowaina bugul gegewena ni tagagebagebal-an ge ni mukumuku-an. Inoke abalogugui ya, abwe abalogugui bolo houwan ni pasamwalekaleka-agil ni ola aiyan wana ginol.
40 E o quarto reino será forte como ferro; pois, como o ferro, esmiúça e quebra tudo; como o ferro que quebra todas as coisas, assim ele esmiuçará e fará em pedaços.
41 U kite al aena pwatana ge aena gigina aiyan ginebi ulun hi ginoliya. He ana mwananal heiya abalogugui ya nihi waliwali-an. Yaa nasi kekeisi wana gasisi ni ola aiyan, kaiwena aiyan ginebi ulun hi vikuhu.
41 E, quanto ao que viste dos pés e dos dedos, em parte de barro de oleiro, e em parte de ferro, isso será um reino dividido; contudo haverá nele alguma coisa da firmeza do ferro, pois viste o ferro misturado com barro de lodo.
42 Aen gigina, aiyan ginebi ulun hi ginoliya. He i ola al, abalogugui o kekeisi ni gasisi ge kekeisi ni pweyata.
42 E como os dedos dos pés eram em parte de ferro e em parte de barro, assim por uma parte o reino será forte, e por outra será frágil.
43 U kite aiyan alona ge ulun hi vikuhu. He ana mwananal heiya gamagalau tomaha ge tomaha nihi gan gamwanaa. Yaa nige nihi boboda pamaisena, i ola nige bosowaina aiyan ginebi ulun ta vikuhu bubun.
43 Quanto ao que viste do ferro misturado com barro de lodo, misturar-se-ão com semente humana, mas não se ligarão um ao outro, assim como o ferro não se mistura com o barro.
44 “Kin bolo o wali sauga logugui gamwanaa, inoke Yabowaine toto labulabumwa abalogugui etega ni pamilil, toto nige nihi aapapanak-an ge nige boda getoga nihi aahe. Inoke abalogugui gegewel o ni pasamwalekaleka-agil ge ni pwamowasel, yaa iya ni mihot.
44 Mas, nos dias desses reis, o Deus do céu levantará um reino que não será jamais destruído; e este reino não passará a outro povo; esmiuçará e consumirá todos esses reinos, mas ele mesmo subsistirá para sempre,
45 He pat toto u kite hi gotomwa yohem labilabiya, yaa nige gamagal nimaliya elana i oola, yaka aiyan, kopa, ulun, silba ge gold i tagagebagebal-agil, ana sapu i ola to.
45 Da maneira que viste que do monte foi cortada uma pedra, sem auxílio de mãos, e ela esmiuçou o ferro, o bronze, o barro, a prata e o ouro; o grande Deus fez saber ao rei o que há de ser depois disto. Certo é o sonho, e fiel a sua interpretação.
46 Inoke kin Nebukanesa i talpo Daniyela manininaa, ge i ba bwasumu nihi powonan ge bugul bwaleliya waiwaisana nihi ton Daniyela ana awatauwan kaiwena.
46 Então o rei Nabucodonosor caiu sobre a sua face, e adorou a Daniel, e ordenou que lhe oferecessem uma oblação e perfumes suaves.
47 Yaka i baek Daniyela elana i ba, “I tunahot wam Yabowaine iya yabowaineyau wali Yabowaine, ge kin wali Babala, iya bugul misusumel ali topapamasal. He iyaka ya atena to, kaiwena bugul misusumena ya iyaka u pwamwananal.”
47 Respondeu o rei a Daniel, e disse: Certamente o vosso Deus é Deus dos deuses, e o Senhor dos reis e revelador de mistérios, pois pudeste revelar este mistério.
48 Inoke abatuwalali mihahaina i pek Daniyela elana, ge ana mulolu waiwaisal hi gewi i pek. Yaka i teli labi Babiloni ni logugui-an, ge ana tosiba gegewel ni houwaagil.
48 Então o rei engrandeceu a Daniel, e lhe deu muitas e grandes dádivas, e o pôs por governador de toda a província de babilônia, como também o fez chefe dos governadores sobre todos os sábios de babilônia.
49 I ola al, Daniyela wana nuwatu eliyana yaka kin, Setaleki, Mesake ge Abedenigo i telel labi Babiloni nihi matahikan. He Daniyela iya i miminaa kin ana tolabe elal kin wana awana.
49 E pediu Daniel ao rei, e constituiu ele sobre os negócios da província de babilônia a Sadraque, Mesaque e Abednego; mas Daniel permaneceu na porta do rei.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?