Romanos 8
MPMNT vs ARIB
1 Nusa ti tukaa kachi Yandios ja jnaꞌnu ndatu yo sɨkɨ kuachi yo, ti tukaa kuaꞌa ya nunoꞌo xaan sɨkɨ yo. Chi tukaa kundio ini yo ja kuandatu yo jnuꞌun ini yo ja na saꞌa yo kuachi, chi vijna kundio ini yo ja kuandatu yo maa jniñu taꞌu Espíritu Santo sɨkɨ yo.
1 Portanto, agora nenhuma condenação há para os que estão em Cristo Jesus.
2 Vijna ka yɨꞌɨ yo jiin Cristo Jesús, ti sɨkɨ yukan, maa Espíritu Santo saꞌa ya ja na kuchaku yo ja kuu taka saa ni. Ko nu kanchuku yo nuu ñuyɨvɨ jaꞌa, maa Espíritu un chindee ya yoꞌo jiin jniñu ñaꞌnu ya nava na kundee yo sɨkɨ jnuꞌun iyo ini yo ja saꞌa yo kuachi.
2 Porque a lei do Espírito da vida, em Cristo Jesus, te livrou da lei do pecado e da morte.
3 Chi maa ley ni jaꞌa Yandios nuu Moisés, tu ni nama yoꞌo nava tukaa jnaꞌnu ndatu yo sɨkɨ kuachi yo. Chi nu kanchuku yo ñuyɨvɨ jaꞌa, va tu kundio ini yo kuandatu yo ley Yandios un, chi nɨnɨ kundio ini yo ka siuku yo jiin kuachi. Ko Yandios ni kundee ya nu ni taji ya maa Seꞌe ya nuu ñuyɨvɨ jaꞌa, ti ni kendo ya jiin ɨɨn yɨkɨ kuñu ya nanu yoꞌo. Ko sɨkɨ yɨkɨ kuñu yoꞌo, iyo ja nɨnɨ kundio ini yo ka saꞌa yo kuachi. Ko sɨkɨ kuachi yo un, ni chunaa Cristo yoꞌo, ti jiin jniñu ya un ni jaꞌa jandaa Yandios ja tukaa kundee kuachi nuu ñuyɨvɨ jaꞌa. Jandaa ndixia kuu un, ko vasu nu kanchuku yo ñuyɨvɨ jaꞌa nɨnɨ kuu ja kundio ini yo ka saꞌa yo kuachi un.
3 Porquanto o que era impossível à lei, visto que se achava fraca pela carne, Deus enviando o seu próprio Filho em semelhança da carne do pecado, e por causa do pecado, na carne condenou o pecado.
4 Ko ni taji Yandios Seꞌe ya Jesús ja chunaa ya kuachi yo, nava na kundaa ini yo sɨkɨ ja tukaa jnaꞌnu ndatu yo sɨkɨ kuachi yo, jiin ja kundio ini yo kuandatu yo jniñu taꞌu ley Yandios nuu yo. Yukan ni saꞌa ya jaꞌa yo, chi yoꞌo kuu maa yɨvɨ ja kandio ini yo ja kuandatu yo jniñu taꞌu Espíritu Santo nuu yo, ansu ja kuandatu yo nu jnuꞌun iyo ini yo ja saꞌa yo kuachi.
4 para que a justa exigência da lei se cumprisse em nós, que não andamos segundo a carne, mas segundo o Espírito.
5 Chi yɨvɨ ja nɨnɨ jandatu i nuu kuachi iyo ini i, ti jandaa ndixia kuu ja nɨnɨ ñukuu ini i ja siuku i jiin maa kuachi kandio ini i un. Chi suꞌva, yɨvɨ ja ka jandatu i maa jniñu taꞌu Espíritu Santo sɨkɨ i, ti ka ñuꞌun ini i ja siuku i mani jniñu ja taꞌu Espíritu un.
5 Pois os que são segundo a carne inclinam-se para as coisas da carne; mas os que são segundo o Espírito para as coisas do Espírito.
6 Ko yɨvɨ ja nɨnɨ kandio ini i ka siuku jiin kuachi ti ka kuu i nanu ndɨyɨ, chi tu ka yɨꞌɨ i jiin Yandios. Yɨvɨ ja kandio ini i ja siuku i maa jniñu taꞌu Espíritu Santo, ka jini ndaa yɨvɨ un ja ka yɨꞌɨ i jiin Yandios, ti ni ndumani ya jiin i naa i.
6 Porque a inclinação da carne é morte; mas a inclinação do Espírito é vida e paz.
7 Ko sɨkɨ yɨvɨ ja nɨnɨ ka jandatu i jnuꞌun kuachi iyo ini i, mani ka saniꞌin ini i sɨkɨ Yandios. Ti nu siaꞌan kuu, nusa ti tu kuɨtɨ jnuꞌun nasa kuandatu i ley ya.
7 Porquanto a inclinação da carne é inimizade contra Deus, pois não é sujeita à lei de Deus, nem em verdade o pode ser;
8 Ti taka yɨvɨ ja ka siuku jiin jnuꞌun kuachi iyo ini i un, tukaa kusɨɨ kutɨ ini Yandios nuu i.
8 e os que estão na carne não podem agradar a Deus.
9 Ko roꞌo ja ka kandixia ra Jesús, na kachi ri ja kuandatu ra nu maa Espíritu Santo, ansu ja kuandatu ra jnuꞌun iyo ini ra ja siuku ra jiin kuachi. Ti jandaa ndixia kuu yukan, chi ni kejnaꞌan Espíritu Santo jiin ra naa ra. Ko nu tu kancha Espíritu Yandios jiin ɨɨn yɨvɨ, ti tu ka yɨꞌɨ kuɨtɨ yɨvɨ un jiin Cristo.
9 Vós, porém, não estais na carne, mas no Espírito, se é que o Espírito de Deus habita em vós. Mas, se alguém não tem o Espírito de Cristo, esse tal não é dele.
10 Ti nu kancha Cristo jiin ra, ti saꞌa Espíritu Yandios ja kuchaku ra ja kuu taka saa ni. Siaꞌan saꞌa ya vasu na chaa kɨvɨ ja kuū yɨkɨ kuñu ra saꞌa kuachi. Siaꞌan saꞌa Cristo chi ni kachi ya ja tukaa jnaꞌnu ndatu ra ja kuu kuachi ra, ti ni kendo ndaa ra nuu ya.
10 Ora, se Cristo está em vós, o corpo, na verdade, está morto por causa do pecado, mas o espírito vive por causa da justiça.
11 Ti nu jandaa ndixia kuu ja ni kukutu Espíritu Yandios jiin ra naa ra, ya ja ni xndoto Jesús nuu ñujiꞌi, ti jiin jniñu ñaꞌnu un, ni jaꞌa Yandios jandaa ja suni na xndoto ya yɨkɨ kuñu ra jiin jniñu ñaꞌnu Espíritu ya. Ti jandaa ndixia kuu ja yɨꞌɨ kutu Espíritu ya jiin ra naa ra.
11 E, se o Espírito daquele que dos mortos ressuscitou a Jesus habita em vós, aquele que dos mortos ressuscitou a Cristo Jesus há de vivificar também os vossos corpos mortais, pelo seu Espírito que em vós habita.
12 Siaꞌan kuu ñani ri, sɨkɨ ja ni ka kukutu yo jiin Espíritu Santo, tu kuɨtɨ kundiso yo jniñu kuandatu yo jnuꞌun kuachi ini yo nu ka chaku yo ini ñuyɨvɨ jaꞌa.
12 Portanto, irmãos, somos devedores, não à carne para vivermos segundo a carne;
13 Chi nu kandio ini ra siuku ra jiin kuachi un ja nɨ kanchuku ra ini ñuyɨvɨ jaꞌa, ti jandaa ndixia kuu ja xnaa ra maa ra. Ko suꞌva, na kuꞌun ini ra ja kuandatu ra nuu maa Espíritu Santo, nava na chindee ya ja tukaa ga siuku ra jiin kuachi. Ti nu siaꞌan kuu, ti ka jini ndaa ra ja ka yɨꞌɨ ra jiin Yandios ti kuchaku ra ja kuu saa ni.
13 porque se viverdes segundo a carne, haveis de morrer; mas, se pelo Espírito mortificardes as obras do corpo, vivereis.
14 Chi taka yɨvɨ ja ka jandatu i maa jniñu taꞌu Espíritu Yandios, jandaa ndixia ja maa i ka kuu Seꞌe Yandios.
14 Pois todos os que são guiados pelo Espírito de Deus, esses são filhos de Deus.
15 Chi Espíritu ja ni jaꞌa ya nuu ra, tu kuu ɨɨn nundoꞌo ja na nduu ra nanu ɨɨn muzu ndaꞌu nuu Yandios, ja yuꞌu da ja na taji Yandios nunoꞌo xaan nuu da. Chi suꞌva, saꞌa Espíritu Santo jiin yoꞌo ja na kuni ndaa yo ja ka kuu yo Seꞌe Yandios. Ti maa Espíritu un saꞌa, ti nu kanajaa yo Yandios, kaꞌan yo: “Tata ri.”
15 Porque não recebestes o espírito de escravidão, para outra vez estardes com temor, mas recebestes o espírito de adoção, pelo qual clamamos: Aba, Pai!
16 Ti maa Espíritu Santo un saꞌa jiin inijnuni yo ja jandaa ndixia ka kuu yo Seꞌe Yandios.
16 O Espírito mesmo testifica com o nosso espírito que somos filhos de Deus;
17 Ti jandaa ndixia kuu ja ka kuu yo Seꞌe Yandios, ti suni ndixia kuu ja na kuaꞌa ya ɨɨn taꞌu nuu yo, ti taꞌu un kuu ja na nduñaꞌnu yo jiin Cristo ini ñuu nuu taꞌu ya jniñu. Ko nɨ kanchuku yo nuu ñuyɨvɨ jaꞌa, kondoꞌo ndixia yo nanu ni ndoꞌo Cristo, chi koto uꞌu yɨvɨ sɨkɨ yo nanu ni ka jito uꞌu i Cristo. Ko jiin nundoꞌo un satuꞌva Yandios yoꞌo ja na nduñaꞌnu yo jiin Cristo ini ñuu nuu taꞌu ya jniñu.
17 e, se filhos, também herdeiros, herdeiros de Deus e co-herdeiros de Cristo; se é certo que com ele padecemos, para que também com ele sejamos glorificados.
18 Ruꞌu Pablo, ndoꞌo vaꞌa ini ri sɨkɨ nasa ka ndoꞌo yo vijna ja ka yɨꞌɨ yo jiin Cristo. Ti na kachi ri ja lulu xaan nundoꞌo un, ti tu nau ni kuu ja kuu nuu jniñu ñaꞌnu xaan saꞌa Yandios nuu kɨvɨ kaꞌnu ja kii. Chi nuu kɨvɨ kaꞌnu un na kuni ndijin yo ja suni nduñaꞌnu yo jiin Cristo.
18 Pois tenho para mim que as aflições deste tempo presente não se podem comparar com a glória que em nós há de ser revelada.
19 Ti suni taka ndajniñu ja ni saꞌa Yandios, taka ja iyo nuu ñuyɨvɨ jaꞌa, ka ñukuu ini i ja kandatu i undi na jaa kɨvɨ kaꞌnu xaan un. Ti na xnaꞌan ndaa Yandios nuu kɨvɨ un ja na nduñaꞌnu taka seꞌe ya.
19 Porque a criação aguarda com ardente expectativa a revelação dos filhos de Deus.
20 Ti taka ndajniñu ja ni jankoo suni kandatu ja kuu kɨvɨ kaꞌnu un, chi taka ja iyo nuu ñuyɨvɨ jaꞌa ni kɨvɨ chii jnuꞌun ja tukaa kendo vaꞌa. Ti ansu kejaꞌa maa taka nundoꞌo un, chi maa Yandios ni taꞌu jniñu ja siaꞌan na kendo. Chi tu ni kuni ya ja na kendo siaꞌan ja kuu saa ni.
20 Porquanto a criação ficou sujeita à vaidade, não por sua vontade, mas por causa daquele que a sujeitou,
21 Ja kuu kɨvɨ un ni ɨɨn ndajniñu tukaa kendo ava, vasu taka ndajniñu ja kuan teꞌyu vijna. Ko na chaa kɨvɨ nu tukaa kendo siaꞌan ni, ti nu na jaa kɨvɨ kaꞌnu un, tukaa kanchuku Seꞌe Yandios jiin nundoꞌo ja iyo nuu ñuyɨvɨ jaꞌa. Ko nanitaꞌu i ja na nduñaꞌnu i ini ñuu nuu taꞌu Yandios jniñu. Ti ja kuu kɨvɨ kaꞌnu xaan un, tukaa kendo ni ɨɨn ndajniñu ava ñuyɨvɨ jaꞌa, chi nduu vii xaan.
21 na esperança de que também a própria criação há de ser liberta do cativeiro da corrupção, para a liberdade da glória dos filhos de Deus.
22 Ti jini yo ja taka ja ni jankoo, chi undi vijna, ti ɨɨn nuu ni ja kuan teꞌyu nanu ja ndaꞌu xaan, jiin ja kaña ini ja kundatu kɨvɨ nu ndoꞌo xaan.
22 Porque sabemos que toda a criação, conjuntamente, geme e está com dores de parto até agora;
23 Ko ansu maa ɨɨn ni ndajniñu ñuyɨvɨ jaꞌa, chi suni siin yo kondoꞌo yo ja kanchuku yo nuu ñuyɨvɨ jaꞌa, ti suni kundatu nduu yo ja kuu kɨvɨ kaꞌnu un, vasu ja ni ndusɨɨ ini yo sɨkɨ ja ni niꞌin yo Espíritu Santo ni kancha ya jiin yo. Ko vasu siaꞌan kuu, ko iyo jnuꞌun kuiꞌya ini yo ka ndɨꞌɨ ini yo ja kanchuku yo nuu ñuyɨvɨ jaꞌa, chi tu jaꞌi na chaa kɨvɨ kaꞌnu un nava na niꞌin yo taꞌu yo nuu Yandios. Ti nuu kɨvɨ un na sama ya yɨkɨ kuñu yo nava tukaa kondoꞌo yo jiin, nava na nduñaꞌnu yo nuu taꞌu Yandios jniñu.
23 e não só ela, mas até nós, que temos as primícias do Espírito, também gememos em nós mesmos, aguardando a nossa adoração, a saber, a redenção do nosso corpo.
24 Ti undi maa kɨvɨ ni ketaꞌu yo nuu Yandios yoꞌo, kɨvɨ ja ni kejaꞌa kandixia yo Jesús, nuu maa kɨvɨ un ni kejaꞌa kundio ini yo ja na chaa kɨvɨ kaꞌnu nuu na sama ya yɨkɨ kuñu yo. Ko tu jaꞌi ndenda kɨvɨ un. Siin kundatu yo ja kuu kɨvɨ un, chi ndixia ndaa kuu ja tukaa kundatu yo nu ja ni niꞌin yo taꞌu yo nuu Yandios. Ko tu jaꞌi na koo kɨvɨ kaꞌnu un.
24 Porque na esperança fomos salvos. Ora, a esperança que se vê não é esperança; pois o que alguém vê, como o espera?
25 Ti vasu tu jaꞌi ndenda kɨvɨ un, koto xndiꞌi ini yo. Chi suꞌva siin kundio ini yo ja na kenda kɨvɨ kaꞌnu un.
25 Mas, se esperamos o que não vemos, com paciência o aguardamos.
26 Ko nu kunchuku yo nuu ñuyɨvɨ jaꞌa, maa Espíritu Santo kuaꞌa ya jnundee ini yo nava tu xndiꞌi ini yo jiin nundoꞌo ndoꞌo yo. Ti ndixia ja tu jini vaꞌa yo nasa kantaꞌu yo ja kuu ja kanuu ga. Ko maa Espíritu Santo chindee ya yoꞌo nu jikantaꞌu yo nuu Yandios, chi jikantaꞌu ya nuu ya ja kuu yoꞌo naa yo, vasu tu niꞌin yo maa jnuꞌun ndaa kuni kaꞌan yo nuu ya. Ti kundio ini yo jikantaꞌu yo nuu ya, ko nu tu niꞌin yo maa jnuꞌun, ti Espíritu Santo chindee ya yoꞌo ja jikantaꞌu ya ja kuu yoꞌo naa yo.
26 Do mesmo modo também o Espírito nos ajuda na fraqueza; porque não sabemos o que havemos de pedir como convém, mas o Espírito mesmo intercede por nós com gemidos inexprimíveis.
27 Ti jini vaꞌa Yandios nu kundio ini kandaꞌu yo nuu ya, ti jini vaꞌa ya maa jnuꞌun jikantaꞌu Espíritu Santo jaꞌa yo nu tu niꞌin yo maa jnuꞌun ja kakantaꞌu yo nuu ya. Ti ndixia ndaa ja jini Yandios, chi yukan kuu ɨɨn jniñu kanuu ga ni jaꞌa ya nuu Espíritu Santo ja kandaꞌu ya nuu Yandios ja kuu yoꞌo naa yo.
27 E aquele que esquadrinha os corações sabe qual é a intenção do Espírito: que ele, segundo a vontade de Deus, intercede pelos santos.
28 Ti ruꞌu Pablo na kachi ri ja sɨkɨ ni ndumani ra jiin Yandios, ti jandaa ndixia ja taka nundoꞌo ja ka ndoꞌo ra nu kanchuku ra ñuyɨvɨ jaꞌa, ti jajniñu ya nundoꞌo un nava na ndundee ini ra nu kunukuachi ra nuu Yandios nuu ñuyɨvɨ jaꞌa. Ti siaꞌan saꞌa Yandios chi ni nakaji ya yɨvɨ ja ka yɨꞌɨ i jiin ya, ti yukan ni kundaa ini ya undi na janaꞌan.
28 E sabemos que todas as coisas concorrem para o bem daqueles que amam a Deus, daqueles que são chamados segundo o seu propósito.
29 Chi maa Yandios kuu yɨvɨ ni jini nuu i undi nuu, ti ni nakaji ya maa i ja na ndundoo i, ti ndundaa i ja na ndaku i nanu kaa maa Seꞌe ya, ti na nduñaꞌnu i jiin ya ini ñuu nuu taꞌu ya jniñu. Ti ndixia ja Seꞌe ya kuñaꞌnu ga maꞌñu kuaꞌa xaan yɨvɨ ja ni nakaji Yandios ja ndundoo ti ndundaa, ja ka ndaku i nanu Seꞌe ya. Ni nakaji Yandios ja ka yɨꞌɨ i jiin ya, ko maa Seꞌe ya kendo ñaꞌnu ga.
29 Porque os que dantes conheceu, também os predestinou para serem conformes à imagem de seu Filho, a fim de que ele seja o primogênito entre muitos irmãos;
30 Ti sɨkɨ taka yɨvɨ ni ndoꞌo ini Yandios ja nakaji ya yɨvɨ un, ti ni jisonchaa ya i ja ka yɨꞌɨ jiin ya, ti ni kachi ya sɨkɨ i ja tukaa jnaꞌnu ndatu i sɨkɨ kuachi, ti ni kachi ya ja na nduñaꞌnu i ini ñuu nuu taꞌu ya jniñu.
30 e aos que predestinou, a estes também chamou; e aos que chamou, a estes também justificou; e aos que justificou, a estes também glorificou.
31 ¿Nusa ti, nasa ka ndoꞌo ini ra sɨkɨ jnuꞌun un? Ti na kachi ri ja ndixia kuu ja kaꞌan Yandios jaꞌa yo. Ti jandaa kuu, nusa ti tu iyo ni ɨɨn yɨvɨ ka kundee i sɨkɨ yo.
31 Que diremos, pois, a estas coisas? Se Deus é por nós, quem será contra nós?
32 Ti tu ni nama Yandios maa ɨɨn ni Seꞌe ya nu ni jiꞌi ya ndaꞌa cruz. Chi suꞌva, ni jaꞌa ya maa ɨɨn ni seꞌe ya ja chunaa ya kuachi yo, ja ni jiꞌi ya ja kuu ndɨꞌɨ yo ja kandixia yo maa ya vijna. Ti nu siaꞌan kuu, nusa ti suni jandaa kuu ja kuaꞌa ya nuu yo savaꞌa ni ga ja nandɨꞌɨ yo nava na kundee yo ja kanchuku yo ñuyɨvɨ jaꞌa.
32 Aquele que nem mesmo a seu próprio Filho poupou, antes o entregou por todos nós, como não nos dará também com ele todas as coisas?
33 Ti nu siaꞌan nama ya yoꞌo, ja sɨkɨ yukan ni nakaji ya yoꞌo, nusa ti tu iyo ni ɨɨn yɨvɨ ka kuni kankuachi sɨkɨ yo, chi maa Yandios ni kachi ya ja tukaa jnaꞌnu ndatu yo sɨkɨ kuachi yo.
33 Quem intentará acusação contra os escolhidos de Deus? É Deus quem os justifica;
34 Ti tu iyo ni ɨɨn yɨvɨ ka kuni kachi i ja jnaꞌnu ndatu yo sɨkɨ kuachi yo, chi maa Cristo Jesús ni jiꞌi ya chunaa ya kuachi yo, ti tu ni kendo ya nuu ñujiꞌi, chi ni nandoto tuku ya, ti ni ndaa ya andɨvɨ nuu ni nduñaꞌnu ya ja nukoo ya nuu ndaꞌa kuaꞌa Yandios. Ti vijna ndixia ja kaꞌan ya jaꞌa yo.
34 Quem os condenará? Cristo Jesus é quem morreu, ou antes quem ressurgiu dentre os mortos, o qual está à direita de Deus, e também intercede por nós;
35 Tu iyo ni ɨɨn nundoꞌo ja kuni sasɨɨn yo nuu Cristo ja tukaa kundaꞌu ini ya yoꞌo. Vasu kondoꞌo yo kua xaan nundoꞌo nuu ñuyɨvɨ jaꞌa, vasu ka xndiꞌi ini yo ti ka saꞌa yɨvɨ jniñu ndevaꞌa sɨkɨ yo sɨkɨ ja kandixia yo Cristo, xi na koo ɨɨn jnama xaan nuu yo, xi kumani saꞌma yo, xi ka yuꞌu yo jiin taka nundoꞌo un, xi kaꞌni i yoꞌo, ko ni ɨɨn nundoꞌo un kuni ja sasɨɨn yo nuu Cristo ja tukaa kundaꞌu ini ya yoꞌo.
35 quem nos separará do amor de Cristo? a tribulação, ou a angústia, ou a perseguição, ou a fome, ou a nudez, ou o perigo, ou a espada?
36 Chi siukan yoso nuu tutu ii Yandios jnuꞌun ja kaꞌan yɨvɨ kandixia jiin Yandios:
36 Como está escrito: Por amor de ti somos entregues à morte o dia todo; fomos considerados como ovelhas para o matadouro.
37 Ko vasu ndoꞌo yo nundoꞌo jaꞌa nu kanchuku yo ñuyɨvɨ jaꞌa, ti kundee yo sɨkɨ taka nundoꞌo un. Kundee yo chi ka yɨꞌɨ yo jiin Cristo, ti jandaa ndixia kuu ja kuandaꞌu ini ya yoꞌo.
37 Mas em todas estas coisas somos mais que vencedores, por aquele que nos amou.
38 Ti ruꞌu Pablo, na kachi ri jandaa ndixia ja tu iyo ni ɨɨn nundoꞌo ja kuni tava yo nuu Yandios ja tukaa kundaꞌu ini ya yoꞌo. Vasu na kondoꞌo yo nu kunchuku yo nuu ñuyɨvɨ jaꞌa sɨkɨ ja kandixia yo Jesús, ti vasu na kuū yo, xi ɨɨn ángel xi ɨɨn yɨvɨ ñaꞌnu ñuyɨvɨ jaꞌa ka saꞌa ndevaꞌa sɨkɨ yo, ni nundoꞌo ja ka ndoꞌo yo vijna xi ja koo,
38 Porque estou certo de que, nem a morte, nem a vida, nem anjos, nem principados, nem coisas presentes, nem futuras, nem potestades,
39 ni ɨɨn jniñu ndevaꞌa undi nuu sukun, ni ɨɨn jniñu ndevaꞌa undi nuu kunu, xi savaꞌa ni ga ɨnga yɨvɨ xi jniñu ñaꞌnu nuu taka nuu ñuyɨvɨ jaꞌa, ni iyo ɨnga ndajniñu ja kuni kundee sɨkɨ yo. Ti tava yo nuu Yandios ja jiin Jitoꞌyo Cristo Jesús kundaꞌu ini ya yoꞌo.
39 nem a altura, nem a profundidade, nem qualquer outra criatura nos poderá separar do amor de Deus, que está em Cristo Jesus nosso Senhor.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?