Mateus 5
MPJ vs ARIB
1 Martukaja yarnngaya kujungkarringu Jiijajpa kulilkijalu. Ka Jiijajpa yapungka takarnu japuwartangka nyinangu, ka nintilpayi-jananya. Palujanu palumili wangka-nintikajaluya kujungkarringu.
1 Jesus, pois, vendo as multidões, subiu ao monte; e, tendo se assentado, aproximaram-se os seus discípulos,
2 Jilanya-jananya nintilpayi,
2 e ele se pôs a ensiná-los, dizendo:
3 “Karlkikajanyurra nyarru nyininpa! Pukurlpaya nyinama!, Mamalu-nyurranya palumili walyjakaja ngampurrju kanyinmalpa.
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 “Karlkikajanyurra nyininpa wirla walyku. Pukurlpaya nyinama!, Mamalu-nyurranya pukurlmanku.
4 Bem-aventurados os que choram, porque eles serão consolados.
5 “Karlkikajanyurra nyininpa, mirtangkunyurra walyjalu marninypungkuninpa. Pukurlpaya nyinama!, Mamalu-nyurranya palumili walyjakaja ngampurrju kanyinmalpa.
5 Bem-aventurados os mansos, porque eles herdarão a terra.
6 “Karlkikajanyurra nyininpa Mamamili wangka kuliraka jungalu ngapilkura. Pukurlpaya nyinama!, Mamalu-nyurranya yilta nintilku, junganyurra nyinakura.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça porque eles serão fartos.
7 “Karlkikajanyurra nyininpa, karlki kujupakunyurra nyarrurrira nyininpa. Pukurlpaya nyinama!, Mamalu-nyurranya puntaji nyarrurriku kanyilku.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque eles alcançarão misericórdia.
8 “Karlkikajanyurra nyininpa Mama ngarnawarrapurlukakuwiyajunyurra junga nyininpa. Pukurlpaya nyinama!, ngulanyurra yilta Mama nyakuka kujungkanyurra nyinaku.
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque eles verão a Deus.
9 “Karlkikajanyurra nyininpa. Jurtapayimapukajanyurra marrkurni, kunyjunyuya nyinakuraku. Pukurlpaya nyinama!, Mamalu-nyurranya palumili walyjakaja ngampurrju kanyilku.
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque eles serão chamados filhos de Deus.
10 “Karlkikajanyurra nyininpa, Jiijajmilinyurra walyja. Karlkinju-nyurranyaya warrkiraka pungkuni, jumajinyurra Jiijajmili walyjakaja. Pukurlpaya nyinama!, Mamalu-nyurranya kulini, yiltanyurra wulu junga nyininpa. Mamalu-nyurranya palumili walyjakaja ngampurrju kanyilku.
10 Bem-aventurados os que são perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 — ausente —
11 Bem-aventurados sois vós, quando vos injuriarem e perseguiram e, mentindo, disserem todo mal contra vós por minha causa.
12 — ausente —
12 Alegrai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; porque assim perseguiram aos profetas que foram antes de vós.
13 Jiijajju-jananya wangka juku wajarnu, “Juulujanu kuka kunyjunyurrinpa. Juulu palunya kunyjunyu. Juulu rawa ngarrinyjanpa yarlkawana putarriku. Juulu puta minyjilarriku. Juulu kunyjunyuyurunyurra nyininpa, ngayuku puntu walyja. Karlkinju-nyurranyaya kunyjunyu nyaku, ka-nyurranyaya kujungkarriku nyuntunja, karninyurra Jiijajpa wanalku. Juulu kunyjunyuyurunyurra nyinaku.
13 Vós sois o sal da terra; mas se o sal se tornar insípido, com que se há de restaurar-lhe o sabor? para nada mais presta, senão para ser lançado fora, e ser pisado pelos homens.
14 “Mayakajaya yapungka ngarnawarra yikiku, layitiwinti. Martukajaluya layiti nyakuraka kujungkarriku mungajarra. Palunyayuruyan layitiyuku ngayuku walyjakaja nyinin. Martukajaya ngayuku ngurrpakaja nyakura-nyurranyaya kujungkarriku layitiyurungka, ngayuku wangkaya kulilkuraku.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada sobre um monte;
15 Laampula tilini, mirtala turampungka kukujarri junku, yutila junku martukajaluya nyakura nyinakuraku.
15 nem os que acendem uma candeia a colocam debaixo do alqueire, mas no velador, e assim ilumina a todos que estão na casa.
16 Wangka palunyayuru nyininpa. Yiipinyurra ngayuku junga nyinaku, ka kunyjunyukaja ngapinmalpa, layitiyurunyurra nyinaku. Palujanu martukajalu-nyurranyaya nyaku ka kujungkarriku, ngayumili wangkaya kulilku, kaya Mama marninypungkumalpa.
16 Assim resplandeça a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras, e glorifiquem a vosso Pai, que está nos céus.
17 “Mayitpinyurra jilanya pakiwana kulini, ‘Jiijajparna yanurni Muujajmili wangka katamatulkuraku, wangka kujupakajalurrju, Mamamili jakurlpurlukaluya julyju wajalpayi.’ Mirtarna yanurni wangka palurna katamatulkuraku. Wangka palunya yiltarringu, jamparna ngayu parnatu yanurni. Jiikajalurniya Muujajmapjukamu Mamamili jakurlpurlukakajalu ngayu wajalpayi.
17 Não penseis que vim destruir a lei ou os profetas; não vim destruir, mas cumprir.
18 Wangka ngaanyaya kulila! Wangka palunga Muujajmilikamu Mamamili jakurlpurlukakajalu wakarnu, palunyanga wulu nyinaku. Mirta kutungka pakirriku, ngulanga ngarnkakamu parna pakirriku, palujanuyila wangka ngaanya pakirriku.
18 Porque em verdade vos digo que, até que o céu e a terra passem, de modo nenhum passará da lei um só i ou um só til, até que tudo seja cumprido.
19 Wangka ngaanga maju nyininpa. Martuluya kuliraka junga nyinakuraku. Yilta ngaanga wangka maju nyininpa. Yiipi martulu kulilku junku, palujanu martu kujupakaja-jananya nintijulku, wangka jiinyaya junkuraku, kayilapa mirta Mamamili walyjakajangka kujungka nyinaku. Yiipi martulu ngaanya wangka kulilku, ka jungalu-jananya nintijunku, palujanu Mamamili walyjakajangka kujungka nyinaku.
19 Qualquer, pois, que violar um destes mandamentos, por menor que seja, e assim ensinar aos homens, será chamado o menor no reino dos céus; aquele, porém, que os cumprir e ensinar será chamado grande no reino dos céus.
20 Martukajaluya wajarni, ‘Muujajmili wangkapurlukakajakamu Parajikajaya junga nyininpa, Muujajmili luwuku.’ Ngayulurna-nyurranya wajani. Palukajangka munkarranyurra jungaminyirri nyinaku luwuku paluku. Palujanunyurra Mamamili walyjakajangka kujungka nyinaku.”
20 Pois eu vos digo que, se a vossa justiça não exceder a dos escribas e fariseus, de modo nenhum entrareis no reino dos céus.
21 Jiijajju-jananya yarrarnu nintilpayi, “Juwukajaya julyju nyinapayi, ka Muujajju-jananya Mamamili luwu wajalpayi. Jilanyakunyurra ninti nyininpa. Muujajjuntaya jilanya wajalpayi, ‘Martu kujupanyurra mirta mitu pungkuraku, paki! Yiipinyurra martu kuju mitu pungku, ka kujupakajalu-nyurranyaya kuutkarti kangku, kaya wajalku, mitu pungkuraku.’”
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e, Quem matar será réu de juízo.
22 Jiijajju-jananya yarrarnu wajarnu, “Martu kujupanyurra mirta mitu puwa! Jilanya Muujajju-nyurranya wajarnu. Ka ngayulurna-nyurranya wajani wangka kujupa. Martu kujupakunyurra mirta wirrilyi nyinama! Yiipinyurra wirrilyi nyinaku, Mamalu-nyurranya wajalku kurtingku. Yiipi martu kujupalu jilanya wajalku, ‘Nyuntun puta rapiji nyininpa.’ Palujanuyilaya kuutja yikijunku. Yiipi martu kujupalu jilanya wajalku, ‘Nyuntun puta mayunyju.’ Kayilapa Mamalu ngula warukarti wajalku kurtingku.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que se encolerizar contra seu irmão, será réu de juízo; e quem disser a seu irmão: Raca, será réu diante do sinédrio; e quem lhe disser: Tolo, será réu do fogo do inferno.
23 “Jilanyangkamarraya walyja kujupakajaku yiwilyi nyinama! Yiipin jaaji majungka nyinaku Mamamili mirtayirti yungkukijalu. Mayitpin kuranarriku kulilku, ‘Ngaaju ngayuku walyja, wirrilyi nyininpa, yiwilyiparni.’
23 Portanto, se estiveres apresentando a tua oferta no altar, e aí te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 Palujanun mirtayirti junkuka yanku wajalku yiwilyilu. Yiwilyirrikupulan wangkaku kayilapan marlaku yanku, Mamamili mirtayirti yungkuraku.
24 deixa ali diante do altar a tua oferta, e vai conciliar-te primeiro com teu irmão, e depois vem apresentar a tua oferta.
25 “Wangka kujupaya kulila! Mayitpi nyunturan yirna kujupaku walyku ngapilku. Palujanunta pulijimanungka juntumanku. Mayitpi pulijimanulunta kuutkarti katijaku, palunyangkamarralu martu palunyangka yarra wangka!, yiwilyirri!, kuutku maajangkanta yikijuljaku, ka payiranta kurtingkujaku jiilkarti.
25 Concilia-te depressa com o teu adversário, enquanto estás no caminho com ele; para que não aconteça que o adversário te entregue ao guarda, e sejas lançado na prisão.
26 Palujanun jiilja wulu nyinamalpa. Ngulan pakalku jampangkun mani payamunku, payinku.
26 Em verdade te digo que de maneira nenhuma sairás dali enquanto não pagares o último ceitil.
27 “Muujajju-janampa julyju Mamamili luwu wajarnu jilanya, ‘Mirtanyurra martu kujupaku nyupa ngulyulu kanyila!’ Wangka jiikulara ninti nyininpa.
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Ka wangka kujuparna-nyurranya wajani. Mirtanyurra wanti nyaku ka kulilku ngarriraku. Yiipi nyuntulu kulini wantingka ngarriraku, palujanun nyuntulu walyku ngapirni, jumajin yiltayurulu kanyirninpa.”
28 Eu, porém, vos digo que todo aquele que olhar para uma mulher para a cobiçar, já em seu coração cometeu adultério com ela.
29 Jiijajju-janampa wangka kujupa wajarnu jilanya, “Yiipin kurulu nyaku walyku ngapilkijalu kulini. Jilanya kuliraka ngapilkijalu kurungku jawala warniwa! Jilanyayuru kuliraka ngapila! Kunyjunyun nyuntu nyinaku kuru kujukarti walyku ngapilparni, warukartinta kurtingkujaku, yiipin walyku ngapiljaku.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Yiipin kulini maralu walyku ngapilkijalu. Jilanyalun kulini walyku ngapilkijalu, palujanu marangku putala wirrupuwa! Jilanyayuru kulilaka ngapila! Palunyangkan mara kujukarti kunyjunyu nyinaku, walyku ngapilparni, warukartinta kurtingkujaku, yiipin walyku ngapiljaku.”
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que vá todo o teu corpo para o inferno.
31 “Muujajju-janampa julyju Mamamili luwu wajarnu jilanya, ‘Yiipi martulu kulirni palumili wanti junku yankuraku, mirlimirlira wakalku yungku, mirlimirliwinti yankuraku.’
31 Também foi dito: Quem repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Ka wangka kujuparna-nyurranya wajarni. Yiipi nyupararrapula nyinani, mirtangku yirnalu nyupa kurtingkuraku, kujupa mankuraku! Jampangku nyupa kurtingku, palunyajanu walyku ngapini. Yiipi wantilu yirna junku yanku ka manku yirna kujupa, palujanunga walyku ngapini. Palujanuyila yirna ngaalu walyku ngapini, jumaji wanti ngaanya manu, yirna kujupangkalu. Yiipi wanti yirna kujupakutulu yanku, palujanun kunyjunyulu kurtingku.
32 Eu, porém, vos digo que todo aquele que repudia sua mulher, a não ser por causa de infidelidade, a faz adúltera; e quem casar com a repudiada, comete adultério.
33 — ausente —
33 Outrossim, ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás para com o Senhor os teus juramentos.
34 — ausente —
34 Eu, porém, vos digo que de maneira nenhuma jureis; nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 — ausente —
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei;
36 — ausente —
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um só cabelo branco ou preto.
37 Jilanyawiyajuya wajala!, ‘Yuwa ngapilkurna.’ Mayitpi kujupakartilkunyurra wangka!, ‘Mirtarna ngapilku.’ Jungaluwiyajuya wajala ngapilkijalu!, mirtanyurra jilanya wajala!, ‘Mamangka mirangkarna jungalu wajarni.’ Jilanyanga mayunyjulu wajani, mirtanyurra jilanya wajala!”
37 Seja, porém, o vosso falar: Sim, sim; não, não; pois o que passa daí, vem do Maligno.
38 Jiijajju-janampa wangka kujupa wajarnu, “Muujajju-janampa julyju Mamamili luwu wajarnu jilanya,
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, e dente por dente.
39 Ka ngayulurna-nyurranya wajarni wangka kujupa. Yiipi martu kujupalunta putamanku, mirtan marlaku putamala! Yiipi martu kujupalunta ngumpanyu pungku kujukarti, kanta nyurnimanku, palujanu yungkuran kujupakartinta ngumpa pungkuraka nyurnimankurakunta.
39 Eu, porém, vos digo que não resistais ao homem mau; mas a qualquer que te bater na face direita, oferece-lhe também a outra;
40 Yiipinta martu kujupalu purtu maniku japilku, puntajiluran payamulkuraku, nyuntuluran kuluju marlaku yungku. Palujanu maniparningkanga, yiipinta japilku jaartaku, kayilaparan yungku, jaartakamu kuurtulurrju.
40 e ao que quiser pleitear contigo, e tirar-te a túnica, larga-lhe também a capa;
41 Yiipinta jantulwintilu wajalku, wartakajaran kangkura ngamu junkura, palujanuran kangku wartakaja wirrirli, palumili ngurrakarti.
41 e, se qualquer te obrigar a caminhar mil passos, vai com ele dois mil.
42 Yiipi martu kujupalunta japilku, manikukamu wartaku, palujanu yuwara! Yiipi martu kujupalunta japilku wartakaja yumulu kanyilkura, palujanu yuwara!, mikuparnilu.
42 Dá a quem te pedir, e não voltes as costas ao que quiser que lhe emprestes.
43 “Julyjuya martukajalu wajalpayi jilanya, ‘Walyjakajaku-janampaya layikamurrira nyinama!, ka karlki kujupaku-janampaya parlanypa nyinama!’
43 Ouvistes que foi dito: Amarás ao teu próximo, e odiarás ao teu inimigo.
44 Karna-nyurrampa Jiijajju wajarni wangka kujupa jilanya. Yiipi martukaja-ngkuya nyuntuku parlanypa nyininpa, palukajaku-janampa layikamu nyinama! Yiipi karlki kujupaluntaya warrkira ka pungku, palujanunyurra Mama ngarnawarrapurluka japilku kunyjunyu-janampa ngapilkura. Mirta-janampayan parlanypa nyinaku, kunyjunyu-janampayan nyinaku!
44 Eu, porém, vos digo: Amai aos vossos inimigos, e orai pelos que vos perseguem;
45 Jilanyayurunyurra kunyjunyu martukajaku nyinakura, Mama ngarnawarrapurlukayuru. Mama-lampa wulikajaku layikamurrira nyininpa, walykukajaya ngapini, palukajakulurrju. Wulikajaku-lampa jirntu Mamalu ngapirnu, jirntulu-lanya wakalkuraku. Ka wulikajaku-lampa Mamalu kalyu kurtingkuni, yukurikaja pakalkuraku.”
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai que está nos céus; porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons, e faz chover sobre justos e injustos.
46 Jiijajju-janampa wajalpayi, “Kulinirna jilanya. Walyjakaja-nyurrampaya layikamurrira nyininpa, palujanu-janampanyurra puntaji layikamurrira nyininpa, walyjakajakuwiyaju. Mirta jilanyaku Mama pukurlarrini, martu wulikajakunyurra pukurlarrira nyinara. Martu walykukajakunyurra parlanypa nyininpa. Jiikajalurrjuya pukurlarrini, palumili walyjakajakuwiyaju, nyunturtinyuru.
46 Pois, se amardes aos que vos amam, que recompensa tereis? não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Yiipinyurra walyjakajangkawiyaju marlpakajangka wangkamalpa, palunga pakiwananyurra nyininpa. Karlkinparaya Mamaku ngurrpa nyininpa, nyunturtinyuru walyjakajangkawiyajuya wangkaninpa.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis demais? não fazem os gentios também o mesmo?
48 Nyunturtinmili Mama ngarnawarrapurluka junga nyininpa, palujanuya nyunturtinpa junga nyinama!”
48 Sede vós, pois, perfeitos, como é perfeito o vosso Pai celestial.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?