Lucas 6
MOPNT vs ARIB
1 Pues te'i. Jun p'eel q'uin tan u manül a Jesus eteloo' u yaj cambal ich col. U q'uinil jedel a q'uin abe'e. Wi'ijoo' u yaj cambal a Jesusu. U jirip'tajoo' tz'etz'eec u semilla a harinaja. U jüjüxc'ü'tajoo' ti'i ca' joc'oc u pach. U jantajoo'.
1 E sucedeu que, num dia de sábado, passava Jesus pelas searas; e seus discípulos iam colhendo espigas e, debulhando-as com as mãos, as comiam.
2 C'u' betiqui, yanoo' a fariseo u c'aba'oo' u na'at te'iji. —¿C'u' ca'a tane'ex a betic c'u' a ma' qui' u betabül tu q'uinil a jedele?— cu t'anoo' ti'i u yaj cambal a Jesusu.
2 Alguns dos fariseus, porém, perguntaram; Por que estais fazendo o que não é lícito fazer nos sábados?
3 —¿Ma' wa a xocaje'ex c'u' u betaj aj quimen rey David u yet'ocoo' u yetmanül ti wi'ijoo'o?— cu t'an a Jesus ti'ijoo' ti uchi u nuuc.
3 E Jesus, respondendo-lhes, disse: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 —Oqui aj David ichil u yotoch a Dioso,— cu t'an a Jesusu. —U molaj a waj harina a tz'abi ti'i a Dioso. U tz'aj ti'ijoo' u yetmanül. U laj jantajoo' a waj harinaja. Le'ec a Dioso, u tz'aj ca' jantabüc a waj harina abe' jadi' u menoo' u yaj mansaj t'an a cristiano ti'i a Dioso. Ala'aji, ma' u yaj mansaj t'an a cristiano ti'i a Diosi,— cu t'an a Jesus ti'ijoo'o.
4 Como entrou na casa de Deus, tomou os pães da proposição, dos quais não era lícito comer senão só aos sacerdotes, e deles comeu e deu também aos companheiros?
5 —Inene, yanajeen ti cristianojil. Yan in yanil ti tücaa' ca'ax tu q'uinil jedel,— cu t'an a Jesusu.
5 Também lhes disse: O Filho do homem é Senhor do sábado.
6 Pues te'i. Ti ulaac' u q'uinil a jedele, oqui a Jesus ichil jun cuul naj tuba walacoo' u much'tal aj Israel u c'ajes a Dioso. Tan u ca'ansicoo' te'i. Tu yaam a much'a'anoo' te'iji, yan jun tuul a winic a mooch u c'ü'ü.
6 Ainda em outro sábado entrou na sinagoga, e pôs-se a ensinar. Estava ali um homem que tinha a mão direita atrofiada.
7 Le'ecoo' u yaj ca'ansajil u ley aj Moises u yet'ocoo' a fariseo u c'aba'oo' u na'ata, tanoo' u cha'antic a Jesusu. U c'atoo' u yila' wa ca' u ch'anes a mac tu q'uinil a jedel ti'i ca' paatac u yadoo' ti yan u sip'il a Jesusu.
7 E os escribas e os fariseus observavam-no, para ver se curaria em dia de sábado, para acharem de que o acusar.
8 C'u' betic a Jesusu, u yeel c'u' a tanoo' u tucliqui. —Wa'len chumuquil,— cu t'an a Jesus ti'i a winic a mooch u c'ü'ü. Liq'ui. Wa'laji te'i.
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem que tinha a mão atrofiada: Levanta-te, e fica em pé aqui no maio. E ele, levantando-se, ficou em pé.
9 —Bel in quin c'aate te'ex jun p'eel a t'ana,— cu t'an a Jesus ti'ijoo' a tanoo' u cha'ana. —¿Biqui'il a qui' tu c'axül ti'i a ley ti u q'uinil a jedele, wa ti'i ti betical a qui'i, wa ti'i ti betical a c'asa? ¿Qui' wa ca' ti sa'alte u cuxtal a maca, wa ca' ti quimes ala'i ti u q'uinil a jedele?— cu t'an a Jesus ti'ijoo'o.
9 Disse-lhes, então, Jesus: Eu vos pergunto: É lícito no sábado fazer bem, ou fazer mal? salvar a vida, ou tirá-la?
10 Le'ec a Jesusu, u sutaj u wich u cha'antoo' tulacaloo'. —Sützü a c'ü',— cu t'an ti'i a winiqui. U sützaj u c'ü'. Ch'ani.
10 E olhando para todos em redor, disse ao homem: Estende a tua mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restabelecida.
11 Lic'oo' u tz'iiquil ala'oo' tu jajil. Cajoo' u tzicbalte c'u' a cu betoo' ti'i a Jesusu.
11 Mas eles se encheram de furor; e uns com os outros conferenciam sobre o que fariam a Jesus.
12 Pues te'i. Ma' top uchi manüc u q'uinil abe' ti naq'ui a Jesus tuwich witz ti t'an etel a Dioso. U mansaj a ac'ü' ti t'an te'i.
12 Naqueles dias retirou-se para o monte a fim de orar; e passou a noite toda em oração a Deus.
13 Le'ec ti sasajiji, u püyajoo' boon u yaj cambal. Tu yaamoo' ala'oo'o, u yeetaj doce tuul. —Inche'ex in waj xa'num,— cu t'an ti'ijoo' a doce tuulu.
13 Depois do amanhecer, chamou seus discípulos, e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Yeetbi aj Simono. U tz'aj u c'aba' ti aj Pedro. Yeetbi aj Andres, le'ec u yitz'in aj Simono. Yeetboo' aj Jacobo, aj Juana, aj Felipeje, aj Bartolomeje,
14 Simão, ao qual também chamou Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 aj Mateojo, aj Tomasa, y ulaac' aj Jacobo. Le'ec aj Jacob abe'e, le'ec u mejen aj Alfeojo. Yeetbi ilic ulaac' aj Simono. —Cananista,— cu t'anoo' ti'i aj Simon abe'e.
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Yeetbi ilic aj Judasa, le'ec u mejen aj Jacobo. Yeetbi ilic aj Judas Iscarioteje, le'ec mac u tzolaj a Jesusu.
16 Judas, filho de Tiago; e Judas Iscariotes, que veio a ser o traidor.
17 Pues te'i. a Jesusu, emi tuwich a witz abe' u yet'ocoo' a doce tuulu. Wa'laji tuba quet a lu'umu. Top yaaboo' u yaj cambal a que'enoo' te'iji. Mani tu pach u yaabil a cristiano a much'a'anoo' tu yaam. Yan a taloo' cuenta Judeaja. Yan a taloo' ich caj Jerusalen. Yan a taloo' chi' c'ac'naab ich caj Tiro caj Sidon. C'ochoo' u yuboo' u t'an a Jesusu. C'ochoo' ilic a c'oja'an ti tz'ücbülü.
17 E Jesus, descendo com eles, parou num lugar plano, onde havia não só grande número de seus discípulos, mas também grande multidão do povo, de toda a Judéia e Jerusalém, e do litoral de Tiro e de Sidom, que tinham vindo para ouvi-lo e serem curados das suas doenças;
18 Baalo' ilic boon a yan a c'ac'asba'al tu yooloo', joc'sabi ti'ijoo'.
18 e os que eram atormentados por espíritos imundos ficavam curados.
19 Tulacaloo' a cristiano a much'a'anoo' te'iji, tanoo' u yaaltic u tülü' a Jesusu. Tan u ch'anesicoo' tulacal ala'oo' etel u patalil.
19 E toda a multidão procurava tocar-lhe; porque saía dele poder que curava a todos.
20 Pues te'i. Le'ec a Jesusu, u cha'antajoo' u yaj cambal. —Le'ec boone'ex a otzile'exe, qui'e'ex cuchi a wool. Yan te'ex a cuuchil ichil u cuenta a Dioso,— cu t'an a Jesus ti'ijoo' u yaj cambala.
20 Então, levantando ele os olhos para os seus discípulos, dizia: Bem-aventurados vós, os pobres, porque vosso é o reino de Deus.
21 —Le'ec boone'ex a jabix wi'ije'ex ti'i c'u' a ti'i a Dios aleebe, qui'e'ex cuchi a wool. Bel u ca'a tz'abül te'ex ti chucul te'ex,— cu t'an a Jesus ti'ijoo'o. —Le'ec boone'ex a tane'ex a woc'ol aleebe, qui'e'ex cuchi a wool. Bele'ex a ca'a ti che'ej,— cu t'an a Jesus ti'ijoo' u yaj cambala.
21 Bem-aventurados vós, que agora tendes fome, porque sereis fartos. Bem-aventurados vós, que agora chorais, porque haveis de rir.
22 —Le'ec ti motztzile'ex u menoo' a cristianojo, qui'e'ex cuchi a wool. Baalo' ilic le'ec ti tane'ex a joc'sabül tu yaamoo' ala'oo'o. Baalo' ilic ti tane'ex a p'a'asbül, y tan u yaalbül ti c'ase'ex a c'aba' tin woc'lal inen a yanajeen ti cristianojili,— cu t'an a Jesus ti'ijoo'o.
22 Bem-aventurados sereis quando os homens vos odiarem, e quando vos expulsarem da sua companhia, e vos injuriarem, e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do homem.
23 —Qui'aque'ex a wool tu q'uinil u yuchul a c'as abe' te'exe. Uchuque'ex a siit u men u qui'ile'ex a wool. Bete'ex abe'e, u men yan ti yaab a qui'il te'ex a taaca'an ti ca'an. Le'ecoo' u uchben mamaa' a cristiano abe' a tanoo' u betic te'ex a c'asa, u betajoo' ilic a c'as a jabix abe' ti'ijoo' a winic u yadajoo' u t'an a Dios uchi,— cu t'an a Jesus ti'ijoo' u yaj cambal.
23 Regozijai-vos nesse dia e exultai, porque eis que é grande o vosso galardão no céu; pois assim faziam os seus pais aos profetas.
24 —C'u' betiqui, yaj a bele'ex a ca'a a c'ümü' boon tuule'ex a ayic'ale'exe. A c'ümaje'ex tun a qui'i,— cu t'an a Jesusu.
24 Mas ai de vós que sois ricos! porque já recebestes a vossa consolação.
25 —Yaj a bele'ex a ca'a a c'ümü' boon tuule'ex a na'aje'exe. Bele'ex a ca'a ti wi'ijtal. Yaj a bele'ex a ca'a a c'ümü' boon tuule'ex a tane'ex a che'ej aleebe. Bel u ca'a ti yajtal a woole'ex. Bele'ex a ca'a ti oc'ol,— cu t'an a Jesusu.
25 Ai de vós, os que agora estais fartos! porque tereis fome. Ai de vós, os que agora rides! porque vos lamentareis e chorareis.
26 —Yaj a bele'ex a ca'a a c'ümü' boon tuule'ex a tane'ex a tzicbalbül ti qui'e'ex u men tulacaloo' a cristianojo. Le'ecoo' u uchben mamaa'oo' abe'e, u tzicbaltajoo' ilic u qui'il boon tuul u tz'ajoo' u bajil jabix tanoo' u yadic u t'an a Dioso, pero chenoo' u tus,— cu t'an a Jesusu.
26 Ai de vós, quando todos os homens vos louvarem! porque assim faziam os seus pais aos falsos profetas.
27 —Pues te'i. Tan in wadic te'ex boone'ex a walaque'ex a wu'yic in t'ana. Yacunte'ex boon a tz'iic te'exe. Yan a betique'ex a qui' ti'ijoo' boon a walacoo' u motzintique'exe,— cu t'an a Jesusu.
27 Mas a vós que ouvis, digo: Amai a vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam,
28 —Qui'qui't'ante'exoo' mac walacoo' u p'a'astique'ex. C'ajese'ex a Dios yoc'oloo' boon a walacoo' u betic te'ex a c'asa,— cu t'an a Jesusu.
28 bendizei aos que vos maldizem, e orai pelos que vos caluniam.
29 —Le'ec mac ca' u jütz'ü' a p'u'ucu, sutu a junxeele, ca' u jütz'ü'. Wa yan mac ca' u ch'aa' a noc' jun tziili, ma' a wet'ic ti'i u ch'a'ic jun tziil ulaac',— cu t'an a Jesusu.
29 Ao que te ferir numa face, oferece-lhe também a outra; e ao que te houver tirado a capa, não lhe negues também a túnica.
30 —Le'ec mac tan u matic c'u' a yan te'exe, tz'a'e'ex ti'i. Le'ec a mac ca' u toco' a c'u' teche, ma' a beele'ex ti yaab sut a c'aate'ex ca' u yusq'uinte abe'e,— cu t'an a Jesusu.
30 Dá a todo o que te pedir; e ao que tomar o que é teu, não lho reclames.
31 —Jabix ilic a c'ate'ex ca' betabüc te'exe, baalo' ilic a yan a betique'ex ti'ijoo'o,— cu t'an a Jesusu.
31 Assim como quereis que os homens vos façam, do mesmo modo lhes fazei vós também.
32 —Pues te'i. Wa cuchi jadi' a yajoo' u yube'ex a tane'ex a yacuntiqui, ma' tane'ex a betic a qui'il ti baalo'i. Le'ecoo' a que'enoo' ilic ichil u sip'ili, walacoo' ilic u betic ti baalo',— cu t'an a Jesusu.
32 Se amardes aos que vos amam, que mérito há nisso? Pois também os pecadores amam aos que os amam.
33 —Wa cuchi jadi' ti'ijoo' boon a walacoo' u betic te'ex a qui' tane'ex a betic a qui'i, ma' tane'ex a betic a qui'il ti baalo'i. Le'ecoo' a que'enoo' ilic ichil u sip'ili, walacoo' ilic u betic ti baalo',— cu t'an a Jesusu.
33 E se fizerdes bem aos que vos fazem bem, que mérito há nisso? Também os pecadores fazem o mesmo.
34 —Wa cuchi jadi' ti'ijoo' a walacoo' u yusq'uintic u jel a taq'uin a walaque'ex a tz'eec u maantoo'o, ma' tane'ex a betic a qui'il ti baalo'i. Le'ecoo' a que'enoo' ilic ichil u sip'ili, walacoo' ilic u tz'eec ti maanil a taq'uin ti'ijoo' a walacoo' u yusq'uintic u jel tucaye'il,— cu t'an a Jesusu.
34 E se emprestardes àqueles de quem esperais receber, que mérito há nisso? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 —Yacunte'exoo' mac a tz'iicoo' te'exe. Yan a betique'ex qui'il ti'ijoo'. Yan a tz'eeque'ex ti maanil a taq'uin ti'ijoo', pero ma' tzaj a tuclique'ex wa bel u ca'a usq'uinbil te'ex u jel. Ca' a bete'ex ti baalo'o, bel u ca'a tz'abül te'ex a qui'il ti yaab u men a Dioso. Bel ilic u ca'a ti chictal ti le'ec inche'ex u mejen a Dios ti ca'ana. Ala'aji, walac ilic u ch'a'ic u yotzililoo' boon a ma' ta'achoo' u tz'eec a bo'tiqui, u yet'ocoo' boon a c'ac'as cristianojo,— cu t'an a Jesusu.
35 Amai, porém a vossos inimigos, fazei bem e emprestai, nunca desanimado; e grande será a vossa recompensa, e sereis filhos do Altíssimo; porque ele é benigno até para com os integrantes e maus.
36 —Yan a ch'a'ique'ex u yotzilil a maca, jabix ilic ti walac u ch'a'bül u yotzilil a mac u men a Tate'ex a que'en ti ca'ana,— cu t'an a Jesusu.
36 Sede misericordiosos, como também vosso Pai é misericordioso.
37 —Pues te'i. Ma' a yaaltique'ex a cüxtic wa u cüxtaj u sip'il a maca. Ti baalo'o, ma' tu yaaltabül cüxtabül wa a cüxtaje'ex a sip'il inche'exe. Ma' a tz'eeque'ex a mac ichil u sip'ili. Ti baalo'o, ma' ta tz'abüle'ex ichil a sip'il. Sa'tese'ex u sip'il a maca. Ti baalo'o, bel u ca'a sa'tesabül a sip'ile'ex,— cu t'an a Jesusu.
37 Não julgueis, e não sereis julgados; não condeneis, e não sereis condenados; perdoai, e sereis perdoados.
38 —Sije'ex c'u' a c'abeet ti'i ulaac'a. Ti baalo'o, bel u ca'a sijibil te'ex u men a Dioso. Le'ec ti bel u ca'a p'isbil c'u' a bel u ca'a sijibil te'exe, bel u ca'a but'bul ti chich ichil u p'isbeeb. Bel u ca'a tintinjütz'bül ti'i ca' ococ u chucaan. Tudel u ca'a asto ti tan u manül tu pach u men u yaabil. Baalo' ti bel u ca'a sijibil te'exe. Jabix ilic ti walaque'ex a p'isic c'u' a tane'ex a sijiqui, baalo' ilic ti bel u ca'a p'isbil c'u' a bel u ca'a sijibil te'exe,— cu t'an a Jesusu.
38 Dai, e ser-vos-á dado; boa medida, recalcada, sacudida e transbordando vos deitarão no regaço; porque com a mesma medida com que medis, vos medirão a vós.
39 Pues te'i. Uchi u t'an a Jesus eteloo' ich mucult'an yoc'ol mac a tan u yadic a ma' u yeel c'u'iji. —Jun tuul a ch'oopo, ma' tu paatal u bensic u yetch'oopil. Wa ca' u betoo' ti baalo', beloo' u ca'a ti c'axül ich ch'e'en tu ca' tuulil,— cu t'an a Jesusu.
39 E propôs-lhes também uma parábola: Pode porventura um cego guiar outro cego? não cairão ambos no barranco?
40 —Ma'ax mac aj cambal u yeel a mas yaab tuwich u maestro. C'u' betiqui, le'ec ti joboo' u ye'bel ti'i boon u yeel a maestrojo, jadi' quet u yeeloo' etel a maestrojo,— cu t'an a Jesusu.
40 Não é o discípulo mais do que o seu mestre; mas todo o que for bem instruído será como o seu mestre.
41 —¿C'u' ca'a tan a wilic u sip'il a hermano bete cuenta tan a wilic tz'etz'eec a ta'lu'um ichil u nec' u wichi? Uxtun incheche, ma' ta'ach a tz'eec ta wool ti nooch a sip'il incheche, bete cuenta jabix noxi' che' a que'en ichil u nec' a wich,— cu t'an a Jesus yoc'oloo' u sip'il.
41 Por que vês o argueiro no olho de teu irmão, e não reparas na trave que está no teu próprio olho?
42 —Incheche, ma' ta'ach a wilic a jabix a noxi' che' a que'en ichil u nec' a wich,— cu t'an. —C'u' betiqui, baala' walac a wadic ti'i a hermanojo. “Hermano,” queech. “Cha'a in joc'sic abe' a jabix ta'lu'um a que'en ichil u nec' a wich,” queech ti'i. ¿C'u' ca'a ma' saaquech a wadü' a jabix abe' ti'iji?— cu t'an. —Incheche, chen aj cho'ech. Payanbej joq'ues abe' a jabix noxi' che' a que'en ichil u nec' a wich. Pachili, jede'ec a wilic ti qui' biqui ca' a joq'ues abe' a jabix ta'lu'um a que'en ichil u nec' u wich a hermanojo,— cu t'an a Jesus yoc'oloo' u sip'il.
42 Ou como podes dizer a teu irmão: Irmão, deixa-me tirar o argueiro que está no teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita! tira primeiro a trave do teu olho; e então verás bem para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 —Pues te'i. Le'ec a cristianojo, jabix ilic a che'e. Le'ec a che' a quich'pana, ma' tu tz'eec u wich ti c'as. Ma'ax a c'ac'as che'e, ma' tu tz'eec u wich a quich'pana,— cu t'an a Jesusu.
43 Porque não há árvore boa que dê mau fruto nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 —Etel u wich a che'e, chica'an biqui'il a che'e. Ma' tu wichintic a chimun a q'ui'ixi. Ma'ax tu wichinbil ix tz'us u men a q'ui'ix pocche'e,— cu t'an a Jesusu.
44 Porque cada árvore se conhece pelo seu próprio fruto; pois dos espinheiros não se colhem figos, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 —Le'ec a qui'il winiqui, walac u betic a qui' u men u qui'il u na'at. Le'ec a c'ac'as winiqui, walac u betic a c'as u men u c'asil u na'at. Chica'an biqui'il u na'at a mac etel u t'an,— cu t'an a Jesusu.
45 O homem bom, do bom tesouro do seu coração tira o bem; e o homem mau, do seu mau tesouro tira o mal; pois do que há em abundância no coração, disso fala a boca.
46 —Pues te'i. “Noochil, Noochil,” que'ex ten. ¿C'u' ca'a walaque'ex a chiitiquen ti baalo', pero ma' ta'ache'ex a betic c'u' a walac in wadiqui?— cu t'an a Jesusu.
46 E por que me chamais: Senhor, Senhor, e não fazeis o que eu vos digo?
47 —Tulacal a mac a walacoo' u c'ochol tin wetele, y a walacoo' u yubic in t'ana, y a walacoo' u betic c'u' a walac in wadiqui, ala'oo'o,
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante:
48 jabix a mac a tan u men naj etel tunich. U paantaj ti tam tac yoc'ol jun p'eel tunich. Yoc'ol a tunich abe'e, caji u tzaamte a tunich ti'i u colocche'il a naja. Le'ec ti tuda'an a ja'a, cu'unquinbi a lu'um u men u yoc a ja'a. C'u' betiqui, ma' u pecsaj a naji, u men qui' betaja'an yoc'ol a tunichi,— cu t'an a Jesus ich mucult'an.
48 É semelhante ao homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala, e pôs os alicerces sobre a rocha; e vindo a enchente, bateu com ímpeto a torrente naquela casa, e não a pôde abalar, porque tinha sido bem edificada.
49 —Uxtun mac a walacoo' u yubic in t'an pero ma' ta'achoo' u tz'ocsiqui. Ala'oo'o, jabix ilic a winic a tan u men naj etel tunich xan. C'u' betiqui, ma' u paantaj ma'ax tz'etz'eec tuba u cajsaj a naja. Jadi' yoc'ol lu'um u tz'aj a tunichi. Le'ec ti cu'unaji a lu'um u men u yoc a ja'a, c'axi a naj ti jomol. Jumpul c'asaji a naja,— cu t'an a Jesus ich mucult'an.
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre terra, sem alicerces, na qual bateu com ímpeto a torrente, e logo caiu; e foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?