Romanos 11
MITNT vs ARIB
1 Pues nú ducán nduá, dandu ¿nansa cachi‑ndà? ¿A ñá‑sànì nacoo nihni Dios nèhivì xí‑yá (Israel) nduá vichi? Còó, màsà cáchí‑ndà ducán. Vàchi cunaha‑nsiá, yùhù nduú stnáì iin nèhivì Israel. Yohòtéhè stnáì nduú Abraham, te descendencia xi xìì‑nsí Benjamín nduú stnáì.
1 Pergunto, pois: Acaso rejeitou Deus ao seu povo? De modo nenhum; por que eu também sou israelita, da descendência de Abraão, da tribo de Benjamim.
2 Vàchi nèhivì raza‑nsì Israel, dècuèndè chicá sànaha sànì cachi Dios ñà‑nèhivì xí mii‑yá nduú‑né. Ñàyùcàndùá, màdì‑ñá sànì nacoo nihni‑ya nèhivì xí‑yá nduá.
2 Deus não rejeitou ao seu povo que antes conheceu. Ou não sabeis o que a Escritura diz de Elias, como ele fala a Deus contra Israel, dizendo:
3 “Nsiùhù nècuàchì cáhàn cuenta xi‑ní, sà‑cuàhà‑nsí sànì sahnì nèhivì, te sànì dàndùtù stná‑nè nsidaa lugar ndé cahvi‑nsí mii‑ní, Stoho‑nsì Señor: làcà mindaí ndói, te nchícùn stná‑nè ñà‑cahnì‑né yùhù”.
3 Senhor, mataram os teus profetas, e derribaram os teus altares; e só eu fiquei, e procuraram tirar-me a vida?
4 Doco ¿ndíà nduá nì cachi Dios xì Elías mà? Dohó nì cachi‑yà: “Còó, vàchi sànì chitnùní inì ñà‑cundoo ùsà gà mil nèhivì‑xí mà cáhví xí yùù yócò nani Baal, ni mà sáà stná‑nè cuitasisi‑né nùá”, nì cachi‑yà.
4 Mas que lhe diz a resposta divina? Reservei para mim sete mil varões que não dobraram os joelhos diante de Baal.
5 Te ducání iá stná tiempu vichi. Sàhà gracia xi‑ya ndoó stná dava nèhivì Israel xiníndísâ xí‑yâ vichi, mate sacu xínduu‑ne, doco sànì nacàxin‑yanè.
5 Assim, pois, também no tempo presente ficou um remanescente segundo a eleição da graça.
6 Te nú cuisì sàhà gracia xi‑ya nduá, dandu mà cúí cunduu stná sàhà obra nì quìdá‑né. Vachi nú ni cúndiáá obra xi‑ne nùù‑yá nì cùí, dandu mà cúndiáá gà stná gracia xi‑ya.
6 Mas se é pela graça, já não é pelas obras; de outra maneira, a graça já não é graça.
7 Te nú ducán nduá, dandu ¿nansa cachi‑ndà vichi? Pues dohó cachi‑ndà: cuàhà gá nèhivì Israel cónì níhì‑né (ñà‑ndiaha íì) nìsa nanducu guá‑nè; cuisì nèhivì nì nacàxin Dios nì nìhìtáhvì xán. Dandu cuàhà gá dava nècuàchì Israel mà, nì yàha nì nducaxin anima‑nè.
7 Pois quê? O que Israel busca, isso não o alcançou; mas os eleitos alcançaram; e os outros foram endurecidos,
8 Te dohó cachí stná nùù tutu ìì: “Sànì chitnùní ini Dios cucumi nèhivì mà iin anima mà ndúlócô gà, na ian quídì‑nè, quidámáxìní‑nè, na ian cuaá‑nè, te ò doho stná‑nè, tè dècuèndè quìvì vichi, ducán iá xì‑né”, cachí tutu mà.
8 como está escrito: Deus lhes deu um espírito entorpecido, olhos para não verem, e ouvidos para não ouvirem, até o dia de hoje.
9 Daaní stná David sànaha, dohó nì cachi stná‑nè:
9 E Davi diz: Torne-se-lhes a sua mesa em laço, e em armadilha, e em tropeço, e em retribuição;
10 Te màsà sáà stná‑nè cundaà vàha ini‑nè; còó. Ni sáà‑nè cunsida‑ne (castigu xi‑ne) nicanicuahàn, nì cachi David.
10 escureçam-se-lhes os olhos para não verem, e tu encurva-lhes sempre as costas.
11 Ñàyùcàndùá, vichi ndisa iá falta xi nècuàchì Israel. Doco, ¿a sánì ndañuhu dahuun‑ne ñà‑nì quida‑ne ducán? Còó, vàchi cunaha‑nsiá, sàhà‑ñá nì quida‑ne falta mà, ñà‑jaàn nduá dìsáhà‑xí sànì nìhì stná nsidaa nèhivì inga raza nansa càcu anima‑nè. Daaní, después vihini naxicocuíìn stná ini nècuàchì Israel na indéhe‑né ñà‑sànì càcu nèhivì inga raza mà.
11 Logo, pergunto: Porventura tropeçaram de modo que caíssem? De maneira nenhuma, antes pelo seu tropeço veio a salvação aos gentios, para os incitar à emulação.
12 Cunaha‑nsiá, sàhà‑ñá nì quida nècuàchì Israel mà falta, ñàyùcàndùá cuàhà gá ñà‑ndiaha íì sànì ndòo nùù dava ga nèhivì ñuhìví. Doco nú sàhà falta xi nècuàchìmà sànì nìhìtáhvì nèhivì dava ga, dandu chicá más ndiaha nàcòo na sáà quìvì nàcùndoo vàha nècuàchìmà xì Dios.
12 Ora se o tropeço deles é a riqueza do mundo, e a sua diminuição a riqueza dos gentios, quanto mais a sua plenitude!
13 Vichi cuàhìn càhìn xì mii‑nsiá nècuàchì có‑ndùú nèhivì Israel. Yùhù, nùù Dios sànì nìhí chuun cacanui cachítnùhi palabra xi‑ya xì mii‑nsiá. Te ndisa iin chuun ndiaha nduá, cachíˋ.
13 Mas é a vós, gentios, que falo; e, porquanto sou apóstolo dos gentios, glorifico o meu ministério,
14 Te cuníˋ quida viìˊ chuun yohó sàhà‑ñá cundehè stná nèhivì raza xi, áma ndúdíì stná ini dava‑ne (cunindisá stná‑nè), te càcu‑ne.
14 para ver se de algum modo posso incitar à emulação os da minha raça e salvar alguns deles.
15 Vàchi nú (sàhà cuàchi‑ne) nì cuxio‑ne nùù Dios, te sàhámà nì nìhì dava ga nèhivì ñuhìví nì nàcùndoo vàha‑ne nùù‑yá, dandu (chicá más ndiaha) icúmí nàcòo nú sànì nandudiì tu ini Dios sàhà‑né. (Ndiaha gá ndisa) queamà na ian nì xìhì iin nèhivì, te nì natiacu‑nè.
15 Porque, se a sua rejeição é a reconciliação do mundo, qual será a sua admissão, senão a vida dentre os mortos?
16 Cunaha‑nsiá, cachí estilu sànaha sàhà pan primeru ñà‑ndùá pan ìì dócò‑ndà nùù Dios. Te nú ducán nduá, dandu náhà xìcà ìì stná dava ga yusàn nì cuàha pan mà. Te nahi seña jaàn nduú palabra yohó (sàhà nèhivì Israel, vàchi nú ìì yohòtéhè‑né sànaha, dandu ìì stná nsidaa gá descendencia xi nècuàchìmà vichi). Te ducán iá stná nahi yohò iin yutnù; nú iá vàha yohò‑nú, dandu nsidaa stná rama‑nu iá vàha.
16 Se as primícias são santas, também a massa o é; e se a raiz é santa, também os ramos o são.
17 Vàchi nècuàchì raza‑nsì Israel, na iin yutnù tàtá olivo, ducán nduú stná‑nè, te nsidaa nèhivì inga raza, nahi chìò inga yutnù yùcù, ducán nduú‑né. Daaní, ni cachí‑ndà ní tàhndè iin ùì rama yutnù tàtá, te nì natnìi tnahá xi iin ùì ndahà yutnù yùcù. Pues divi ducán nduá sànì quida Dios xì mii‑nsiá nècuàchì inga raza; vàchi rama yutnù yùcù nì natnìi tnahama, sà‑ìtiácúà sàhà ñà‑vàha dananá yohò yutnù tàtá mà; dítâ fuertéà tècuìí nùù yohò‑núma. (Te divi ducán iá stná xì mii‑nsiá, sànì nìhìtáhvì stná‑nsià ñà‑ndiaha íì xí nècuàchì Israel.)
17 E se alguns dos ramos foram quebrados, e tu, sendo zambujeiro, foste enxertado no lugar deles e feito participante da raiz e da seiva da oliveira,
18 Doco màsà cútúxí inì‑nsia chicá ndiaá‑nsià nùù nèhivì Israel mà, vàchi divi sàhà nècuàchìmà sànì nìhìtáhvì‑nsiá ñà‑ndiaha íì mà, nacua iá xì chìò cuàtì yutnù nì natnìi tnahama, divi sàhà yohò yutnù mà itiácúà, màdì‑ñá sàhà chìò cuàtìmà itiácú yohò‑nú.
18 não te glories contra os ramos; e, se contra eles te gloriares, não és tu que sustentas a raiz, mas a raiz a ti.
19 — ausente —
19 Dirás então: Os ramos foram quebrados, para que eu fosse enxertado.
20 — ausente —
20 Está bem; pela sua incredulidade foram quebrados, e tu pela tua fé estás firme. Não te ensoberbeças, mas teme;
21 Vàchi (nècuàchì Israel mà, cónì quìdá víi‑né, te sàhájàn) nì cuxio‑ne nùù‑yá nacua nì cuu xi chìò yutnù tàtá nì tàhndè mà; ñàyùcàndùá, ducán stná mii‑nsiá ana nì quìhvi después, cuidadu cundoo‑nsia còtó dacúxíó stná Dios mii‑nsiá.
21 porque, se Deus não poupou os ramos naturais, não te poupará a ti.
22 Sàhà nsidaa ñà‑jaàn, vàtùni cundaà vàha ini‑ndà nansa iá modo xi Dios; iá ndisa gracia xi‑ya, doco iá stná nansa sáha‑ya castigu. Vàchi nècuàchì raza nì tùcù inga ichì mà, cónì dácâcu‑yanè, doco mii‑nsiá, còó; mànì gá nì quida‑ya xì‑nsiá. Doco iin‑ni xiñuhu quida‑nsia seguir cunchicùn‑nsià gracia xi‑ya, vàchi nú coó, dacúxíó stná‑yà mii‑nsiá nùù‑yá.
22 Considera pois a bondade e a severidade de Deus: para com os que caíram, severidade; para contigo, a bondade de Deus, se permaneceres nessa bondade; do contrário também tu serás cortado.
23 Daaní, nècuàchì nì cuxio antes mà, nú ni nácúníndísâ‑né mii‑yá, vàtùni (nàcùndoo vàha stná‑nè xì‑yá), te ducán queamà na ian nì natnìi tnahá tú chìò yutnù nì tàhndè mà, vàchi Dios, icúmí‑yâ poder quida‑ya ducán.
23 E ainda eles, se não permanecerem na incredulidade, serão enxertados; porque poderoso é Deus para os enxertar novamente.
24 Vàchi mii‑nsiá, mate nécuàchì inga raza nduú‑nsiá, doco sànì nìhìtáhvì‑nsiá cuàhà ñà‑vàha xi nècuàchì Israel mà. Te ducán queámà na ian nì tàhndè chìò yutnù yùcù olivo, te nì natnìi tnahá‑nu xi iin yutnù tàtá. Pues nú sànì nìhìtáhvì mii‑nsiá ducán, dandu chicá mà úhì nansìhvi tu nèhivì raza Israel mà lugar primeru xi‑ne, vàchi queámà na ian danátnìi tnaha tu‑nda chìò yutnù finu ìcà mismo mii yutnù ndé nì tàhndèà.
24 Pois se tu foste cortado do natural zambujeiro, e contra a natureza enxertado em oliveira legítima, quanto mais não serão enxertados na sua própria oliveira esses que são ramos naturais!
25 Ñánì, cuníˋ cundaà inì‑nsia sàhà iin chuun nìsa ìa dèhé antes còtó cachi‑nsià ñà‑chicá nchichí‑nsià. Vàchi cunaha‑nsiá, cuàhà nècuàchì Israel, quidámáxìní‑nè vichi, te ducán icúmí coo ndè cachi sàà cuacatnahá nadaa ga nèhivì inga raza quìhvi ichì mii‑yá.
25 Porque não quero, irmãos, que ignoreis este mistério {para que não presumais de vós mesmos}: que o endurecimento veio em parte sobre Israel, até que a plenitude dos gentios haja entrado;
26 Daaní, icúmí càcu stná nsidaa nècuàchì raza Israel, nacua cachí Dios nùù tutu ìì:
26 e assim todo o Israel será salvo, como está escrito: Virá de Sião o Libertador, e desviará de Jacó as impiedades;
27 Te nú sànì cuxio nsidaa cuàchi‑nemà, dandu cundaà ini‑nè sànì quida ndise cumplir palabra nì càhàn sàhnúí xì‑né antes.
27 e este será o meu pacto com eles, quando eu tirar os seus pecados.
28 Cunaha‑nsiá, sàhà‑ñá (cahíchì ini) nèhivì Israel razón ndiaha xí Dios vichi, ñàyùcàndùá na ian xiní ùhì‑nèyà nduá, doco ñà‑vàha xi mii‑nsiá sànì queamà. Doco nècuàchìmà, mànì cuáhà vá‑né nùù‑yá sàhà xìì‑né, vàchi nì cachi‑yà xì xìì‑né icúmí‑yâ nacàxin‑ya descendencia xi‑ne.
28 Quanto ao evangelho, eles na verdade, são inimigos por causa de vós; mas, quanto à eleição, amados por causa dos pais.
29 Te mà túha Dios naquihin‑ya ñà‑ndùá sànì sàhatahvì‑yándô; ni mà túha stná‑yà naxicocuíìn ini‑yà nú sànì chitnùní ini‑yà cana‑yàndó.
29 Porque os dons e a vocação de Deus são irretratáveis.
30 Antes cónìsá íníní‑nsiá mii‑yá, doco vichi sàhà‑ñá cónì íníní nècuàchì Israel, ñàyùcàndùá mii‑nsiá nì indehè ndàhví‑yà vichi.
30 Pois, assim como vós outrora fostes desobedientes a Deus, mas agora alcançastes misericórdia pela desobediência deles,
31 Te ducání iá stná xì mii‑né, mate có‑ìníní‑néyà vichi, doco ¿índù fin cucumiámà? Divi sàhà‑ñá nacundehè ndàhví‑yànè nacua nì indehè ndàhví stná‑yà mii‑nsiá.
31 assim também estes agora foram desobedientes, para também alcançarem misericórdia pela misericórdia a vós demonstrada.
32 Ñàyùcàndùá, nùù mii‑yá iin‑ni xínduu nsidanicuu‑nda nèhivì cuáchi có‑ìníní xí‑yâ. Te divi sàhájàn vàtùni iin‑ni cundehè ndàhví stná‑yà nsidanicuu‑nda.
32 Porque Deus encerrou a todos debaixo da desobediência, a fim de usar de misericórdia para com todos.
33 ¡Na cuahà guá obra ndiaha sànì quida Dios! Te nchichí sàstnùhù stná‑yà, ináhá‑yâ nsidanicuú iñàha. Te ináhá‑yâ ñà‑ndùá cachí‑yà, xì ñà‑ndùá quidá‑yá, mate nèhivì, có‑sânìhì ini‑nè.
33 Ó profundidade das riquezas, tanto da sabedoria, como da ciência de Deus! Quão insondáveis são os seus juízos, e quão inescrutáveis os seus caminhos!
34 Vàchi còò ni‑iin ana cundáà ndisa inì‑xi nansa nihnú ini Stoho‑ndà Señor. Te ni còò stná ana chicá nchichí, te ducán sáha‑xi‑yá conseju.
34 Pois, quem jamais conheceu a mente do Senhor? ou quem se fez seu conselheiro?
35 Ni còò stná ana xícàn tòó‑yá iñàha nùù‑xí, te cunihica‑yá nùù‑né; còó.
35 Ou quem lhe deu primeiro a ele, para que lhe seja recompensado?
36 Vàchi mii‑yá nì quidavàha xi nsidanicuú iñàha, te sàhà poder xi‑ya iá ìì nsidaa ñà‑jaàn ñuhìví yohó. Te cuisì sàhà (ñà‑nì quèé gà más tnùñuhu) xí‑yá, ñàyùcàndùá nì sàcòo nsidaámà, ansivéhé cahnú‑yá nicanicuahàn. Amén.
36 Porque dele, e por ele, e para ele, são todas as coisas; glória, pois, a ele eternamente. Amém.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?