1 Ñii ki̱vi̱ nda̱to̱ꞌon ta̱Jesús ñii cuento xíꞌin naxíka xíꞌin ra. Xíꞌin cuento yóꞌo sánáꞌa ra na ña o̱n nakava ini na ka̱ꞌa̱n na xíꞌin Ndios, ta xíni̱ ñóꞌó ka̱ꞌa̱n na xíꞌin Ndios ndiꞌi saá ki̱vi̱.
2 Ta káchí ta̱Jesús saá:
3 Ta ñoo yóꞌo, yóo ñii ñaꞌa̱, ñá ni̱xiꞌi̱ yii̱ kúu ñá, ta ñáyóꞌo kua̱ꞌa̱n ñá ndiꞌi saá ki̱vi̱ no̱o̱ ta̱juez ña kasa nani ra kua̱chi xa̱ꞌa̱ ñá. Ni̱ka̱ꞌa̱n ñá saá xíꞌin ra: “Ná kasa nani ún ñanda̱a̱ xíꞌin i̱, chi yóo ñii ta̱a, ta sáa̱ ini ra xíni ra yi̱ꞌi̱, kóni ra sandáꞌví ra yi̱ꞌi̱”, káchí ñá xíꞌin ta̱juez.
4 Ta o̱n vása xi̱in ta̱juez chindeé ra ñá. Ta ni̱yaꞌa kua̱ꞌa̱ ní ki̱vi̱, ta saá xa̱ni ini ta̱juez: “Vará o̱n vása kísa to̱ꞌó i̱ Ndios, ni o̱n vása kísa to̱ꞌó i̱ ni̱vi,
5 ta chindeé i̱ ñaꞌa̱ yóꞌo, chi sándiꞌi ní ñá yi̱ꞌi̱, ta o̱n vása kúndeé ka̱ ini i̱, chi va̱xi ñá sándiꞌi ñá yi̱ꞌi̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱. Ta ña̱kán kasa nani i̱ ñanda̱a̱ xa̱ꞌa̱ ñá”, káchí ta̱juez. Saá ndi̱ꞌi cuento loꞌo ―káchí ta̱Jesús.
6 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin na:
7 Ta Ndios kúu ta̱va̱ꞌa ta̱nda̱a̱. ¿Án o̱n vása ndixa Ndios kasa nani ra ñanda̱a̱ xíꞌin ni̱vi na na̱ka̱xin ra, na kúu na xáku ndáꞌví no̱o̱ ra ndiví ñoó? ¿Án xáni si̱ni̱ ndó ña naꞌá ní kundati na, ta saá ndakuii̱n Ndios yuꞌu̱ na?
8 Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó. Ndios kama ní kasa nani ra ñanda̱a̱ xa̱ꞌa̱ na. Ta yi̱ꞌi̱, o̱n vása xíni̱ i̱, ¿án naníꞌi i̱ ni̱vi na ndixa kándixa yi̱ꞌi̱, ki̱vi̱ ña ndikó i̱ ñoyívi yóꞌo? ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.
9 Ta saá ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi na xáni si̱ni̱ kuiti mi̱i na kúu nava̱ꞌa, ta xáni si̱ni̱ na inka̱ ni̱vi, o̱n vása va̱ꞌa nayóꞌo. Ta ta̱Jesús nda̱to̱ꞌon ra ñii cuento ña sanáꞌa ra nayóꞌo:
10 ―Saá ndo̱ꞌo o̱vi̱ ta̱a ni̱xa̱ꞌa̱n ra veꞌe ño̱ꞌo ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios. Ñii ta̱yóꞌo kúu ta̱fariseo ta inka̱ ra kúu ta̱ káya si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ nagobierno.
11 Ta ta̱fariseo ñíndichi ra, ta káꞌa̱n ra xa̱ꞌa̱ mi̱i ra, káchí ra saá: “Tata Ndios, táxaꞌvi ún, yi̱ꞌi̱ o̱n vása yóo i̱ nda̱tán yóo inka̱ ni̱vi, chi o̱n si̱ví ta̱ kísa kuíꞌná kúu i̱, ni o̱n si̱ví ta̱ o̱n váꞌa kúu i̱, ni o̱n si̱ví ta̱ kísi̱n xíꞌin inka̱ ñaꞌa̱ kúu i̱, ni o̱n vása yóo i̱ nda̱tán yóo ta̱a ta̱ ñíndichi kaa̱, ta̱ káya si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ nagobierno.
12 Ta̱a ta̱ va̱ꞌa kúu i̱ chi o̱vi̱ ki̱vi̱ ñii ñii semana yóo soꞌon i̱. Ta táꞌví i̱ u̱xu̱ koꞌndo si̱ꞌún ña kómí i̱. Ta ñii koꞌndo yóꞌo táxi i̱ ndaꞌa̱ ún. Saá kéꞌé i̱ ndiꞌi saá ki̱vi̱”, káchí ra xíꞌin Ndios.
13 Ta inka̱ ta̱a ta̱ káya si̱ꞌún xa̱ꞌa̱ nagobierno ñíndichi ra xíká loꞌo. Ta ki̱sa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i ra no̱o̱ Ndios, ta ni o̱n xi̱in ra koto ra ñoyívi ni̱no, ta kuiti xíto ra no̱o̱ ñoꞌo̱. Ta kúchuchú ní ini ra nda̱ káni ra kándíká ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios siꞌa: “Tata Ndios, kundáꞌví ini ún koni ún yi̱ꞌi̱, vará ta̱ o̱n váꞌa kúu i̱”, káchí ra.
14 Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ki̱vi̱ kua̱noꞌo̱ ta̱yóꞌo veꞌe ra ki̱ndo̱o va̱ꞌa ra no̱o̱ Ndios. Ta ta̱fariseo, o̱n vása ní‑kindo̱o va̱ꞌa ra no̱o̱ Ndios. Saá chi ndiꞌi ni̱vi na kísa káꞌno xíꞌin mi̱i no̱o̱ Ndios, ta Ndios chikaa̱ ra nayóꞌo ni̱no̱. Ta ni̱vi na kísa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i no̱o̱ Ndios, ta Ndios chinóo va̱ꞌa ra ñato̱ꞌó na ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
15 Ta ki̱xaa̱ ni̱vi xíꞌin nakuálí no̱o̱ yóo ta̱Jesús ña chinóo ra ndaꞌa̱ ra si̱ni̱ na, ta ndukú ra ñava̱ꞌa no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ na, ta naxíka xíꞌin ra ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ni̱vi yóꞌo:
16 Ta ta̱Jesús ka̱na ndiꞌi ra nakuálí va̱xi na no̱o̱ ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra:
17 Ndixa káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, tá o̱n xi̱in ndó kasa ni̱no̱ xíꞌin mi̱i ndó no̱o̱ Ndios nda̱tán ni̱no̱ yóo ini nakuálí yóꞌo, ta o̱n kívi ki̱ꞌvi ndó yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios ―káchí ta̱Jesús.
18 Ñii ta̱chiño ki̱xaa̱ ra no̱o̱ ta̱Jesús, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá:
19 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra:
20 Xíni̱ ún nda̱yí ña xa̱ꞌnda chiño Ndios kasa ndivi ni̱vi. Ka̱chí Ndios xíꞌin ni̱vi saá: “O̱n ki̱ꞌvi ndó kua̱chi ñoyívi xíꞌin inka̱ ñaꞌa̱ ñá o̱n si̱ví kúu ñásíꞌí ndó, ta o̱n ki̱ꞌvi ndó kua̱chi ñoyívi xíꞌin ta̱a ta̱ o̱n si̱ví kúu yii̱ ndó, o̱n kaꞌni ndó ni̱vi, o̱n kasa kuíꞌná ndó ña kómí ni̱vi, o̱n ka̱ꞌa̱n ndó ñavatá xa̱ꞌa̱ inka̱ ni̱vi, ta kasa to̱ꞌó ndó yivá ndó, ta kasa to̱ꞌó ndó siꞌí ndó”, saá káchí nda̱yí Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ra.
21 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱yóꞌo:
22 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Jesús ña nda̱kuii̱n ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n tuku ra xíꞌin ra:
23 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱yóꞌo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús, ta kúchuchú ní ini ra, saá chi kua̱ꞌa̱ ní ñakuíká kómí ra.
24 Tá xi̱ni ta̱Jesús ña kúchuchú ní ini ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá:
25 Vará yo̱ꞌvi̱ ní tá kuchiño tícamello yaꞌa rí yavi̱ xa̱ꞌa̱ túkú, ta yo̱ꞌvi̱ ní ka̱ kuchiño yaꞌa ñii ta̱kuíká yéꞌé ña ki̱ꞌvi ra yichi̱ no̱o̱ xáꞌnda chiño Ndios ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
26 Ta ni̱vi na xi̱ni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon yóꞌo, ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon na ta̱Jesús:
27 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá:
28 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Pedro xíꞌin ra:
29 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra:
30 ta nayóꞌo nakiꞌin na kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ñava̱ꞌa taxi Ndios ndaꞌa̱ na ñoyívi yóꞌo. Ta ñoyívi ni̱no Ndios taxi ra ña kutaku̱ na xíꞌin ra ndiꞌi saá ki̱vi̱ ña va̱xi.
31 Ta ta̱Jesús, ka̱na ra ndiꞌi saá u̱xu̱ o̱vi̱ naxíka xíꞌin ra, ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na:
32 Nataxi na yi̱ꞌi̱ ndaꞌa̱ na o̱n vása kúu najudío, ta kuaku̱ ndaa na yi̱ꞌi̱, kandiva̱ꞌa na xíꞌin i̱, ta kundaa na tási̱i yuꞌu̱ na no̱o̱ i̱.
33 Ta kani ní na yi̱ꞌi̱ xíꞌin kuártá, ta sondi̱ꞌi kaꞌni na yi̱ꞌi̱. Ta ki̱vi̱ u̱ni̱ nataku̱ i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
34 Ta naxíka xíꞌin ra ni̱‑kunda̱a̱ ini na yukía̱ kóni kachí to̱ꞌon yóꞌo, chi ña xi̱nakaa̱ seꞌé no̱o̱ na xi̱kuu ña.
35 Ñii ki̱vi̱ kua̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra, ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ndíko̱n na kua̱ꞌa̱n na sa̱ta̱ ra. Ta xa yatin xáa̱ ra ñoo Jericó, ta ñii ta̱kuáá yóo ra yuꞌu̱ yichi̱, ta ndáka̱ chiꞌña ra si̱ꞌún no̱o̱ ni̱vi na yáꞌa yichi̱ yóꞌo.
36 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱kuáá yóꞌo ñii síso̱ yáꞌa kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi kua̱ꞌa̱n na yichi̱, ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na:
37 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra:
38 Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ra ñayóꞌo, ta ki̱xáꞌá ra xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra, káchí ra saá:
39 Ta ni̱vi na kua̱ꞌa̱n siꞌna yichi̱ ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra:
40 Ta xi̱kundichi ta̱Jesús yichi̱ yóꞌo, ta xa̱ꞌnda chiño ra no̱o̱ ni̱vi ña ko̱ꞌo̱n na kiꞌin na ta̱kuáá ta kixi ra xíꞌin na no̱o̱ ra. Tá ki̱xaa̱ ta̱kuáá no̱o̱ ta̱Jesús, ta ta̱Jesús ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ñaꞌá ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá:
41 ―¿Yukía̱ kóni ún keꞌé i̱ xíꞌin ún?
42 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ra:
43 Ta xa̱ndi̱ko̱n nda̱ꞌa nduchu̱ no̱o̱ ra, ta xa va̱ꞌa xíto ra, ta saá na̱kundiko̱n ra sa̱ta̱ ta̱Jesús, ta ki̱xáꞌá ra kísa káꞌno ra Ndios. Tá xi̱ni ni̱vi yóꞌo ndí ta̱Jesús sa̱ndaꞌa ra ta̱kuáá, ta ndiꞌi ni̱vi yóꞌo ki̱xáꞌá na kísa káꞌno na Ndios.