1 Ta i̱ño̱ ki̱vi̱ ya̱chi̱ ka̱ o̱n ta̱ꞌán kixáꞌá viko̱ Pascua, ta ndi̱kó tuku ta̱Jesús ki̱xaa̱ ra ñoo Betania no̱o̱ yóo ta̱Lázaro. Ta ta̱Lázaro yóꞌo kúu ta̱a ta̱ xa ni̱xiꞌi̱, ta ta̱Jesús sa̱nataku̱ ñaꞌá ra.
2 Ta ni̱xaa̱ ta̱Jesús ñii veꞌe no̱o̱ xa̱ki̱n na ñii viko̱ loꞌo ña kísa to̱ꞌó na ta̱Jesús. Ta ñáMarta xíka ñá táxi ña xíxi ni̱vi na ndóo viko̱ yóꞌo, ta ta̱Lázaro kándúꞌu̱ ra no̱o̱ yóo tón mesa, xíxi ra xíꞌin ta̱Jesús.
3 Ta saá inka̱ ñáki̱ꞌva̱ ta̱Lázaro ñáMaría, ki̱xaa̱ ñá no̱o̱ yóo xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús. Níꞌi ñá ñii yu̱yu̱ ña sava litro chútú ña xíꞌin nduta̱ va̱ꞌa tá xáꞌan támi, na̱ní rá nardo, tá yáꞌví ní kúu rá. Ta ñáMaría chi̱kaa̱ ñá rá xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús, ta yákón ñá xa̱ꞌa̱ ra xíꞌin yisi̱ si̱ni̱ ñá. Ta siko̱ ña xáꞌan támi nduta̱ yóꞌo, ni̱xi̱ta̱ níꞌnó ndiꞌi ña ini veꞌe yóꞌo.
4 Ta ñii ta̱xíka xíꞌin ta̱Jesús, na̱ní ra Judas Iscariote, sa̱ꞌya ta̱Simón kúu ra, ta o̱n váꞌa kóni ta̱yóꞌo xa̱ꞌa̱ ña ke̱ꞌé ñáñaꞌa̱ yóꞌo saá. Ta̱Judas yóꞌo kúu ta̱a ta̱ si̱kó kuíꞌná ta̱Jesús ndaꞌa̱ ni̱vi na sáa̱ ini xíni ñaꞌá.
5 Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Judas, káchí ra saá:
6 Ta o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña ndixa kíꞌvi ini ra xíni ra ni̱vi nandáꞌví kúu ña ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Judas saá, chi ta̱Judas kúu ta̱a ta̱ ndíso chiño xíꞌin si̱ꞌún ña xíni̱ ñóꞌó ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra. Ta yóo sava ki̱vi̱ ta̱Judas kísa kuíꞌná ra loꞌo si̱ꞌún yóꞌo.
7 Ta ta̱Jesús nda̱kuii̱n ra, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Judas, káchí ra saá:
8 Ta ndóꞌó, ndiꞌi saá ki̱vi̱ yóo nandáꞌví xíꞌin ndó, ta yi̱ꞌi̱, saloꞌo ní ka̱ ki̱vi̱ yóo i̱ xíꞌin ndó ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi na ndóo viko̱ loꞌo yóꞌo.
9 Kua̱ꞌa̱ ní najudío xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña ki̱xaa̱ ta̱Jesús ñoo Betania, ta kua̱ꞌa̱n na koto na ra, ta ñii saá kóni na koto na ta̱Lázaro ta̱a ta̱ xi̱kuu ta̱ ni̱xiꞌi̱, ta ta̱Jesús sa̱nataku̱ ñaꞌá ra.
10 Ta saá nanáꞌno no̱o̱ nasu̱tu̱ na kúu na xa yóo yuꞌú ña kaꞌni na ta̱Jesús, ta vitin na̱koo yuꞌú nayóꞌo ña kaꞌni na ta̱Lázaro.
11 Kóni na kaꞌni na ta̱Lázaro chi kua̱ꞌa̱ ní najudío xa sa̱ndakoo na yichi̱ nasu̱tu̱ yóꞌo, ta ki̱xáꞌá na ndíko̱n na sa̱ta̱ ta̱Jesús, chi sa̱nataku̱ ra ta̱Lázaro.
12 Ta ni̱ti̱vi inka̱ ki̱vi̱, ta chútú ní ni̱vi ñoo Jerusalén chi xa kóni kixáꞌá viko̱ Pascua, ta ni̱vi na nákutáꞌan yóꞌo xi̱ni̱ so̱ꞌo na vitin kixaa̱ ta̱Jesús ñoo Jerusalén yóꞌo.
13 Ta saá ke̱e na kua̱ꞌa̱n na, ta xa̱ꞌnda na no̱o̱ ndaꞌa̱ tón yito̱n ño̱o̱, ta níꞌi na kua̱ꞌa̱ ní ño̱o̱ yóꞌo, ta kua̱ꞌa̱n na nakutáꞌan na xíꞌin ta̱Jesús yichi̱ no̱o̱ va̱xi ra. Ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ na, ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá:
14 Ta ta̱Jesús xa na̱níꞌi ra ñii burro loꞌo ta yóso ra va̱xi ra. Saá ki̱sa ndivi ra ña káchí to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá, ña káchí saá:
15 O̱n kuyi̱ꞌví ndó, nañoo Jerusalén.
16 Ta naxíka xíꞌin ta̱Jesús o̱n vása ní‑kunda̱a̱ ini na yukía̱ kóni kachí ndiꞌi ña xíto na yóꞌo. Ta saá ni, ki̱vi̱ ndi̱ꞌi ku̱ndivi ña ni̱xiꞌi̱ ta̱Jesús ta na̱taku̱ ra ta ndi̱kó ra nda̱a ra ñoyívi ni̱no, ta̱nda̱ saá na̱káꞌán na to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa na xi̱na̱ꞌá xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús. Ta saá ku̱nda̱a̱ ini na ndí ndiꞌi ña ke̱ꞌé ni̱vi xíꞌin ta̱Jesús kúu ña ki̱sa ndivi na to̱ꞌon Ndios yóꞌo.
17 Ni̱xi̱yo kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi na xi̱ni ta̱Jesús ki̱vi̱ sa̱nataku̱ ra ta̱Lázaro. Chi ta̱ xa ni̱xiꞌi̱ xi̱kuu ra, ta ni̱ndu̱xu̱n ra ti̱xin kavua̱, ta saá ki̱xaa̱ ta̱Jesús, ta ka̱na ra ta̱Lázaro xíꞌin ki̱vi̱ ra, ta sa̱nataku̱ ñaꞌá ra. Ta ni̱vi na xi̱ni ñayóꞌo xa̱ta níꞌnó na to̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ñava̱ꞌa yóꞌo ke̱ꞌé ta̱Jesús.
18 Ña̱kán kía̱ ndiꞌi ni̱vi na xi̱ni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon yóꞌo, ke̱e na kua̱ꞌa̱n na ña nakutáꞌan na xíꞌin ta̱Jesús yichi̱ no̱o̱ va̱xi ra ña kixaa̱ ra ñoo Jerusalén.
19 Ta xa̱ꞌa̱ ñayóꞌo nafariseo ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na, káchí na saá:
20 Ta sava ni̱vi na ki̱xaa̱ ñoo Jerusalén ña kasa to̱ꞌó na Ndios viko̱ Pascua kúu na inka̱ ñoo, ta káꞌa̱n na to̱ꞌon griego.
21 Ta sava nagriego yóꞌo ki̱xaa̱ na no̱o̱ ñii ta̱xíka xíꞌin ta̱Jesús ta̱ na̱ní Felipe, ta̱a ta̱ ke̱e ñoo Betsaida estado Galilea kúu ra. Ki̱xaa̱ nagriego no̱o̱ ta̱Felipe yóꞌo, ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra, káchí na saá:
22 Ta ta̱Felipe ni̱xa̱ꞌa̱n ra nda̱to̱ꞌon ra xíꞌin inka̱ ta̱xíka xíꞌin ta̱Jesús, ta̱ na̱ní Andrés, ta ndio̱vi̱ na saá ke̱e na kua̱ꞌa̱n na, ta ni̱xaa̱ na no̱o̱ ta̱Jesús ña ndato̱ꞌon na xíꞌin ra xa̱ꞌa̱ ña kóni nagriego yóꞌo.
23 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá:
24 Ta ña ndixa nda̱a̱ káꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó tá yóo ñii ndiki̱n trigo, ta tá o̱n chiꞌi ni̱vi ndiki̱n yóꞌo, ta kindo̱o matóꞌón ña. Ta saá ni, tá chiꞌi ni̱vi ndiki̱n trigo yóꞌo ti̱xin ñoꞌo̱, ta saá ndixa ta̱ꞌvi̱ so̱o̱ ña, ta ndu̱ta̱ ña ta kuaꞌno ña, ta nduu ña kua̱ꞌa̱ ní ndiki̱n trigo. Ta nda̱tán yóo ndiki̱n trigo ña chiꞌi ni̱vi ti̱xin ñoꞌo̱ saá yóo i̱ chi xíni̱ ñóꞌó kivi̱ i̱, ta ndu̱xu̱n i̱, ta nataku̱ i̱. Ta xa̱ꞌa̱ ña kundoꞌo i̱ saá, kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi kutaku̱ na xíꞌin Ndios.
25 Ta nda̱tán yi̱ꞌi̱ táxi xíꞌin mi̱i i̱ ña kasa ndivi i̱ ña kóni Ndios, ñii ki̱ꞌva saá ni̱vi na ndíko̱n yichi̱ i̱, xíni̱ ñóꞌó na taxi xíꞌin mi̱i na ña keꞌé na ña kóni Ndios. Chi ndiꞌi ni̱vi na ndasaá kuiti kúsii̱ ini kutaku̱ va̱ꞌa ñoyívi yóꞌo, nayóꞌo ndañóꞌó na no̱o̱ Ndios. Ta ndiꞌi ni̱vi na o̱n vása ndíꞌi ní ini xa̱ꞌa̱ ña kutaku̱ va̱ꞌa na ñoyívi yóꞌo, nayóꞌo kúu na naníꞌi yichi̱ nda̱a̱ ña va̱ꞌa kutaku̱ na xíꞌin Ndios.
26 Ndiꞌi ni̱vi na kóni kasa chiño no̱o̱ i̱, xíni̱ ñóꞌó kundiko̱n na yichi̱ i̱, ta saá nda̱tán yóo ña kéꞌé i̱, saá keꞌé na. Ta Yivá i̱ Ndios kasa to̱ꞌó ra ndiꞌi ni̱vi na kúu na kísa chiño no̱o̱ i̱.
27 ’Ta vitin ndíꞌi ní ini i̱, ta xáni ní ini i̱ yukía̱ ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin Ndios. ¿Án ndukú i̱ no̱o̱ Yivá i̱ Ndios ña saka̱ku ra yi̱ꞌi̱ no̱o̱ ña xo̱ꞌvi̱ ní i̱? Óꞌon, o̱n ka̱ꞌa̱n i̱ saá, chi xa̱ꞌa̱ ña kasa ndivi i̱ chiño yo̱ꞌvi̱ ní, nda̱ kivi̱ i̱ kúu ña ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo ―káchí ta̱Jesús.
28 Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin Ndios, káchí ra saá:
29 Ta ni̱vi na ndóo xíꞌin ta̱Jesús xi̱ni̱ so̱ꞌo na ta̱chi̱ yóꞌo, ta sava ni̱vi xa̱ni si̱ni̱ na án ndáꞌyi sa̱vi̱. Ta inka̱ na ni̱ka̱ꞌa̱n, káchí na:
30 Ta ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na:
31 Vitin xa yatin kíxaa̱ ki̱vi̱ ña kasa nani Ndios xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi ñoyívi yóꞌo. Ta saá ñaníma̱ ndiva̱ꞌa káꞌno, ña kúu ña xáꞌnda chiño no̱o̱ ni̱vi ñoyívi yóꞌo vitin, Ndios sakana ra níma̱ yóꞌo ko̱ꞌo̱n ña ke̱ꞌe no̱o̱ naa ní.
32 Ta yi̱ꞌi̱, ki̱vi̱ ndaníꞌi ni̱vi yi̱ꞌi̱ no̱o̱ síkón, ta xíꞌin ñayóꞌo keꞌé i̱ ña ndiꞌi ni̱vi kixaa̱ na no̱o̱ i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
33 Ni̱ka̱ꞌa̱n ra to̱ꞌon yóꞌo ña ndato̱ꞌon ra xíꞌin ni̱vi ña kunda̱a̱ ini na ndí kivi̱ ra ndaꞌa̱ tón cruz.
34 Ta nda̱kuii̱n ni̱vi, ni̱ka̱ꞌa̱n na, káchí na saá:
35 Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús, ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na:
36 Yi̱ꞌi̱ kúu Ñoꞌo̱ ndinoꞌo yéꞌe, ta vitin ki̱vi̱ ña yóo ka̱ i̱ xíꞌin ndó, xíni̱ ñóꞌó kandixa ndó yi̱ꞌi̱. Ta saá nduu ndó ni̱vi na kua̱ꞌa̱n yichi̱ no̱o̱ yéꞌe Ñoꞌo̱ ndinoꞌo ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.
37 Vará ta̱Jesús xa ke̱ꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní milagro xi̱ni ni̱vi, ta saá ni, ni̱‑xiin na kandixa na ra.
38 Ta xíꞌin ña o̱n kandixa na ra, ki̱sa ndivi na ña ni̱ka̱ꞌa̱n to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱profeta Isaías kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, ña káchí saá:
39 Vitin kísa ndivi najudío yóꞌo nda̱tán yóo ña ni̱taa ta̱Isaías kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, chi ni̱‑kuchiño na kandixa na ta̱Jesús. Ta inka̱ xiiña no̱o̱ to̱ꞌon Ndios ña ni̱taa ta̱Isaías xi̱na̱ꞌá, káchí ña saá xa̱ꞌa̱ ni̱vi yóꞌo:
40 O̱n vása ní‑xiin na nakoni na ta ko̱ꞌo̱n na yichi̱ ña kúu ñanda̱a̱,
41 Ta̱Isaías yóꞌo xi̱kuu ñii ta̱profeta ta̱ ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso to̱ꞌon Ndios kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá, ta xi̱ni ra ndiꞌi ndee̱ ña livi káꞌno ña kómí ta̱Jesús ñoyívi ni̱no. Ta saá ta̱Isaías ni̱taa ra to̱ꞌon yóꞌo, ña ndáto̱ꞌon xa̱ꞌa̱ ña ndóꞌo ta̱Jesús ki̱vi̱ táku̱ ra ñoyívi yóꞌo.
42 Vará sava nachiño náꞌno no̱o̱ najudío kándixa na ta̱Jesús ndí ndixa kúu ra ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios, ta o̱n vása ní‑xiin na ka̱ꞌa̱n na saá xíꞌin inka̱ ni̱vi chi yíꞌví na no̱o̱ nafariseo. Saá chi nafariseo xa xa̱ꞌnda chiño na ndí ndiꞌi ni̱vi na kándixa ndí ta̱Jesús kúu Cristo, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví Ndios va̱xi, nayóꞌo o̱n kuchiño ka̱ na ki̱ꞌvi na ini veꞌe ño̱ꞌo sinagoga, káchí nafariseo.
43 Ndiꞌi ni̱vi na kúu na yíꞌví ka̱ꞌa̱n ña kándixa na ta̱Jesús, nayóꞌo xáni si̱ni̱ na ndí ña ndáya̱ꞌví ní ka̱ kúu ña kanóo va̱ꞌa ñato̱ꞌó na no̱o̱ ni̱vi ñoyívi yóꞌo, ta xáni si̱ni̱ na loꞌo ní ndáya̱ꞌví ña kúu ña kanóo va̱ꞌa ñato̱ꞌó na no̱o̱ Ndios.
44 Ta saá xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ra, ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ni̱vi, káchí ra saá:
45 Ta ni̱vi na xíni yi̱ꞌi̱, nayóꞌo xíni na Yivá i̱ Ndios, ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ ki̱xaa̱ i̱.
46 Yi̱ꞌi̱ kúu Ñoꞌo̱ ndinoꞌo yéꞌe ñoyívi yóꞌo. Ta ndiꞌi ni̱vi na ndixa kándixa yi̱ꞌi̱, nayóꞌo o̱n ko̱ꞌo̱n ka̱ na yichi̱ no̱o̱ naa.
47 Ta ndiꞌi ni̱vi na kuiti xíni̱ so̱ꞌo to̱ꞌon ña káꞌa̱n i̱, ta o̱n xi̱in na kasa ndivi na ña, ta o̱n si̱ví yi̱ꞌi̱ kúu ta̱a ta̱ kasa nani xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé nayóꞌo. Saá chi o̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña kasa nani i̱ xa̱ꞌa̱ kua̱chi ni̱vi kúu ña ki̱xaa̱ i̱ ñoyívi yóꞌo, ta xa̱ꞌa̱ ña saka̱ku i̱ ni̱vi ñoyívi yóꞌo kúu ña ki̱xaa̱ i̱.
48 Ta ni̱vi na o̱n xi̱in koni yi̱ꞌi̱, ta ni o̱n xi̱in na kandixa na to̱ꞌon i̱, ta ndixa xa yóo ña kasa nani xa̱ꞌa̱ kua̱chi nayóꞌo. Chi tá ki̱xaa̱ ki̱vi̱ sondíꞌí ñoyívi yóꞌo, ta mi̱i to̱ꞌon ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin nayóꞌo kasa nani xa̱ꞌa̱ kua̱chi na ña kúu ña o̱n vása ní‑xiin na chikaa̱ so̱ꞌo na to̱ꞌon yóꞌo.
49 Chi xíꞌin nda̱yí Yivá i̱ Ndios káꞌa̱n i̱ to̱ꞌon ña ndáto̱ꞌon i̱ xíꞌin ndó. Ta o̱n si̱ví ndasaá kuiti to̱ꞌon mi̱i i̱ kúu ña káꞌa̱n i̱. Saá chi Yivá i̱ Ndios kúu ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ ki̱xaa̱ i̱, ta xa̱ꞌnda chiño ra ndá to̱ꞌon kúu ña ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ndó, ta xa̱ꞌnda chiño ra yu kúu ña sanáꞌa i̱ ndóꞌó.
50 Ta yi̱ꞌi̱, xíni̱ va̱ꞌa i̱ ndí ña xáꞌnda chiño Yivá i̱ Ndios kúu ña táxi kutaku̱ ndinoꞌo ni̱vi ndiꞌi saá ki̱vi̱. Ta ñii ki̱ꞌva nda̱tán yóo to̱ꞌon ña xa̱ꞌnda chiño ra ka̱ꞌa̱n i̱, saá káꞌa̱n i̱ xíꞌin ni̱vi ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.