Mateus 13
MCP vs XGS
1 Nə́mə́ jwɔ̂w nɨ dɨ, Yésus nyə a wú njɔ́w, kə ncindye mâŋ, kə ji shí.
1 Jisaso sɨ́á ayimɨ aŋɨ́yo pɨ́nɨ nɨwiárɨmɨ nɨpeyearɨ ipí maŋɨ́pá tɨ́nɨ éɨ́ nɨŋwearɨ
2 Buud bwə́ mú kə sɛɛŋgya nyə́dɨ́ ŋkí jág bulya nə ndɛɛ́, a mú tɔ̂w kə kəwa byɔ́ɔ́lʉ́d, kə ji shí, buud bâŋ cíndú.
2 ámá oxɨ́ apɨxɨ́ ayá wí epɨ́royɨ́ wiarɨŋagɨ́a nánɨ ewé bámɨ nɨpɨxemoánɨrɨ éɨ́ nɨŋwearɨ oxɨ́ apɨxɨ́ nɨ́nɨ sɨnɨ ipí imaŋɨ́pá tɨ́nɨ roŋáná
3 A mú ŋgə kənd bwo zhwog mikanda. Nyə nə bwo nə́: «Ŋgwɔ́l mbɔɔl məmpəg nyə á zə kə myɛɛg mpəg.
3 ewayɨ́ xwɨyɨ́á ayá wí nura nurɨ́ná re urɨŋɨnigɨnɨ, “Ámá wo (Nene ayé siyɨ́ nɨwiáróa nurɨ́ná yarɨŋwápa) o xegɨ́ omɨŋɨ́yo witɨ́ siyɨ́ nɨwiáróa umɨnɨrɨ nánɨ nurɨ
4 Ja á mə́ ŋgə myɛɛg yí, nyúl mpúmə́ í mə́ shugʉla zhɨ́ɨ́ nə zhɨɨ́. Inunú í mú zə, zə shîn lúú nywô.
4 rɨxa xwɨ́á yunɨ́ ikɨxeárɨnɨŋe píránɨŋɨ́ nɨwiárorɨ aí wí óɨ́ maŋɨ́pá tɨ́nɨ piéróɨ́yɨ́ iŋɨ́ nɨbɨrɨ mɨmánɨ́ eŋɨnigɨnɨ.
5 Nyúlʉ́gá í mú shugʉla shí á məkwóógʉ́d, kú nə fwámɛ́ mə́ndəlú cínɔŋg. Í mú nə́mə́ lɛɛl wéésh míŋgwu, nəcé məndəlú mə́ á shígɛ́ fifə.
5 Ámɨ wí sɨ́ŋá ínɨmɨ yapɨnɨŋáná xwɨ́á seáyɨ e onɨmiápɨ eŋɨ́yo piéróɨ́yɨ́ xwɨ́á akwɨnɨ́ánáɨ eŋagɨ nánɨ apaxɨ́ mé nerápɨrɨ nɨyapɨrɨ aiwɨ
6 Njɨ, ja yásə́ í mə́ faan yí, miŋgwu mi mpwásə́ mí mú jígə, shîn shwáás nəcé kú nə fwámɛ́ míkɔ̧ɔ̧lə́.
6 sogwɨ́ nɨwepɨ́nɨrɨ xaíwɨ́ anáná mɨ́mɨ rapiŋɨ́ mɨwárɨŋɨ́ eŋagɨ nánɨ yeáyɨ́ yɨweánárɨŋɨnigɨnɨ.
7 Nyúl mpúmə́ í mú shugʉla íbiin-bíinʉd. Ibiin-bíin byɔɔŋg í mú lɛɛl juwo nə́ ndɛɛ́ káda íkɔ̧́lə í mpəg.
7 Ámɨ wí emɨ́ pɨpɨŋɨ́ arɨ́kiárɨnɨŋe wiároŋɨ́yɨ́ emɨ́ pɨpɨŋɨ́yo dánɨ nawínɨ nerápɨmáná emɨ́ xeŋwɨrárɨŋagɨ nánɨ witɨ́ ayɨ́ ná mɨweŋɨnigɨnɨ.
8 Njɨ, nyúl mpúmə́ í á shugʉla shí átʉtagʉ́ dɨ̂, í mú ŋgə wúmə, dʉ́ga shug wúmə íbumə́ təd, dʉ́ga ibumə́ məwûm mə́saman, dúlʉ́gá məwûm mə́lɔ́ɔl.»
8 Ámɨ wí xwɨ́á naŋɨ́yo wiároŋɨ́yɨ́ nerápɨrɨ nɨyapɨrɨ ná nɨkɨkɨreánɨrɨ́ná wí aga dɨŋɨ́ nɨmorɨ ɨ́á mɨropaxɨ́ werɨ wí xwé obaxɨ́ werɨ wí xwé onɨmiápɨ werɨ eŋɨnigɨnɨ.” Jisaso ewayɨ́ xwɨyɨ́á e nurɨrɨ
9 Yésus mú cɨ nə bwo nə́: «Muud jɨ́ nə məlwə̂ mə́ gwág yɛ́, a gwág.»
9 re urɨŋɨnigɨnɨ, “Seyɨ́né witɨ́ siyɨ́ nánɨ rɨ́á apɨ nánɨ arɨ́á ókiarɨ́ nɨmónɨ́poyɨ.” urɨŋɨnigɨnɨ.
10 *Ompwíín bɛ́ bwə́ mú shísh nyə́dɨ́, kə jí nyə nə́: «Nəcé jɨ́ wó ŋgə́ jɨ́ɨ́gʉli buud míkanda dɨ́ yí.»
10 Wiepɨsarɨŋowa idáná Jisaso xegɨ́pɨ ŋweaŋáná nɨbɨro yarɨŋɨ́ re wigɨ́awixɨnɨ, “Joxɨ ámáyo nuréwapɨyirɨ́ná ewayɨ́ xwɨyɨ́á tɨ́nɨ pí nánɨ urarɨŋɨ́rɨnɨ?” urɨ́agɨ́a
11 Yésus mú bɛ̧sa nə bwo nə́: «Jísə nəcé Zɛmbî nyə a mə́ sá nə́ bɨ báá mpúg mindímba myâ Faan á gwɔ̂w; njɨ nyə a shígɛ́ sá bɔ́ɔ́lʉ́gá ntɔ́.
11 o re urɨŋɨnigɨnɨ, “Xwɨyɨ́á eŋíná dánɨ Gorɨxo xwioxɨ́yo mɨmeámɨ́ nɨseairɨ seameŋweanɨ́ápɨ nánɨ yumɨ́í imónɨŋɨ́pɨ nionɨ soyɨ́né nɨjɨ́á imónɨpɨ́rɨ nánɨ áwaŋɨ́ nɨsearɨrɨ aiwɨ ámá wíyo áwaŋɨ́ murarɨŋɨnɨ.
12 Muud jɨ́ nə baalɛ́ fʉg yɛ́, Zɛmbî mə bá kwádʉlə nyə nywo, a músə bul nyiŋgə bə nə ndɨ̂. Njɨ nyɔɔŋg cúgɛ́ nə ndɨ́ yɛ́, Zɛmbî mə bá mɛɛl yîl nyə bʉ́baalɛ̂ á jɨ́ nə ndɨ́ yí.
12 Ayɨ́ rɨpɨ nánɨrɨnɨ. Ámá nionɨ xwɨyɨ́á rarɨ́ná arɨ́á niro dɨŋɨ́ nɨkwɨ́roro nero nɨjɨ́á bɨ tɨ́ŋɨ́ imónarɨgɨ́á gɨyɨ́ gɨyɨ́ Gorɨxo ámɨ wí mɨnɨ winɨŋoɨ. Arɨ́á mɨnipa ero dɨŋɨ́ mɨnɨkwɨ́ropa ero yarɨgɨ́á gɨyɨ́ gɨyɨ́ ‘Nɨjɨ́á rɨpɨ imónɨŋɨnɨ.’ yaiwiarɨŋagɨ́a aí Gorɨxo apɨ aí ámɨ nurápɨnɨŋoɨ.
13 Mə ŋgə jɨ́ɨ́gʉli bwo nə mikanda nəcé bʉ́sə bwə́ tɛɛm kənd mísh, bwə́ kú dʉ́g, bwə́ tɛɛm gwágʉlə, bwə́ kú gwág kú nə́mə́ wámbʉlə.
13 Ayɨnánɨ ámáyo nuréwapɨyirɨ́ná ewayɨ́ xwɨyɨ́á tɨ́nɨ urarɨŋárɨnɨ. Ámá nionɨ dɨŋɨ́ mɨnɨkwɨ́ropa yarɨgɨ́áyɨ́ ewayɨ́ xwɨyɨ́á nionɨ rarɨŋápɨ arɨ́á nɨniro aiwɨ mɨ́kɨ́ nánɨ dɨŋɨ́ mɨmopa nero nɨjɨ́á wí imónarɨgɨ́ámanɨ.
14 Ntɔ́ kɛ́ɛl mə́ Zɛmbî, Izayí nyə á cúndə yí, í mú bwəma shú dáŋ. Kɛ́ɛl dɔɔŋg dɨ́ nə́:
14 Ayɨ́ e yarɨ́ná xwɨyɨ́á Gorɨxo rɨŋɨ́ wɨ́á rókiamoagɨ́ Aisaiao nɨrɨrɨ rɨ́wamɨŋɨ́ eaŋɨ́ rɨpɨ rɨxa xɨxenɨ imónarɨnɨ, ‘Seyɨ́né aríkwɨ́kwɨ́ nɨwiro segɨ́ arɨ́á pɨ́rónɨro sɨŋwɨ́ supárɨro nero nánɨ arɨ́á nɨwia nuro aí nɨjɨ́á imónɨpɨ́rɨ́ámanɨ. Sɨŋwɨ́ nɨwɨga nuro aí dɨŋɨ́ wí mopɨ́rɨ́ámanɨ.
15 nəcé kúl búúd ga í mə́ shîn lal mílâm,
15 Ayɨ́ rɨpɨ nánɨrɨnɨ. Segɨ́ dɨŋɨ́ tɨ́nɨ néra warɨgɨ́áyɨ́né mɨŋɨ́ sɨ́ŋánɨŋɨ́ imoŋagɨ́a nánɨ seararɨŋɨnɨ. Wigɨ́ sɨŋwɨ́ mɨsupárɨpa ero arɨ́á mɨpɨ́rónɨpa ero nero sɨŋwɨrɨyɨ́, wigɨ́ sɨŋwɨ́ tɨ́nɨ sɨŋwɨ́ anɨro arɨ́á ero dɨŋɨ́ píránɨŋɨ́ neyíroro moro wigɨ́ ɨ́wɨ́ yarɨgɨ́áyɨ́ rɨ́wɨ́mɨnɨ mamoro éánáyɨ́ Gorɨxonɨ píránɨŋɨ́ wimɨxɨpaxɨ́rɨnɨ.’ Xwɨyɨ́á apɨ xɨxenɨ imónɨnɨ nánɨ ámáyɨ́ e yarɨŋoɨ.
16 Yésus mú cɨ nə *ompwíín nə́: «Bɨ bâŋ, mísh mʉ́n mə́ mə́ jəla nəcé mə́ ŋgə dʉ́g; məlwə̂ mʉ́n jəla nəcé mə́ ŋgə gwág.
16 E nerɨ aí gɨ́ seaiepɨsarɨŋáoyɨ́né segɨ́ sɨŋwɨ́ tɨ́nɨ sɨŋwɨ́ nanɨro arɨ́á tɨ́nɨ arɨ́á niro nero nánɨ yayɨ́ oseainɨnɨ.
17 Bʉ́bə́lɛ́ mə́ jaaw bɨ́ nə́, zhwog *buud ɔ mícúndə́ nə otʉ́təlí ɔ́ búúd bwə́ á bə nə yéésh nə́ bwə́ dʉ́g sâ bɨ́ ŋgə́ dʉ́g yí, njɨ bwə́ áshígɛ́ dʉ́g. Bwə́ á bə nə yéésh nə́ bwə́ gwág sâ bɨ́ ŋgə́ gwág yí, njɨ bwə́ áshígɛ́ gwág.»
17 Aga nepa seararɨŋɨnɨ, ‘Wɨ́á rókiamoagɨ́á obaxɨ́yɨ́ tɨ́nɨ ámá wé rónɨgɨ́á obaxɨ́yɨ́ tɨ́nɨ enɨ soyɨ́né sɨŋwɨ́ nanɨro arɨ́á niro yarɨgɨ́á rɨpɨ nánɨ “None sɨŋwɨ́ wɨnɨ́wanɨgɨnɨ.” nɨyaiwiro aga nɨwimónɨrɨ aí wí arɨ́á niro sɨŋwɨ́ nanɨro yagɨ́ámanɨ.’ seararɨŋɨnɨ.” urɨŋɨnigɨnɨ.
18 «Kagá gwágʉ́lə nda kanda mbɔɔl məmpəg í kə́ nə́.
18 E nurɨrɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Ewayɨ́ xwɨyɨ́á ámá wo nurɨ witɨ́ siyɨ́ wiároŋɨ́pɨ mɨ́kɨ́ nánɨ áwaŋɨ́ osearɨmɨnɨ.
19 Múúd mə ká bə nə́, a gwágʉlə Kɛ́ɛl á Faan á gwɔ́w njɨ a kú wámbʉlə, Mbʉ́wʉ́lú múúd nyə é zə, zə yîl nyə mpəg í ámə kə lámʉ́d yí: ntɔ́ jɨ nə́ nyɨ́nɨ́ jisə tâŋ mpəg í á shugʉla zhɨ́ɨ́ nə zhɨɨ́ yí.
19 Witɨ́ siyɨ́ wiároŋɨ́yɨ́ xwɨyɨ́á Gorɨxo xwioxɨ́yo mɨmeámɨ́ nerɨ seameŋweanɨ́ápɨ nánɨrɨnɨ. Ámá xwɨyɨ́á apɨ arɨ́á nero nɨjɨ́á mepa éɨ́áyɨ́ ayɨ́ witɨ́ siyɨ́ óɨ́ maŋɨ́pá tɨ́nɨ piéroŋɨ́pɨ́nɨŋɨ́ imónɨŋoɨ. Ayɨ́ arɨ́á wiarɨ́ná obo, arɨ́kí yarɨŋo nɨbɨrɨ ayɨ́ Gorɨxomɨ dɨŋɨ́ wɨkwɨ́ropɨ́rɨxɨnɨrɨ xwɨyɨ́á apɨ wigɨ́ xwioxɨ́yo mɨnɨŋɨ́yɨ́ emɨ rɨroámɨ́ yarɨŋɨ́rɨnɨ.
20 Muud jísə́ tâŋ nda mpəg í á shugʉla shí á məkwóógʉ́ dɨ́ yɛ́, jísə nyɔɔŋg jɨ́ nə́, a gwág Mílə́sʉ́ mí Zɛmbî, a lə́g myə nə məshusʉg;
20 Ámá xwɨyɨ́á apɨ arɨ́á nɨwirɨ́ná axíná yayɨ́ nero ‘Naŋɨ́rɨnɨ.’ yaiwíɨ́áyɨ́, ayɨ́ witɨ́ siyɨ́ sɨ́ŋá ínɨmɨ yapɨnɨŋáná xwɨ́á seáyɨ e akwɨnɨ́ánáɨ eŋɨ́yo piéroŋɨ́yɨ́nɨŋɨ́ imónɨŋoɨ.
21 njɨ a kú nə mikɔ̧ɔ̧lə́ nyə́dɨ́ cʉgʉd, a kú wá nadâ, á bɛ̧ Mílə́sʉ́ mí Zɛmbî njɨ kʉ́kʉ́l baan, á ká nə́mə́ bwəma nə məntágʉla ŋkí cúwʉ́lí nəcé Mílə́sʉ́ mí Zɛmbî, a julə nyúul.
21 Witɨ́ siyɨ́ sɨ́ŋá ínɨmɨ yapɨnɨŋagɨ nánɨ rapiŋɨ́ ná ínɨmɨ mɨwárɨpa eŋɨ́yɨ́nɨŋɨ́ ámá ayɨ́ enɨ wigɨ́ dɨŋɨ́ rapiŋɨ́nɨŋɨ́ xwɨ́áyo mɨ́mɨ ɨ́á mumɨxɨŋagɨ nánɨ ámá wí ayɨ́ xwɨyɨ́á apɨ xɨ́darɨŋagɨ́a nánɨ xeanɨŋɨ́ wikáráná apaxɨ́ mé pɨ́nɨ wiárarɨgɨ́árɨnɨ.
22 Muud jísə́ tâŋ nda mpəg í á shugʉla íbiin-bíin dɨ́ yɛ́, jísə nyɔɔŋg á nə́, a gwág Mílə́sʉ́ mí Zɛmbî, njɨɨ́, yágʉ́wó ísâ yâ mâŋ mwɔ̂w, nə wɨ́ɨ́mbʉ́lə mə́bii í mú zə káda Mílə́sʉ́ mí Zɛmbî, mí mú bə nda wúmə.
22 Ámá xwɨyɨ́á apɨ arɨ́á nɨwiro aiwɨ wigɨ́ yarɨgɨ́ápa sɨnɨ nɨxɨ́dɨrónáyɨ́ amɨpí xwɨ́áyo dáŋɨ́ ayá tɨ́ŋɨ́pɨ nánɨ dɨŋɨ́ obɨbaxɨ́ moro ‘Amɨpí wí nionɨ mɨnɨmúropa oninɨ.’ yaiwiro ‘Amɨpí ayá tɨ́ŋɨ́pɨ arɨge nɨmeámɨ́árɨ́anɨ?’ yaiwiro néra warɨgɨ́áyɨ́ ayɨ́ witɨ́ siyɨ́ emɨ́ pɨpɨŋɨ́ kɨkɨdɨpeárɨgɨ́e piéroŋɨ́yɨ́nɨŋɨ́ imónɨŋoɨ. Witɨ́ emɨ́ xeŋwɨrárɨŋagɨ nánɨ ná mɨwepa eŋɨ́yɨ́nɨŋɨ́ ámá ayɨ́ enɨ ‘Amɨpí ayá tɨ́ŋɨ́pɨ arɨre nerɨ meámɨ́árɨ́anɨ?’ yaiwiarɨgɨ́ápɨ xwɨyɨ́á Gorɨxoyápimɨ yokwarɨmɨ́ éáná omɨ anɨŋɨ́ minɨ́ xɨ́darɨgɨ́ámanɨ.
23 Muud nywáá jísə́ tâŋ nda mpəg í á shugʉla shí átʉtagʉ́ dɨ́ yɛ́, jísə nyɔɔŋg á nə́, a gwág Mílə́sʉ́ mí Zɛmbî, a wámbʉlə myə, a mú wúmə, dúl shug wúmə íbumə́ təd, dúl məwúm mə́saman, dúlʉ́gá məwúm mə́lɔ́ɔl.»
23 Ámá xwɨyɨ́á apɨ arɨ́á nɨwiro nɨjɨ́á éɨ́áyɨ́ ayɨ́ witɨ́ siyɨ́ xwɨ́á naŋɨ́yo piéroŋɨ́yɨ́nɨŋɨ́ imónɨŋoɨ. Witɨ́ apɨ ná kɨkɨreánɨŋɨ́yɨ́nɨŋɨ́ ámá ayɨ́ enɨ ná nɨwerɨ́ná wí dɨŋɨ́ nɨmorɨ ɨ́á mɨropaxɨ́ werɨ wí xwé obaxɨ́ werɨ wí obaxɨ́ onɨmiápɨ werɨ yarɨgɨ́árɨnɨ.
24 Yésus nyə á nyiŋgə nə́mə́ kənd buud wúl kanda nə́: «Faan á gwɔ̂w dʉ́sə nda lâŋ ga: Ŋgwɔ́l múúd nyə á zə sá fambə́, a myɛɛg jɔ̧ mpəg ídʉ̂w.
24 O “Agwɨ Gorɨxo ámá sɨpíyɨ́ wigɨ́ dɨŋɨ́ tɨ́nɨ xe néra úɨ́rɨxɨnɨrɨ sɨŋwɨ́ nɨwɨnɨrɨ aiwɨ rɨ́wéná rɨ́áyo ikeaárɨnɨ́árɨnɨ.” oyaiwípoyɨnɨrɨ ewayɨ́ xwɨyɨ́á ámɨ xegɨ́ bɨ nurɨrɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Gorɨxo xegɨ́ ámáyo xwioxɨ́yo mɨmeámɨ́ nerɨ meŋweámɨnɨrɨ nánɨ yarɨ́ná imónɨŋɨ́pɨ, ayɨ́ ámá wo xegɨ́ omɨŋɨ́yo xwɨ́á yunɨ́ nikɨxémáná witɨ́ siyɨ́ wiároŋɨ́pɨ tɨ́nɨ rɨ́ramɨŋɨyɨ́ epaxɨ́rɨnɨ.
25 Njɨ, mpwó-bulú, búúd bɛ̂sh bwə́ njúl ígwə́d ɨɨ́, wúl zhízhíŋ músə zə bɛ̧ gúl bɔ́w-bɔ̂w ká na fambə́ nɨɨ́d nə́ ndɛɛ́ a mú kyey.
25 Witɨ́ siyɨ́ nɨwiároárɨmáná xegɨ́ aŋɨ́yo nánɨ nurɨ sá weŋáná o tɨ́nɨ sɨ́mɨ́ tɨ́nɨ inarɨgɨ́ío nɨbɨrɨ re eŋɨnigɨnɨ. Rɨpɨkɨ́ siyɨ́ witɨ́ siyɨ́ wiárónɨŋe seáyɨ e nɨwiároárɨmɨ uŋɨnigɨnɨ.
26 Ja mpəg í á kɔ̧́, í wá mə́bəga yí, bɔ́w-bɔ̂w ká í á kɔ̧́ nə́mə́, í músə nyîn.
26 — ausente —
27 Nə́ ndɛɛ́, amə́dɨ́ fambə́ osɔ́ɔl ɔ́ mə́sáal bɛ́ bwə́ mú kə jî nyə nə́: “Mása, ŋgaá wo á bɛ̧ njɨ mpəg ányunywaâ wódɨ́ fambə́? Ká, bɔ́w-bɔ̂w káá jâŋ í ŋgə wú ŋgow?”
27 — ausente —
28 A mú bɛ̧sa nə bwo nə́: “Wúl zhízhíŋ wâm wə́ í á jəla nə zə sá ntʉ́nɨ.” Bwə́ nə nɛ́ nə́: “Ye sə́ kə́g tɨ́ yîl íkáá byɔɔŋgʉ̂?”
28 o re urɨŋɨnigɨnɨ, ‘Gɨ́ sɨ́mɨ́ tɨ́nɨ inarɨgwɨ́ío eŋɨ́rɨ́anɨ? Oyɨ, orɨnɨ!’ urɨ́agɨ xegɨ́ omɨŋɨ́ wiiarɨgɨ́áwa yarɨŋɨ́ re wigɨ́awixɨnɨ, ‘None nurane rɨpɨkɨ́yɨ́ yɨyoámɨ́ yanɨréwɨnɨ?’ urɨ́agɨ́a aí
29 Nyə nə́: “Mbɔ̂! Kúgá kə. Bɨ á bá ŋgə bə́dʉga ikáá nə fwámɛ́ ídʉ̂w, byɛ̂sh í mú ŋgə tʉ̂w.
29 o re urɨŋɨnigɨnɨ, ‘Oweoɨ, soyɨ́né rɨpɨkɨ́yɨ́ yɨyoámɨ́ nerɨ́ná witɨ́ aí tɨ́nɨ yɨyoámɨ́ epɨ́rɨxɨnɨrɨ
30 Bɨ́dʉ́gá idʉ̂w nə káá abʉ́bɔ̂w byɛ̂sh í wɨ́yʉ́g, kə wɔ́ɔ́s ja búúd bwə́ bá zə saag ídʉ̂w yí. Mə é bá cɨ nə buud bɔɔŋg nə́ bwə́ tɛ́ɛ́dʉ́g tɨ́ íkáá í abʉ́bɔ̂w, bwə́ wɔ́ɔlə byo mimbwoomb, kə bá jígal. Bwə́ ka tɛɛm zə kwɔ́s ídʉ̂w, kə wá ŋkundád.”»
30 aiwá mipɨ́rɨ́íná nánɨ nɨ́nɨ xe oenɨrɨ sɨŋwɨ́ wɨnɨ́poyɨ. Witɨ́ rɨxa yóɨ́ eŋáná witɨ́ mɨwákwímɨ́ yarɨgɨ́áwamɨ re urɨmɨ́árɨnɨ, “Xámɨ rɨpɨkɨ́yɨ́ mɨwákwímɨ́ nero áwɨnɨ e gwɨ́ nɨkɨrɨ́wímáná rɨ́á ikeaárɨ́ɨ́rɨxɨnɨ. E nemáná witɨ́ mɨwákwímɨ́ nero aiwá aŋɨ́ nɨtiarɨgɨ́iwámɨ nɨtíɨ́rɨxɨnɨ.” urɨmɨ́árɨnɨ.’ urɨŋɨnigɨnɨ.” Jisaso ewayɨ́ xwɨyɨ́á e urɨŋɨnigɨnɨ.
31 Yésus nyə á nyiŋgə kənd bwo wúl kaanə́ nə́: «Faan á gwɔ̂w dʉ́sə nda búbumə́ *mutárʉd ŋgwɔ́l múúd nyə á myɛɛg nyə́dɨ́ fambə́ yí.
31 O ámá re oyaiwípoyɨnɨrɨ “Agwɨ ámá obaxɨ́ Jisasomɨ mɨxɨ́darɨŋagɨ́a aiwɨ rɨ́wɨ́yo Gorɨxo xegɨ́ ámáyo xwioxɨ́yo mɨmeámɨ́ nerɨ umeŋweaŋánáyɨ́ Jisasoyá ámá obaxɨ́ imónɨpɨ́rɨ́árɨnɨ.” oyaiwípoyɨnɨrɨ ewayɨ́ xwɨyɨ́á ámɨ bɨ nurɨrɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Gorɨxo seyɨ́né xwioxɨ́yo mɨmeámɨ́ nɨseairɨ seameŋweanɨ́ápɨ, ayɨ́ masɨté aiwá siyɨ́nɨŋɨ́ imónɨnɨ. Masɨté aiwá xegɨ́ siyɨ́ aga onɨmiá imónɨnɨ. Masɨté siyɨ́ nɨmearo omɨŋɨ́yo moárarɨgɨ́áyɨ́
32 Búbumə́ jɔɔŋg wə́ í búl cwáágʉwo nə bíl íbumə́ í mə́mpəg byɛ̂sh. Njɨ ja í dʉ́ kɔ̧́ yí, í dʉ gwaa cɔ̧́ mɔ́ɔ́lʉ́gá mə́mpəg mâ fambə́; í bə fwámɛ́ lɨ́lɨ́ɨ́, inunú zə ji nyə́dɨ́ mílɔ́wʉd.»
32 aiwá siyɨ́ nɨyonɨ masɨté siyɨ́ aga onɨmiá eŋagɨ aiwɨ rɨxa nɨyapɨrɨ xwé nɨrorɨ́ná íkɨ́ánɨŋɨ́ roŋáná iŋɨ́ nɨbɨrɨ nɨŋwearɨ yéwɨ́ tɨpaxɨ́ imónarɨŋɨ́rɨnɨ.” urɨŋɨnigɨnɨ.
33 A mú nyiŋgə kənd wúl kaanə́ nə́: «Faan á gwɔ̂w dʉ́sə nda fuú *ləvur. Ja múdá mə́ ŋwa wə, a fugə nə məmpɨɨ́ mə́ ŋgug bʉlɛ́d mə́lɔ́ɔl yí, í é sá nə́ ŋgug wɔɔŋg wɛ̂sh í búndɔwʉg.»
33 O ewayɨ́ xwɨyɨ́á ámɨ bɨ nurɨrɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Gorɨxo xwioxɨ́yo mɨmeámɨ́ nɨseairɨ seameŋweanɨ́ápɨ, ayɨ́ yisɨ́nɨŋɨ́ —Yisɨ́ bisɨ́kerɨ́á sɨnɨ sɨŋɨ́ eŋáná bɨ onɨmiápɨ ínɨmɨ táná nɨmɨnɨ íkwiaŋwɨ́ eapɨnarɨŋɨ́rɨnɨ. Gorɨxo xwioxɨ́yo mɨmeámɨ́ nɨseairɨ seameŋweanɨ́ápɨ, ayɨ́ yisɨ́nɨŋɨ́ imónɨnɨ. Apɨxɨ́ bisɨ́kerɨ́á sɨnɨ sɨŋɨ́ dɨramɨxɨ́ xwé sɨxɨ́ ínɨŋáná yisɨ́ bɨ nɨmearo ínɨmɨ táná nɨmɨnɨ íkwiaŋwɨ́ eapɨnarɨŋɨ́rɨnɨ.” urɨŋɨnigɨnɨ.
34 Yésus nyə á ŋgə cɨ buud isâ ínɨ byɛ̂sh míkaanə́d, nyə a shígɛ́ dʉ bwɛlɛ lás nə bwo kú kənd kaanə́.
34 Jisaso oxɨ́ apɨxɨ́ e epɨ́royɨ́ egɨ́áyo xwɨyɨ́á apɨ nɨpɨnɨ nuréwapɨyirɨ́ná ewayɨ́ xwɨyɨ́ánɨ nurɨrɨ uréwapɨyayiŋɨnigɨnɨ.
35 Nyə á ŋgə sá ntɔ́ nə́ iciyá í ŋgwɔ́l *múúd micúndə́ í bwə́mag mbií nyə á cilə yí, nə́:
35 Xwɨyɨ́á Gorɨxoyá wɨ́á rókiamoagɨ́ wo nɨwurɨyirɨ rɨ́wamɨŋɨ́ eaŋɨ́ rɨpɨ, “Nionɨ xwɨyɨ́á nɨrɨrɨ́ná ewayɨ́ xwɨyɨ́áyo dánɨ rɨrɨ xwɨyɨ́á Gorɨxo xwɨ́á imɨxɨŋíná dánɨ ínɨmɨ rɨnɨŋɨ́pɨ áwaŋɨ́ rɨrɨ emɨ́árɨnɨ.” nɨrɨrɨ eaŋɨ́pɨ xɨxenɨ imónɨnɨ nánɨ Jisaso nuréwapɨyirɨ́ná ewayɨ́ xwɨyɨ́á tɨ́nɨnɨ nurɨrɨ uréwapɨyagɨ́rɨnɨ.
36 Yésus músə wú kʉ́l búúd bwə́ á bə áncuncuma yí, kyey kə njɔ́w. *Ompwíín bɛ́ bwə́ mú shísh nyə́dɨ́. Bwə́ nə nyə nə́: «Fɛ́ɛ́lʉ́g sə́ kanda á bɔ́w-bɔ̂w káá í á bə fambə́ yí.»
36 O oxɨ́ apɨxɨ́ e epɨ́royɨ́ egɨ́áyo pɨ́nɨ nɨwiárɨmɨ nurɨ aŋɨ́yo nɨpáwirɨ ŋweaŋáná xegɨ́ wiepɨsarɨŋowa nɨbɨro re urɨgɨ́awixɨnɨ, “Joxɨ nearéwapɨyirɨ́ná ewayɨ́ ikaxɨ́ rɨpɨkɨ́ nánɨ nearɨ́ɨ́pɨ áwaŋɨ́ nɨnearɨrɨ píránɨŋɨ́ nearéwapɨyiɨ.” urɨ́agɨ́a
37 A mú bɛ̧sa nə bwo nə́: «Muud nyə á myɛɛg jɔ̧ mpəg ídʉ̂w yɛ́, nyə wə́ *Mwân mə Múúd.
37 o re urɨŋɨnigɨnɨ, “Ámá witɨ́ siyɨ́ naŋɨ́ wiároŋoyɨ́ ámá imónɨŋáonɨ nánɨrɨnɨ.
38 Fambə́ wə́ shí búúd bwə́ njúl ga. Jɔ̧ mpəg wə́ buud bʉ́sə́ Faan á gwɔ́wʉ́d wá. Bɔ́w-bɔ̂w íkáá wə́ buud bwə́ ŋgə bɛ̧ Mbʉ́wʉ́lú múúd wá.
38 Omɨŋɨ́yɨ́ ayɨ́ xwɨ́á rɨrí nánɨrɨnɨ. Witɨ́ siyɨ́ naŋɨ́yɨ́, ayɨ́ ámá Gorɨxo xwioxɨ́yo mɨmeámɨ́ nerɨ umeŋweanɨ́áyɨ́ nánɨrɨnɨ. Rɨpɨkɨ́yɨ́ ayɨ́ ámá Gorɨxomɨ muxɨ́darɨgɨ́áyɨ́, ámá oboyáyɨ́ nánɨrɨnɨ.
39 Zhízhíŋ í á bɛ̧ bɔ́w-bɔ̂w íkáá wə́ Njwû məjamb. Saagʉ́lə bwə́ bá saag ídʉ̂w fambə́ yí, wə́ mə́shíné mə́ shí. Buud bwə́ bá saag wá, bwə́ wə́ *wəéŋgəles.
39 Sɨ́mɨ́ tɨ́nɨ inarɨgɨ́ío, rɨpɨkɨ́ siyɨ́ wiároŋo, ayɨ́ Oborɨnɨ. Aiwá yóɨ́ eŋagɨ mipɨ́rɨ́ínáyɨ́ ayɨ́ sɨ́á yoparɨ́yi nánɨrɨnɨ. Witɨ́ mɨwákwímɨ́ nero mipɨ́rɨ́áyɨ́, ayɨ́ aŋɨ́najɨ́rɨnɨ.
40 Nda bwə́ dʉ tɨ́ íkáá í abʉ́bɔ̂w, bwə́ jígal byo bágə́d nə́, ntɔ́ nə́mə́ wə́ í bá bə məshíné mə́ shí dɨ́ yɛ́.
40 Ayɨnánɨ rɨpɨkɨ́yɨ́ mɨwákwímɨ́ nero gwɨ́ nɨkɨrɨ́wímáná rɨ́á ikeaárɨgɨ́ápa imónɨŋɨ́yɨ́ sɨ́á yoparɨ́yimɨ axɨ́pɨ e imónáná
41 Mwân mə Múúd mə bá ntɨ wəéŋgəles bɛ́, bwə́ zə́ bigas Faan dɛ́, bwə́ mú yîl búúd bwə́ ŋgə́ ndêny bɔ́ɔ́l məláámb wá, nə bɔɔŋg bʉ́sə́ kú bísh mə́cɛ̧ɛ̧ wá.
41 ámá imónɨŋáonɨ ámá rɨkɨkɨrɨ́ó ero wa enɨ nene yarɨŋwápɨ oépoyɨnɨrɨ wíwapɨyiro yarɨgɨ́áyɨ́ gɨ́ ápo meŋweanɨ́e ŋweapɨ́rɨxɨnɨrɨ gɨ́ aŋɨ́najowa awí eámeámɨ́ epɨ́rɨ urowárɨmɨ́árɨnɨ.
42 Bwə́ kə́ kʉl bɛ̂sh kuda ánʉ́nɨ̂ dɨ̂. Bwə́ bá bə cínɔŋg, njɨ bwə́ ŋgə́ bwam nə məyə̂.
42 Urowáráná awa awí eámeámɨ́ nemáná rɨ́á ápiáwɨ́ xwé anɨŋɨ́ wearɨŋɨ́rímɨ ikeaáráná ayɨ́ e dánɨ ‘Yeyɨ!’ nɨrɨro magí írónɨpɨ́rɨ́árɨnɨ.
43 Ntɔ́ otʉ́təlí ɔ búúd wâ Zɛmbî bwə́ bá dʉ faan nda yásə́ Faan mə́ Sɔ́ɔ́ŋgʉ́ wáŋʉ́d. Muud jɨ́ nə mə́lwə̂ mə́ gwág yɛ́, a gwág.»
43 E nerɨ aí oxɨ́ apɨxɨ́ wé rónɨgɨ́á Gorɨxoyáyɨ́ xɨ́o xwioxɨ́yo mɨmeámɨ́ nerɨ umeŋweanɨ́e dánɨ sogwɨ́ nanɨrɨ́ná yarɨŋɨ́pa xɨxɨ́eá sɨŋánɨ inɨpɨ́rɨ́árɨnɨ. Seyɨ́né arɨ́á tɨ́gɨ́áyɨ́né eŋánáyɨ́, arɨ́á ókiarɨ́ nɨmónɨ́poyɨ.” urɨŋɨnigɨnɨ.
44 «Faan á gwɔ̂w dʉ́sə nda gúl jimə́ lʉ́ sâ jísə́ shwoó dɨ́ gúl fambə́ yí. Muud mə́ kwey gwo yɛ́ a nyiŋgə mpu shweel gwo. A músə kə nə məshusʉg, a kə kusha mə́bii mɛ́ mɛ̂sh nə́ ndɛɛ́ a mú kə kusə fambə́ jɔɔŋg.»
44 O ámá re oyaiwípoyɨnɨrɨ, “Gorɨxo xwioxɨ́yo mɨmeámɨ́ nɨseairɨ seameŋweanɨ́ápɨ ayá tɨ́ŋɨ́pɨ́nɨŋɨ́ imónɨŋagɨ nánɨ Jisaso pí pí nearɨ́agɨ aí xɨxenɨ éwanɨgɨnɨ.” oyaiwípoyɨnɨrɨ ewayɨ́ xwɨyɨ́á re urɨŋɨnigɨnɨ, “Gorɨxo xwioxɨ́yo mɨmeámɨ́ nɨseairɨ seameŋweanɨ́ápɨ, ayɨ́ xwɨ́á bimɨ wí e ayá rɨmɨxarɨŋɨ́pɨ wí pɨ́nɨ́ tɨnɨŋɨ́pɨ́nɨŋɨ́ imónɨnɨ. Ámá wo nemerɨ́ná wenɨŋɨ́ nerɨ nɨwɨnɨmearɨ yayɨ́ nikárɨnɨrɨ nánɨ re eŋɨnigɨnɨ. Mɨ́rɨ́ nurɨ ámá wíyo áwaŋɨ́ murɨ́ xegɨ́ amɨpí nɨ́nɨ nɨgwɨ́ nánɨ bɨ́ nerɨ nɨgwɨ́ apɨ tɨ́nɨ nɨmeámɨ nurɨ xwɨ́á apɨnɨ bɨ́ eŋɨnigɨnɨ.” urɨŋɨnigɨnɨ.
45 «Faan á gwɔ̂w í nyiŋgə nə́mə́ bə nda lâŋ ga: ŋgwɔ́l múúd nyə á dʉ kusə ijimə́ í mə́kwóógʉ́ bwə́ dʉ lúlə ísâ í nyaŋgá nə ndɨ̂ yí, nə́ a kə́ dʉ kusha.
45 Ámɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Gorɨxo xwioxɨ́yo mɨmeámɨ́ nerɨ píránɨŋɨ́ seameŋweanɨ́ápɨ, ayɨ́ ámá amɨpí mɨmúrónɨŋɨ́ wo memiá awiaxɨ́nɨ awiaxɨ́nɨ nánɨ pɨ́á emearɨŋɨ́pánɨŋɨ́ imónɨnɨ.
46 Muud wɔɔŋgʉ̂ mú ka kwey dɔɔŋg í búl bə nə mfíí cɔ̧́ mɔ́ɔ́lʉ́gá mɛ̂sh yí, a músə kə kusha ísâ byé byɛ̂sh nyə á bə nə ndɨ̂ yí, kə kusə kwóógʉ́ dɔɔŋg.»
46 Bá nɨyonɨ múrónɨŋagɨ nɨwɨnɨmeaárɨmo aŋɨ́nɨ nurɨ xegɨ́ amɨpí nɨ́nɨ bɨ́ nemáná nɨgwɨ́ apɨ tɨ́nɨ memiápá bɨ́ eŋɨnigɨnɨ.” nurɨrɨ, “Gorɨxo xwioxɨ́yo mɨmeámɨ́ nɨneairɨ neameŋweanɨ́ápɨ ayá tɨ́ŋɨ́pɨ́nɨŋɨ́ imónɨŋagɨ nánɨ Jisaso pí pí nearɨ́agɨ aí xɨxenɨ éwanɨgɨnɨ.” oyaiwípoyɨnɨrɨ ewayɨ́ xwɨyɨ́á e urɨŋɨnigɨnɨ.
47 «Faan á gwɔ̂w í nyiŋgə nə́mə́ bə nda wód bwə́ mə́ wusə mə́júwód yí. Í bii óshû mímbií mímbií.
47 O re urɨŋɨnigɨnɨ, “Gorɨxo ámá xɨ́o xegɨ́ xwioxɨ́yo mɨmeámɨ́ nerɨ umeŋweámɨnɨrɨ nerɨ́ná enɨ́ápɨ, ayɨ́ ubenɨ́ ipíyo nɨmamówárɨro peyɨ́ xɨxegɨ́nɨ ɨ́á mɨnarɨŋɨ́pánɨŋɨ́ imónɨnɨ.
48 Ja í mə́ lwánd yí, bwə́ mú julə, kə nə dwo cíndú. Bwə́ mú kə ji shí, fɛ́ɛ́sh fwámɛ́ óshû, wá mímaŋgad. Bwə́ yîl óshû ɔ́ abʉ́bɔ̂w, myaas.
48 Rɨxa peyɨ́ magwɨ́ mɨnɨŋagɨ nɨwɨnɨro nɨmɨxearo ipí imaŋɨ́pá tɨ́ŋɨ́ e nɨtɨro éɨ́ nɨŋweámáná peyɨ́ naŋɨ́nɨ neyíroro íkwiaŋwɨ́yo mɨmeámɨ́ nɨyárɨro sɨpíyɨ́ emɨ mɨmeámɨ́ egɨ́awixɨnɨ.
49 Ntɔ́ nə́mə́ wə́ í bá bə məshíné mə́ shí dɨ́ yɛ́. *Wəéŋgəles bwə́ bá bɛ́ɛ́g mimbíya mi búúd bə́nɔ̂ŋ otʉ́təlí ɔ́ búúd.
49 Sɨ́á yoparɨ́yimɨ axɨ́pɨ e imónáná aŋɨ́najowa nɨweapɨro wé rónɨgɨ́áyo nɨmúroro sɨpí yarɨgɨ́áyo yɨyoámɨ́ nero
50 Bwə́ bá kʉl ósɔ́ɔl ɔ́ mə́bɔ̂w kuda ánʉ́nɨ́ dɨ̂. Cínɔŋg mə bá bə bwo, njɨ bwə́ ŋgə́ bwam nə məyə̂.»
50 rɨ́á ápiáwɨ́ xwé anɨŋɨ́ wearɨŋɨ́rímɨ ikeaáráná ayɨ́ e dánɨ ‘Yeyɨ!’ nɨrɨro magí írónɨpɨ́rɨ́árɨnɨ.” urɨŋɨnigɨnɨ.
51 Yésus mú jí *ompwíín bɛ́ nə́: «Ye bɨ shí mpu gwág ísâ ínɨ byɛ̂sh?» Bwə́ nə́: «Haaw.»
51 Wiepɨsarɨŋɨ́yo re urɨŋɨnigɨnɨ, “Nionɨ searéwapɨyarɨŋápɨ nɨpɨnɨ mɨ́kɨ́ nánɨ rɨxa nɨjɨ́á rimónɨŋoɨ?” urɨ́agɨ “Oyɨ.” urɨ́agɨ́a
52 Nyə nə bwo nə́: «Gwə́ wə́ mə́ jaaw bɨ́ nə́, Yɨ́ɨ́gʉli məcɛ̧ɛ̧ yɛ̂sh mə́ jɨ́ɨ́g isâ yâ Faan á gwɔ̂w yɛ́, a jɨ nda ŋgwɔ́l sɔ́ɔ́ŋgʉ́ jísə́ nə jɔ̧ kwɔ̧ɔ̧zʉ́ yɛ́. A jɨ nə ŋkul wéésh ísâ í acwúlû nə í agúgwáan cínɔŋg kwɔ̧ɔ̧zʉ́ dɔɔŋgʉ́d.»
52 o re urɨŋɨnigɨnɨ, “Ŋwɨ́ ikaxɨ́ eánɨŋɨ́pɨ mewegɨ́á nionɨ nɨnɨxɨ́dɨro gɨ́ wiepɨsarɨŋáyɨ́ nimónɨro yarɨgɨ́á nɨ́nɨ ayɨ́ ámá amɨpí mɨmúrónɨgɨ́áyɨ́nɨŋɨ́ imónɨŋoɨ. Ayɨ́ wigɨ́ ayá rɨmɨxarɨgɨ́ápɨ aŋɨ́yo weŋɨ́mɨ sɨŋɨ́ bɨ tɨ́nɨ xámɨŋɨ́ bɨ tɨ́nɨ nɨmearo ámáyo sɨwá wiarɨgɨ́ápa gɨ́ seaiepɨsarɨŋáoyɨ́né xwɨyɨ́á eŋíná Moseso nɨrɨrɨ rɨ́wamɨŋɨ́ eaŋɨ́pɨ tɨ́nɨ nionɨ agwɨ seararɨŋápɨ tɨ́nɨ axɨ́pɨ e epɨ́rɨ́árɨnɨ.” urɨŋɨnigɨnɨ.
53 Ja Yésus mə́ shîn jɨ́ɨ́gʉli búúd nə mikanda mínɨ yí, a mú wú na,
53 Jisaso ewayɨ́ xwɨyɨ́á apɨ nura núɨsáná e dánɨ pɨ́nɨ nɨwiárɨmɨ nurɨ
54 kə nyə́dɨ́ kwáádə́. A mú ká dʉ yə búúd minjɨ́ɨ́gʉ́lá bwə́dɨ́ *mpáánzə́ minjɨ́ɨ́gʉ́lá, mbií í á nə́ buud bɛ̂sh bwə́ á dʉ káam, bwə́ nə́: «Dʉ́ga váál fʉ́g nə dʉ́ga váál *mə́shimbá í á wú nyə ŋgow?
54 aŋɨ́ xɨ́o xegɨ́ xwé iwiaroŋe nɨrémorɨ rotú aŋɨ́yo nɨpáwirɨ xwɨyɨ́á uréwapɨyarɨ́ná ayɨ́ ududɨ́ nero re rɨnɨgɨ́awixɨnɨ, “Ámá royɨ́ nɨjɨ́á emɨmɨ́ yarɨŋɨ́ rɨpɨ gɨmɨ dánɨ nɨjɨ́á imónɨ́ɨ́rɨ́anɨ?
55 Mwân mə́ kábíndá dɨ́ ɛ́ga? Nyɔɔŋgʉ́ dɨ́ Maríya? Omínyɔŋʉ̂ bɛ́ wə́ *Yákwab bə́nɔ̂ŋ Yósɛb nə Shímun nə Yûdə?
55 O aŋɨ́ mɨrarɨŋɨ́ Josepomɨ xewaxo menɨranɨ? Xɨnáí Mariaíyɨ mɨrɨnɨŋíranɨ? Xogwáowa Jemiso tɨ́nɨ Josepo tɨ́nɨ Saimono tɨ́nɨ Judaso tɨ́nɨ rɨnɨŋowa re mɨŋweagɨ́á reŋoɨ?
56 Ŋgaá, okɔ́ɔ́l bɛ́ bɛ̂sh bʉ́sə wa sə́dɨ́? Məma ísâ ínɨ byɛ̂sh í á wú nyə ŋgow?»
56 Xɨnapíwa nene tɨ́nɨ mɨŋweapa reŋoɨ? E eŋagɨ nánɨ ámá royɨ́ arɨge nɨjɨ́á apɨ imónɨ́ɨ́rɨ́anɨ?” nɨrɨnɨro
57 A mú bə bwo kwal-bɔɔgʉ́. A mú ka zə cɨ nə bwo nə́: «*Muud micúndə́ mə́ dʉ nə́mə́ bwəma nə mpyóŋ njɨ nyə́dɨ́ kwáádə́ nə nyə́dɨ́ njɔ́w búúdʉd.»
57 wikɨ́ dɨŋɨ́ nɨwóga warɨŋagɨ́a Jisaso xewanɨŋo nánɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Ámá xwɨyɨ́á Gorɨxoyá wɨ́á urókiamoarɨŋɨ́ womɨ aŋɨ́ mɨdáŋɨ́yɨ́ arɨ́á umónarɨgɨ́á aí xegɨ́ e dáŋɨ́yɨ́ tɨ́nɨ xexɨrɨ́meáyɨ́ tɨ́nɨ o nánɨ ‘Sa negɨ́ ámáorɨnɨ.’ nɨyaiwiro arɨ́á umónarɨgɨ́ámanɨ.” nurɨrɨ
58 Ntɔ́ Yésus nyə a shígɛ́ bul sá məshimbá cínɔŋg, nəcé buud kú *búgʉla nyə.
58 ayɨ́ dɨŋɨ́ mɨwɨkwɨ́roarɨŋagɨ́a nánɨ e nɨŋwearɨ́ná emɨmɨ́ xwapɨ́ mɨwíwapɨyiŋɨnigɨnɨ.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?