Lucas 11
MCP vs NAA
1 Dúl jwɔ̂w dɨ, Yésus nyə á bə gúl kʉ́kʉ́lʉ́d a ŋgə́ jəgʉla. Ja nyə á yɔw jəgʉlálə yí, ŋgwɔ́l *mpwíín yé mú cɨ nə nyə nə́: «Cwámba, jɨ́ɨ́gʉ́líg sə́ jəgʉlálə nda Yuánɛs nyə a jɨ́ɨ́gʉli bɛ́ ómpwíín nə́.»
1 Jesus estava orando em certo lugar e, quando terminou, um dos seus discípulos lhe pediu: — Senhor, ensine-nos a orar como também João ensinou os discípulos dele.
2 Yésus mú cɨ nə bwo nə́: «Ja bɨ́ mə́ bá dʉ jəgʉla yí, bɨ ɔ bá dʉ cɨ nə́:
2 Então Jesus disse:
3 Yə́g sə́ idʉ̂w í jə́lá nə sə́ yí jwɔ́w dɛ̂sh.
3 o pão nosso de cada dia
4 Juug sə́ *misə́m mísʉ́
4 perdoa-nos os nossos pecados,
5 A mú nyiŋgə cɨ nə bwo nə́: «Shé fwógá ná cɨ nə́ ŋgwɔ́l múúd na bɨ́dɨ́ jɨ nə yé shwə́. Muud wɔɔŋgʉ̂ ka kə wə́ shwə́ yé mpwó-bulú kə cɨ nə nyə nə́: “Wɛy e, kwalʉg ná mə ibʉlɛ́d ilɔ́ɔl
5 Jesus disse ainda:
6 nəcé ŋgwɔ́l shwə́ waamə́ ŋgə zhu njɔɔnd dɨ́, a mə́ wɔ́ɔ́s mə kâ njɔ́w mə kú nə sâ mə́ yə́ nyə.”
6 porque outro amigo meu chegou de viagem e eu não tenho nada para lhe oferecer”;
7 Shé fwógá ná cɨ nə́ shwə́ yé mə́ bɛ̧sa nə nyə nûŋ njɔ́w dɨ́ cwû nə́: “Kú zə ntágʉlə mə, sə́nɔ̂ŋ bwân bâm sə́ mə́ bwey já shí, mə cugɛ́ nə ŋkul wɔɔl zə yə wo ibʉlɛ́d.”
7 e se o outro lhe responder lá de dentro: “Deixe-me em paz! A porta já está fechada, e eu e os meus filhos já estamos deitados. Não posso me levantar para lhe dar os pães”,
8 Mə́ jaaw bɨ́ nə́, tɛɛm bə nə́ a cugɛ́ nə ŋkul wɔɔl zə yə nyə ibʉlɛ́d nə́ a jɨ shwə́ yé, nyə é wɔɔl nəcé ŋgwɔ́l sálə káŋgá ŋgwóómbʉ́lú, nyə é zə yə nyə sâ jɛ̂sh á ŋgə́ gwáámb yí.
8 digo a vocês que, se ele não se levantar para dar esses pães por ser seu amigo, ele o fará por causa do incômodo e lhe dará tudo de que tiver necessidade.
9 «Mɛɛ mə́ ka cɨ nə bɨ́ nə́: Gwáámbʉ́gá Zɛmbî, nyə é yə bɨ̂; sɔ̧́gá, nyə e lwó bɨ̂; kudəgá mbɛ̂, nyə é juw.
9 — Por isso, digo a vocês: Peçam e lhes será dado; busquem e acharão; batam, e a porta será aberta para vocês.
10 Nəcé muud mə gwáámb yɛ́ nyə é bii, muud mə sɔ̧́ yɛ́ nyə é kwey, múúd mə ká kudə mpumbɛ́, bwə́ juw nyə wə.
10 Pois todo o que pede recebe; o que busca encontra; e a quem bate, a porta será aberta.
11 Nyáyɛ́ sɔ́ɔ́ŋgʉ́ mwân na bɨ́dɨ́ gwooŋg dɨ́ jɨ́ nə ŋkul sá nə́ mwân yé gwáámb nyə shû, a yidá yə nyə kuwó nywâ yɛ́?
11 Quem de vocês, sendo pai, daria uma cobra ao filho que lhe pede um peixe?
12 Ŋkí ntâg nə́ Mwân yé gwáámb nyə́ kɨ́ɨ́, a yidá yə nyə acə́laafə̂?
12 Ou daria um escorpião ao filho que lhe pede um ovo?
13 Ŋkə́mʉ́sá bɨ̂, tɛɛm bə nda bɨ́ bʉ́sə nə mbíya mílâm nɨ, bɨ mə́ dʉ yə bwân bʉ́n isâ í ányunywaâ. Ŋkəmʉsa nə Dâ á gwɔ̂w; ŋkí bɨ mə gwáámb nyə Ŋkɛ̧́ŋkɛ̧̂ Shíshim, a yə bɨ̂.»
13 Ora, se vocês, que são maus, sabem dar coisas boas aos seus filhos, quanto mais o Pai celeste dará o Espírito Santo aos que lhe pedirem!
14 Yésus nyə á ŋgə yîl muud jamb í á wá nyə mə́ŋkədad nə́ a bə́g fífî yí. Í á ka bə nə́, ja jamb í á wú yí, muud wɔɔŋgʉ̂ nyə a tɛ́ɛ́d lásʉ́lə, buud bɛ̂sh bwə́ mú ŋgə káam.
14 Certo dia, Jesus estava expulsando um demônio que era mudo. E aconteceu que, ao sair o demônio, o mudo passou a falar. E as multidões se admiravam.
15 Bɔ́ɔ́l búúd wâ cínɔŋgʉ́ bâŋ bwə́ mú yidá cɨ nə́ Bɛlʉzebul wə́ ŋgə́ yə Yésus ŋkul nə́ a ŋgə́g nə yîl buud məjamb.
15 Mas alguns deles diziam: — Ele expulsa os demônios pelo poder de Belzebu, o maioral dos demônios.
16 Bɔ́ɔ́lʉ́gá bwə́ mú zə nə njígá mə́bwə́bʉ́lán wə́ Yésus, zə cɨ nə́ a wééshʉ́g bwo gúl *sâ í ntɔ̧́ búúd ŋkwóŋ yí, í ŋgə́ zhu gwɔ̂w.
16 E outros, tentando-o, pediam dele um sinal vindo do céu.
17 Nyɛ mú mpu mítə́dʉ́gá myáŋ, a mú ka cɨ nə bwo nə́: «Búúd ɔ dúl faan bwə́ ká bɔ́ɔ́g ŋgə lúmbʉli bwə́mɛ́ nə bwə́mɛ́, faan dɔɔŋg í é jɛ̧ɛ̧ nə́ mpaá. Búúd ɔ wúl njɔ́w bwə́ ká bɔ́ɔ́g ŋgə lúmbʉli bwə́mɛ́ nə bwə́mɛ́, njɔ́w búúd wɔɔŋg jímb.
17 Mas Jesus, sabendo o que passava pela mente deles, disse-lhes:
18 Bɨ́ ŋgə cɨ nə́ Bɛlʉzebul wə́ ŋgə́ yə mə ŋkul nə́ mə ŋgə́g nə yîl buud məjamb. Ntɔ́ jɨ nə́ *Sátan mə́ yida nyiŋgə cuwo, ŋgə yîl nyəmɛ́fwó. Ká dɛ́ faan í é ka tɔ̂w na ntʉdɛl?
18 Se também Satanás estiver dividido contra si mesmo, como o seu reino subsistirá? Isto porque vocês dizem que eu expulso os demônios por Belzebu.
19 Ŋkí Bɛlʉzebul wə́ ŋgə́ yə mə ŋkul nə́ mə ŋgə́g yîl buud məjamb nda bɨ́ ŋgə́ cɨ nə́, zə́ nyɛ ŋgə́ yə buud bʉ́n ŋkul nyɔɔŋgʉ̂? Ŋgaá bwə́mɛ́fwó bwə́ ŋgə mpu lwágʉlə bɨ́ nə́ sáŋ nə́ bɨ bʉ́sə nə məbɛ̧ɛ̧́?
19 E, se eu expulso os demônios por Belzebu, por quem os filhos de vocês os expulsam? Por isso, eles mesmos serão os juízes de vocês.
20 Njɨ, ŋkí nyinə́ mbwə̂ mə́ Zɛmbî wə́ í ŋgə́ yə mə ŋkul nə́ mə yílʉ́g buud məjamb ɨɨ́, mpugá nə́ Faan mə́ Zɛmbî í mú wa.
20 Se, porém, eu expulso os demônios pelo dedo de Deus, certamente é chegado o Reino de Deus sobre vocês.
21 Ja ŋkuŋkúl múúd wɨ́ nə fwámɛ́ ísâ í dɔ́ɔ́mb í ŋgə́ baagʉlə njɔ́w yé yí, muud cugɛ́ nə ŋkul kúnya nə məbii mɛ́.
21 Quando o valente, bem-armado, guarda a sua própria casa, todos os seus bens ficam em segurança.
22 Njɨ múúd mə ntɔ̧́ nyə ŋkul yɛ́ mə́ ká nə́mə́ zə, zə figə nyə shí dɛ́ɛ́g nyə məkwɔ̧ɔ̧ mə dɔ́ɔ́mb á dʉ *búgʉla má, muud wɔɔŋg mú ka tɛɛm ŋwa mə́bii mɛ́ ŋgə kaaw buud.
22 Mas, se aparece alguém mais valente do que ele, vence-o, tira-lhe a armadura em que confiava e reparte os seus despojos.
23 Muud mə bə́ kú kɛɛm mə yɛ́ ŋgə lúmbʉli nə mə. Muud mə bə́ kú zə wá mə́bwə̂ nə́ sə́ná sə́ sɛ́ɛ́ŋgʉg yɛ́, a ŋgə yida caam.»
23 Quem não é por mim é contra mim; e quem comigo não ajunta espalha.
24 «Ja bɔ́w-bɔ̂w shíshim í dʉ wú múúd nyúúlʉ́d yí, í dʉ kə ŋgə jɛ̧́ɛ̧la mə́shí mâ mishwééshá ŋgə́lə sɔ̧́ wogá. Njɨ ŋkí í bə́ kú kwey wogá, í mú tə́dʉga nə́: “Mə zə́ nyiŋgə kə mə́dɨ́ njɔ́w kʉ́l mə́ á fwo dʉ ji yí.”
24 — Quando o espírito imundo sai de uma pessoa, anda por lugares áridos, procurando repouso. E, não o achando, diz: “Voltarei para a minha casa, de onde saí.”
25 Í ká zə kwey njɔ́w ŋgwámbʉ́lá, sâ jɛ̂sh jɔ̧ kwambʉlá,
25 E, voltando, a encontra varrida e arrumada.
26 í é kə ŋwa mílʉ́gá míshíshim zaŋgbá mí njúl nə ŋkʉ́d ntɔ̧ wə́mɛ́fwó, bə́nɔ́ŋ bɛ̂sh bwə́ mú kə nyíi njɔ́w, kwambʉlə jiya cínɔŋg. Nə́ ndɛɛ́, cʉg mə múúd wɔɔŋgʉ̂ í mú nyiŋgə jág bɔ̂w, ntɔ̧ mbií í á fwó dʉ bə yí.»
26 Então vai e leva consigo outros sete espíritos, piores do que ele, e, entrando, habitam ali. E o último estado daquela pessoa se torna pior do que o primeiro.
27 Í á ka zə bə, Yésus ŋgə́ lás ntʉ́nɨ, ŋgwɔ́l múdá mú wééshʉli kə́l mə́ŋkúmbə mə búúd dɨ́ cɨ nə nyə nə́: «Mudá nyə á byá wo nyɛ́ɛ́ŋg wo yɛ́ nywáá mə́ jəla.»
27 Aconteceu que, ao dizer Jesus estas palavras, uma mulher, que estava no meio da multidão, disse a ele, erguendo a voz: — Bem-aventurado o ventre que concebeu você e os seios que o amamentaram!
28 Yésus nyɛ mú cɨ nə́: «Buud bwə́ ŋgə́ gwág Milə́sʉ́ mí Zɛmbî wá, bwə́ ŋgə́ sá nda mí ŋgə́ cɨ nə́, bwó wə́ bwə́ mə́ jəla.»
28 Jesus, porém, respondeu:
29 Buud bwə́ á ka ŋgə sɛɛŋgya ŋkí bulya. Yésus mú cɨ nə bwo nə́: «Mbɛɛ kala búúd í njúl ŋkí bɔ̂w, í bə́lɛ́ jí nə́ mə wééshʉ́g bwo gúl *sâ í ntɔ̧́ búúd ŋkwóŋ yí! Bwə́ abʉ́lɛ́ dʉ́g gúl sâ í ntɔ̧́ búúd ŋkwóŋ yí, njɨ jɔɔŋg í á bə nə Zhwónas yí.
29 Visto que aumentavam as multidões em volta dele, Jesus começou a dizer:
30 Nda Zhwónas nyə á bə sâ í á ntɔ̧ buud ɔ Ninivə ŋkul nə́, ntɔ́ nə́mə́ wə́ *Mwân mə́ Múúd nyə́ é bə sâ í ntɔ̧́ búúd ɔ kala ga ŋkul yɛ́.
30 Porque, assim como Jonas foi sinal para os ninivitas, o Filho do Homem o será para esta geração.
31 Jwɔ̂w Zɛmbî mə bá zə sámb búúd milə́sʉ́ yí, Cî ámudâ í á wú *mə́kɔ́ɔ́l mə́ jwɔ̂w yí í bá tɔ̂w tʉ́təlí yə kala búúd ga məbɛ̧ɛ̧́. Nəcé nyə á gwaa zhu íjumə i shíd zə gwágʉlə fʉg mə́ Sə́lʉmun. Dʉgá, sâ í ntɔ̧́ Sə́lʉmun yí jísə wa.
31 A rainha do Sul se levantará, no Juízo, com os homens desta geração e os condenará, porque veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. E aqui está quem é maior do que Salomão.
32 Buud ɔ́ Ninivə bwə́ bá nə́mə́ tɔ̂w tʉ́təlí, yə kala búúd ga məbɛ̧ɛ̧́. Nəcé báá bwə́ á cɛ́nd mítə́dʉ́gá ja bwə́ á gwág cúndə́ Zhwónas nyə a cúndə yí. Dʉgá, sâ í ntɔ̧́ Zhwónas yí jísə wa.
32 Ninivitas se levantarão, no Juízo, com esta geração e a condenarão, porque se arrependeram com a pregação de Jonas. E aqui está quem é maior do que Jonas.
33 Muud cugɛ́ nə ŋkul sá nə́, a jida lámba nə́ ndɛɛ́ a kə shweel dwo shí tʉ́wʉli. Í dʉ bə a yida tə̂l dwo cé lámba dɨ́ nə́ buud bwə́ nyíi njɔ́w wá bwə́ dʉ́gʉ́g məŋkɛnya.
33 — Ninguém, depois de acender uma lamparina, a coloca em lugar escondido, nem debaixo de um cesto, mas num lugar em que ilumina bem, a fim de que os que entram vejam a luz.
34 Jús dwô dʉ́sə lámba á nyúúl nywô. Jús dwô í ká bə kú nə bwas ɨɨ́, nyúúl nywô nyɛ̂sh bə mə́ŋkɛnyad. Njɨ, jús dwô í ká bə ŋkí bɔ̂w, nyúúl nywô bə yídʉ́gʉ́d.
34 Os olhos são a lâmpada do corpo. Se os seus olhos forem bons, todo o seu corpo será cheio de luz; mas, se forem maus, o seu corpo ficará em trevas.
35 Ntɔ́, wo ɔ́ bɛy nə́ məŋkɛnya mə́sə́ wódɨ́ má mə́ bə́g yídʉ́gʉ́.
35 Portanto, tenha cuidado para que a luz que está em você não sejam trevas.
36 Ŋkí nyúúl nywô nyɛ̂sh í bə́ mə́ŋkɛnya dɨ́ kú nə kʉ́kʉ́l jísə́ yídʉ́gʉ́d yí, nyúúl nywô nyɛ̂sh í faan nda ja lámba í kwan wo nə məŋkɛnya mɛ́ yí.»
36 Pois, se todo o seu corpo for luminoso, sem ter qualquer parte em trevas, será todo resplandecente como a lamparina quando ilumina você em plena luz.
37 Ja Yésus nyə a shîn lás yí ŋgwɔ́l *Farizyɛ̂ŋ nyə a jɔ̂w nyə nə́ a kə́g də nyə́dɨ́ njɔ́w. Yésus nyə á ka nə́mə́ kə, kə ji shí kə́lə də.
37 Ao falar Jesus estas palavras, um fariseu o convidou para uma refeição na sua casa. Entrando na casa, Jesus tomou lugar à mesa.
38 Farizyɛ̂ŋ ɛ́nɛ mú káam nə́ Yésus nyə a shígɛ́ sá ŋgusa bwə́ dʉ sá shúshwóógʉ́ nə́ bwə́ zə́g də yí.
38 O fariseu admirou-se ao ver que Jesus não tinha se lavado antes de comer.
39 Cwámba mú cɨ nə nyə nə́: «Bɨ bâŋ Ofarizyɛ̂ŋ bɨ mə́ dʉ sá nə́ bɨ́ gusa kwoŋ bálá nə kwoŋ shúyá, cwû nyɛ njúl bɨ́ lwándʉ́lá nə isâ í mándá, nə bɔ́w-bɔ̂w ísâ.
39 Mas o Senhor lhe disse:
40 Yé ílad íga! Ŋgaá nə́ muud nyə á sá tɔ́ɔ́n yɛ́, nyə nə́mə́ wə́ nyə a sá cwû?
40 Seus tolos! Quem fez o exterior não é o mesmo que fez o interior?
41 Yidagá kɛɛnzh ísâ bísə́ cwû yí, yə mímbúmbúwá, isâ byɛ̂sh í mú bə bɨ́ ŋkí ŋkɛ̧̂.
41 Mas deem como esmola o que está dentro do copo e do prato, e tudo lhes será limpo.
42 Məntágʉla nə bɨ́ Ofarizyɛ̂ŋ nəcé isâ nda mânt nə ru nə bíl íkáá í də̂ byɛ̂sh, bɨ́ ŋgə yə Zɛmbî *ŋkɔw wûm á isâ byɔɔŋgʉ̂, bɨ́ yida mpyêny cʉgə́lə nə buud tʉ́təlí nə cɛɛlʉ́lə Zɛmbî. Í njúl nə́ sâ bɨ́ mə́ jə́lá nə sá wə́ nɨ, kú yida mpyêny byɔɔŋg bɨ́ ŋgə́ bwey sá yí.
42 Mas ai de vocês, fariseus! Porque vocês dão o dízimo da hortelã, da arruda e de todas as hortaliças, e desprezam a justiça e o amor de Deus. Vocês deveriam fazer estas coisas, sem omitir aquelas.
43 Məntágʉla nə bɨ́ Ofarizyɛ̂ŋ nəcé bɨ mə́ cɛɛl kə dʉ ji njɨ íjiya yâ shwóg ja bɨ́ bʉ́sə́ *mə́mpáánzə́ mə́ mínjɨ́ɨ́gʉ́lá mə́ *Oyúdɛn dɨ́ yí; bɨ mə́ cɛɛl nə́mə́ nə́ buud bwə́ dʉ́g bə́da bɨ́ məbə́dá mə́ gúmə́ mə́ŋkúmbə mə búúd dɨ̂.
43 Ai de vocês, fariseus! Porque gostam da primeira cadeira nas sinagogas e das saudações nas praças.
44 Məntágʉla nə bɨ́ nəcé bɨ bʉ́sə nda məshwoŋ mə́sə́ kú nə məyɨɨgyé; buud bwə́ dʉ kyey mwo gwɔ̂w kú mpu.»
44 Ai de vocês que são como as sepulturas invisíveis, sobre as quais as pessoas passam sem perceber!
45 Ŋgwɔ́l *Ŋkumɛ məcɛ̧ɛ̧ mú bɛ̧sa nə Yésus nə́: «Yɨ́ɨ́gʉli, ja wó ŋgə́ lás ntʉ́nɨ nɨ, wo ŋgə́lə nə́mə́ lwîy sə́ ɔ́nɨ.»
45 Então, tomando a palavra, um dos intérpretes da Lei disse a Jesus: — Mestre, ao dizer estas coisas o senhor está ofendendo também a nós!
46 Yésus mú cɨ nə́: «Məntágʉla nə bɨ́ *Oŋkumɛ ɔ́ mə́cɛ̧ɛ̧ nə́mə́, nəcé bɨ mə́ dʉ zhimb búúd jilə-jilə mímbag záməbag, í njúl nə́ bɨmɛ́fwó bɨ ádɛ́ bwɛlɛ sʉ́sal nyinə́ nə́ bɨ mə́ kwiid bwo nə ŋkɛ́nyʉ́lə myo.
46 Mas Jesus respondeu:
47 Məntágʉla nə bɨ́ nəcé bɨ́ ŋgə lwɔ̧́ məshwoŋ mə *búúd ɔ mícúndə́ ímpáámbə́ bɨ́n í á dʉ gwú yí.
47 Ai de vocês! Porque edificam os túmulos dos profetas que os pais de vocês assassinaram.
48 Ntɔ́ jɨ nə́ bɨ́ ŋgə bwaagʉlə misɔ́ɔ́lʉ́gʉ́ mí ímpáámbə́ bín, bɨ́ ŋgə gwág myo nywa. Bâŋ bwə́ á gwú, bɨ mú zə lwɔ̧́ mə́shwoŋ.
48 Assim, são testemunhas e aprovam com cumplicidade as obras dos pais de vocês; porque eles mataram os profetas, e vocês edificam túmulos para eles.
49 Gwə́ wə́ jɨ́ nə́, Zɛmbî nyə á cɨ fʉ́g nyɛ́ dɨ́ nə́: “Mə bá dʉ kənd bwo buud ɔ mícúndə́ nə *buud ɔ lwámá. Bwə́ bá dʉ gwú bɔ́ɔ́l wâ cínɔŋgʉ́, bwə́ lwágʉlə bɔ́ɔ́lʉ́gá cúwʉ́lí.
49 Por isso, também disse a sabedoria de Deus: “Mandarei para eles profetas e apóstolos, e a alguns deles matarão e a outros perseguirão”,
50 Bwə́ bá dʉ sá ntɔ́ shú nə́ kala búúd ga í bâg tɔ̂w kɔɔd dɨ́ nəcé məcií mə búúd ɔ mícúndə́ bɛ̂sh bwə́ á gwúyɔw tɛ́ɛ́d mə́tɛ́ɛ́dʉ́lé mə́ shí wá.
50 para que desta geração se peçam contas do sangue dos profetas, derramado desde a fundação do mundo,
51 Í bá bə, tɛ́ɛ́d mə́cií mə́ Abɛl zə wɔ́ɔ́s mɨ́ mə́ Zakarî nyə á gwúyɔw mpə́dʉ́gá *alatâr nə Njɔ́w Zɛmbî yɛ́.” Haaw. Mə mpú jaaw bɨ́ nə́ kala búúd ga í bá tɔ̂w kɔɔd dɨ́ nəcé məcií mɔɔŋg.
51 desde o sangue de Abel até o sangue de Zacarias, que foi assassinado entre o altar e o santuário. Sim, eu afirmo a vocês que se pedirão contas a esta geração.
52 Məntágʉla nə bɨ́ Oŋkumɛ ɔ́ mə́cɛ̧ɛ̧ nəcé bɨ a mə́ mánda juwʉga jɨ́ nə ŋkul juw búúd mbɛ̂ nə́ bwə́ bə́g nə mpúyá yí. Bɨmɛ́fwó bɨ anyííyɛ́ mpúyá wɔɔŋgʉ́d, bɨ́ kú nə́mə́ nyiŋgə bɨ́d nə́ bɔɔŋg bwə́ ŋgə́ cɛɛl nyíi wá, bwə́ nyííg.»
52 Ai de vocês, intérpretes da Lei! Porque vocês pegaram a chave do conhecimento. No entanto, vocês mesmos não entraram e impediram os que estavam entrando.
53 Ja Yésus nyə a wú njɔ́w wɔɔŋg dɨ́ cúwo tɔ́ɔ́n yí, *Oyɨ́ɨ́gʉli ɔ́ mə́cɛ̧ɛ̧ bə́nɔ̂ŋ Ofarizyɛ̂ŋ bwə́ á ŋgə nándʉlə nyə nə zhwog mishílí ŋgə jî nyə isâ mimbií mimbií,
53 Quando Jesus saiu dali, os escribas e fariseus começaram a contestá-lo com veemência, fazendo perguntas a respeito de muitos assuntos,
54 bwə́ ŋgə́ bwéél nə́ a lásʉ́g gúl sâ abʉ́bɔ̂w.
54 com o objetivo de tirar daquilo que ele dizia um motivo para o acusar.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?