Mateus 13
JACNT vs ARIB
1 Yin̈ticꞌa huneꞌ tzꞌayic tuꞌ, elti Comam Jesús yul n̈a, isto Comam istiꞌ haꞌ lago, yay tzꞌon̈no Comam bey tuꞌ.
1 No mesmo dia, tendo Jesus saído de casa, sentou-se à beira do mar;
2 Yajaꞌ caw txꞌiꞌal anma apni iscꞌatan̈ Comam, yuxin ahto Comam yul huneꞌ teꞌ barco, yay tzꞌon̈noj, yichico Comam iscuywahi. Wal anma xin cancano istiꞌ haꞌ lago tuꞌ.
2 e reuniram-se a ele grandes multidões, de modo que entrou num barco, e se sentou; e todo o povo estava em pé na praia.
3 Caw txꞌiꞌal yechel yaco Comam yet iscuyni Comam anma tuꞌ, yichico Comam yalni hacaꞌ tiꞌ:
3 E falou-lhes muitas coisas por parábolas, dizendo: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Yet lan̈an istxihni naj ixim, ay ixim apni cꞌatna yul beh, yapni noꞌ chꞌic issicꞌnocan̈ ixim.
4 e quando semeava, uma parte da semente caiu à beira do caminho, e vieram as aves e comeram.
5 Aypaxo ixim apni cꞌatna xolaj chꞌen chꞌen bay machi bin txꞌo txꞌotxꞌ; caw xin pet ahilo ixim yuto mach nahato yehayto yich txꞌotxꞌ.
5 E outra parte caiu em lugares pedregosos, onde não havia muita terra: e logo nasceu, porque não tinha terra profunda;
6 Yajaꞌ haxa yet yahilo tzꞌayic yet yikꞌnican̈ yip kꞌaꞌ istajilo ixim yuto machi bay yayto isxeꞌ ixim yu chꞌen chꞌen tuꞌ.
6 mas, saindo o sol, queimou-se e, por não ter raiz, secou-se.
7 Aypaxo ixim apni cꞌatna xol yin̈atil teꞌ txꞌix, hayet ischꞌibcan̈ ixim ischꞌibpaxocan̈ teꞌ txꞌix tuꞌ, hac tuꞌ yu istzꞌonbayo ixim xol teꞌ.
7 E outra caiu entre espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Walpaxo ixim hin̈at apni xol txꞌo txꞌotxꞌ caw cꞌul, caw sakꞌal yu ischꞌibcan̈ ixim. Yet yakꞌni ixim sat, ay ixim akꞌni cien yin̈ hunun iswiꞌ, aypaxo ixim sesenta, aypaxo ixim yakꞌ treinta sat yin̈ hunun iswiꞌ.
8 Mas outra caiu em boa terra, e dava fruto, um a cem, outro a sessenta e outro a trinta por um.
9 Maquex cheyabe huneꞌ tiꞌ akꞌwe heyanma hetxumniloj, ẍi Comam tet anma.
9 Quem tem ouvidos, ouça.
10 Lahwi tuꞌ ishitzico ebnaj iscuywom Comam Jesús iscꞌatan̈, iskꞌamben ebnaj:
10 E chegando-se a ele os discípulos, perguntaram-lhe: Por que lhes falas por parábolas?
11 Istakꞌwi Comam:
11 Respondeu-lhes Jesus: Porque a vós é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas a eles não lhes é dado;
12 Yuto haꞌ mac chiyoche chiyohtan̈elo huntekꞌan tiꞌ caw ecꞌnaxa chiakꞌlax yohtan̈eloj, wal mac mach choche yohtan̈eloj, haꞌ nichꞌan etza chitxumcha yu chiilaxilo tet.
12 pois ao que tem, dar-se-lhe-á, e terá em abundância; mas ao que não tem, até aquilo que tem lhe será tirado.
13 Yuxinto yecheln̈e chiwacojan yet chincuynihan anma. Wal xin waxan̈ca chiyila, yajaꞌ mach chinachalo yu, waxan̈ca chabe yajaꞌ mach chitxumchalo yu.
13 Por isso lhes falo por parábolas; porque eles, vendo, não vêem; e ouvindo, não ouvem nem entendem.
14 Yuto lan̈an yijni isba tzet tzꞌibn̈ebilcano yin̈ huntekꞌan anma tiꞌ yu naj Isaías, ischejab Comam Dios yet payat, bay chal hacaꞌ tiꞌ:
14 E neles se cumpre a profecia de Isaías, que diz: Ouvindo, ouvireis, e de maneira alguma entendereis; e, vendo, vereis, e de maneira alguma percebereis.
15 Yuto huntekꞌan anma tiꞌ caw nohna yanma yu ecꞌnajil, hacaꞌtan̈e majan istxiquin yuxin mach chabe. Hacaꞌtan̈e mutzꞌan sat yuxin mach chila, hac tuꞌ xin mach chistxum isba cat yanico isba yul inkꞌaban cat yan̈chahi, ẍiayoj.
15 Porque o coração deste povo se endureceu, e com os ouvidos ouviram tardiamente, e fecharam os olhos, para que não vejam com os olhos, nem ouçam com os ouvidos, nem entendam com o coração, nem se convertam, e eu os cure.
16 Yajaꞌ walex tiꞌ sakꞌal heyet, yuto haban istxumchalo heyu yet cheyilni, yeb xin yet cheyabeni haban henaniloj.
16 Mas bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem, e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, caw txꞌiꞌal ebnaj ischejab Comam Dios, yeb txꞌiꞌal mac cꞌul isbeybal yet payat yocheꞌ yilaꞌ huntekꞌan cheyil tiꞌ, yajaꞌ mach yil ebnaj. Yochepaxo ebnaj yabe huntekꞌan cheyabe tiꞌ yajaꞌ mach yabe ebnaj, ẍi Comam.
17 Pois, em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes, e não o viram; e ouvir o que ouvis, e não o ouviram.
18 Yalni Comam Jesús:
18 Ouvi, pois, vós a parábola do semeador.
19 Ixim hin̈at aycꞌay yul beh, yechel yeco ixim yin̈ mac chiaben Istzotiꞌ Comam Dios, yajaꞌ mach chitxumchalo yu. Lahwi tuꞌ cat yul naj matzwalil yinolo Istzotiꞌ Comam tuꞌ yul yanma.
19 A todo o que ouve a palavra do reino e não a entende, vem o Maligno e arrebata o que lhe foi semeado no coração; este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Haxa ixim hin̈at aycꞌay yiban̈ chꞌen chꞌen, yechel huneꞌ tuꞌ yin̈ anma chiaben Istzotiꞌ Comam Dios cat ischahni yul yanma yin̈ tzalahilal.
20 E o que foi semeado nos lugares pedregosos, este é o que ouve a palavra, e logo a recebe com alegria;
21 Yajaꞌ machi caw yip yanma yin̈ yet Comam, yeb xin mach huneln̈eho chucanico yin̈ yanma, yuxin hayet chihul ilwebal yin̈ yu Istzotiꞌ Comam, yin̈ an̈e chicabconcan̈ iscꞌul cat ismeltzo yintaj.
21 mas não tem raiz em si mesmo, antes é de pouca duração; e sobrevindo a angústia e a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Haxa ixim hin̈at apni cꞌatna xol yin̈atil teꞌ txꞌix, yechel huneꞌ tuꞌ yin̈ mac chiaben Istzotiꞌ Comam Dios yajaꞌ yu ecꞌbalto chaco yanma yin̈ kꞌalomal yeb yin̈ tzet ay yul sat yiban̈kꞌinal tiꞌ, yuxin chilo yanma yin̈ Istzotiꞌ Comam Dios. Haꞌ huntekꞌan anma tuꞌ lahan hacaꞌ ixim trigo tzꞌonbayoj, machi sat yakꞌa.
22 E o que foi semeado entre os espinhos, este é o que ouve a palavra; mas os cuidados deste mundo e a sedução das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Wal ixim hin̈at aycꞌay bay caw cꞌul txꞌo txꞌotxꞌ xin, yechel huneꞌ tuꞌ yin̈ anma chiaben Istzotiꞌ Comam Dios, caw cꞌul istxumni cat ischahni yul yanma, lahan yeb ixim trigo caw niman sat yacoj. Ay mac hacaꞌ ixim trigo yakꞌ cien sat yin̈ hunun iswiꞌ, aypaxo mac hacaꞌ ixim yakꞌ sesenta, aypaxo xin mac hacaꞌ ixim yakꞌ treinta yin̈ hunun iswiꞌ, ẍi Comam.
23 Mas o que foi semeado em boa terra, este é o que ouve a palavra, e a entende; e dá fruto, e um produz cem, outro sessenta, e outro trinta.
24 Yalnipaxo Comam Jesús huneꞌ yechel hacaꞌ tiꞌ:
24 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante ao homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Yajaꞌ yet akꞌbalil xin yet wayo chu naj, yapni huneꞌ naj ayco ishowal yin̈ naj, istxihnayo naj yin̈atil teꞌ chꞌim hacaꞌ ixim trigo tuꞌ xol ixim, isto naj.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou joio no meio do trigo, e retirou-se.
26 Lahwi tuꞌ ischꞌibcan̈ ixim, haxa yet yoc iswiꞌ ixim isyenilo isba teꞌ chꞌim tuꞌ xol ixim.
26 Quando, porém, a erva cresceu e começou a espigar, então apareceu também o joio.
27 Hayet yilni ebnaj munlawom huneꞌ tuꞌ, isto ebnaj yalno tet naj yahaw munil hacaꞌ ti: “Mamin, caw cꞌul ixim hin̈at trigo cachbey hatxihayoj, yajaꞌ ¿tzet yin̈ xin caw ay teꞌ chꞌim ahilo xol ixim?” ẍi ebnaj.
27 Chegaram, pois, os servos do proprietário, e disseram-lhe: Senhor, não semeaste no teu campo boa semente? Donde, pois, vem o joio?
28 Istakꞌwi naj: “Ham hunu mac ayco ishowal win̈an txihnayo yin̈atil teꞌ chꞌim xol ixim,” ẍi naj. Iskꞌambenpaxo ebnaj ismunlawom naj tuꞌ: “Ta chisje hacꞌul chon̈tohan̈ cohocꞌocan̈an̈ teꞌ chꞌim tuꞌ xol ixim,” ẍi ebnaj.
28 Respondeu-lhes: Algum inimigo é quem fez isso. E os servos lhe disseram: Queres, pois, que vamos arrancá-lo?
29 Yalni naj: “Machoj, yuto ta chehocꞌcan̈ teꞌ ham hun ixim trigo chehocꞌcan̈ yinta teꞌ.
29 Ele, porém, disse: Não; para que, ao colher o joio, não arranqueis com ele também o trigo.
30 Wal xin chꞌibojabna teꞌ xol ixim, hatojab yet chiapni istempohal bay chicꞌuplaxcan̈ ixim cat yah teꞌ, cat walnihan tet ebnaj inmunlawoman tato chiscꞌupcan̈ ebnaj teꞌ xol ixim cat iscꞌalnayo ebnaj teꞌ yin̈ hunun yachan, lahwi tuꞌ cat isn̈uslaxto teꞌ. Wal ixim trigo tuꞌ xin chicꞌubalaxto ixim yul incꞌun̈ahan,” ẍi naj yahaw munil tuꞌ, ẍi Comam.
30 Deixai crescer ambos juntos até a ceifa; e, por ocasião da ceifa, direi aos ceifeiros: Ajuntai primeiro o joio, e atai-o em molhos para o queimar; o trigo, porém, recolhei-o no meu celeiro.
31 Yanipaxico Comam Jesús yin̈atil teꞌ mostaza yechelo yet iscuywahi, yalni Comam hacaꞌ tiꞌ:
31 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda que um homem tomou, e semeou no seu campo;
32 Yin̈ caw yeli, teꞌ hin̈at mostaza tuꞌ, haꞌ teꞌ caw niẍchꞌan xol teꞌ hin̈at, yaj haxa yet chiahilo teꞌ cat ischꞌibcan̈ teꞌ, haꞌ teꞌ caw nimej chielico xol sunilej teꞌ itah chitzꞌunlaxi. Teꞌ mostaza tuꞌ nimej chu teꞌ yuxin chiapni noꞌ chꞌic iswatxꞌe yatut xol iskꞌab teꞌ, ẍi Comam.
32 o qual é realmente a menor de todas as sementes; mas, depois de ter crescido, é a maior das hortaliças, e faz-se árvore, de sorte que vêm as aves do céu, e se aninham nos seus ramos.
33 Yanipaxico Comam Jesús yan̈al ixim pan yechelo yet iscuywa tet anma, yalni Comam tet anma tuꞌ:
33 Outra parábola lhes disse: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e misturou com três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Yet yakꞌni Comam Jesús Istzotiꞌ Comam Dios iscuyu anma naba yecheln̈e bay tzotel Comam,
34 Todas estas coisas falou Jesus às multidões por parábolas, e sem parábolas nada lhes falava;
35 yun̈e yijni isba tzet tzꞌibn̈ebilcano yu ischejab Comam Dios yet payat, bay chal hacaꞌ tiꞌ:
35 para que se cumprisse o que foi dito pelo profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a fundação do mundo.
36 Lahwi tuꞌ istakꞌli Comam Jesús tet anma chiaben tzet chal tuꞌ, yocto Comam yul n̈a yeb ebnaj iscuywom. Ishitzico ebnaj iscꞌatan̈ Comam iskꞌamben ebnaj yin̈ tzet chal yelapno teꞌ chꞌim ahilo xol ixim trigo.
36 Então Jesus, deixando as multidões, entrou em casa. E chegaram-se a ele os seus discípulos, dizendo: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Yalni Comam tet ebnaj xin:
37 E ele, respondendo, disse: O que semeia a boa semente é o Filho do homem;
38 Haꞌ txꞌo txꞌotxꞌ bay txihlaxayo ixim trigo, yechel anma ay yul sat yiban̈kꞌinal tiꞌ ye txꞌotxꞌ. Haꞌ ixim hin̈at cꞌul, yechel anma chioc yul iskꞌab Comam Dios ye ixim. Haxa teꞌ chꞌim chꞌibcan̈ xol ixim trigo tuꞌ, yechel anma ayco yul iskꞌab naj matzwalil ye teꞌ.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Naj txihnayo teꞌ hin̈at chꞌim xol ixim trigo tuꞌ, yechel naj matzwalil ye naj. Yet chicꞌuplaxcan̈ ixim trigo tuꞌ xin, yechel yin̈ yet chilahwi yul sat yiban̈kꞌinal tiꞌ. Haxa ebnaj chicꞌupni ixim trigo tuꞌ, yechel ebnaj ángel ye ebnaj.
39 o inimigo que o semeou é o Diabo; a ceifa é o fim do mundo, e os celeiros são os anjos.
40 Hacaꞌ yet chiilaxilo teꞌ chꞌim xol ixim trigo cat isn̈uslaxto teꞌ, hac tuꞌ chiutelax anma mach chaco isba yul iskꞌab Comam Dios yet chitan̈ yul sat yiban̈kꞌinal tiꞌ.
40 Pois assim como o joio é colhido e queimado no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Hanin Akꞌbilintijan texol yu Comam Dios tiꞌ, chinchejtijan ebnaj ángel iscutxbaco sunil mac chꞌakꞌni aycꞌayo yet anmahil yeb mac istxꞌojaln̈eticꞌa chiswatxꞌe,
41 Mandará o Filho do homem os seus anjos, e eles ajuntarão do seu reino todos os que servem de tropeço, e os que praticam a iniqüidade,
42 cat yalaxto huntekꞌan mac tuꞌ xol kꞌa kꞌaꞌ bay chꞌokꞌi, cat isn̈etxꞌla yeh yu isyaꞌil.
42 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Wal mac chiyijen tzet chal Comam Dios xin, chitzejla hacaꞌ tzꞌayic yul iskꞌab Comam Dios ay yul satcan̈. Maquex cheyabe huneꞌ tiꞌ akꞌwe heyanma hetxumniloj, ẍi Comam.
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos, ouça.
44 Yalnipaxo Comam Jesús:
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem, ao descobri-lo, esconde; então, movido de gozo, vai, vende tudo quanto tem, e compra aquele campo.
45 Yalnipaxo Comam Jesús:
45 Outrossim, o reino dos céus é semelhante a um negociante que buscava boas pérolas;
46 Haxa yet chiilcha hunu chꞌen yu naj, chito naj istxon̈oꞌto sunil tzet aya cat islokꞌni naj huneꞌ chꞌen perla caw cꞌul tuꞌ, ẍi Comam.
46 e encontrando uma pérola de grande valor, foi, vendeu tudo quanto tinha, e a comprou.
47 Yalnipaxo Comam Jesús:
47 Igualmente, o reino dos céus é semelhante a uma rede lançada ao mar, e que apanhou toda espécie de peixes.
48 Haxa yet chinohilo txꞌan̈ yu noꞌ xin cat yilaxahti txꞌan̈ xol haꞌ, cat yay tzꞌon̈no ebnaj istiꞌ haꞌ, cat issicꞌnilo ebnaj noꞌ cꞌul cat yanayto ebnaj noꞌ yul motx. Haxa noꞌ mach cꞌuluj xin, chiskꞌojto ebnaj noꞌ.
48 E, quando cheia, puxaram-na para a praia; e, sentando-se, puseram os bons em cestos; os ruins, porém, lançaram fora.
49 Hac tuꞌ chakꞌle anma yet chilahwi huneꞌ yul sat yiban̈kꞌinal tiꞌ. Chul ebnaj ángel ispoholo anma txꞌoj xol anma cꞌul.
49 Assim será no fim do mundo: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 Haꞌ huntekꞌan anma txꞌoj chialaxto xol kꞌa kꞌaꞌ, haꞌ bey tuꞌ xin chiokꞌ yin̈ cat isn̈etxꞌla yeh yu isyaꞌil, ẍi Comam.
50 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Lahwi tuꞌ iskꞌamben Comam Jesús tet ebnaj iscuywom hacaꞌ tiꞌ:
51 Entendestes todas estas coisas? Disseram-lhe eles: Entendemos.
52 Yalni Comam xin:
52 E disse-lhes: Por isso, todo escriba que se fez discípulo do reino dos céus é semelhante a um homem, proprietário, que tira do seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Lahwi yalnicano Comam huntekꞌan cuybanile tuꞌ, isto Comam.
53 E Jesus, tendo concluído estas parábolas, se retirou dali.
54 Yet yapni Comam yul iscon̈ob, iscuyni Comam anma yul iscapilla ebnaj Israel. Hayet yaben anma istzotel Comam, caw cꞌayilo iscꞌul, yuxin yal anma hacaꞌ tiꞌ:
54 E, chegando à sua terra, ensinava o povo na sinagoga, de modo que este se maravilhava e dizia: Donde lhe vem esta sabedoria, e estes poderes milagrosos?
55 Naj tiꞌ iscꞌahol naj hutxꞌum teꞌ ye naj, yebpaxo yunin ix María ye naj, yeb yuẍta isba naj yeb naj Jacobo, naj José, naj Simón yeb naj Judas.
55 Não é este o filho do carpinteiro? e não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos Tiago, José, Simão, e Judas?
56 Yebpaxo xin ebix yanab naj, coxol tiꞌ ay ebix. ¿Baytaxca xin chitit ishelanil naj tiꞌ? ẍi ebnaj yin̈ Comam.
56 E não estão entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Yuxin machi cam iscꞌul anma yaben tzet chal Comam. Yalni Comam tet anma tuꞌ:
57 E escandalizavam-se dele. Jesus, porém, lhes disse: Um profeta não fica sem honra senão na sua terra e na sua própria casa.
58 Wal Comam xin mach txꞌiꞌalo cꞌaybalcꞌule isye Comam yul iscon̈ob tuꞌ, yuto mach chayto anma yul yanma yin̈ Comam.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?