Daniel 2
JAA vs ARC
1 Nabokotonoso towisawa tohe ka ano taiti nowati ka ano ya watamimatamonaka. Watari hikanakomematamonaka. Makoni amo ni watorematamonaka.
1 E no segundo ano do reinado de Nabucodonosor, teve Nabucodonosor uns sonhos; e o seu espírito se perturbou, e passou-se-lhe o seu sono.
2 Faya mera ha nematamonaka, yama wawato me toha, inawa me toha na mati, me yoro tokana mati, me nafi, watari me hikaminebonaha he ni ya. Me kake towisawa nokosi ya me naoria
2 E o rei mandou chamar os magos, e os astrólogos, e os encantadores, e os caldeus, para que declarassem ao rei qual tinha sido o seu sonho; e eles vieram e se apresentaram diante do rei.
3 ati yana nematamonaka. "Owatamihara oke. Owatamiha oko wata owa kanakomehara oke. Oko wata yama hikamina owatora yama hikamina owatoabone onaharake".
3 E o rei lhes disse: Tive um sonho; e, para saber o sonho, está perturbado o meu espírito.
4 Towisawa ati me mita me ati yana nemetemoneke. "Towisawa tihabateriyahi fara yama tohaha ya. Tika nanarifa me ota amake. Tika wata tikamini ya ota ni ya yama hikamina ota kaminaboneke tiwa ni ya".
4 E os caldeus disseram ao rei em siríaco: Ó rei, vive eternamente! Dize o sonho a teus servos, e daremos a interpretação.
5 Towisawa me ati mite ati e nematamonaka ahi. "Oko wata te kaminahi owa ni ya. Wata yama hikaminaha te kamina, nabone teke. Yama te kaminari ya te ahababa te amake. Tera me ti nabone teke owati ihi, te kote hinama tohahabone te. Te ka yobe me nahabi, nabone teke owati ihi, hasabote tohehibonaha.
5 Respondeu o rei e disse aos caldeus: O que foi me tem escapado; se me não fizerdes saber o sonho e a sua interpretação, sereis despedaçados, e as vossas casas serão feitas um monturo;
6 Oko wata te kamini ya yama hikamina te kamina ni ya yama tamaha ta onahabana oke te ni ya manakone fotaharo. Tera onofamone onahabone oke me nafi ni ya bisa. Owati tohawaba watarabone oke owati e na owa. Makoni oko wata te kamina, yama hikamina te kamina, nahi owa ni ya".
6 mas, se vós me declarardes o sonho e a sua interpretação, recebereis de mim presentes, e dádivas, e grande honra; portanto, declarai-me o sonho e a sua interpretação.
7 Me ati e namatasehemetemoneke ahi. "Towisawa tika nanarifa me ota amake. Tika wata tikamini ya ota ni ya yama hikamina ota kaminaboneke tiwa ni ya".
7 Responderam segunda vez e disseram: Diga o rei o sonho a seus servos, e daremos a sua interpretação.
8 Towisawa ati yana namatasematamonaka. "Te nawahabone te ati na te awineke, owa te watoa te, owati tohawarabone ona owa.
8 Respondeu o rei e disse: Percebo muito bem que vós quereis ganhar tempo; porque vedes que o que eu sonhei me tem escapado.
9 Oko wata te kaminari ya te ahababa teke. Te ati hiyakere owa ni ya. Te abe hiyarani keye te hiri nineke owa ni ya. Te nawahabone te ati nani te awineke, owati tohawahabone te ati na te. Oko wata aboni te kaminahi. Wata aboni te kamini ya, keye te hiri ramone onahabone oke, wata yama hikamina te kamina ni ya".
9 Por consequência, se me não fazeis saber o sonho, uma só sentença será a vossa; pois vós preparastes palavras mentirosas e perversas para as proferirdes na minha presença, até que se mude o tempo; portanto, dizei-me o sonho, para que eu entenda que me podeis dar a sua interpretação.
10 Towisawa ati me mita me ati yana namatasemetemoneke, yama wawato mati. "Towisawa yama e na me hiri naba me watakere, tikaminaha nima naro. Towisawa me kitakene me ati e naba watatera me amake, yama wawato me me yoseha mati.
10 Responderam os caldeus na presença do rei e disseram: Não há ninguém sobre a terra que possa declarar a palavra ao rei; pois nenhum rei há, senhor ou dominador, que requeira coisa semelhante de algum mago, ou astrólogo, ou caldeu.
11 Yama tikaminaha hiri hinakere. Afa yama teoso me ta me hiwatote amake. Tiwa ni ya teoso yama me kaminaba me winakere e ni ya".
11 Porquanto a coisa que o rei requer é difícil, e ninguém há que a possa declarar diante do rei, senão os deuses, cuja morada não é com a carne.
12 Faya towisawa yawe hamawematamonaka kasiro ya. Mera kahabanehimatamonaka me me waka hinahabone mati Babironia ka yama wawato mati, me nafi toha mati.
12 Então, o rei muito se irou e enfureceu; e ordenou que matassem a todos os sábios de Babilônia.
13 Towisawa ati ehene yama hani me rawi nemetemoneke, me waka nibone kaminaro. Faya Tanieo me me siba, nemetemoneke, towisawa nanarifa mati, me me waka, hinahabone mati, Tanieo mati.
13 E saiu o decreto segundo o qual deviam ser mortos os sábios; e buscaram Daniel e os seus companheiros, para que fossem mortos.
14 Ariokimatamonaka, Babironia ka yama wawato mera nahabihibona ati nari, saotato me ka hiti tohahari, towisawa kakakatoma mati. Tanieo ati yana nematamonaka Arioki aate nari.
14 Então, Daniel falou avisada e prudentemente a Arioque, capitão da guarda do rei, que tinha saído para matar os sábios de Babilônia.
15 "Himataba towisawa ati kitara?" ati nematamonaka, towisawa nanarifa aate nari. Faya Arioki yama kaminematamonaka Tanieo ni ya.
15 Respondeu e disse a Arioque, encarregado do rei: Por que se apressa tanto o mandado da parte do rei? Então, Arioque explicou o caso a Daniel.
16 Manakobisa tokomakehimatamonaka towisawa ni ya. Towisawa aate nematamonaka, yama nonoki kawahebona hinahari mata, Tanieo watari hikaminebonaha.
16 E Daniel entrou e pediu ao rei que lhe desse tempo, para que pudesse dar a interpretação.
17 Tanieo tokomematamonaka fare hinaka yobe ya. Kobo toname ya yama kaminematamonaka fara me one ni ya, Anania, Misaeo, Asaria, me na mati.
17 Então, Daniel foi para a sua casa e fez saber o caso a Hananias, Misael e Azarias, seus companheiros,
18 Neme ka Teoso me ha nabone ati nematamonaka, mera aawawa nebonaha, yama namohibonaha me ni ya. "E ahabariyahi, Babironia ka yama wawato me one ahabi ya", ati nematamonaka.
18 para que pedissem misericórdia ao Deus dos céus sobre este segredo, a fim de que Daniel e seus companheiros não perecessem com o resto dos sábios da Babilônia.
19 Afa yama soki ya Tanieo yama awehimatamonaka Teoso hinamoaro, towisawa watari kaminari. Faya Teoso kahiyarehimatamonaka,
19 Então, foi revelado o segredo a Daniel numa visão de noite; e Daniel louvou o Deus do céu.
20 ati e nari ahi:
20 Falou Daniel e disse: Seja bendito o nome de Deus para todo o sempre, porque dele é a sabedoria e a força;
21 Efe yama tonihawahate amaka. Yama hiwe tonihawaha, faha fowe tonihawaha, te amaka. Hahi towisawa hinofe nawana, hahi towisawa hinofare itibasa, nebonaka. Yama wato ta te amaka yama wawato me ni ya.
21 ele muda os tempos e as horas; ele remove os reis e estabelece os reis; ele dá sabedoria aos sábios e ciência aos inteligentes.
22 Yama watohinara kaminate amaka. Yama soki ya yama sawiha watote amaka. Yama oye sawineke he ni ya.
22 Ele revela o profundo e o escondido e conhece o que está em trevas; e com ele mora a luz.
23 Faya amake one oke, okiti me ka Teoso tiha tiwa ni ya. Tiwa okahiyarine oke. Oko yama watobone ta tinahara tike. Okita onara oke tiwehene. Yama ota aate na ta tinahara tike, yama owato karo waha tiwehene. Towisawa watari ota watowahake, otara tikanawana tiwa".
23 Ó Deus de meus pais, eu te louvo e celebro porque me deste sabedoria e força; e, agora, me fizeste saber o que te pedimos, porque nos fizeste saber este assunto do rei.
24 Faya Tanieo tokomaketasematamonaka Arioki ni ya, efe Babironia ka yama wawato mera nahabibona ati nari, towisawa ati ehene. Ati yana nematamonaka. "Babironia ka yama wawato me tinahabiharabone tike. Towisawa ni ya owa tekami ya towisawa watari okominahabone oke he ni ya".
24 Por isso, Daniel foi ter com Arioque, ao qual o rei tinha constituído para matar os sábios da Babilônia; entrou e disse-lhe assim: Não mates os sábios de Babilônia; introduze-me na presença do rei, e darei ao rei a interpretação.
25 Faya Arioki Tanieo towakamehimatamonaka hibati ya towisawa ni ya. Ati yana nematamonaka. "E ka owa owasihara oke, tika wata kamini watohibonaha towisawa. Sota ka me ka owa amaka, me te kakamaro mati, yama mowa ni nowati ya".
25 Então, Arioque depressa introduziu Daniel na presença do rei e disse-lhe assim: Achei um dentre os filhos dos cativos de Judá, o qual fará saber ao rei a interpretação.
26 Towisawa Tanieo aate nematamonaka, hari ino owa Beotesasa tohahari. "Oko wata aboni kamini tiwatobana? Yama hikaminaha tikamina tibana?"
26 Respondeu o rei e disse a Daniel (cujo nome era Beltessazar): Podes tu fazer-me saber o sonho que vi e a sua interpretação?
27 Tanieo towisawa ati mite ati yana nematamonaka. "Yama wawato me watatera me amake, yama e na me watohaba mati, tikaminaharo, yama nihinararo.
27 Respondeu Daniel na presença do rei e disse: O segredo que o rei requer, nem sábios, nem astrólogos, nem magos, nem adivinhos o podem descobrir ao rei.
28 Neme ka Teoso ta yama nafi namo watote amaka. Yama namohinoka tiwa ni ya towisawa Nabokotonoso, yama natehabana. Tika wata e nineke ahi, tiwahanihi:
28 Mas há um Deus nos céus, o qual revela os segredos; ele, pois, fez saber ao rei Nabucodonosor o que há de ser no fim dos dias; o teu sonho e as visões da tua cabeça na tua cama são estas:
29 Towisawa tika kama ya tiforia tiwati boti yama kaminani tiwa awine tike, yama natehabonehe. Teoso yama e watora kakamina tohahi yama namohinoka tiwa ni ya, yama natehabonehe.
29 Estando tu, ó rei, na tua cama, subiram os teus pensamentos ao que há de ser depois disto. Aquele, pois, que revela os segredos te fez saber o que há de ser.
30 Yama e watora Teoso kaminareka owa ni ya, oko yama wato fiya tora owa me one ka yama wato ya. Yama tiwatohabone Teoso ati nareka towisawa, wata tiwahanihi, tiwati boti ya yama kakehanihi".
30 E a mim me foi revelado este segredo, não porque haja em mim mais sabedoria do que em todos os viventes, mas para que a interpretação se fizesse saber ao rei e para que entendesses os pensamentos do teu coração.
31 "Towisawa yama tekatoma yama kanamori tiwahani tike, nafiharo mata ya, waharo tinokosi ya oya kanaharo, yofinaro.
31 Tu, ó rei, estavas vendo, e eis aqui uma grande estátua; essa estátua, que era grande, e cujo esplendor era excelente, estava em pé diante de ti; e a sua vista era terrível.
32 Tati oro hinama toha, baki mani fami barata toha, nabati fanaki fami borosi toha,
32 A cabeça daquela estátua era de ouro fino; o seu peito e os seus braços, de prata; o seu ventre e as suas coxas, de cobre;
33 isi fami feho toha, nanike. Tame fami kote feho toha, kote atabo toha, nanike.
33 as pernas, de ferro; os seus pés, em parte de ferro e em parte de barro.
34 Yama tekatoma yati kote ehebote ti nakosanike atami ya, e ehene amararo. Yati sonaha yama kanamori tame kinahanike, hinahabihabanihi.
34 Estavas vendo isso, quando uma pedra foi cortada, sem mão, a qual feriu a estátua nos pés de ferro e de barro e os esmiuçou.
35 Hibati ya yama kanamori ahabanike nafi, feho toha, atabo toha, borosi toha, barata toha, oro toha naro. Homokori tohawanike, tiriko homokori nima, hasi naro, yama hiwe ya, tiriko e koho ni ya. Yama kanamori homokori toha boni hekanike, homokori itahaba watamaraharo. Yati ta hasi na yanaha atami ehebote tohawanike, tabora nafi nahabihabanihi".
35 Então, foi juntamente esmiuçado o ferro, o barro, o cobre, a prata e o ouro, os quais se fizeram como a pragana das eiras no estio, e o vento os levou, e não se achou lugar algum para eles; mas a pedra que feriu a estátua se fez um grande monte e encheu toda a terra.
36 "Afa tika wata amake. Okominahaboneke tiwa ni ya mata, tiwatohabonehe.
36 Este é o sonho; também a interpretação dele diremos na presença do rei.
37 Towisawa ehebote ama tike. Towisawa me one e naba me watakere, tiwa nima me naba mati. Teoso neme ka ehene towisawa tihine tike. Tikita, tika amosi na, te ama tike Teoso ehene.
37 Tu, ó rei, és rei de reis, pois o Deus dos céus te tem dado o reino, e o poder, e a força, e a majestade.
38 Tabora nafi ka me tiyosete ama tike Teoso ati ehene, bani me nafi toha na mati, wami ka me toha, neme ka me toha na mati. Yama kanamori tati oro toha ama tike".
38 E, onde quer que habitem filhos de homens, animais do campo e aves do céu, ele tos entregou na tua mão e fez que dominasses sobre todos eles; tu és a cabeça de ouro.
39 "Tinowati ya towisawa me one natehaba me amake, tiwa nima me ra mati, me kikita raba na mati. Afa me nowati ya towisawa me one na, tehaba me amake, borosi nima me na mati, tabora nafi ka me me yoseha mati.
39 E, depois de ti, se levantará outro reino, inferior ao teu, e um terceiro reino, de metal, o qual terá domínio sobre toda a terra.
40 Afa towisawa me nowati ya towisawa me one natehaba me amake, feho nima me na mati kitaharo. Feho yama nafi nahabite amake kitaharo. Feho nima me tehaba me amake, towisawa me one me waka na mati, me nafi.
40 E o quarto reino será forte como ferro; pois, como o ferro esmiúça e quebra tudo, como o ferro quebra todas as coisas, ele esmiuçará e quebrantará.
41 Yama kanamori tame tiwahani tike, tame bite ya tabaharo, atabo hiri ni ya feho hiri ni tabaharo. Afa yama nima towisawa me tehaba me amake, me ebe kana mati. Me ebe kana me kiti yokana tohamara me kiti nasa tehaba me amake, feho kiti nima naro, atabo ya tabaharo.
41 E, quanto ao que viste dos pés e dos artelhos, em parte de barro de oleiro e em parte de ferro, isso será um reino dividido; contudo, haverá nele alguma coisa da firmeza do ferro, pois que viste o ferro misturado com barro de lodo.
42 Yama kanamori tame bite feho hiri ni ya atabo hiri ni tabaha nima me tehaba me amake, me one kita me one kitarihi na mati.
42 E, como os artelhos eram em parte de ferro e em parte de barro, assim por uma parte o reino será forte e por outra será frágil.
43 Feho ya atabo tabaha tiwahani tike. Feho ya atabo tabatera amake. Afa nima me na me natehaba me amake, me ebe kana mati, me abe nofara mati".
43 Quanto ao que viste do ferro misturado com barro de lodo, misturar-se-ão com semente humana, mas não se ligarão um ao outro, assim como o ferro se não mistura com o barro.
44 "Afa towisawa me tohi ka yama ya neme ka Teoso mera yosi yana totehiba amaka, mera yosi fawa terebana. Afa towisawa me me yosemateraba me amake, me kitara mati Teoso ehene. Towisawa tohi fawa tereba amaka.
44 Mas, nos dias desses reis, o Deus do céu levantará um reino que não será jamais destruído; e esse reino não passará a outro povo; esmiuçará e consumirá todos esses reinos e será estabelecido para sempre.
45 Yati kote ehebote atami ya ti nakosani tiwahani afa yama kaminineke, yama nahabiharo, feho toha, borosi toha, atabo toha, barata toha, oro toha, naro, ahababonehe nafi".
45 Da maneira como viste que do monte foi cortada uma pedra, sem mãos, e ela esmiuçou o ferro, o cobre, o barro, a prata e o ouro, o Deus grande fez saber ao rei o que há de ser depois disso; e certo é o sonho, e fiel a sua interpretação.
46 Faya Nabokotonoso sonarisematamonaka Tanieo nokosi ya, tobokorisahari, Tanieo amosabote tohemona ati nari. Bani me nabowabone ati nematamonaka, me ta hinehibonaha Tanieo ni ya. Wami me sari kanabone ati, nematamonaka, Tanieo ka yama mahi amosaba nahabonehe.
46 Então, o rei Nabucodonosor caiu sobre o seu rosto, e adorou a Daniel, e ordenou que lhe fizessem oferta de manjares e perfumes suaves.
47 Faya Tanieo hiyarematamonaka. "Keye amakere haro. Teoso me one e naba watakere tika Teoso nima, kiti mati tohahari. Towisawa me nafi ka towisawa tohate amaka. Yama e watora namote amaka. Makoni oko wata tikaminine tike owa ni ya".
47 Respondeu o rei a Daniel e disse: Certamente, o vosso Deus é Deus dos deuses, e o Senhor dos reis, e o revelador dos segredos, pois pudeste revelar este segredo.
48 Manakobisa towisawa ati ehene Tanieo me ka hiti tohawematamonaka. Yama manakone nafiha ta, nematamonaka Tanieo ni ya, tamaharo. Babironia ka tabora nafi ka mera yosewehibona hinehimatamonaka waha. Babironia ka yama wawato me nafi ka hiti tohawebona ati, nematamonaka.
48 Então, o rei engrandeceu a Daniel, e lhe deu muitos e grandes presentes, e o pôs por governador de toda a província de Babilônia, como também por principal governador de todos os sábios de Babilônia.
49 Faya Tanieo towisawa aate nematamonaka, Babironia ka tabora ka me ka towisawa me tohahabone mati, he ya tataba mati, Sataraki, Mesaki, Abetineko me na mati, Nabokotonoso ati ehene. Ati amosematamonaka. Tanieo ta sawihimatamonaka towisawa taboro ya.
49 E pediu Daniel ao rei, e constituiu ele sobre os negócios da província de Babilônia a Sadraque, Mesaque e Abede-Nego; mas Daniel estava às portas do rei.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?